6.เล่มที่ 6 เนื้อหามรรค 1 บุพนิมิต -

หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 1

ชุดการสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) บุพพนมิ ติ รของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวติ ก

คคาานนาา

ชุดการการสอน มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) เรื่อง บุพพนิมิตของมัชฌิมาปฏิปทา 7 วิชา สังคม
ศึกษา 3 รหสั วชิ า ส22101 ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต เล่มที่ 6 เป็นข้อธรรมสาคัญในกรอบอริยสัจ 4 สาระการเรียนรู้ตาม
หลักสูตรแกนกลางการศึกษา ขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช2551 เพ่ือให้นักเรียนได้ศึกษาค้นคว้าในการ
ประกอบการเรยี นใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจ สรปุ องค์ความรู้ด้วยตนเอง เห็นคุณค่าและนาไปพัฒนาแก้ปัญหา
ของชมุ ชนและสังคมนอกจากนย้ี ังเปน็ การกระต้นุ ความสนใจของผ้เู รียนให้มีความสนใจในการเรียน มีความ
พึงพอใจที่ดีตอ่ การเรียนรายวชิ าสังคมศึกษา และนักเรียนมีผลสมั ฤทธิ์ทางการเรยี นสูงข้นึ

ขอขอบคุณ ผู้อานวยการโรงเรียนวีรวฒั น์โยธิน และขอบคุณผู้เชี่ยวชาญท่ีใหค้ าแนะนาและ
สนับสนุนในการทาชดุ การสอน ผจู้ ัดทาหวงั เป็นอย่างยงิ่ วา่ ชดุ การสอนเล่มน้จี ะมีประโยชน์ ทาให้ประสทิ ธผิ ล
นักเรยี นเพิ่มขน้ึ

ศศลักษณ์ สมชอ่ื

ชุดการสอน เลม่ ที่ 6 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) บพุ พนมิ ิตรของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต ข

สารบญั

คานา…………………………………………………………………………………………………………………………… ก
สารบญั ……………………………………………………………………………………………………………………….. ข
บทบาทของคร.ู ....................................……………………………………………….…………………………… ค
บทบาทของนักเรียน......................................…………………………………………….……………………… ง
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชวี้ ดั /จุดประสงค์การเรยี นรู้/ สาระการเรียนรู้………………………………… จ
บัตรคาสัง่ ...................................................................................................................... .............. ฉ
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น เร่อื ง มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7..……… 1
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เรอื่ ง มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) บพุ พนมิ ิตของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7... 3
บัตรเนื้อหาที่ 6 เร่ือง มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) บุพพนิมติ ของมัชฌมิ าปฏิปทา 7.……………….. 5
บรรณานุกรม...................................................................................................... ......................... 9
ภาคผนวก...................................................................................................................... ............. 10
11
บตั รกจิ กรรมที่ 6 เร่อื ง มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) บุพพนิมิตของมัชฌมิ าปฏิปทา 7 …….. 12
เฉลยบัตรกิจกรรมที่ 6 เรอ่ื ง มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7 13
แบบทดสอบหลังเรียน เรื่องมรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ บุพพนิมติ ของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ...... 15
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น เร่อื ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ )บุพพนมิ ติ ของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7

ชดุ การสอน เลม่ ที่ 6 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ) บุพพนิมติ รของมัชฌมิ าปฏิปทา 7 ศศลักษณ์ สมช่ือ

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต ค

บบททบบาาททขขอองงคครรู ู

ชุดการการสอน มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) เร่อื ง บุพพนิมิตของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 วชิ า สังคม
ศกึ ษา 3 ส22101 ชัน้ มธั ยมศึกษาปที ่ี 2 ใช้เวลาในการจดั การเรียนการสอน จานวน 1 ชัว่ โมง และครู
ปฏิบัติ ดงั น้ี

1. ครูจดั เตรียมชุดการสอนใหพ้ อกับจานวนนกั เรียน ซึง่ ชดุ การสอนประกอบด้วย
1.1 แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลังเรยี น
1.2 บัตรคาส่งั
1.3 บตั รเนือ้ หา
1.4 บัตรกจิ กรรม
1.5 บัตรเฉลยกจิ กรรม
1.6 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรยี น

2. ครูต้องศึกษาเนื้อหาที่จะสอนโดยละเอียดและศกึ ษาชุดการสอนอย่างรอบคอบ

3. ครูอธิบายและชี้แจงใหน้ ักเรยี นทราบเก่ียวกบั บทบาทของนกั เรียนในการใชช้ ดุ การสอน

4. จดั กจิ กรรมการเรยี นการสอน แบง่ เปน็ 5 ข้ัน คอื

4.1 ให้ผู้เรียนทาแบบทดสอบก่อนเรียน เพ่ือพิจารณาพ้ืนฐานความรู้เดิมของผู้เรียน (ใช้เวลา
ประมาณ 10 นาท)ี

