หน่วยที่ 1 วิวัฒนาการและวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในงานเขียนแบบ.ppt

การเขียนแบบ หมายถึง การถายทอดความคิดสรา งสรรค และ
จินตนาการของนกั ออกแบบหรอื วศิ วกร ใหอ อกมาเปนรูปรา งลงบน
กระดาษ รูปรางตา ง ๆ เกดิ จากการลากเสนหลายลกั ษณะ เชน เสนตรง
เสนเอยี ง เสน โคง เปนตน

การเขยี นแบบ นั้นมปี ระวัติศาสตรท เี่ กา แก เกดิ ข้ึนมาพรอมกบั

มนษุ ยทอี่ ยบู นโลก ซงึ่ มีภาษาพดู ที่แตกตางกันแตภ าษาที่มนุษย

สามารถสอ่ื สารกนั ไดท ่วั โลก คอื การขีดเขียนเปนภาพ ในสมยั ยคุ หิน

มนษุ ยถ าํ้ มักจะเขยี นภาพสตั วชนิดตาง ๆ ไวบ นผนังถ้าํ เพื่อใชเ ปน

ภาษาสื่อสารกัน

ลักษณะสัญลักษณต า ง ๆ ท่มี นษุ ยถ ํา้ ไดบ นั ทกึ ความคิดตา ง
ๆ ไวบ นผนงั ถา้ํ

การเขยี นแบบไดม ีการพฒั นาอยตู ลอดเวลา ท้งั นเี้ พราะมนษุ ยม ีการ
บันทกึ ความคดิ และการสอื่ สารกนั ก็ยอมจะตอ งการใชร ปู ภาพกราฟก
และสญั ลกั ษณต าง ๆ เขามาเกย่ี วของ เชน ภาพแปลนปอมปราการบน
แผนหิน

ลกั ษณะภาพวาดปอมปราการ
บนแผน หิน

สมยั ยคุ โรมันรงุ เรืองนับไดวาเปนยคุ ท่ีมกี ารพฒั นาการเขยี นแบบ
ในชว งระยะเวลาหนึ่ง ซง่ึ จะเหน็ ไดจากมีการประดิษฐเคร่ืองมอื ที่ใชใ น
การเขยี นแบบ เชน วงเวยี น และปากกา เปนตน

ลักษณะของวงเวียนและปากกา
เขยี นแบบ

ลโี อนาโด ดาวนิ ชี จิตรกรชาวอิตาลี ยังไดวาดภาพแสดงวธิ กี าร
เคลื่อนยา ยวตั ถขุ นาดใหญท ม่ี ีนํ้าหนกั มากในความคิดของเขาออกมา
เปน ภาพโดยใชหลกั การของคานงัด

ลักษณะการเคลอื่ นยายวตั ถุที่มี
น้ําหนกั มาก

วิวฒั นาการของการเขยี นแบบเปนไปตามธรรมชาตเิ หมือนกับ
ววิ ัฒนาการของส่ิงตาง ๆ คอื สิ่งท่ีดีทเี่ ปน ที่ตองการกย็ งั คงอยูและ
ปรับปรงุ ใหดีขน้ึ สวนขอบกพรอ งกไ็ ดร บั การแกไ ข ววิ ัฒนาการของ
การเขยี นแบบไดรับการพฒั นาไปใน 2 ทิศทางพรอ มกนั จนทําใหเกดิ
ควา1ม.ก2.า 1วหนากไาปรพอยัฒานงราวใดนเรรปู ว็ แแบบบง ขออองกเไคดรดอ่ื งั หนมี้ ายทใ่ี ชในการส่ือความ
หมาภยาพท่ีใชเ ปน ส่อื ในลกั ษณะน้ีแบงออกเปน ได 3 ประเภท คอื

1. ภาพทใ่ี ชใ นการบอกหรอื แนะนํา เปน ภาพท่ีเขยี นขน้ึ เพือ่ ส่อื
ความหมายเพื่อใชบอกหรอื แนะนาํ เพือ่ ใหม ีความเขา ใจตรงกนั เชน
ปา ยหนา หอ งน้ํา เปน ตน

