7. เล่มที่ 7 เนื้อหามรรค 2 ดรุณธรรม

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 หลักธรรมนาชีวิต 1

ชดุ การสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมทีค่ วรเจรญิ ) เร่อื ง ดรุณธรรม 6 และกลุ จริ ฏั ฐติ ธิ รรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชีวิต ก

คคาานนาา

ชุดการการสอน เร่ือง มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) ดรุณธรรม 6 และกุลจิรัฎฐิติธรรม 4 วิชา
สังคมศึกษา 3 รหัสวิชา ส22101 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวิต เล่มท่ี 7 เป็นข้อธรรมสาคัญในกรอบอริยสัจ 4 สาระ
การเรียนรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช2551 เพื่อให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้า
ในการประกอบการเรียนให้มีความรู้ ความเข้าใจ สรุปองค์ความรู้ด้วยตนเอง เห็นคุณค่าและนาไปพัฒนา
แก้ปัญหาของชุมชนและสังคมนอกจากนี้ยังเป็น การกระตุ้นความสนใจของผู้เรียนให้มีความสนใจใน
การเรยี น มีความพึงพอใจทดี่ ตี อ่ การเรยี นรายวชิ าสังคมศึกษา และนกั เรียนมผี ลสมั ฤทธ์ิทางการเรียนสูงขึ้น

ขอขอบคณุ ผู้อานวยการโรงเรียนวีรวัฒน์โยธิน และขอบคุณผ้เู ชย่ี วชาญทใ่ี ห้คาแนะนาและ
สนบั สนุนในการทาชุดการสอน ผ้จู ดั ทาหวังเป็นอยา่ งยงิ่ ว่าชุดการสอนเล่มนีจ้ ะมปี ระโยชน์ ทาใหป้ ระสทิ ธผิ ล
นักเรียนเพมิ่ ขนึ้

ศศลักษณ์ สมชือ่

ชุดการสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ ) เร่อื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฏฐิตธิ รรม 4 ศศลักษณ์ สมชือ่

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 หลักธรรมนาชีวิต ข

สสาราบรบัญญั

คานา……………………………………………………………………………………………………………………………… ก
สารบัญ………………………………………………………………………………………………………………………….. ข
บทบาทของคร.ู ....................................……………………………………………….……………………………… ค
บทบาทของนักเรียน......................................…………………………………………….……………………….. ง
มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวช้วี ดั /จุดประสงค์การเรยี นรู้/ สาระการเรยี นรู้………………………………….. จ
บัตรคาส่งั ....................................................................................................................................... ฉ
แบบทดสอบกอ่ นเรียน เร่อื ง มรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ) ดรุณธรรม 6 และกุลจริ ัฎฐิตธิ รรม 4……. 1
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน เร่ือง มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จริ ฎั ฐิติธรรม 4 3
บัตรเนือ้ หาท่ี 7 เร่ือง มรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ ) ดรุณธรรม 6 และ กุลจิรฎั ฐิตธิ รรม 4................. 5
บรรณานกุ รม.................................................................................................................................. 11
ภาคผนวก...................................................................................................................... ................. 12
13
บัตรกจิ กรรมที่ 7 เรือ่ งมรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ) ดรณุ ธรรม 6 และ กุลจริ ฎั ฐติ ิธรรม 4..... 14
เฉลยบตั รกิจกรรมท่ี 7 เรอื่ ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) ดรณุ ธรรม 6 และ กลุ จิรฎั ฐติ ิธรรม 4 15
แบบทดสอบหลงั เรียน เร่ือง มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) ดรณุ ธรรม 6 และ กุลจริ ฎั ฐติ ธิ รรม 4..
เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น เรอ่ื ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) ดรุณธรรม 6 และ 17
กุลจิรฎั ฐติ ิธรรม 4…………………………………………………………………………………………………………

ชุดการสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ ) เร่อื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฏฐิตธิ รรม 4 ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื

หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต ค

บทบาบททขบอางทคขรอู งครู

ชดุ การการสอน เรือ่ ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) ดรณุ ธรรม 6 และ กุลจริ ฎั ฐติ ิธรรม วิชา
สงั คมศึกษา 3 รหัสวชิ า ส22101 ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 2 ใช้เวลาในการจดั การเรยี นรู้ จานวน 1 ชั่วโมง ครมู ี
บทบาท ดังนี้

1. ครูจดั เตรียมชดุ การสอนให้พอกับจานวนนกั เรียน ซึง่ ชดุ การสอนประกอบดว้ ย
1.1 แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรยี น
1.2 บตั รคาสั่ง
1.3 บัตรเนอ้ื หา
1.4 บัตรกิจกรรม
1.5 บัตรเฉลยกจิ กรรม
1.6 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรยี น

2. ครูต้องศึกษาเน้ือหาทจ่ี ะสอนโดยละเอยี ดและศึกษาชดุ การสอนอยา่ งรอบคอบ

3. ครูอธบิ ายและชแี้ จงให้นักเรียนทราบเกย่ี วกบั บทบาทของนักเรียนในการใช้ชุดการสอน

4. จดั กจิ กรรมการเรยี นการสอน แบ่งเป็น 5 ขนั้ คอื

4.1 ให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เพ่ือพิจารณาพื้นฐานความรู้เดิมของผู้เรียน (ใช้เวลา
ประมาณ 10 นาท)ี

