วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.4 หน่วยที่ 7

หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี ๗ แสงและตวั กลางของแสง

แผนผังหัวขอ้ หน่วยการเรยี นรู้

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.๔ 1

ตวั กลางแสง

แสงเม่ือตกกระทบกับวัตถุบางชนิดจะทาให้เกิดเงาด้านหลังวัตถุน้ัน
เนื่องจากแสงไม่สามารถเคล่ือนที่ผ่านวัตถุนั้นได้ แต่วัตถุบางชนิด เช่น
กระจกใส แสงสามารถเคล่ือนที่ผ่านได้เราจึงไม่เห็นเงาของกระจก ดังนั้น
วัตถุแต่ละชนิดที่แสงตกกระทบจึงมีสมบัติในการกั้นแสงต่างกั น

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔ การเคลอ่ื นทข่ี องแสงกระทบวตั ถทุ ึบแสง 2

วัตถุบางชนิดยอมให้แสงผ่านได้มาก บางชนิดยอมให้แสงผ่านได้
บางส่วน บางชนิดแสงผ่านไม่ได้ เม่ือทดสอบโดยมองผ่านวัตถุกั้นแสง
ไปยังวตั ถุเปา้ หมาย พบว่าเราสามารถมองเหน็ วตั ถเุ ปา้ หมายเมอื่ มองเห็นผา่ น
วัตถุที่ยอมให้แสงผ่านได้ แต่มองไม่เห็นวัตถุเป้าหมายเมื่อมองผ่านวัตถุ
ที่ไม่ยอมให้แสงผ่าน ดังน้ัน จึงจัดกลุ่มวัตถุที่ก้ันทางเดินแสงหรือตัวกลาง
โดยใช้เกณฑ์การผ่านของแสงออกเป็น ๓ กลุ่ม ได้แก่ ตัวกลางโปร่งใส
ตวั กลางโปร่งแสง และวตั ถทุ ึบแสง

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔ 3

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔ ตัวกลางโปรง่ ใส 4

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.๔ ตัวกลางโปรง่ แสง 5

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔ วัตถทุ บึ แสง 6

การเดนิ ทางของแสงผ่านตัวกลาง 7
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔

แบบสอบปรนยั เพอื่ พัฒนาทกั ษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
หน่วยการเรียนรทู้ ่ี ๗ แสงและตวั กลางของแสง

แสงและตัวกลางของแสง ป.๔ 8

๑. ข้อใดกลา่ วถกู ต้อง 9

๑ ขอ้ A และ B
๒ ขอ้ B และ C
๓ ขอ้ A และ C
๔ ข้อ A B และ C

เฉลย ๓ เหตุผล แสงเคลือ่ นที่เปน็ แนวตรง
ออกจากแหลง่ กาเนิดแสงทกุ ทศิ ทุกทาง แตแ่ สง
ไม่สามารถเคล่ือนทีผ่ า่ นตัวกลางได้ทุกชนิด

แสงและตวั กลางของแสง ป.๔

๒. เกณฑท์ ใี่ ชใ้ นการแบ่งประเภทของตัวกลางออกเปน็ ตวั กลางโปรง่ ใส
ตัวกลางโปร่งแสง และวตั ถทุ ึบแสง คอื ขอ้ ใด

๑ สขี องวตั ถุ
๒ มวลของวัตถุ
๓ สถานะของวัตถุ
๔ การยอมใหแ้ สงผา่ นของวัตถุ

เฉลย ๔ เหตผุ ล การยอมให้แสงผ่านเปน็ เกณฑท์ ใี่ ช้
ในการแบง่ ประเภทของตวั กลางออกเป็น ตวั กลางโปร่งใส
ตวั กลางโปรง่ แสง และวัตถุทึบแสง

แสงและตวั กลางของแสง ป.๔ 10

๓.

วัตถุขอ้ ใดจดั จาแนกประเภทของตัวกลางไมถ่ กู ตอ้ ง

๑ หนงั สอื เฉลย ๓ เหตุผล กระดาษไข ต้องจัดอยู่ในประเภท
๒ กระจกฝา้
๓ กระดาษไข ตัวกลางโปร่งแสง เพราะแสงผา่ นได้บางสว่ น
๔ กระดาษลอกลาย
สว่ น ๑ หนงั สอื (วัตถุทึบแสง)
แสงและตัวกลางของแสง ป.๔ ๒ กระจกฝา้ (ตวั กลางโปรง่ แสง)

และ ๔ กระดาษลอกลาย (ตวั กลางโปร่งแสง)

11

๔. ขอ้ ใดเรยี งลาดับตัวกลางทย่ี อมใหแ้ สงผา่ น 12
จากมากไปนอ้ ยไดถ้ ูกตอ้ ง

๑ ตวั กลางโปรง่ ใส > ตัวกลางโปร่งแสง > วัตถุทบึ แสง
๒ ตัวกลางโปร่งแสง > วัตถุทึบแสง > ตัวกลางโปรง่ ใส
๓ วตั ถทุ ึบแสง > ตวั กลางโปรง่ แสง > ตวั กลางโปร่งใส
๔ ตัวกลางโปร่งแสง > ตวั กลางโปรง่ ใส > วัตถุทึบแสง