4.2 ขัน้ นาเขา้ สูบ่ ทเรียน (5 นาท)ี
4.3 ขน้ั สอน ผูส้ อนบรรยายหรอื ให้มีการแบง่ กลุ่มประกอบกจิ กรรมการเรยี น (30 นาท)ี
4.4 ขนั้ สรุปผลการสอน เพอื่ สรปุ มโนทัศน์และหลักการท่สี าคัญ (5 นาท)ี
4.5 ทาแบบทดสอบหลงั เรยี น เพื่อดูพฤตกิ รรมการเรยี นรูท้ ่เี รยี นไปแลว้ (10 นาที)
5. ขณะท่ีนักเรียนปฏิบัติกิจกรรม ครูต้องคอยดนู ักเรยี นและคอยแกป้ ัญหาให้กบั นักเรยี นท่มี ปี ญั หา
6. หลังจากนกั เรียนศกึ ษาชุดการสอนเสรจ็ เรยี บร้อยแล้ว ครูและนักเรียนร่วมกนั สรุปบทเรียน
พร้อมทง้ั ใหน้ ักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรียน
7. ครเู ฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรียน โดยให้นกั เรียนเปลี่ยนกระดาษคาตอบกับเพอื่ น
และบนั ทึกคะแนนของนักเรียน เพื่อประเมนิ พฒั นาการและความก้าวหน้า หากมนี ักเรียนไม่ผา่ นเกณฑ์ ครูควรจัด
สอนซ่อมเสริม

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) บพุ พนิมติ รของมชั ฌิมาปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต ง

บทบาทของนกั เรียน

ชุดการการสอน มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) เร่ือง บุพพนิมิตของมัชฌิมาปฏิปทา 7 วิชา สังคมศึกษา
3 ส22101 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 2 ใช้เวลาในการจัดการเรียนเรียนรู้ จานวน 1 ช่ัวโมง และปฎิบัติตาม
ขนั้ ตอน ดังน้ี

1. ตง้ั ใจฟังคาอธิบายจากครูเม่อื นาเขา้ สู่บทเรียน เน้ือหาสาระ และสรุปบทเรยี นเม่อื ไมเ่ ข้าใจ
ให้ซักถาม

2. อา่ นคาชี้แจงใหเ้ ขา้ ใจก่อนที่ลงมือจะศึกษาชดุ การสอน เช่น อ่านบตั รคาสง่ั และปฏบิ ตั ิตามคาส่ัง
ทีละขัน้ อย่างรอบคอบ

3. ทาแบบทดสอบก่อนเรียน จานวน 10 ขอ้ เวลาในการแบบทดสอบ 10 นาที เพื่อประเมินความรู้
เดิมของตนเอง ใหน้ กั เรยี นทาขอ้ สอบ ออนไลน์ Ling ถา้ นักเรยี นไม่มีโทรศัพท์ให้นักเรยี นทาในกระดาษทค่ี รู
เตรียมไว้ให้

4. นักเรียนปฏบิ ัติกิจกรรมตามบตั รคาสัง่ ด้วยความตั้งใจ โดยปฏบิ ตั ิตามตามขนั้ ตอนทีก่ าหนดไว้ใน
บตั รคาส่งั

5. เมือ่ ศึกษาเน้ือหาเสรจ็ เรยี บร้อยแล้ว ใหน้ ักเรียนทาบตั รกิจกรรมท่คี รูจัดเตรยี มไว้ จากนัน้
ตรวจคาตอบบัตรกจิ กรรม หรือนกั เรียนจะสแกนไปใน QR Coed ชดุ การสอนที่ 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ)
เรื่อง บพุ พนิมิตของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ท่ีครเู ตรยี มไว้ให้

6. หากนกั เรียนไม่เขา้ ใจใหก้ ลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง และให้นกั เรียนปฏบิ ัติตามขนั้ ตอน เพอื่ ให้เกิด
ความเข้าใจมากข้นึ

7. เม่อื ศึกษาเน้ือหาจากชุดการสอนเสร็จแลว้ ใหน้ กั เรยี นเก็บบตั รคาสั่ง บตั รเนอ้ื หา และ
บตั รกจิ กรรมใหเ้ รียบรอ้ ย จากนั้นนาสง่ คนื คุณครู

8. ทาแบบทดสอบหลงั เรียน จานวน 10 ข้อ เวลาในการแบบทดสอบ 10 นาทใี หน้ ักเรียน
ทาข้อสอบ ออนไลน์ Ling ถ้านักเรยี นไม่มโี ทรศัพท์ใหน้ ักเรยี นทาในกระดาษท่ีครเู ตรียมไวใ้ ห้

9. การทาบตั รกจิ กรรม แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน ขอให้นกั เรียนทาดว้ ยความตงั้ ใจ
และมคี วามซอ่ื สัตย์ต่อตนเองให้มากทสี่ ดุ ไม่เปิดดเู ฉลยกอ่ น

ชุดการสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ) บพุ พนมิ ิตรของมชั ฌิมาปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 3 หลักธรรมนาชีวิต จ

มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชวี้ ัด

มาตรฐานการเรยี นรู้

สาระท่ี 1 : ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส 1.1 : รแู้ ละเขา้ ใจประวัติ ความสาคญั ศาสดา หลกั ธรรมของ

พระพทุ ธศาสนา หรอื ศาสนาท่ีตนนบั ถือและศาสนาอื่น มีศรทั ธา
ทถ่ี ูกตอ้ ง ยึดม่นั และปฏบิ ัตติ ามหลกั ธรรม เพอื่ อยู่รว่ มกันอย่างสันติสขุ

ตัวชีว้ ดั

ส 1.1 ม.2/8 อธิบายธรรมคณุ และข้อธรรมสาคัญในกรอบอริยสจั 4 หรอื หลกั ธรรม
ของศาสนาท่ีนบั ถือตามท่ีกาหนด เหน็ คุณค่าและนาไปพัฒนาแก้ปัญหา
ของชมุ ชนและสังคม