4.2 ข้นั นาเขา้ สู่บทเรยี น (5 นาท)ี
4.3 ข้นั สอน ผสู้ อนบรรยายหรอื ให้มกี ารแบง่ กลมุ่ ประกอบกิจกรรมการเรียน (30 นาที)
4.4 ขั้นสรุปผลการสอน เพือ่ สรุปมโนทศั นแ์ ละหลักการทีส่ าคัญ (5 นาที)
4.5 ทาแบบทดสอบหลงั เรียน เพ่อื ดูพฤติกรรมการเรยี นรูท้ ี่เรียนไปแล้ว (10 นาที)
5. ขณะทน่ี กั เรียนปฏิบัตกิ จิ กรรม ครูต้องคอยดนู ักเรียนและคอยแก้ปัญหาใหก้ ับนกั เรียนที่มปี ัญหา
6. หลงั จากนกั เรยี นศกึ ษาชดุ การสอนเสร็จเรยี บร้อยแล้ว ครูและนกั เรยี นร่วมกันสรุปบทเรียน
พรอ้ มทง้ั ใหน้ ักเรียนทาแบบทดสอบหลงั เรยี น
7. ครเู ฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรียน โดยใหน้ ักเรียนเปลีย่ นกระดาษคาตอบกับเพอื่ น
และบนั ทึกคะแนนของนักเรียน เพ่ือประเมินพัฒนาการและความก้าวหน้า หากมีนักเรียนไม่ผา่ นเกณฑ์ ครูควรจัด
สอนซ่อมเสริม

ชุดการสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) เรอื่ ง ดรุณธรรม 6 และกลุ จริ ัฏฐิติธรรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวติ ง

บทบาทบขทอบงานทกั นเักรเยี รนียน

ชุดการการสอน เรอ่ื ง มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) ดรุณธรรม 6 และ กลุ จริ ัฎฐิตธิ รรม 4 วชิ า
สังคมศึกษา 3 รหสั วชิ า ส22101 ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่ 2 ใช้เวลาในการจดั การเรยี นรู้ จานวน 1 ชว่ั โมง
ให้นกั เรียนปฏิบัตติ ามขั้นตอนดงั นี้

1. ตั้งใจฟังคาอธบิ ายจากครูเมอื่ นาเขา้ สู่บทเรยี น เน้อื หาสาระ และสรปุ บทเรียนเม่ือไม่เข้าใจ
ให้ซักถาม

2. อา่ นคาช้ีแจงให้เขา้ ใจก่อนทล่ี งมือจะศึกษาชุดการสอน เชน่ อา่ นบัตรคาส่งั และปฏบิ ัติตามคาสงั่
ทลี ะขัน้ อย่างรอบคอบ

3. ทาแบบทดสอบก่อนเรยี น จานวน 10 ข้อเวลาในการแบบทดสอบ 10 นาที เพื่อประเมินความรู้
เดมิ ของตนเอง ให้นกั เรียนทาข้อสอบ ออนไลน์ Ling ถ้านักเรยี นไม่มโี ทรศัพท์ให้นักเรยี นทาในกระดาษที่ครู
เตรยี มไวใ้ ห้

4. นกั เรยี นปฏบิ ัตกิ ิจกรรมตามบตั รคาสงั่ ด้วยความต้ังใจ โดยปฏบิ ัติตามตามข้ันตอนท่กี าหนดไวใ้ น
บัตรคาส่ัง

5. เม่อื ศึกษาเนื้อหาเสรจ็ เรยี บรอ้ ยแล้ว ให้นักเรียนทาบัตรกิจกรรมทค่ี รูจัดเตรยี มไว้ จากนั้น
ตรวจคาตอบบตั รกจิ กรรม หรือนักเรยี นจะสแกนไปใน QR Coed ชดุ การสอนที่ 7 เรอ่ื ง มรรค (ธรรมท่ีควร
เจริญ) ดรณุ ธรรม 6 และ กลุ จริ ฎั ฐิติธรรม 4 ท่คี รเู ตรียมไว้ให้

6. หากนกั เรียนไมเ่ ขา้ ใจใหก้ ลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง และให้นักเรียนปฏบิ ตั ิตามขนั้ ตอน เพอื่ ใหเ้ กิด
ความเขา้ ใจมากขึน้

7. เมือ่ ศึกษาเน้ือหาจากชุดการสอนเสรจ็ แล้ว ใหน้ กั เรยี นเก็บบัตรคาสง่ั บัตรเนือ้ หา และ
บตั รกจิ กรรมให้เรียบร้อย จากน้ันนาสง่ คนื คุณครู

8. ทาแบบทดสอบหลงั เรียน จานวน 10 ข้อ เวลาในการแบบทดสอบ 10 นาทใี ห้นักเรยี น
ทาข้อสอบ ออนไลน์ Ling ถ้านกั เรยี นไม่มีโทรศัพท์ให้นักเรยี นทาในกระดาษทีค่ รเู ตรยี มไว้ให้

9. การทาบตั รกิจกรรม แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน ขอใหน้ ักเรยี นทาด้วยความต้งั ใจ
และมคี วามซื่อสตั ยต์ ่อตนเองให้มากท่สี ดุ ไม่เปดิ ดเู ฉลยก่อน

ชุดการสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรฏั ฐติ ธิ รรม 4 ศศลกั ษณ์ สมชื่อ

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวติ จ

มาตมราฐตารนฐกาานรกเราียรเนรรยี ู้แนลระู้/ตัวชวี้ ดั

มาตรฐานการเรยี นรู้

สาระที่ 1 : ศาสนา ศลี ธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส 1.1 : รู้และเขา้ ใจประวัติ ความสาคัญ ศาสดา หลักธรรมของ

พระพทุ ธศาสนา หรอื ศาสนาท่ตี นนับถือและศาสนาอืน่ มศี รทั ธา

ที่ถูกต้อง ยึดมจ่นั ดุ แปลระะปสฏงบิ คตั ก์ิตาามรหเรลียักนธรรรู้ ม เพ่ืออย่รู ่วมกันอย่างสนั ติสุข

ตวั ชี้วัด

ส 1.1 ม.2/8 อธบิ ายธรรมคณุ และข้อธรรมสาคญั ในกรอบอรยิ สจั 4 หรือหลักธรรม
ของศาสนาทน่ี ับถือตามทีก่ าหนด เหน็ คณุ ค่าและนาไปพฒั นาแกป้ ญั หา
ของชุมชนและสงั คม

