งานนาฏศิลป์

บุคคล
สำคัญทาง
นาฏศิลป์

สาระวิชานาฏศิ ลป์

น า ย ก ฤ ติ ชัย ฉิ ม ฉ า ย ม . 6 / 1 เ ล ข ที่ 6
โ ร ง เ รีย น กุย บุ รีวิท ย า

ครูจำเรียง พุธประดับ ศิลปินแห่งชาติ สาขา
ศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์ละคร) พ.ศ. 2531

ประวัติ : ครูจำเรียง พุธประดับ เกิดเมื่อวันที่ 11 มกราคม
พ.ศ. 2459 บิดาชื่อ นายเปี่ ยม มารดาชื่อ นางเจิม เป็นชาว จังหวัด
เพชรบุรี เริ่มต้นเข้ารับราชการในกรมปี่ พาทย์หลวงโดยถวายตัวเป็น
ละครหลวงสมัยรัชกาลที่ 7 ได้รับการฝึกหัดนาฏศิลป์ที่วังสวนกุหลาบ
เป็นเวลา 2 ปี ด้วยเหตุที่เป็นผู้จำท่ารำได้แม่นยำจึงได้รับเลือกให้เป็นตัว
นางคู่หน้าอยู่เสมอ เช่น ระบำดาวดึงส์ ระบำพรหมมาสตร์ ระบำย่องหงิด
เมื่อ พ.ศ. 2478 ได้โอนกองมหรสพกระทรวงวังมายังกรมศิลปากร ครู
จำเรียง พุธประดับ จึงได้ย้ายมาเป็นข้าราชการกรมศิลปากร และเป็น
ศิลปินคนแรกของกรมศิลปากรที่ได้รับชั้นพิเศษเป็นผู้บริหาร

เป็นผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทยระดับปริญญา เป็นอาจารย์พิเศษคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย สอนนาฏศิลป์ให้แก่ยุวศิลปินมูลนิธิ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย จังหวัด
สมุทรสงคราม ถ่ายทอดละครในให้แก่คณะละครสมัครเล่น วังปลายเนินของสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุ
วัดติวงศ์ สอนนาฏศิลป์ให้แก่นานาชาติ เช่น ญี่ปุ่น พม่า เขมร ลาว เวียดนาม เป็นหัวหน้าคณะไปเผยแพร่
นาฏศิลป์ไทยในต่างประเทศเป็นผู้พิจารณาหลักสูตรนาฏศิลป์ระดับปริญญา เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาศิลปนิพนธ์
ของนักศึกษา

ผลงานที่ได้รับการยกย่อง

ผลงานที่สืบทอดนาฏศิลป์
ไทยแบบมาตรฐานมิให้สูญหาย
ได้แก่

เชิดฉิ่งเมขลา
นางนารายณ์
เบญกายแปลง
พราหมณ์เกศสุริยง
นางจันทร์
รจนา
บุษบา
นางพญาคำปิน
ล้วนเป็นบทบาทที่ครูจำเรียงแสดง
มาแล้วทั้งสิ้น ท่านเป็นกำลังสำคัญ
ในการสืบสานพัฒนาอนุรักษ์
นาฏศิลป์ไทยและยังได้รับการ
ยกย่องว่าเป็นครูนาฏศิลป์ของลูก
ศิษย์ ทั่วแผ่นดินไทย

รัจนา พวงประยงค์

ประวัติ : รัจนา พวงประยงค์ เกิดเมื่อวัน
ศุกร์ที่ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2484 ณ บ้านถนนข้าวสาร
อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร (ปัจจุบัน คือ เขต
พระนคร กรุงเทพมหานคร) เป็นธิดาของนายหลี และ
นางสมพล พวงประยงค์ นายหลีผู้เป็นบิดาเคยเป็นคน
ละครสมัยเก่ามาก่อน ส่วนมารดาของนางรัจนา พวง
ประยงค์ นั้น เคยหัดละครอยู่กับ นาง มัลลี คงประภัศร์
(ครูหมัน) แต่เนื่องจากไม่สนใจอย่างจริงจัง และไม่
ชอบเรื่องนาฏศิลป์ จึงไม่ได้เป็นนักแสดง