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1. อธบิ ายความหมาย ความสาคญั ของบุพพนิมติ ของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7 ได้ (K)
2. วิเคราะห์ประโยชน์หลกั ธรรมบุพพนิมิตของมชั ฌิมาปฏิปทา 7 ที่ทาให้เกดิ
ความเจรญิ ได้ (P)
3. เห็นคุณค่าหลักธรรมนาไปประยุกต์ใช้และปฏิบัติตนในชีวิตประจาวันเพ่ือ
แกป้ ัญหา พฒั นาตนเอง ชมุ ชน และสังคมได้ (A, P)

สาระการเรียนรู้

มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ )
บุพพนมิ ิตของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7
1. ความหมายของบุพพนิมิตของมชั ฌิมาปฏิปทา 7
2. หลกั ธรรมบุพพนมิ ิตของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) บุพพนิมติ รของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลักษณ์ สมช่อื

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต ฉ

บตั รคาสั่ง
มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) เรอ่ื ง บุพพนิมิตของมัชฌิมาปฏิปทา 7

1. ใหน้ ักเรยี นแบง่ กลุ่ม ๆ ละ 4 – 5 คน เลอื ก ประธาน เลขา
2. ประธานแจกบตั รคาสั่ง บัตรเน้ือหา และบัตรกจิ กรรมให้กับสมาชกิ ในกลมุ่
ทกุ คน
3. สมาชิกทุกคนรว่ มกนั ศึกษาบัตรคาสง่ั ศึกษาบตั รเนื้อหาท่ีเตรียมใหห้ รือจะ
สแกนเข้าไปใน OR Coed
4. สมาชิกทกุ คนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จากการศึกษาบตั รเน้ือหา
5. สมาชิกทุกคนปฏบิ ัติบตั รกิจกรรมท่ี 6.
6. สมาชกิ ทกุ คนร่วมกนั ประเมินผลการปฏิบตั กิ จิ กรรมโดยการตรวจคาตอบ
จากบตั รเฉลยและใหค้ ะแนนข้อถกู ต้อง ขอ้ ละ 1 คะแนน
7. ตรวจคาตอบจากบตั รเฉลยกิจกรรม ถ้าทาไมถ่ ูกให้กลบั ไปศกึ ษาความรู้ใน
บัตรเนื้อหาใหม่

กอ่ นศึกษาชุดการสอน เร่ือง
บุพพนิมิตของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7
ทาแบบทดสอบก่อนเรียนนะคะ

ชดุ การสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตรของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 หลักธรรมนาชีวิต 1

แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง มรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ)
บพุ นิมติ ของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวิชา สังคมศึกษา 3 รหสั วิชา ส22101 หน่วยเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต

กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ 2

คาชแี้ จง 1. ข้อสอบมีทั้งหมด 10 ขอ้ คะแนนเตม็ 10 คะแนน ใชเ้ วลา 10 นาที

2. ให้นกั เรยี นเลือกคาตอบที่ถูกที่สดุ เพยี งคาตอบเดยี ว แล้วทาเครือ่ งหมายกากบาท ()

ลงในกระดาษคาตอบที่ตรงกับตัวเลอื กทีเ่ หน็ ว่าถูกต้องทส่ี ดุ

1. บุพพนิมติ ของมัชฌมิ าปฏิปทา หมายถงึ ขอ้ ใด

ก. ทางสายกลาง ข. แสงเงนิ แสงทอง

ค. นพิ พาน ง. สตปิ ฏั ฐาน

2. ความใฝใ่ จอยากจะทากิจหน้าที่และสิ่งท้ังหลายท่เี ก่ียวขอ้ งให้ดี งามสร้างสรรค์มุ่งม่นั การเรยี นการทางาน

คอื

ก. ฉนั ทสมั ปทา ข. มชั ฌมิ าปฏปิ ทา

ค. โยนโิ สมนสิการ ง. ทิฏฐสิ มั ปทา

3. ผ้ทู ีป่ ฏบิ ตั ติ ามหลักธรรมบพุ พนมิ ติ ของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา ย่งิ มาก ยิ่งดีทั้ง 7 ประการจะเป็นเสมือนเส้นทาง

พาสูค่ วามสาเรจ็ ที่เรยี ก ข้อใด

ก. ศีลสมั ปทา ข. มัชฌมิ าปฏปิ ทา

ค. ทฏิ ฐิสมั ปทา ง. ฉนั ทสมั ปทา

4. อปั ปมาทสมั ปทา เปน็ หลกั ปฏิบตั ิธรรมตามข้อใด

ก. การร้จู กั ประมาณตนในการอุปโภคบริโภค

ข. การไมต่ งั้ ตนอยู่ในความประมาท

ค. การตั้งอยูใ่ นระเบยี บวินยั

ง. ความเช่อื ทถี่ กู ตอ้ งดงี ามมีเหตผุ ล

5 การแชรข์ ่าวโดยไม่ไดร้ วู้ ่าเปน็ ความจรงิ ทาให้คนอื่นเสียหาย แสดงว่าไม่ปฏิบัติตามหลกั ธรรมบุพพนมิ ิต

ของมัชฌมิ าปฏิปทา ข้อใด

ก. ทิฏฐิสัมปทา ข. อปั ปมาทสมั ปทา

ค. ฉนั ทสัมปทา ง. ศีลสัมปทา

ชุดการสอน เลม่ ท่ี 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตรของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวติ 2