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1. อธิบายความหมายหลักธรรม ดรุณธรรม 6 และกุลจริ ัฎฐติ ธิ รรม 4 ได้ (K)
2. วเิ คราะหห์ ลักธรรม ดรุณธรรม 6 และกลุ จริ ฎั ฐิติธรรม 4 ถงึ สาเหตุ และผลที่ทาให้
เจรญิ ได้ (P)
3. เห็นคุณค่าหลักธรรมนาไปประยุกต์ใช้และปฏิบัติตนในชีวิตประจาวันเพ่ือแก้ปัญหา
พัฒนาตนเอง ชมุ ชน และสังคมได้ (A, P)
(A)

สาระการเรยี นรู้

มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ )
ดรณุ ธรรม 6 และ กลุ จิรฎั ฐติ ิธรรม 4
1. ความหมายและความสาคัญของดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฎฐิติธรรม 4
2. หลกั ธรรมดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรฎั ฐิติธรรม 4

ชุดการสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ ) เรื่อง ดรุณธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐติ ธิ รรม 4 ศศลักษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต ฉ

บัตรคาส่ัง

มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ ) ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จิรัฎฐติ ธิ รรม 4

1. ใหน้ กั เรยี นแบง่ กลุ่ม ๆ ละ 4 – 5 คน เลอื ก ประธาน เลขา
2. ประธานแจกบัตรคาสั่ง บตั รเนอ้ื หา และบตั รกิจกรรมให้กบั สมาชิกในกลุ่ม
ทกุ คน
3. สมาชกิ ทกุ คนรว่ มกนั ศึกษาบัตรคาสง่ั ศึกษาบัตรเนื้อหาท่ีเตรยี มใหห้ รือจะ
สแกนเข้าไปใน OR Coed
4. สมาชิกทุกคนแลกเปล่ียนเรยี นรู้ จากการศึกษาบัตรเนื้อหา
5. สมาชิกทกุ คนปฏบิ ัตบิ ตั รกิจกรรมท่ี 7.1 และ บตั รกิจกรรมท่ี 7.2
6. สมาชกิ ทกุ คนร่วมกนั ประเมินผลการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมโดยการตรวจคาตอบ
จากบตั รเฉลยและใหค้ ะแนนข้อถกู ต้อง ขอ้ ละ 1 คะแนน
7. ตรวจคาตอบจากบตั รเฉลยกจิ กรรม ถ้าทาไม่ถูกใหก้ ลับไปศกึ ษาความรู้ใน
บตั รเนือ้ หาใหม่

ก่อนศึกษาชุดการสอน เร่ือง
ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จริ ฎั ฐติ ิธรรม 4 ทา
แบบทดสอบกอ่ นเรียนกันก่อนนะคะ

ชุดการสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) เรือ่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จริ ัฏฐติ ธิ รรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่ือ

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 1

แบบทดสอบก่อนเรียน มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ )
เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจริ ัฏฐิติธรรม 4

รายวิชา สังคมศึกษา 3 รหสั วชิ า ส22101 หนว่ ยเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชีวิต
กลมุ่ สาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2

คาช้แี จง ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องทส่ี ุดเพียงข้อเดียว

1. มานพเลอื กเรยี นต่อในสาขาสังคม โดยมีแรงบันดาลใจจากการชนื่ ชอบครูผู้สอนในวชิ านี้ สอดคลอ้ งกบั

ดรุณธรรมข้อใด

ก. ศีล ข. อโรคยะ

ค. ธรรมานวุ ัติ ง. พุทธานมุ ตั ิ

2. บคุ คลใดปฏิบตั ติ นไดอ้ ย่างเหมาะสมตามหลักกลุ จริ ัฏฐิติธรรม

ก. พุดกรอง นารองเท้าไปซ่อมแทนการซ้ือใหม่

ข. ศุภชัย หา้ มภรรยาไม่ใหซ้ ือ้ ทุเรียนเพราะราคาแพงกว่าผลไมอ้ น่ื

ค. นวล ครุน่ คดิ ถึงผลบญุ ท่ีจะได้รับกบั จานวนเงนิ ท่ซี ื้อของถวายสังฆทาน

ง. กิตตศิ กั ดิ์ พาครอบครัวไปรับประทานอาหารเยน็ ทภ่ี ัตตาคารทุกอาทิต

3. หลกั ธรรมใดทีน่ กั เรยี นนาไปปฏิบตั ติ ามแล้ว จะเปน็ หนทางไปสคู่ วามเจริญก้าวหน้าของชีวติ

ก. สุข 2 ข. ดรุณธรรม 6

ค. กศุ ลกรรมบถ 10 ง. กลุ จริ ฏั ฐิติธรรม 4

4. ดรณุ ธรรมข้อใดเป็นพืน้ ฐานสาคัญของการทางาน การศึกษาเลา่ เรยี นหรอื การทากิจกรรมตา่ ง ๆ

ก. ความไมม่ โี รค ข. ความตงั้ ใจจรงิ

ค. ความขยนั หมนั่ เพียร ง. การทาสิง่ ทถ่ี ูกตอ้ งดงี าม

5. หากนกั เรยี นต้องการประพฤตปิ ฏิบัติตนเป็นพ่อบ้านแม่เรอื นทีด่ ีต้องยึดหลกั ของศีลข้อใด

ก. สติปัฏฐาน 4 ข. กลุ จิรัฏฐิตธิ รรม 4

ค. ศลี 5 ง. กศุ ลกรรมบถ 10

6. พุทธานมุ ัติ มีความหมายตรงกบั ข้อใด

ก. มีระเบยี บวิจยั ข. ต้งั ใจเรยี นให้ร้จู รงิ

ค. ทาสงิ่ ทถี่ กู ตอ้ งดงี าม ง. ได้คนดีมีคุณธรรมเปน็ แบบอย่าง

7. ขอ้ ใด ไม่ จดั เป็น “กัลยาณมิตรธรรม”

ก. ภาวนีโย น่ายกยอ่ ง ข. วจนักขโม อดทนทจี่ ะรับฟงั

ค. อาโรคยะ การรกั ษาสุขภาพดี ง. วตั ตา รจู้ ักชี้แจงให้เข้าใจ

ชดุ การสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) เรือ่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จริ ฏั ฐติ ิธรรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี 3 หลักธรรมนาชวี ติ 2

