คู่มือการปฏิบัติหน้าที่สำหรับผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (3)

นายรอะกงเคบร์ีอกยงาบนรบขา้ยอริหปกฏาแิรบลสั่ตะวิสสนมำตหาำชรบิับกลสภา

จัดทำโดย

นางสาวแวโนรมา บือราเฮง
นักศึกษาหลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร์
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

มหาวิยาลัยราชภัฏยะลา

คำนำ

หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ท่านได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ อำนาจ
หน้าที่ และการแต่งกายเครื่องแบบราชการของข้าราชการองค์การบริหารตำบล
ที่ถูกต้อง และเมื่อได้เรียนรู้แล้วพึงนำไปปฏิบัติเพื่อให้เกิดความภาคภูมิใจใน
ตนเอง เพื่อให้เกิดความน่าเชื่อถือต่อประชาชนผู้ที่มาใช้บริการ และเพื่อจะให้ผู้
อื่นเชื่อว่าตนเป็นเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่นโดยชอบด้วยกฎกระทรวงฉบับที่ 11
(พ.ศ.2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบเจ้าหน้าที่ส่วนท้องถิ่น
พ.ศ.2509 หากฝ่าฝืนต้องระหว่างโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปีหรือปรับไม่เกิน 2,000
บาทหรือทั้งจำทั้งปรับ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าท่านจะได้รับความรู้และแนวทางปฏิบัติ
ที่ถูกต้อง และนำไปปฏิบัติใช้ได้อย่างสมกับคำว่าศักดิ์ศรีข้าราชการไทย ทั้งนี้
เพื่อเป็นการกระตุ้นให้น้องๆ พี่ๆที่มีความใฝ่ฝันอยากเป็นข้าราชการได้มีแรง
บันดาลใจพยายามสอบเข้าบรรจุเป็นข้าราชการต่อไป

นางสาวแวโนรมา บือราเฮง
ผู้จัดทำ

สารบัญ

เรื่อง




หน้า

หน้าที่ของนายกองค์การบริหารส่วนตำบล


และรองนายกองค์การบริหารส่วนตำบล 1


2

แนวทางปฏิบัติในด้านบทบาทและหน้าที่ 3

ในฐานะฝ่ ายนิติบัญญัต
ิมีดังนี้
4

หน้าที่ของสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วน 5
ตำบล 6
7


8
ความรู้เกี่ยวกับเครื่องแบบปฏิบัติราชการ
(ชุดสีกากี) 9

เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนยาวสุภาพบุรุษ 10
11
เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนยาวสุภาพสตรี 12
13
เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนสั้นสุภาพบุรุษ 14 - 17
และสุภาพสตรี

เครื่องแบบสีกากีคอแบะสุภาพบุรุษ
และสุภาพสตรี

ความรู้เกี่ยวกับเครื่องแบบพิธีการ
(ชุดขาวข้าราชการ)

เครื่องแบบปกติขาว



เครื่องแบบครึ่งยศ หรือ ปกติขาวครึ่งยศ

เครื่องแบบเต็มยศ



เครื่องแบบข้าราชการหญิงมุสลิม

รายละเอียดชุดเครื่ องแบบปกติพนักงาน
ราชการ(ชุดกากี)

1



หน้ าที่ของนายกองค์การบริหารส่วนตำบล

และรองนายกองค์การบริหารส่ วนตำบล




อำนาจหน้ าที่ของ นายก อบต. และรองนายกอบต. มีดังนี้
1. ก่อนเข้ารับหน้ าที่นายกต้องแถลงนโยบายต่อสภาอบต. โดยไม่มีการลงมติ หากไม่สามารถ

ดำเนิ นการได้ให้ทำเป็ นหนั งสือแจ้งต่อสมาชิกสภาอบต. ทุกคน และจัดทำรายงานแสดงผลการ
ปฏิบัติงานตามนโยบายที่ได้แถลงไว้ต่อสภาอบต. เป็ นประจำทุกปี
2. มีอำนาจหน้ าที่ตามมาตรา 59 ดังนี้

(1) กำหนดนโยบายโดยไม่ขัดต่อกฎหมาย และรับผิดชอบในการบริหารราชการของอบต.

ให้เป็ นไปตามกฎหมาย นโยบาย แผนพัฒนาอบต. ข้อบัญญัติ ระเบียบ และข้อบังคับทาง

ราชการ
(2) สั่ ง อนุญาต และอนุมัติเกี่ยวกับราชการของอบต.
(3) แต่งตั้งและถอดถอนรองนายกอบต. และเลขานุการนายกอบต. วางระเบียบเพื่อให้งาน

รักษาการให้เป็ นไปตามข้อบัญญัติ อบต.
(4) ปฏิบัติหน้ าที่อื่นตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ และกฎหมายอื่น

3. ควบคุมและรับผิดชอบในการบริหารราชการของอบต. ตามกฎหมาย และเป็ นผู้บังคับบัญชา

พนั กงานส่วนตำบล ลูกจ้างและพนั กงานจ้างของอบต.
4. นายกอบต. รองนายกอบต. หรือผู้ซึ่งนายกอบต. มอบหมายมีสิทธิเข้าประชุมสภาอบต.
และมีสิทธิแถลงข้อเท็จจริงตลอดจนแสดงข้อคิดเห็นเกี่ยวกับงานในหน้ าที่ของตนต่อที่ประชุม
แต่มี่สิ ทธิออกเสี ยงลงคะแนน