6. นักเรยี นเป็นคนทม่ี รี ะเบยี บวินัย ปฏิบตั ิตนระเบียบวินัยของสงั คม ทดี่ ีแสดงว่านักเรียนมีหลกั ธรรมบพุ พนิ

มติ รของมัชฌมิ าปฏิปทาข้อใด

ก. ทิฏฐสิ ัมปทา ข. อปั ปมาทสมั ปทา

ค. ฉันทสัมปทา ง. ศีลสมั ปทา

7. โยนโิ สมนสิการ เปน็ วิธกี ารทเี่ กีย่ วขอ้ งกบั เร่ืองไร

ก. การยึดมั่นในหลักการ ข. การคบมติ ร

ค. การคดิ ถูกวิธี ง. ความไม่ประมาท

8. นกั เรียนต้องการประพฤติปฏบิ ัติตนเปน็ นักเรยี นท่ีดี ยดึ หลักคุณธรรมข้อใด

ก. ทฏิ ฐสิ ัมปทา ข. อัปปมาทสมั ปทา

ค. ฉันทสัมปทา ง. ศลี สมั ปทา

9. บคุ คลในขอ้ ใด ไม่ใช่ ขอ้ ปฏิบัตติ ามหลักธรรมฉันทสัมปทา

ก. ใฝ่รักในปัญญา ข. ใฝท่ าความดี

ค. ใฝร่ ู้ ง. ใฝรัก

10. ศศลกั ษณช์ อบช่วยเหลือคณุ ครบู วั หลวง และไปทานข้าว ไปธรุ ะ ด้วยกนั เสมอ แสดงว่า ทั้งสองคน

ปฏิบัตติ ามบุพพนิมิตของมชั ฌิมาปฏิปทา ขอ้ ใด

ก. ศีลสัมปทา ข. สติปฏั ฐาน

ค. กลั ยาณมิตร ง. โยนิโสมนสิการ

ใชค่ ่ะ รีบทาจะได้ทา
กจิ กรรมต่อคะ

เป็นการวดั ความรู้
พนื้ ฐานไม่มผี ลตอ่
คะแนนครับ

ชดุ การสอน เลม่ ท่ี 6 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตรของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 หลักธรรมนาชวี ิต 3

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน เร่อื ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ)
บพุ นมิ ิตของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวชิ า สังคมศึกษา 3 รหสั วิชา ส22101 หน่วยเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชีวติ

กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2

ขอ้ ท่ี คาตอบ
1ก
2ก
3ข
4ข
5ก
6ง
7ค
8ง
9ง
10 ค

ทาข้อสอบเสร็จแลว้ ไป จ๊ะ เดย๋ี วไมท่ นั เวลา
ศกึ ษาบัตรเน้อื หากนั เถอะ

ชุดการสอน เลม่ ท่ี 6 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ) บุพพนิมติ รของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 หลักธรรมนาชวี ิต 4

บัตรเนื้อหาท่ี 6 เรอ่ื ง มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ )
บุพนมิ ิตของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวิชา สังคมศึกษา 3 รหัสวชิ า ส22101 หน่วยเรยี นรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชวี ิต

กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 2

มรรค

มรรค คือ หนทางหรือวิธีการในกระบวนการ การแก้ทุกข์หรือการแก้ปัญหา เพื่อให้บรรลุ
เปา้ หมายตามท่ตี ั้งไว้ หมายความว่า ในการดาเนนิ ชีวติ หรอื การทางาน การแก้ปัญหาอย่างใดอย่างหน่ึง เรา
ต้องมีเป้าหมายว่าต้องการอะไร และทาอะไรเพ่ืออะไร ซึ่งกระบวนการของมรรคทั้งหมดจึงเป็นไปเพ่ือ
เป้าหมายนั้น

บพุ พนิมติ ของมัชฌิมาปฏปิ ทา

บพุ นิมิต คือ เครื่องหมายที่ทาให้เรารู้ เราทราบว่าจะมอี ะไร จะเกิดอะไรขึ้นก่อน เช่น ฝนตก
ทอ้ งฟา้ เปล่ียนสี เป็นสญั ญาณให้ทราบวา่ ฝนกาลังจะตก ในอกี ความหมายหนง่ึ คือ คาแนะนาหรือเตรียมตัว
ให้พร้อม เพื่อผลอย่างไรอย่างหน่ึง หรอื เพ่ือการกระทาอย่างใดอยา่ งหน่ึง พระพุทธเจ้าตรสั เปรยี บว่า
“กอ่ นอาทติ ย์จะข้ึนยอ่ มมแี สงเงนิ แสงทองปรากฏใหเ้ ห็นก่อนฉันใด ในทานองเดียวกนั กอ่ นท่ีอริยมรรค
หรอื มัชฌิมาปฏิปทา ซ่ึงเป็นข้อปฏบิ ัตสิ าคัญในพระพุทธศาสนาจะเกดิ ขน้ึ ก็มีธรรมบางประการปรากฏ
ขน้ึ กอ่ นเหมือนแสงเงนิ แสงทองฉันนน้ั ” มีหลักธรรม 7 ประการ ดังน้ี

1. กลั ยาณมติ ตตา คือ ความมกี ัลยาณมติ ร มีมติ รดี คบหาคนท่เี ป็นแหล่งแห่งปัญญาและ
แบบอย่างทด่ี ี