ลักษณะเครอ่ื งหมาย
แนะนาํ

2. ภาพทใี่ ชในการหามหรือบังคบั เปน ภาพทเี่ ขยี นขน้ึ เพ่ือส่อื ความ
หมายเพ่อื ใชห ามหรอื บังคับหากไมป ฏบิ ตั ติ ามจะทําใหเ กิดอบุ ัตเิ หตุ
หรอื อนั ตรายขน้ึ ได

ลักษณะเครอ่ื งหมายบงั คบั และ
เคร่อื งหมายหาม

3. ภาพท่ีใชเ ปน ขอกําหนดในการผลิตโดยมีรูปแบบเปนสากล จะ
ใหรายละเอียดมากขึน้ ในงานผลติ จะเรียกภาพเหลา นวี้ า “แบบ” เปน
ภาพท่ีเขียนขึ้นเพื่อสอ่ื ความหมายในการปฏบิ ตั ิงานใหม ีความเขาใจ
ตรงกันระหวา งผเู ขยี นกับผปู ฏิบตั ิงาน

ลักษณะแบบที่ใชในการสั่งงาน
ในการผลติ

ปจ จุบนั การเขยี นแบบไดร ับการยอมรับใหเปน สอื่ กลางระหวาง
วิศวกร นักออกแบบ ชา งเทคนิค และคนงานที่เกยี่ วขอ งกบั การผลิต ไม
วา พวกเขาเหลา น้ันจะมภี าระหนา ที่ในตําแหนงใดก็ตาม พวกเขาตอง
สามารถสเกตซห รือเขียนแบบ หรือตอ งสามารถอา นแบบได โดยปกติ
ความคิดจะเริ่มตนจากการสเกตซอ ยา งหยาบ ๆ กอ น จากน้ันจึงคอ ย
เพม่ิ เติมจากภาพสเกตซดงั กลา วจนกระทัง่ เปนแบบทส่ี มบรู ณ และถูกสง
ตอไปใหชางเทคนิคไดศึกษาอา นแบบและตคี วามหมายของแบบ เพื่อ
แนะนําอธิบายใหชางฝมือไดเขา ใจ

ลักษณะการเขียนแบบทเี่ ปนทย่ี อมรับ จําแนก
ไดด ังน้ี

1.4.1 การเขยี นแบบทาง
สถาปตยกรรม

ลักษณะแบบทาง
สถาปต ยกรรม

1.4.2 การเขียนแบบทางไฟฟาและอเิ ลก็ ทรอนิกส

ลักษณะแบบทางไฟฟา และ
อิเล็กทรอนิกส

1.4.3 การเขยี นแบบ
งานทอ

ลกั ษณะแบบ
งานทอ

1.4.4 การเขยี นแบบแผน
คลี่โลหะ

ลกั ษณะแบบแผน
คลี่โลหะ

1.4.5 การเขียนแบบงาน
เช่ือมโลหะ

ลักษณะแบบงาน
เช่ือมโลหะ

1.4.6 การเขียนแบบ
เครือ่ งกล

สําหรับเครอื่ งจักรกลแบง ออกเปน 2 ลกั ษณะ
คือ

1. แบบ
ภาพประกอบ

ลักษณะแบบ
ภาพประกอบ

2. แบบภาพ
แยกช้ิน

ลกั ษณะของภาพ
แยกชิ้น

1.4.7 การเขยี นแบบ
สทิ ธบิ ัตร

ลกั ษณะการเขียนแบบ
สิทธิบตั ร

1.4.8 การเขยี นแบบ
โครงสราง

ลกั ษณะการเขียนแบบ
โครงสราง

1.4.9 การเขียนแบบทาง
กาํ ลังของไหล

ลักษณะการเขียนแบบทาง
กําลงั ของไหล

1.4.10 การเขยี น
แบบแผนที่

ลักษณะการเขียน
แบบแผนที่

1.5.1 ดนิ สอเขียนแบบ (Drawing Pencil)
ในปจจุบนั ทนี่ ิยมใชม ีอยู
3 ช1.นดิดนิ ดสังอนเป้ี ลอื กไม (Wood Pencil)