8. “มนี อ้ ย ใช้นอ้ ย ค่อยบรรจง” ตรงกับหลกั ธรรมตามกลุ จิรฏั ฐติ ธิ รรม ในขอ้ ใด

ก. การรจู้ กั ประมาณตนในการอปุ โภคบรโิ ภค

ข. การร้จู ักซ่อมแซมสง่ิ ของเก่าทช่ี ารุดเสยี หาย

ค. การตั้งอยู่ในศลี ธรรมเปน็ พ่อบา้ นแมเ่ รือนท่ีดี

ง. เม่ือเครอื่ งอุปโภคบริโภคหมดไปต้องรจู้ ักจัดหามาใช้

9. ครนู ันทพลนานกั เรียนกล่มุ หน่ึงไปซ่อมโต๊ะและเก้าอี้ทีช่ ารดุ นักเรยี นทางานดว้ ยความสนุกสนานและ

พวกเขามคี วามสขุ เมอ่ื เห็นผลงานตนเอง จัดว่าครนู ันทพลสอนใหน้ กั เรียนเปน็ ผู้มีคณุ สมบตั ติ ามกลุ จิรัฏฐิติ

ธรรม 4 ในเร่อื งใด

ก. รู้จักจัดหาเครอื่ งอุปโภคบริโภค ข. ประมาณตนในการอุปโภคบริโภค

ค. ต้ังอย่ใู นศีลธรรมเปน็ พ่อบ้านแม่เรือน ง. รู้จกั ซอ่ มแซมส่งิ ของเกา่ ท่ีชารุดเสียหาย

10. ใครปฎบิ ตั ติ ามหลักของดรุณธรรม 6

ก. มาโนช ตั้งใจเรยี นและขยันคน้ ควา้ หาความรเู้ พ่มิ เติม

ข. บงกช ไม่รกั ษาสขุ ภาพจงึ ทาใหป้ ่วยบ่อย

ค. อาณตั ิ เป็นคนกา้ วร้าว ไมเ่ คารพผู้ใหญ่

ง. วรินดา ขยันเรยี นหนงั สือแต่รสู้ กึ ท้อทุกครง้ั ทเ่ี จอเร่ืองยาก

ขอใหโ้ ชคดีครับ

ชดุ การสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) เรือ่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จิรัฏฐิติธรรม 4 ศศลักษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 3 หลักธรรมนาชีวติ 3

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ )
เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฏฐติ ธิ รรม 4

รายวชิ า สังคมศกึ ษา 3 รหัสวิชา ส22101 หน่วยเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต

กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี 2

ข้อที่ คาตอบ
1ง
2ก
3ข
4ก
5ค
6ง
7ค
8ก
9ง
10 ก

ชุดการสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) เร่ือง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จิรัฏฐติ ิธรรม 4 ศศลักษณ์ สมชื่อ

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 4

บัตรเนือ้ หาท่ี 6 มรรค (ธรรมทีค่ วรเจรญิ )
เร่อื ง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จริ ฏั ฐติ ิธรรม 4

รายวิชา สังคมศกึ ษา 3 รหัสวิชา ส22101 หนว่ ยเรยี นรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชวี ิต

กลุม่ สาระการเรียนรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2

มรรค

มรรค คือ หนทางหรือวิธีการในกระบวนการ การแก้ทุกข์หรือการแก้ปัญหา เพ่ือให้บรรลุ
เปา้ หมายตามที่ตั้งไว้ หมายความวา่ ในการดาเนนิ ชีวติ หรอื การทางาน การแก้ปัญหาอย่างใดอย่างหน่ึง เรา
ต้องมีเป้าหมายว่าต้องการอะไร และทาอะไรเพ่ืออะไร ซึ่งกระบวนการของมรรคท้ังหมดจึงเป็นไปเพื่อ
เป้าหมายน้ัน

หลกั ธรรมแห่งการดับทกุ ขน์ ั้น พระพทุ ธเจา้ ส่ังสอนไว้มากมาย เพื่อเปน็ หนทางไปสู่ความดับทุกข์
แตใ่ นเอกสารประกอบการเรยี นเลม่ น้ี จะได้ศกึ ษาอริยสัจ 4 เกี่ยวกับมรรคในดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรฏั ฐิติ
ธรรม 4

1. ดรุณธรรม 6

ดรณุ ธรรม 6 หมายถึง ธรรมทเ่ี ป็นหนทางสู่ความสาเรจ็ เป็นประตูเปิดไปสคู่ วามสุข ความเจริญก้าวหน้า
แหง่ ชวี ิต มี 6 ประการ คือ (สุชพี ปุญญานุภาพ. 2540 : 99-101)

1. อาโรคยะ คือ การรักษาสุขภาพดี มใิ ห้มี
โรคทงั้ จติ และกาย เพราะโรคภยั ไขเ้ จ็บเป็นอปุ สรรคท่ี
คอยขัดขวางไม่ให้ประสบความสาเรจ็ การรกั ษา
สขุ ภาพดีเป็นลาภอันประเสริฐ คอื ความไรโ้ รคทั้งทาง
จิตและทางกาย ลด ละ เลกิ สิง่ ทีจ่ ะเปน็ อนั ตรายต่อ
ร่างกาย

ภาพ : การรักษาดูแลสุขภาพ โดยการออกกาลังกายสม่าเสมอ
ท่ีมา : ศศลักษณ์ สมชอื่ ภาพ

ชุดการสอน เลม่ ท่ี 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) เรื่อง ดรุณธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐติ ธิ รรม 4 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 5

2. ศลี คือ การมีระเบียบวินยั ดี ทัง้ ระเบียบวนิ ัยส่วนตวั รวมถึงระเบียบวนิ ยั ทีท่ ั้งปฏบิ ัตติ ่อสงั คม
โดยรวม คนท่ีประพฤติตนอยใู่ นกรอบ กฎเกณฑ์ กตกิ าของสงั คมย่อมได้รบั การปกปอ้ ง เอน็ ดู และยอมรับ
จากสงั คมเชน่ กนั มคี วามประพฤตทิ ี่ดี มีมารยาทดงี าม ไม่ก่อความเดือดร้อนแก่สงั คม