ตวั อยา่ ง ม่พี าหน่ยุ ไปเทยี่ วซื้อขา้ วของเคร่ืองใช้ทท่ี าให้หนุย่ มีความสุข เช่นพาไปเทยี่ ว ซ้ือเสื้อผา้

ภาพ : การประชุมพัฒนาตนเอง การเปน็ กลั ยาณมติ รท่ีดีด้านวิชาการ
ที่มา : ศศลกั ษณ์ สมชื่อ ถ่ายภาพ

ชดุ การสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) บพุ พนมิ ิตรของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชือ่

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 หลักธรรมนาชวี ติ 5

2. สลี สัมปทา คือ ความถึงพร้อมดว้ ยศีล การทาศลี ให้ถงึ พร้อม ตัง้ ตนอยู่ในวินัยและมี
ความประพฤติทวั่ ไปดงี าม

ตวั อย่าง นักเรยี นปฏบิ ัติตนตามระเบยี บวนิ ัยของโรงเรียน

ภาพ พระมหากษัตริยป์ ฏิบตั ิหนา้ ท่ี ดูแลทกุ ขส์ ุข ของประชาชน
3. ฉันทสัมปทา คอื ความถงึ พรอ้ มดว้ ยฉนั ทะ การทาฉันทะให้ถงึ พร้อม ความใฝ่ใจอยากจะทากิจ
หนา้ ทีแ่ ละสง่ิ ทั้งหลายที่เกยี่ วขอ้ งให้ดีงาม ความใฝ่รใู้ ฝ่สร้างสรรค์
ตัวอย่าง ม่ีมีความใฝ่รู้ในการเรยี นเตน้ และการเย็บเสื้อผา้ ทาใหม้ รี ายได้เสริมมากขึน้

ภาพ : มีความอตุ สาหะในการเรียนรู้ เอาใจใสใ่ นบทบาทของนกั เรยี น
ทม่ี า : ศศลกั ษณ์ สมชื่อ ถ่ายภาพ
ชดุ การสอน เลม่ ท่ี 6 มรรค (ธรรมทีค่ วรเจริญ) บุพพนิมิตรของมชั ฌิมาปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 3 หลักธรรมนาชวี ิต 6

4. อตั ตสัมปทา คอื ความถงึ พร้อมดว้ ยตนทฝี่ กึ ดแี ล้ว การทาตนใหถ้ ึงพร้อมดว้ ยคุณสมบตั ขิ องผู้ที่
พฒั นาแล้วให้สมบรู ณ์ ทั้งดา้ นกาย ศลี จิต และปัญญา

ตัวอย่าง นักเรยี นเขา้ ร่วมแข่งขนั การตอบปญั หาทางวชิ าการ

ภาพ นกั เรยี นเข้าร่วมแข่งขนั ตอบปญั หาเพอื่ พัฒนาตนเอง
ทม่ี า : ศศลกั ษณ์ สมช่อื ถ่ายภาพ
5. ทิฏฐิสัมปทา คอื ความถึงพร้อมดว้ ยทฏิ ฐิ การทาทฏิ ฐใิ ห้ถึงพร้อม การตงั้ อยู่ในหลักความคดิ
ความเช่อื ถือท่ีถกู ต้องดงี ามมเี หตผุ ล เชน่ ถอื หลกั ความเป็นไปตามเหตุปจั จยั
ตวั อย่าง การทางานตามหลักประชาธปิ ไตยต้องฟังเสียงคนส่วนมาก

ภาพ : การทางานต้องมีต้องมกี ารประชมุ เช่ือตามเสียงขา้ งมาก
ทีม่ า : ศศลกั ษณ์ สมชอ่ื ถา่ ยภาพ

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจรญิ ) บุพพนิมิตรของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หลักธรรมนาชีวติ 7

6. อปั ปมาทสมั ปทา คอื ความถึงพร้อมดว้ ยความไม่ประมาท มีความกระตือรอื ร้นอยเู่ สมอ เหน็ คณุ ค่า
ของกาลเวลา เห็นความเปลยี่ นแปลงเป็นส่ิงกระตุน้ เตอื นให้ เร่งรดั การค้นหาความจรงิ หรือทาใหช้ ีวิตทดี่ ีงามให้
สาเรจ็

ตวั อย่าง มีความกระตือรือรน้ ในการเรยี นใหจ้ บ เพื่อให้มีงานทา

7. โยนโิ สมนสิการ คือ การรู้จักคดิ พิจารณา มองเหน็ สิ่งท้ังหลายใหไ้ ด้ความรู้และได้ประโยชน์ท่ีจะ
เอา มาใช้พัฒนาตนเองย่งิ ๆ ข้ึนไป

ตัวอยา่ ง นักเรียนรจู้ ักศึกษาคน้ คว้าใหไ้ ด้ความรเู้ พื่อประโยชนข์ องตนเอง

ภาพ การเขา้ รับการอบรมเพ่ือใหไ้ ด้ความร้มู าใชป้ ระโยชนใ์ นการสอน
ทม่ี า : ศศลกั ษณ์ สมชอื่ ถ่ายภาพ
จากข้อธรรมทง้ั 7 ข้อ ถือเป็นสัญญาณหรอื เครื่องบอก (ภาพนมิ ติ ) ใหเ้ ราทราบวา่ หากตอ้ งการ
ความสุขเบ้ืองต้นต้องประพฤติดีปฏิบตั ติ ามคาแนะนา ตาม 7 ข้อ ยงิ่ มากยิ่งดี เพราะทัง้ 7 ประการจะเปน็
เสมือนเส้นทางพาสคู่ วามสาเร็จท่ีเรียกวา่ มัชฌิมาปฏปิ ทา ผู้ที่ปฏบิ ตั ิตามทางนจี้ ะไดร้ บั ความสงบสขุ ของ
ชวี ิต ต้ังแต่ระดบั ตน้ จนถึงระดับสูงสุด เห็นส่ิงต่าง ๆ ตามความเปน็ จรงิ ซงึ่ เรยี กว่าเกดิ ปญั ญาข้ึน

ชุดการสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) บพุ พนิมิตรของมัชฌมิ าปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่อื

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 หลักธรรมนาชีวติ 8

สรปุ อรยิ สัจ 4 มรรค (ธรรมท่คี วรเจรญิ )

บุพพนมิ ิตของมัชฌิมาปฏิปทา มมี ติ รดี แบบอยา่ งท่ีดี
กลั ยาณมติ ตตา มศี ลี ตั้งตนอยูใ่ นวนิ ัย
สีลสมั ปทา

ฉันทสมั ปทา ใฝใ่ จในหนา้ ทใี่ ฝ่ร้ใู ฝส่ ร้างสรรค์

อัตตสัมปทา ฝึกฝนพัฒนาตนให้สมบูรณ์

ทิฏฐสิ มั ปทา ความเชื่อถือท่ีถกู ต้องดีงามมีเหตผุ ล

อปั ปมาทสัมปทา ความไม่ประมาท

โยนิโสมนสกิ าร การรจู้ กั ใช้ความคดิ ที่ถูกวธิ ี

ศกึ ษาชดุ การสอน เร่ือง บพุ พนิมติ
มัชฌิมาปฏปิ ทา 7 เสร็จแล้วทาบตั ร
กิจกรรมกนั เลย

ชุดการสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ ) บุพพนมิ ติ รของมัชฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชอื่

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 9

บรรณานกุ รม

นชิ า แก้วพานชิ . เสริมสาระการเรียนรพู้ น้ื ฐาน สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ม.2.
กรงุ เทพมหานคร : เดอะบุ๊ค, 2549.

ธรรมปิฎก (ประยทุ ธ์ ปยุตฺโต). ๒๕๔๐. ธรรมะกับการทางาน. กรงุ เทพมหานคร : มูลนิธพิ ุทธธรรม.
_________.๒๕๕๑. พจนานกุ รมพุทธศาสน์ ฉบบั ประมวลศพั ท์. กรุงเทพมหานคร : เอส.อาร์.พร้ินต้ิง

แมสโปรดกั ส.์
พระธรรมโกศาจารย์ (ปญั ญานนั ทภิกขุ). แนวทางดับทกุ ข์. กรุงเทพมหานคร : เอส.อาร.์

พร้นิ ตงิ้ , 2538.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ประยุทธ์ ปยตุ ฺโต). ๒๕๔๘. พจนานกุ รมพุทธศาสน์ ฉบบั ประมวลธรรม.

กรงุ เทพมหานคร : เอส.อาร.์ พริ้นต้ิง แมสโปรดกั ส.์
วสนิ อนิ ทสระ. หลักธรรมอันเปน็ หวั ใจพระพุทธศาสนา. กรงุ เทพมหานคร : โครงการ

เผยแพร่ธรรมะของเครือซิเมนต์ไทย, ม.ป.ป.
สชุ พี ปุญญานภุ าพ. ธรรมะของพระพทุ ธศาสนา. กรงุ เทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ,

2540.

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) บพุ พนิมติ รของมัชฌมิ าปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่ือ

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต 10

ภาคผนวก

ชุดการสอน เลม่ ที่ 6 มรรค (ธรรมที่ควรเจรญิ ) บพุ พนิมติ รของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชือ่

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต 11

บตั รกิจกรรมท่ี 6 เร่ือง มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ)
บุพนิมติ ของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวิชา สังคมศึกษา 3 รหสั วชิ า ส22101 หน่วยเรียนรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต

กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 2

คาชีแ้ จง ให้นักเรยี นทาเคร่ืองหมายถกู () หนา้ ข้อความทีถ่ กู ต้องตามหลกั ธรรมมรรค : ธรรมทค่ี วรเจรญิ 

บุพพนมิ ติ ของมัชฌิมาปฏปิ ทา และทาเครื่องหมายผิด () หน้าข้อความที่ไม่ถูกต้อง ถา้ ขอ้ ใด

ผิดแก้ไขให้ถูกต้องตามข้อธรรมบุพพนิมิตของมัชฌมิ าปฏิปทา (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)

ทา ขอ้ ความ แกไ้ ข
เครื่องหมาย

 1. สลี สมั ปทา คือ การมเี พ่ือนท่ดี ีทแ่ี นะนาประโยชน์ในสิง่ ท่ี ถูกต้อง 

 2. ความถึงพร้อมทจี่ ะฝกึ ฝนอบรมพัฒนาตน เรียกวา่ อตั ตสัมปทา 

3. มีความกระตือรือรน้ อยเู่ สมอ เห็นคุณค่าของกาลเวลา เรียกวา่ 
 อปั ปมาทสมั ปทา

 4. การปฏบิ ัติตนท่ีดีอยใู่ นระเบยี บวนิ ยั ของสงั คม เรยี กว่า ฉันทสมั ปทา 

5. ความเห็นทีถ่ ูกต้องมีความเข้าใจพ้นื ฐานทีม่ องเหน็ สง่ิ ทั้งหลายตาม 
 เหตผุ ล เรยี กว่า ทิฏฐสิ ัมปทา