ลกั ษณะของดินสอ
เปลอื กไม

ลักษณะระดบั ความแขง็ ของไสดินสอเปลอื กไม
จากรปู จะ
เห็นวา

– สัญลกั ษณ 4H ถงึ 9H เปน ไสดนิ สอทอ่ี ยูใ นระดบั แขง็ เหมาะ
สาํ หรบั การเขยี นแบบโครงสรา งหรือเขยี นแบบกอสรางอาคาร หรือบา น
ทีม่ ีความละเอยี ดสูง จําเปนตอ งใชเสนทีบ่ างและเล็กจาํ นวนมาก

– สัญลักษณ B ถึง 3H เปนไสดินสอที่อยูในระดับแข็งปานกลาง
เหมาะสําหรบั การเขยี นแบบทั่วไป เชน เขียนแบบเคร่ืองกล เขยี นแบบ
แผนคลี่ และการเขียนแผนท่ี เปน ตน

– สญั ลักษณ 2B ถงึ 7B เปน ไสดินสอท่ีอยูในระดับออ น เหมาะ
สาํ หรบั งานศิลป เชน งานวาดรปู เหมือนดวยดนิ สอ และการแรเงา

การเหลาดนิ สอเปลอื กไม ดินสอเปลือกไมเ ม่อื ซื้อมาใหม ๆ เปลือก
ไมจะหุมไสด ินสอโดยตลอด ซึ่งกอนท่ีจะนาํ ไปใชงานน้ัน ตอ งทาํ การ
เหลาใหปลายแหลมกอ น

ลักษณะวิธกี ารเหลา
ดนิ สอดวยมีด

หมุนดนิ สอ เคลอ่ื นท่ไี ปตลอด
ขณะเคล่อื นที่ ความยาว

ลกั ษณะวธิ กี ารลับไสด ินสอ
ใหแหลม

ลกั ษณะของกบเหลาดนิ สอ
เปลอื กไม

2. ดนิ สอกล (Mechanical Pencil)

ลักษณะของไสและ
ดินสอกล

3. ดินสอเสน เล็ก
(Fine Line)

ลักษณะของดินสอ ลักษณะระยะของไสด ินสอทโ่ี ผล
เสนเลก็ พน ออกมาและลักษณะเรยี วแหลม

ของไสด นิ สอ

1.5.2 รปู แบบการลบั ไสด ินสอและลักษณะของการใช
1. งากนารลับแบบกรวย ซึ่งเหมาะสาํ หรับการเขยี นตัวอกั ษร การ
ลากเสน ตรง และงานท่ัว ๆ ไป แตก ารลับไสดนิ สอแบบนไ้ี สด นิ สอจะ
สึกหรอเร็ว และจะทาํ ใหไ ดเสน ดินสอท่โี ตกวา เดิม
2. การลับแบบลิม่ การลับดินสอแบบน้ีมีความแขง็ แรงกวา การลับ
แบบกรวย สึกหรอชากวา เหมาะสําหรบั การลากเสน ตรงไดดี ไดข นาด
เสน ท่เี ล็กและมีขนาดเทากัน

(ก) แบบกรวยแหลม
(ข) แบบล่มิ
ลกั ษณะของไสดนิ สอแบบกรวยแหลมและแบบล่มิ

1.5.3 ปากกาเขยี นแบบ (Pen Drawing)

ลกั ษณะของปากกา
เขียนแบบ

วงเวียน (Compass) เปน อุปกรณก ารเขียนแบบทใี่ ชสําหรับเขียน
วงกลม (Circle) หรือสวนโคง (Arc) ขาดานหน่ึงประกอบดวยเหล็ก
แหลมกลม ไวสาํ หรับปก ลงบนกระดาษที่ใชเปนจดุ หมุน สวนขาอกี ดาน
แหบนบ่งึ จดะ1ขังป.า6นรต.ี้1ะากยวองบเวดียว นยแไบสบด ินสอ ใชเ ขยี นวงกลมหรือเขยี นสวนโคง มอี ยู 4