ภาพ : การฝึกความเป็นระเบียบฝกึ ฝนพัฒนาตนดว้ ยกฎระเบยี บ และศลี ธรรม
ท่ีมา : ศศลักษณ์ สมชื่อ ถา่ ยภาพ

3. พุทธานุมัติ คอื มีครูดี ได้คนดีเปน็ แบบอยา่ ง ในการยึดถือเป็นแบบฉบับในการดาเนนิ ชวี ติ หรือ
ศกึ ษาเยี่ยงอย่าง นยิ มแบบอย่างของมหาบรุ ุษ พทุ ธชนหรอื บุคคลผู้มคี วามประพฤติของศีลธรรมอันดงี าม

ภาพ : นกั เรยี น และครู ได้แบบอย่างทด่ี ีจากหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกตใ์ ช้
ในการดาเนนิ ชีวิต

ทีม่ า : ศศลกั ษณ์ สมชื่อ ถา่ ยภาพ

ชุดการสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ) เรอื่ ง ดรุณธรรม 6 และกุลจิรัฏฐติ ิธรรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรียนร้ทู ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวติ 6

4. สุตะ คือ การตั้งใจเรยี นให้รูจ้ รงิ คือ การศกึ ษาเลา่ เรยี น คน้ คว้าให้รู้ใหเ้ ช่ยี วชาญ ใฝส่ ดับตรับฟงั
เหตุการณ์ต่าง ๆ ใหร้ เู้ ท่าทนั

ภาพ : ครตู ง้ั ใจมุ่งมั่นในการศึกษาหาความรนู้ ามาพฒั นาวิชาชีพ
ท่มี า : ศศลกั ษณ์ สมช่อื ถา่ ยภาพ
5. ธรรมานวุ ัติ คอื ทาแต่สง่ิ ที่ถูกต้องดงี าม คือดารงม่นั ในสุจริตท้งั ชีวิตและการงาน โดยดาเนนิ ตาม
หลักธรรม ไม่นอกรตี ไม่นอกคอก หรือลดความเดือดร้อนแกค่ นอนื่

ภาพ : การฝึกปฏิบตั ิตนเปน็ คนดี
ทมี่ า : ศศลกั ษณ์ สมช่อื ถ่ายภาพ
ชดุ การสอน เลม่ ท่ี 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) เร่ือง ดรุณธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐติ ธิ รรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่ือ

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 7

6. อลนี ตา คือ มีความขยันหมน่ั เพียร คือ มกี าลังใจแข็งกล้า ไมท่ ้อถอยเฉ่ือยชา เพียรพยายามหา
ความกา้ วหนา้ เรือ่ ยไป ตง้ั ใจในการทางาน ไมย่ ่อท้อหมดหวัง เหนอื่ ยหน่าย หรือล้มเลิกกลางคนั นน้ั คือเมื่อ
ไดล้ งมือทาอะไรแลว้ ตอ้ งทาให้สาเร็จ เป็นบคุ คลประเภทท่ีวา่ จับใหม้ ่นั คั้นใหต้ าย

ภาพ : มีความขยันหมั่นเพียรพยายามหาความรู้เพ่ือพัฒนาตนเสมอ
ท่ีมา : ศศลักษณ์ สมชื่อ ถา่ ยภาพ

2. กุลจิรฏั ฐติ ธิ รรม 4
กลุ จิรฏั ฐิติธรรม 4 หมายถึง ธรรมสาหรับดารงความมั่งค่ังของตระกูลให้ยั่งยืน เหตุทที่ าใหต้ ระกูล
ม่งั คง่ั ตง้ั อยู่ได้นานตง้ั ม่ันอยู่นานทงั้ จกั ไม่เส่ือมสลายก่อนเวลา ดังน้ี
1. นัฎฐคเวสนา หมายถึง ของหายของหมดรู้จักหามาไว้ คือ เมื่อมีส่ิงของภายในบ้านสูญหายไป
และอยใู่ นวสิ ยั ทจี่ ะหามาแทนได้ ก็รู้จักหาวิธีการต่าง ๆ ให้ได้มาซ่ึงส่ิงของเหล่านั้น หรือหาส่ิงของอ่ืน ๆ มา
ทดแทนไว้ เปน็ ต้น

ภาพ : รจู้ ักจดั หาเคร่ืองอปุ โภคบรโิ ภคภายในบา้ น
ท่ีมา : www.wallhere.com

ชดุ การสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจริ ัฏฐิติธรรม 4 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 8

2. ชณิ ณปฏสิ ังขรณา หมายถงึ ของเก่าชารุดร้จู ักบรู ณะซ่อมแซม คอื การรู้จักบารงุ รกั ษาและ
ซ่อมแซมสิง่ ของทชี่ ารดุ ทย่ี งั สามารถนามาใช้ใหม่ได้ หรอื อยู่ในสภาพท่ยี งั สามารถทางานได้ แตม่ อี ุปกรณ์
บางอย่างชารุดไปกส็ ามารถที่จะซอ่ มแซมนากลับมาใช้ใหม่ได้ นอกจากน้ยี ังหมายถงึ การรู้จักนาส่ิงของทีใ่ ช้
แลว้ นากลบั มาใชไ้ ด้ใหม่

ภาพ : การรจู้ ักบารุงรกั ษาและซ่อมแซมสิง่ ของทช่ี ารุด
ทม่ี า : www.theflorallove.wordpress.com

3. ปริมติ ปานโภชนา หมายถึง รู้จกั ประมาณในการกนิ การใช้ คอื การรู้จักใช้จา่ ยทรัพย์สมบตั ิ รู้จัก
การประหยัดอดออม รู้จกั ใช้จ่ายตามฐานะของตนเอง หรือการใชจ้ า่ ยใหเ้ หมาะสมกับฐานะ เปน็ ต้น

ภาพ : ใช้ชวี ิตแบบพอประมาณสมฐานะ ปลูกผักสวนครวั กินเอง
ที่มา : ศศลักษณ์ สมชือ่ ภาพ

ชุดการสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ) เรื่อง ดรุณธรรม 6 และกุลจิรฏั ฐิติธรรม 4 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 9

4. อธิปัจจสลี วนั ตสถาปนา หมายถึง สามี และภรรยา พงึ เป็นผู้ดารงอยู่ในศีลธรรมอยู่เป็นนิจ โดย
ศีลพ้ืนฐาน คือ ศีล 5 ต้ังผู้มีศีลธรรมเป็นพ่อบ้านแม่เรือนคือผู้ท่ีเป็นหัวหน้าครอบครัวจะต้องตั้งอยู่ในหลัก
ของศลี ธรรม ทามาหาเลย้ี งชีพในทางท่สี ุจรติ เวน้ จากอบายมุข ไมล่ ่มุ หลง มัวเมาในกาม เป็นต้น บุคคลที่มี
ศีลธรรมอนั ดจี ะทาให้ครอบครัวสงบสุข

ภาพ : ครอบครัวทอี่ บอนุ่ ท่ีมพี ่อบ้านแมบ่ ้านมศี ลี ธรรม
ทมี่ า : ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื ภาพ

ชุดการสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) เรอื่ ง ดรุณธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐิตธิ รรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวติ 10

อรยิ สจั 4 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ )

อรยิ สัจ 4 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ)
(1)

ดรณุ ธรรม 6 กุลจิรัฏฐติ ิธรรม 4

อาโรคยะ การรักษาสุขภาพดี นัฏฐคเวสนา ของหายของหมดรจู้ ักหา
ศลี มาไว้
การมีระเบยี บวินัยดี ชิณณปฏสิ งั ขรณา
พุทธานุมตั ิ ประพฤตทิ ี่ดี การรู้จกั บารุงรักษาและ
สตุ ะ ปริมิตปานโภชนา ซอ่ มแซม
ได้คนดีเป็นแบบอย่าง
ธรรมานุวตั ิ เยี่ยงอย่าง อธิปจั จสลี วันต รจู้ ักประมาณในการกิน
สถาปนา การใช้
การตง้ั ใจเรยี นให้รูจ้ รงิ
ตงั้ ผู้มศี ีลธรรมเปน็
ทาแต่สงิ่ ท่ีถูกต้องดงี าม พอ่ บา้ นแม่เรือน

อลีนตา เพียรพยายามหา
ความกา้ วหน้า

ศึกษาชดุ การสอนเร่ือง ดรณุ ธรรม 6

และกุลจริ ฏั ฐิติธรรม 4 เสรจ็ แล้ว

ทาบตั รกิจกรรมจา้

ชุดการสอน เลม่ ท่ี 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) เรอ่ื ง ดรุณธรรม 6 และกลุ จริ ฏั ฐติ ิธรรม 4 ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวติ 11

บรรณานกุ รม

นชิ า แก้วพานิช. เสรมิ สาระการเรยี นรู้พืน้ ฐาน สังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม ม.2.
กรุงเทพมหานคร : เดอะบุ๊ค, 2549.

ธรรมปฎิ ก (ประยุทธ์ ปยตุ ฺโต). ๒๕๔๐. ธรรมะกับการทางาน. กรุงเทพมหานคร : มลู นธิ ิพทุ ธธรรม.
_________. 2551. พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท.์ กรงุ เทพมหานคร : เอส.อาร์.พริน้ ต้งิ

แมสโปรดกั ส์.
พระธรรมโกศาจารย์ (ปญั ญานนั ทภิกข)ุ . แนวทางดบั ทุกข์. กรงุ เทพมหานคร : เอส.อาร์.

พร้นิ ต้ิง , 2538.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยทุ ธ์ ปยตุ ฺโต). 2548. พจนานุกรมพทุ ธศาสน์ ฉบบั ประมวลธรรม.

กรุงเทพมหานคร : เอส.อาร์.พริน้ ตง้ิ แมสโปรดกั ส.์
วสิน อนิ ทสระ. หลักธรรมอันเป็นหวั ใจพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร : โครงการ

เผยแพร่ธรรมะของเครอื ซิเมนต์ไทย, ม.ป.ป.
สุชีพ ปญุ ญานุภาพ. ธรรมะของพระพทุ ธศาสนา. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ,

2540.

ชดุ การสอน เล่มท่ี 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) เรือ่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจริ ฏั ฐติ ิธรรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 12

ภาคผนวก

ชุดการสอน เลม่ ท่ี 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรฏั ฐติ ิธรรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 13

บตั รกจิ กรรมที่ 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ)
เรอ่ื ง ดรุณธรรม 6 และกุลจริ ฏั ฐิตธิ รรม 4

รายวชิ า สังคมศกึ ษา 3 รหัสวชิ า ส22101 หน่วยเรียนรู้ที่ 3 หลกั ธรรมนาชีวติ

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชน้ั มัธยมศึกษาปีท่ี 2

คาชีแ้ จง ให้นักเรยี นเติมข้อความลงในชอ่ งวา่ งให้ถูกต้องสมบูรณ์ (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)
1. การเป็นพ่อบา้ นแม่เรือนท่ีดี จะตอ้ งปฎบิ ัติอย่างไรครอบครวั จึงจะมคี วามสขุ ตามหลักธรรมกลุ จริ ฏั ฐติ ิ
ธรรม

2. การท่สี มาชิกในครอบครวั ช่วยกนั จัดหาสิง่ ของเครอ่ื งใช้ในบ้าน แสดงถงึ คุณลักษณะตามกลุ จริ ฏั ฐติ ธิ รรม
ตามข้อใด

3. ธรรมสาหรับดารงความม่งั คั่งของตระกูลให้ยัง่ ยืน เหตุท่ีทาใหต้ ระกลู มงั่ ค่ังตั้งอยูไ่ ด้นานต้งั ม่ันอย่นู านทง้ั
จักไม่เส่ือมสลายก่อนเวลา คอื

4. หลักธรรมใดที่นักเรียนนาไปปฏบิ ตั ิตามแลว้ จะเป็นหนทางไปสู่ความเจรญิ กา้ วหน้าของชวี ิต