 6. การปฏิบัติตนตามหลักธรรมบพุ พนิมิตของมัชฌิมาปฏิปทาท้งั 7 
ประการ เปน็ เส้นทางสู่ มชั ฌิมาปฏิปทา

 7. การร้จู ักใช้ความคดิ ทถ่ี ูกวิธี คดิ เปน็ คิดอยา่ ง มีระเบียบร้จู ักคดิ 
พิจารณา เรียกวา่ โยนโิ สมนสิการ

8. บุพพนิมติ ของมชั ฌิมาปฏิปทา หมายถึง แสงเงนิ แสงทองของพระ 
 อาทติ ยย์ ามเช้า

9. การดาเนินชวี ิตด้วยความไมป่ ระมาท ตามหลกั ธรรมบุพพนมิ ิต 
 ของมชั ฌมิ าปฏิปทา เรยี กว่า อปั ปมาทสัมปทา

 10. มานสี ร้างสรรค์มงุ่ มั่นการเรียนการทางานใหด้ ี เรียกวา่ ฉันทสมั ปทา 

ชื่อ................................................................ช้นั ..ม.2/.........เลขที่.........กลมุ่ ท.ี่ ...... ได.้ .............คะแนน
ชดุ การสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) บุพพนิมิตรของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลกั ษณ์ สมช่ือ

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชวี ิต 12

เฉลยบัตรกิจกรรมท่ี 6 เร่อื ง มรรค (ธรรมท่ีควรเจรญิ )
บพุ นมิ ติ ของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวชิ า สังคมศกึ ษา 3 รหัสวชิ า ส22101 หน่วยเรยี นรู้ที่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต

กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 2

คาช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นทาเครื่องหมายถกู () หน้าข้อความท่ถี ูกต้องตามหลักธรรมมรรค : ธรรมทีค่ วรเจริญ 

(บุพพนมิ ิตของมชั ฌิมาปฏปิ ทา) และทาเคร่ืองหมายผดิ () หนา้ ข้อความท่ีไม่ถูกต้อง ถา้ ข้อใด

ผิดแกไ้ ขให้ถูกต้องตามข้อธรรมบุพพนมิ ติ ของมชั ฌมิ าปฏิปทา (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)

ทา ข้อความ แก้ไข
เคร่ืองหมาย

1. สีลสัมปทา คือ การมีเพื่อนทด่ี ีทแ่ี นะนาประโยชน์ในสง่ิ ที่ ถูกต้อง กลั ยาณมติ ตตา 

2. ความถึงพร้อมทจี่ ะฝึกฝนอบรมพัฒนาตน เรียกวา่ อัตตสัมปทา 

3. มคี วามกระตือรือร้นอย่เู สมอ เหน็ คุณค่าของกาลเวลา เรียกวา่ 
 อัปปมาทสัมปทา

4. การปฏิบัติตนท่ีดอี ยใู่ นระเบยี บวินัยของสังคม เรียกว่า ฉันทสัมปทา ศีลสัมปทา

5. ความเห็นท่ีถกู ตอ้ งมคี วามเขา้ ใจพ้ืนฐานท่มี องเห็นสง่ิ ท้งั หลายตาม 
 เหตุผล เรียกว่า ทิฏฐสิ มั ปทา

6. การปฏบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรมบุพพนิมติ ของมัชฌมิ าปฏิปทาทงั้ 7 
 ประการ เปน็ เส้นทางสู่ มชั ฌมิ าปฏิปทา

7. การรูจ้ ักใชค้ วามคดิ ที่ถูกวิธี คิดเปน็ คิดอย่าง มีระเบียบรู้จกั คิด 
 พิจารณา เรยี กว่า โยนโิ สมนสิการ

8อ.าทบติพุ ยพ์ยนามิ มติ เชขา้องมชั ฌิมาปฏิปทา หมายถงึ แสงเงินแสงทองของพระ ทางสายกลาง

 9. การดาเนนิ ชวี ิตด้วยความไม่ประมาท ตามหลกั ธรรมบุพพนมิ ติ 
ของมัชฌมิ าปฏิปทา เรยี กว่า อปั ปมาทสัมปทา

 10. มานสี รา้ งสรรค์มุ่งมั่นการเรยี นการทางานให้ดี เรียกวา่ ฉันทสมั ปทา 

ชดุ การสอน เลม่ ท่ี 6 มรรค (ธรรมท่ีควรเจริญ) บพุ พนมิ ติ รของมชั ฌิมาปฏปิ ทา 7 ศศลักษณ์ สมชอ่ื

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ิต 13

แบบทดสอบหลงั เรยี น เรือ่ ง มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ )
บพุ นิมิตของมชั ฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวชิ า สังคมศึกษา 3 รหัสวชิ า ส22101 หน่วยเรียนรู้ที่ 3 หลกั ธรรมนาชีวิต

กล่มุ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 2

คาชี้แจง 1. ขอ้ สอบมีท้ังหมด 10 ขอ้ คะแนนเต็ม 10 คะแนน ใชเ้ วลา 10 นาที

2. ใหน้ กั เรยี นเลอื กคาตอบท่ีถูกทสี่ ดุ เพียงคาตอบเดยี ว แล้วทาเครอ่ื งหมายกากบาท ()