ลกั ษณะของวงเวยี น
ขาตาย

ลักษณะการใชง าน
วงเวียนขาตาย

การใชว งเวียนขาตายเขยี น
วงกลมขนาดใหญ

ลักษณะการใชวงเวยี นขาตายเขยี นวงกลม
ขนาดใหญ

1.6.2 วงเวียนแบบ
ขาสปริง

(ก) วงเวียนขาสปรงิ แบบขาหมึก (ข) วงเวยี นขาสปริงแบบ
(Ink Compass) ขาดินสอ

(Lead Compass)

ลักษณะของวงเวยี นขาสปรงิ แบบขาหมึกและแบบ
ขาดินสอ

(ก) ใชนว้ิ หัวแมมือและนิ้วกลาง (ข) ใชนิ้วหัวแมมอื และนว้ิ ชีจ้ ับปมุ
หมุนลอ เพ่ือกาํ หนดรศั มี ดานบนของวงเวียนและหมนุ ตามเขม็

นาฬกิ า

ลักษณะวธิ ีการใชว งเวียน
ขาสปริงเล็ก

ลกั ษณะวธิ ีการตอ ขาวงเวียนขาสปรงิ เลก็ เม่อื ตอ งการเขียน
วงกลมขนาดใหญ

1.6.3 วงเวียน
ถายขนาด

ลกั ษณะและวธิ กี ารใชง าน
วงเวยี นถา ยขนาด

วิธกี ารยึดดินสอติดกบั ขา
ของวงเวยี น

ลักษณะวิธกี ารยดึ ไสด นิ สอที่
เหมาะสม

1.6.4 วงเวยี น
คาน

วิธีการใช ลกั ษณะของ
วงเวียนคาน วงเวียนคาน

ลกั ษณะวธิ กี ารเขยี นวงกลมหรอื สวนโคง ขนาดใหญ
ดว ยวงเวยี นคาน

กระดาษเขยี นแบบมหี ลายขนาด ผเู ขียนสามารถเลือกใชข นาดของ
กระดาษเขยี นแบบใหเหมาะสมกบั ขนาดของแบบทต่ี อ งการ ขนาดของ
กระดาษเขยี นแบบในระบบ SI unit หรือระบบเมตริก ขนาดของ
กระดาษ A0 จะมีรูปรา งเปนส่เี หล่ียมผืนผา โดยมีพนื้ ที่ 1 ตารางเมตร
มคี วามกวาง : ความยาว คือ 1 : (1 : 1.414) ดังแสดงในรปู

วธิ ีการคํานวณหาขนาดของ
กระดาษ A0

สดั สวนของกระดาษเขยี นแบบ
ตามมาตรฐาน

ตาราง การเปรียบเทยี บขนาดของกระดาษเขยี นแบบระบบเมตรกิ
และระบบองั กฤษ

เมตริก (มิลลิเมตร) องั กฤษ (นว้ิ )

ขนาด กวา ง × ยาว ขนาด กวาง × ยาว

A0 841 × 1,189 E 34 × 44

A1 594 × 841 D 22 × 34

A2 420 × 594 C 17 × 22

A3 297 × 420 B 11 × 17

A4 210 × 297 A 8.50 × 11

A5 148 × 210 – 5.83 × 8.27

A6 105 × 148 – 4.13 × 5.83

หมายเหตุ กระดาษขนาด A6 จะเทา กับขนาดของ
ไปรษณียบัตร

1.7.1 ตาราง
รายการ

ลกั ษณะตาํ แหนง ตารางรายการกระดาษเขยี นแบบ
ขนาด A3

ลกั ษณะและขนาดของตารางรายการกระดาษเขียน
แบบขนาด A3

ลักษณะตาํ แหนงตารางรายการกระดาษ
เขียนแบบขนาด A4

ลกั ษณะและขนาดของตารางรายการของกระดาษเขียน
แบบขนาด A4

1.7.2 การติดกระดาษบนโตะ หรอื บนกระดาน
เขียนแบบ

ลักษณะการติดกระดาษ
เขยี นแบบ

1.7.3 ประเภทของกระดาษ
เขยี นแบบ

(ก) กระดาษเขยี น (ข) กระดาษเขียนแบบ
แบบแบบมว น แบบตดั เปน แผน

ลกั ษณะของกระดาษเขยี นแบบเปน มว นและเปน
แผน