5. กระโปรงของชายหลดุ ลุ่ย นักเรียนปฏิบตั ติ นได้อย่างเหมาะสมตามหลักกุลจริ ัฏฐิตธิ รรม อย่างไร

6. เม่ือรองเทา้ ขาดเสอ้ื ผ้าชารุด วนญั ญาจะซ้ือเส้อื ผา้ ใหม่ทดแทนเสมอ แสดงว่า วนญั ญาขาดหลักธรรมข้อ
ใด
7. ดรุณธรรมทเ่ี ปน็ พน้ื ฐานสาคญั ของการทางาน การศึกษาเล่าเรยี นหรอื การทากจิ กรรมตา่ ง ๆ คือ

8. การรู้จักประมาณตนในการอปุ โภคบรรจง ตามหลักธรรมกลุ จริ ัฏฐิตธิ รรม ใสอดคล้องกับสุภาษิตไทยบท
ใด
9. เด็กดศี รวี ีรวฒั น์ เกบ็ ของไดส้ ่งคืน แสดงว่า นักเรียนมีคุณธรรมตามหลักดรุณธรรมข้อใด

10. การคบเพื่อนทด่ี ีตามหลักดรณุ ธรรม นกั เรยี นจะต้องปฏิบัตอิ ยา่ งไร

ชือ่ ................................................................ชนั้ ..ม.2/.........เลขที.่ ........กลุ่มท.ี่ ...... ได้..............คะแนน
ชุดการสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) เร่อื ง ดรุณธรรม 6 และกลุ จริ ัฏฐิติธรรม 4 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 14

เฉลยบัตรกจิ กรรมท่ี 7 มรรค (ธรรมท่คี วรเจริญ)
เรื่อง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐิตธิ รรม 4

รายวิชา สังคมศกึ ษา 3 รหสั วิชา ส22101 หน่วยเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชีวิต
กล่มุ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 2

คาชแ้ี จง ให้นักเรียนเติมข้อความลงในชอ่ งว่างให้ถูกต้องสมบรู ณ์ (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)
1. การเปน็ พ่อบ้านแมเ่ รือนท่ีดี จะตอ้ งปฎิบตั ิอยา่ งไรครอบครวั จงึ จะมคี วามสุขตามหลักธรรมกุลจริ ัฏฐติ ิ
ธรรม มศี ลี พนื้ ฐานคอื ศีล 5 มคี วามซื่อสัตย์
2. การทีส่ มาชิกในครอบครัวช่วยกนั จดั หาส่งิ ของเคร่อื งใชใ้ นบา้ น แสดงถึงคุณลักษณะตามกุลจิรัฏฐิติธรรม
ตามข้อใด นฏั ฐคเวสนา คือ ของหายของหมดรูจ้ ักหามาไว้
3. ธรรมสาหรับดารงความม่งั คัง่ ของตระกูลให้ยงั่ ยืน เหตทุ ่ีทาใหต้ ระกลู มัง่ คั่งตั้งอย่ไู ดน้ านตง้ั ม่ันอยู่นานทั้ง
จักไม่เส่ือมสลายก่อนเวลา คือ กลุ จริ ัฏฐติ ธิ รรม 4
4. หลกั ธรรมใดท่นี ักเรียนนาไปปฏบิ ัติตามแล้ว จะเปน็ หนทางไปส่คู วามเจรญิ ก้าวหน้าของชีวติ

ดรุณธรรม 6
5. กระโปรงของชายหลุดลุ่ย นักเรยี นปฏิบตั ติ นได้อย่างเหมาะสมตามหลักกลุ จริ ฏั ฐติ ิธรรม อยา่ งไร

นามาเยบ็ ใหม่ใหเ้ รียบร้อย ไมต่ อ้ งทงิ้
6. เม่อื รองเทา้ ขาดเสื้อผ้าชารุด วนัญญาจะซื้อเสอ้ื ผา้ ใหม่ทดแทนเสมอ แสดงวา่ วนัญญาขาดหลักธรรมข้อ
ใด ชณิ ณปฏสิ งั ขรณา
7. ดรณุ ธรรมทเ่ี ปน็ พนื้ ฐานสาคญั ของการทางาน การศึกษาเลา่ เรยี นหรือการทากจิ กรรมตา่ ง ๆ คอื

สุตะ การตงั้ ใจเรยี นให้รู้จริง
8. การรจู้ กั ประมาณตนในการอุปโภคบรรจง ตามหลกั ธรรมกลุ จิรัฏฐิติธรรม ใสอดคล้องกบั สุภาษติ ไทยบท
ใด “มีนอ้ ย ใชน้ อ้ ย คอ่ ยบรรจง”
9. เดก็ ดศี รีวีรวัฒน์ เก็บของได้สง่ คนื แสดงวา่ นักเรียนมีคุณธรรมตามหลักดรุณธรรมข้อใด
พุทธานุมัติ
10. การคบเพื่อนทด่ี ตี ามหลักดรุณธรรม นกั เรียนจะต้องปฏิบัติอย่างไร

1. ภาวนโี ย นา่ ยกยอ่ ง
2. วจนักขโม อดทนทจ่ี ะรับฟัง
3. วตั ตา รูจ้ กั ช้แี จงให้เข้าใจ

ชุดการสอน เลม่ ที่ 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) เรอ่ื ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฏฐติ ิธรรม 4 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ติ 15

แบบทดสอบหลงั เรยี น มรรค (ธรรมท่คี วรเจริญ)
เร่อื ง ดรณุ ธรรม 6 และกลุ จิรฏั ฐติ ิธรรม 4

รายวิชา สังคมศึกษา 3 รหัสวชิ า ส22101 หนว่ ยเรยี นรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวิต

กลุ่มสาระการเรยี นร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 2

1. ขอ้ ใด ไม่ จัดเปน็ “กัลยาณมิตรธรรม”