ลงในกระดาษคาตอบทีต่ รงกบั ตวั เลือกทเี่ หน็ ว่าถูกต้องที่สดุ

1. ความใฝ่ใจอยากจะทากจิ หน้าที่และสง่ิ ท้ังหลายท่ีเกีย่ วขอ้ งใหด้ ี งามสรา้ งสรรค์มงุ่ มั่นการเรยี นการทางาน

คือ

ก. ฉันทสมั ปทา ข. มชั ฌิมาปฏปิ ทา

ค. โยนโิ สมนสิการ ง. ทิฏฐสิ มั ปทา

2. ผ้ทู ่ปี ฏบิ ตั ติ ามหลักธรรมบุพพนมิ ติ ของมชั ฌิมาปฏปิ ทา ย่ิงมาก ยิ่งดีทั้ง 7 ประการจะเป็นเสมือนเส้นทาง

พาสู่ความสาเรจ็ ที่เรยี ก ข้อใด

ก. ศีลสัมปทา ข. มชั ฌมิ าปฏปิ ทา

ค. ทิฏฐสิ ัมปทา ง. ฉนั ทสมั ปทา

3. นกั เรียนเป็นคนที่มีระเบยี บวนิ ัย ปฏิบัตติ นระเบยี บวินัยของสงั คม ทีด่ แี สดงว่านักเรียนมีหลกั ธรรมบพุ พนิ

มิตรของมชั ฌมิ าปฏปิ ทาข้อใด

ก. ทฏิ ฐสิ มั ปทา ข. อัปปมาทสมั ปทา

ค. ฉันทสัมปทา ง. ศลี สมั ปทา

4. อปั ปมาทสัมปทา เป็นหลกั ปฏิบัตธิ รรมตามข้อใด

ก. การรูจ้ กั ประมาณตนในการอุปโภคบรโิ ภค

ข. การไม่ตั้งตนอยใู่ นความประมาท

ค. การต้งั อย่ใู นระเบียบวินัย

ง. ความเชือ่ ทถ่ี ูกตอ้ งดีงามมเี หตุผล

5. การแชรข์ ่าวโดยไมไ่ ดร้ ู้ว่าเป็นความจรงิ ทาให้คนอ่ืนเสยี หาย แสดงวา่ ไม่ปฏบิ ตั ิตามหลักธรรมบุพพนิมิต

ของมัชฌมิ าปฏิปทา ขอ้ ใด

ก. ทิฏฐิสมั ปทา ข. อัปปมาทสมั ปทา

ค. ฉนั ทสัมปทา ง. ศีลสมั ปทา

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจริญ) บพุ พนิมติ รของมชั ฌมิ าปฏิปทา 7 ศศลกั ษณ์ สมชือ่

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 หลักธรรมนาชีวติ 14

6. บคุ คลในข้อใด ไมใ่ ช่ ข้อปฏบิ ัติตามหลกั ธรรมฉนั ทสมั ปทา

ก. ใฝ่รกั ในปัญญา ข. ใฝ่ทาความดี

ค. ใฝ่รู้ ง. ใฝรกั

7. โยนิโสมนสิการ เปน็ วิธีการที่เกย่ี วข้องกับเรื่องไร

ก. การยดึ ม่นั ในหลกั การ ข. การคบมติ ร

ค. การคดิ ถูกวธิ ี ง. ความไมป่ ระมาท

8. นกั เรียนต้องการประพฤติปฏบิ ตั ติ นเป็นนักเรียนท่ีดี ยึดหลกั คณุ ธรรมข้อใด

ก. ทิฏฐิสัมปทา ข. อปั ปมาทสมั ปทา

ค. ฉนั ทสัมปทา ง. ศีลสัมปทา

9. ศศลักษณ์ชอบช่วยเหลอื คุณครบู ัวหลวง และไปทานข้าว ไปธุระ ดว้ ยกันเสมอ แสดงวา่ ทง้ั สองคนปฏบิ ตั ิ

ตามบุพพนิมติ ของมัชฌมิ าปฏิปทา ข้อใด

ก. ศลี สัมปทา ข. สติปฏั ฐาน

ค. กัลยาณมิตร ง. โยนโิ สมนสกิ าร

10. บุพพนิมติ ของมัชฌิมาปฏิปทา หมายถึงข้อใด

ก. ทางสายกลาง ข. แสงเงนิ แสงทอง

ค. นพิ พาน ง. สตปิ ัฏฐาน

ชดุ การสอน เล่มที่ 6 มรรค (ธรรมทคี่ วรเจริญ) บพุ พนิมติ รของมัชฌิมาปฏิปทา 7 ศศลักษณ์ สมชอื่

หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 3 หลกั ธรรมนาชวี ติ 15

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น เร่อื ง มรรค (ธรรมทีค่ วรเจรญิ )
บพุ นมิ ิตของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7

รายวชิ า สังคมศกึ ษา 3 รหสั วิชา ส22101 หน่วยเรยี นรู้ท่ี 3 หลกั ธรรมนาชีวิต

กล่มุ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 2

ข้อที่ คาตอบ
1ก
2ข
3ง
4ข
5ก
6ง
7ค
8ง
9ค
10 ก

ตบมอื ให้รวั ๆ เก่งมาก
ทุกคน

ชุดการสอน เล่มท่ี 6 มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ ) บุพพนมิ ิตรของมัชฌมิ าปฏปิ ทา 7 ศศลักษณ์ สมชอื่