ประวัติการศึกษา

เมื่ออายุอยู่ในวัยที่จะต้องเข้ารับการศึกษา นางรัจนา พวงประยงค์ ได้เข้าเรียนชั้นประถมที่
โรงเรียนบำรุงวิทยา จนจนชั้นประถมปีที่ 4 ต่อจากนั้นจึงไปเรียนต่อที่โรงเรียนเขียนนิวาส พอ
สอบไล่ได้ชั้นมัธยมปีที่ 1 บิดาก็ให้นางรัจนา พวงประยงค์ลาออกจากโรงเรียนเขียนนิวาส แล้วให้ไป
เรียนต่อที่โรงเรียนนาฏศิลป เหตุที่ทำให้บิดาของนางรัจนา พวงประยงค์ ต้องการให้บุตรสาวของ
ตนเองเข้าเรียนที่โรงเรียนนาฏศิลป ก็เพราะว่าพี่สาวของนางรัจนา พวงประยงค์ คือ นางสาว
อัมพร พวงประยงค์ ซึ่งเป็นนักเรียนโรงเรียนนาฏศิลป ได้ถึงแก่กรรมขณะกำลังเรียนหนังสืออยู่
ด้วยเหตุนี้ นายหลี พวงประยงค์ จึงปรารถนาจะให้นางรัจนา พวงประยงค์ เป็นตัวแทนของพี่สาวไป
เรียนในโรงเรียนนาฏศิลปแทน

เป็นอันว่านางรัจนา พวงประยงค์ ได้เข้าเรียนในโรงเรียนาฏศิลป์ ในชั้นต้นปีที่ 1 เมื่อแรกเรียน
วิชานาฏศิลป์สาขาละครนั้น นางรัจนา พวงประยงค์ ฝึกหัดเป็นตัวพระ โดยมีนางสุวรรณี ชลานุ
เคราะห์ เป็นครูสอน ผลการเรียนในปีแรกนั้น นางรัจนา พวงประยงค์ ไม่ได้รับเลือกให้แสดงละคร
หรือนาฏศิลป์ชุดใด ๆ เลย จนกระทั่งสอบไล่ได้ขึ้นไปเรียนชั้นต้นปีที่ 2 ก็ไม่ได้แสดงอะไรอีก จนนาง
รัจนา พวงประยงค์ เรียนอยู่ชั้นต้นปีที่ 3 ก็ได้รับการคัดเลือกให้แสดงโขนเป็นตัวนางกำนัล ในขณะ
นั้น นางรัจนา พวงประยงค์ จึงได้รู้จักกับนางเจริญจิต ภัทรเสวี ซึ่งเป็นครูนาง สอนทั้งละครและ
โขน นางเจริญจิต ภัทรเสวีได้สอนการรำให้แก่นางรัจนา พวงประยงค์ จนมีความสามารถแสดง
โขนได้เป็นอย่างดี จนกระทั่งปลายปีนั้น นางเจริญจิต ภัทรเสวีก็หัดนางรัจนา พวงประยงค์ ให้
แสดงเป็นนางเบญจกายในการแสดงโขนตอนหนุมานจับนางเบญจกาย จนกระทั่งเรียนอยู่ชั้นต้น
ปีที่ 4 นางรัจนา พวงประยงค์ ก็ได้รับคัดเลือกให้แสดงละครเรื่อง รถเสน เป็นตัวนางเมรี จากการ
แสดงเป็นนางเมรีทำให้นางรัจนา พวงประยงค์ มีชื่อเสียงขึ้นเป็นลำดับ นางรัจนาเรียนต่อมาจนจบ
ชั้นสูงปีที่ 2 อันเป็นหลักสูตรนาฏศิลป์ชั้นสูงจากโรงเรียนนาฏศิลป์ มหาลัย

ผลงานที่ได้รับการยกย่อง นางรัจนา พวงประยงค์ ในบทการ
แสดงเป็นนางเมรีขี้เมา ในละคร
นางรัจนา พวงประยงค์ เคยไปแสดง
นาฏศิลป์ไทยที่ต่างประเทศหลายประเทศ เช่น นอกเรื่อง รถเสน
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
สหภาพพม่า ญี่ปุ่น อินโดนีเซีย มาเลเซีย
อินเดีย สิงคโปร์ สหรัฐอเมริกา และ
สาธารณรัฐประชาชนจีน
นางรัจนา พวงประยงค์ มีผลงานการแสดง
โขนละครเป็นตัวเอก เช่น

เป็นนางเกษสุริยงแปลงในละครนอก
เรื่อง สุวรรณหงส์ ตอนกุมภณฑ์ถวายม้า
เป็นนางวิมาลา ในละครนอกเรื่อง ไกร
ทอง
เป็นนางมณฑา ในละครนอกเรื่อง สังข์
ทอง ตอนนางมณฑาลงกระท่อม
เป็นนางยุบล (ค่อม) ในละครเรื่อง
อิเหนา ตอนตัดดอกไม้ฉายกริช
เป็นนางคันธมาลี ในละครเรื่อง คาวี
เป็นนางรื่น นางโรย ในละครพันทางเรื่อง
พระลอ
เป็นนางกุลา ในละครเรื่อง โสนน้อยเรือน
งาม
ฯลฯ

THANK YOU