3 ความหมายและลักษณะของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ความหมายของประวัติศาสตร์ • ประวัติศาสตร์เป็นการศึกษาเรื่องราวประสบการณ์ของมนุษย์ในอดีต จากหลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษร และหลักฐานประเภทอื่นๆ รวมทั้งค าบอกเล่าแล้วน ามาศึกษา วิเคราะห์เรียบเรียงเป็นเรื่องราว ลักษณะของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ • หลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยที่เป็นลายลักษณ์อักษรโดยทั่วไป กล่าวได้ว่าไม่ค่อยสมบูรณ์ เพราะคนไทยไม่ค่อยชอบจดบันทึก จึงท า ให้มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์น้อย • หลักฐานบางอย่างยังถูกท าลายไปจากการศึกสงคราม และการที่มี อากาศร้อนชื้นท าให้หลักฐานเสียหายเร็ว
4 ความส าคัญของประวัติศาสตร์ • ท าให้รู้ความเป็นมาของมนุษย์ในอดีต • ท าให้รู้รากเหง้าความเป็นไทย • ท าให้มนุษย์มีความละเอียดรอบคอบ มีเหตุผล • ให้บทเรียนทางจริยธรรม • ท าให้เข้าใจความแตกต่างของอารยธรรม
หลักฐานทางประวัติศาสตร์คืออะไร เราใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์เพื่ออะไร ❖ เราใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์เพื่อการสืบค้น ความจริง ข้อเท็จจริงของเรื่องราวและเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นแก่สังคมมนุษย์ในอดีต ❖ ร่องรอยการกระท าของมนุษย์ในอดีตที่ยัง หลงเหลืออยู่ในปัจจุบัน 5
ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แบ่งตามความส าคัญ ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แบ่งตามลักษณะของหลักฐาน หลักฐานที่เป็น ลายลักษณ์อักษร หลักฐานที่ไม่เป็น ลายลักษณ์อักษร หลักฐาน ชั้นต้น หลักฐาน ชั้นรอง 6
หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์อักษร ❖หลักฐานที่ถูกบันทึกเอาไว้ในรูปแบบของ ตัวอักษร หรือภาษาเขียน หลักฐานชนิดนี้ถือ เ ป็ น ห ลั ก ฐ า น ที่ พ บ ใ น อ า ร ย ธ ร ร ม ยุ ค ประวัติศาสตร์เท่านั้น เนื่องจากอารยธรรมยุค ก่อนประวัติศาสตร์ยังไม่มีการประดิษฐ์ ตัวอักษรเพื่อใช้บันทึกเรื่องราว เช่น เอกสารทางวิชาการ ชีวประวัติ จดหมายส่วนตัว หนังสือพิมพ์ 7 แบ่งตามลักษณะของหลักฐาน
หลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร ❖หลักฐานทางประวัติศาสตร์ทุกชนิดที่ไม่ปรากฏ รูปแบบของอักษร หรือภ าษาเขียน เช่น ภาชนะดินเผา เศษผ้า อาวุธโบราณ ซากปรักสิ่งก่อสร้าง จิตรกรรม ประติมากรรม สถาปัตยกรรม โครงกระดูก เป็นต้น 8 แบ่งตามลักษณะของหลักฐาน
หลักฐานชั้นต้น ❖เขียนหรือสร้างขึ้นในสมัย ที่เกิดเหตุการณ์โดยผู้ที่เกี่ยวข้อง กับเหตุการณ์ เช่น จารึก จดหมายเหตุ ❖หลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร ที่สร้างขึ้นในสมัยนั้น เช่น เครื่องมือเครื่องใช้ รูปเคารพในศาสนา 9 แบ่งตามความส าคัญ
แบ่งตามความส าคัญ หลักฐานชั้นรอง ❖เขียนหรือสร้างขึ้นหลังจากเหตุการณ์ ผ่านพ้นไปแล้ว ❖ผู้เขียนหรือผู้สร้างไม่ได้อยู่ร่วมใน เหตุการณ์ เช่น อนุสาวรีย์ที่สร้างเพื่อระลึกถึง เหตุการณ์ หรือบุคคลส าคัญ ต านาน งานวิจัยทาง ประวัติศาสตร์ที่เขียนโดยอ้างอิงข้อมูลจาก หลักฐานชั้นต้น 10
อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ภาชนะลายเขียนสี บ้านเชียง หลักฐานชั้นต้น หลักฐานชั้นต้นหรือชั้นรอง หลักฐานชั้นรอง หลักฐานชั้นต้น วิดีโอบันทึกเหตุการณ์สึนามิ 11
หลักฐานชั้นต้นหรือชั้นรอง ก าไลส าริด หลักฐานชั้นต้น หลักฐานชั้นรอง ซองจดหมายส่วนพระองค์ ในรัชกาลที่ 5 เรื่องเล่าเหตุการณ์จากปากต่อปาก หลักฐานชั้นต้น 12
สรุปความรู้ • ประเภทของหลักฐานทางประวัติศาสตร์ แบ่งตามลักษณะ ของหลักฐานมี 2 ประเภท ได้แก่ หลักฐานที่เป็นลายลักษณ์ อักษร และหลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร 13 • แบ่งตามความส าคัญ มี 2 ประเภท ได้แก่ หลักฐานชั้นต้นและหลักฐานชั้นรอง