ก. ภาวนีโย นา่ ยกยอ่ ง ข. วจนักขโม อดทนที่จะรับฟัง

ค. อาโรคยะ การรกั ษาสุขภาพดี ง. วตั ตา รู้จกั ชแ้ี จงให้เข้าใจ

2. พทุ ธานุมตั ิ มคี วามหมายตรงกับข้อใด

ก. มรี ะเบยี บวจิ ัย ข. ต้งั ใจเรียนให้ร้จู ริง

ค. ทาสิ่งทีถ่ ูกตอ้ งดีงาม ง. ได้คนดมี คี ณุ ธรรมเปน็ แบบอย่าง

3. ประภัสเป็นคนท่มี ีระเบียบวนิ ยั พอใจใฝ่รกั ในสิง่ ต่าง ๆ รู้จกั ฝึกฝนตนยึดม่นั ในหลักการ มคี วามกระตือรือร้น

มีความคิดทเี่ ปน็ ระบบระเบยี บและมเี พอ่ื นท่ีดีแสดงว่าประภสั มีหลกั ธรรมข้อใด

ก. ดรณุ ธรรม ข. กศุ ลกรรมบถ

ค. กลุ จิรฏั ฐิตธิ รรม ง. บพุ พนมิ ติ ของมชั ฌิมาปฏปิ ทา

4. “มีนอ้ ย ใชน้ ้อย ค่อยบรรจง” ตรงกับหลกั ธรรมตามกุลจริ ฏั ฐิตธิ รรม ในข้อใด

ก. การรู้จักประมาณตนในการอปุ โภคบรโิ ภค ข. การร้จู ักซอ่ มแซมสง่ิ ของเก่าทช่ี ารดุ เสียหาย

ค. การตงั้ อยู่ในศลี ธรรมเปน็ พ่อบ้านแมเ่ รือนที่ดี ง. เมอื่ เคร่ืองอปุ โภคบรโิ ภคหมดไปต้องรู้จกั จดั หามาใช้

5. ครนู ันทพลนานักเรียนกล่มุ หนง่ึ ไปซ่อมโต๊ะและเก้าอี้ท่ชี ารดุ นกั เรียนทางานด้วยความสนุกสนานและ

พวกเขามีความสุขเมื่อเหน็ ผลงานตนเอง จัดวา่ ครนู นั ทพลสอนให้นักเรยี นเป็นผู้มีคุณสมบัตติ ามกุลจิรัฏฐติ ิ

ธรรม 4 ในเร่อื งใด

ก. รู้จักจดั หาเคร่ืองอุปโภคบริโภค ข. ประมาณตนในการอุปโภคบริโภค

ค. ตั้งอย่ใู นศลี ธรรมเป็นพอ่ บา้ นแม่เรือน ง. รจู้ ักซ่อมแซมสงิ่ ของเก่าทีช่ ารุดเสียหาย

6. บุคคลใดปฏบิ ัติตนได้อย่างเหมาะสมตามหลกั กุลจริ ัฏฐิตธิ รรม

ก. พุดกรอง นารองเทา้ ไปซ่อมแทนการซื้อใหม่

ข. ศุภชยั ห้ามภรรยาไมใ่ ห้ซ้อื ทุเรียนเพราะราคาแพงกว่าผลไมอ้ นื่

ค. นวล ครุ่นคดิ ถึงผลบญุ ท่จี ะได้รับกบั จานวนเงินทีซ่ ื้อของถวายสังฆทาน

ง. กิตตศิ ักดิ์ พาครอบครัวไปรบั ประทานอาหารเยน็ ทภ่ี ัตตาคารทุกอาทิต

ชดุ การสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) เร่ือง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจิรัฏฐติ ิธรรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวิต 16

7. ใครปฎบิ ตั ติ ามหลักของดรุณธรรม 6
ก. มาโนช ต้งั ใจเรยี นและขยันค้นคว้าหาความรูเ้ พ่มิ เติม

ข. บงกช ไม่รักษาสขุ ภาพจึงทาให้ป่วยบ่อย

ค. อาณตั ิ เป็นคนกา้ วรา้ ว ไม่เคารพผู้ใหญ่

ง. วรนิ ดา ขยันเรียนหนังสือแตร่ ูส้ ึกท้อทุกครง้ั ที่เจอเร่ืองยาก

8. หากนักเรียนตอ้ งการประพฤตปิ ฏิบัติตนเปน็ พ่อบ้านแมเ่ รือนทดี่ ีต้องยึดหลักของศีลข้อใด

ก. สติปัฏฐาน 4 ข. กลุ จริ ัฏฐิติธรรม 4

ค. ศลี 5 ง. กุศลกรรมบถ 10

9. ดรณุ ธรรมขอ้ ใดเปน็ พื้นฐานสาคญั ของการทางาน การศึกษาเลา่ เรยี นหรือการทากิจกรรมต่าง ๆ

ก. ความไม่มีโรค ข. ความตั้งใจจริง

ค. ความขยนั หมัน่ เพียร ง. การทาส่งิ ที่ถกู ตอ้ งดงี าม

10. มานพเลอื กเรยี นต่อในสาขาสังคม โดยมีแรงบันดาลใจจากการชื่นชอบครูผสู้ อนในวิชานี้ สอดคลอ้ งกับ

ดรุณธรรมขอ้ ใด

ก. ศีล ข. อโรคยะ

ค. ธรรมานวุ ัติ ง. พทุ ธานมุ ตั ิ

ชดุ การสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) เรอื่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจริ ฏั ฐิติธรรม 4 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 3 หลักธรรมนาชีวิต 17

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ )
เรือ่ ง ดรณุ ธรรม 6 และกุลจริ ฏั ฐติ ิธรรม 4

รายวชิ า สังคมศกึ ษา 3 รหัสวิชา ส22101 หน่วยเรียนรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต
กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2

ขอ้ ที่ คาตอบ
1ค
2ง
3ก
4ก
5ง
6ก
7ก
8ค
9ข
10 ง

เกง่ มาก ตบมือให้ตัวเอง
ดว้ ยคะ

ชดุ การสอน เล่มที่ 7 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) เรอื่ ง ดรุณธรรม 6 และกุลจิรฏั ฐติ ิธรรม 4 ศศลักษณ์ สมช่อื