เฉลย ๑ เหตุผล ตวั กลางโปร่งใส
ยอมให้แสงผา่ นได้เกอื บทง้ั หมด
ตัวกลางโปรง่ แสง ยอมใหแ้ สงผ่านได้บางสว่ น
วตั ถุทบึ แสง ไมย่ อมให้แสงผา่ นไดเ้ ลย

แสงและตวั กลางของแสง ป.๔

๕. ข้อใดจดั เป็นตัวกลางโปรง่ ใสทัง้ หมด

๑ กระดาษลอกลาย กระจกใส กระจกฝา้
๒ อากาศ นา้ เปล่า กระดาษแกว้ ใส

๓ แผ่นไม้ แก้วใส เก้าอ้ี
๔ สมุด น้าสม้ ตเู้ สื้อผ้า

เฉลย ๒ เหตุผล อากาศ น้าเปลา่ กระดาษแกว้ ใส จดั เปน็ ตวั กลางโปร่งใส 13
ส่วน ๑ กระดาษลอกลาย กระจกฝ้า จดั เปน็ ตวั กลางโปร่งแสง

กระจกใส จดั เปน็ ตวั กลางโปรง่ ใส

๓ แผน่ ไม้ เก้าอ้ี จัดเปน็ วัตถทุ ึบแสง

แกว้ ใส จดั เป็นตวั กลางโปรง่ ใส

๔ สมุด ตู้เสื้อผ้า จดั เป็นวตั ถุทึบแสง

น้าสม้ จดั เปน็ ตัวกลางโปร่งแสง

แสงและตัวกลางของแสง ป.๔

๖. ขอ้ ความใดกลา่ วถูกตอ้ ง 14

๑ ผ้าขาวบาง เป็นตัวกลางโปร่งแสง แสงผ่านไดห้ มด
๒ ขวดพลาสติกขุ่น เปน็ วัตถทุ บึ แสง แสงผา่ นไม่ได้เลย
๓ แผน่ กระจกใส เป็นตวั กลางโปร่งใส แสงผ่านได้หมด
๔ กระจกส่องฟนั ทันตแพทย์ เป็นวัตถุโปรง่ แสง แสงผ่านไดบ้ ้าง

เฉลย ๓ เหตุผล แผ่นกระจกใส จดั เปน็ ตวั กลางโปร่งใส
แสงสามารถผา่ นไดห้ มด

แสงและตวั กลางของแสง ป.๔

๗. ถา้ ต้องการให้แสงเข้ามาในหอ้ งน่งั เลน่ ได้บ้าง นักเรยี นควร 15
เลือกใช้วตั ถุในข้อใดจงึ จะเหมาะสมท่สี ดุ

๑ กระจกแก้วใส
๒ กระจกฝ้า
๓ แผ่นสงั กะสี
๔ แผ่นพลาสติกทึบแสง

เฉลย ๒ เหตุผล กระจกฝา้ เป็นตัวกลางโปรง่ แสง
ที่ยอมใหแ้ สงผา่ นได้บา้ ง

แสงและตัวกลางของแสง ป.๔

๘. ถา้ ใชเ้ กณฑก์ ารยอมใหแ้ สงผ่าน
กระดาษไขจัดอยูใ่ นกลมุ่ เดยี วกับขอ้ ใด

๑ อากาศ เฉลย ๒ เหตุผล ถา้ ใช้เกณฑ์
๒ ผ้าเช็ดหนา้
การยอมใหแ้ สงผา่ น กระดาษไข
๓ ขวดแกว้ ใส จดั อยใู่ นกลุ่มเดยี วกับผา้ เช็ดหนา้
๔ แผน่ ไม้ เพราะเป็นตวั กลางโปรง่ แสงเหมือนกัน

แสงและตัวกลางของแสง ป.๔ 16

๙. เลนสแ์ ว่นขยาย เลนส์กลอ้ งจุลทรรศนท์ ามาจาก 17
ตวั กลางชนิดใด

๑ ตวั กลางโปรง่ ใส
๒ ตวั กลางโปร่งแสง
๓ วัตถทุ ึบแสง
๔ ตัวกลางโปร่งแสงและวัตถทุ บึ แสง

เฉลย ๑ เหตุผล เพราะตวั กลางโปร่งใส เป็นตวั กลาง
ท่ียอมให้แสงผ่านได้ทง้ั หมด

แสงและตัวกลางของแสง ป.๔

๑๐. 18

วตั ถุ Z คือวัตถุในขอ้ ใด

๑ แก้วพลาสตกิ ขนุ่
๒ ขวดโหลใส
๓ กระจกเงา
๔ เลนสแ์ ว่นตากันแดด

เฉลย ๓ เหตุผล กระจกเงา เปน็ วัตถทุ ึบแสงไมย่ อมใหแ้ สงผ่าน
ไดเ้ ลย และไม่สามารถมองเหน็ แหลง่ กาเนิดแสงผา่ นวตั ถุได้

แสงและตวั กลางของแสง ป.๔