5. กรณีไม่มีผู้ดำรงตำแหน่ งประธานและรองประธานอบต. หรือสภาอบต. ถูกยุบเพราะว่า
ไม่สามารถจัดให้มีการประชุมสภาอบต. ครั้งแรกภายใน 15 วัน นั บแต่วันประกาศผลการ
เลือกตั้งสมาชิกสภาอบต. หรือมีการประชุมแต่ไม่สามารถเลือกประธานสภาอบต.ได้ หากกรณี
สำคัญและจำเป็ นเร่งด่วนซึ่งปล่อยให้เนิ่ นช้าไปจะกระทบต่อประโยชน์ สำคัญของราชการหรือ
ราษฎร นายกอบต. จะดำเนิ นการไปพลางก่อนเท่าที่จำเป็ นก็ได้ แต่เมื่อได้เลือกประสภาอบต.
แล้วให้เลือกประธานสภาอบต. เพื่อให้นายกอบต. แถลงนโยบายโดยไม่มีการลงมติภายใน
15 วัน นั บแต่วันที่มีการเลือกตั้งประธานสภาอบต.
6. กรณีนายกปฏิบัติการที่อาจเสียหายแก่อบต. หรือเสียหายแก่ราชการ และนายอำเภอได้
ชี้แจ้งแนะนำแล้วไม่ปฏิบัติตาม ในกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็ นเร่งด่วนที่จะรอช้าไม่ได้ นายอำเภอ
มีอำนาจออกคำสั่ งระงับการปฏิบัติราชการของนายกอบต. ไว้ตามที่เห็นสมควรได้ แล้วรีบ
รายงานผู้ว่าราชการจังหวัดภายใน 15 วัน เพื่อวินิ จฉัยตามที่เห็นสมควรโดยเร็ว

7. เป็ นผู้เสนอร่างข้อบัญญัติอบต. ร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี และร่างข้อบัญญัติ
งบประมาณรายจ่ายเพิ่มเติม
8. เป็ นเจ้าพนั กงานตามประมวลกฎหมายอาญาในการปฏิบัติหน้ าที่ตามพระราชบัญญัติอบต.

2

แนวทางปฏิบัติในด้านบทบาทและหน้าที่ในฐานะฝ่าย
นิติบัญญัติมีดังนี้
1. ต้องยึดมั่นในกติกาประชาธิปไตย เช่น การเลือกตั้งโดยเสรี
การใช้สิทธิคัดค้าน การโต้แย้ง การแสดงความคิดเห็นอย่างกว้าง
ขวาง การยอมรับและเคารพสิทธิของผู้อื่น การยอมรับความ
ศักดิ์สิทธิ์ของกฎหมาย ฯลฯ
2. ต้องมีวิถีการดำเนินชีวิตและบุคลิกลักษณะที่เป็นการส่งเสริม
ประชาธิปไตย เช่น เป็นผู้มีจิตใจกว้างขวาง ฟังเคารพ ในเหตุผล

3

สมาชิกสภาอบต. มีหนาที่อะไรบ้าง?

สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล
มีหน้าที่
1. ให้ความเห็นชอบแผนพัฒนาตำบล
2. ให้ความเห็นชอบร่างข้อบังคับตำบล /ร่าง
ข้อบังคับงบประมาณรายจ่ายประจำปี
3. ควบคุมการทำงานของคณะผู้บริหาร
4. เข้าร่วมประชุมสภาอบต. ตามสมัยประชุม

บทบาทหน้าที่ของสมาชิกสภาองค์การบริหาร
ส่วนตำบล

บทบาทและหน้าที่ในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติ
ในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติซึ่งเป็นผู้ที่จะต้องตรา "ข้อ
บังคับตำบล" ออกมาใช้ในการดูแลสวัสดิการ
ตลอดจน "ทุกข์" และ " สุข" ของประชาชนรวมทั้ง
มีอำนาจหน้าที่ถอดถอนผู้บริหารหรือสมาชิกสภา
องค์การบริหารส่วนตำบล ดังนั้นจึงต้องเป็นผู้ที่ยึด
มั่นในหลักการประชาธิปไตยที่ต้องเผยแพร่และ
ปลูกฝังแนวคิดประชาธิปไตยไปยังประชาชนใน
ตำบล

4

ความรู้เกี่ยวกับเครื่องแบบปฏิบัติราชการ
(ชุดสีกากี)


ข้าราชการ พนักงานที่บรรจุใหม่และปฏิบัติงานอยู่ที่เดิม หรือผู้บริหาร

ท้ อ ง ถิ่ น ร ว ม ถึ ง ส ม า ชิ ก ส ภ า ท้ อ ง ถิ่ น ห ล า ย ท่ า น อ า จ เ ค ย ส ง สั ย ว่ า ต น เ อ ง นั้ น
แ ต่ ง ก า ย เ ค รื่ อ ง แ บ บ ข้ า ร า ช ก า ร ไ ด้ ถู ก ต้ อ ง ห รื อ ไ ม่ นั้ น เ ว ล า ที่ เ ห็ น ข้ า ร า ช ก า ร ฯ
ค น อื่ น ส ว ม ใ ส่ เ ค รื่ อ ง แ บ บ ม า ป ฏิ บั ติ ร า ช ก า ร แ ล ะ ใ น ง า น พิ ธี ก า ร มี ก า ร แ ต่ ง ก า ย

เมฟน้อยด้วยชุดขาวทั้งชุด หรือบางงานพิธีทำไมถึงแต่งเสื้อสีขาวกางเกงกระโปรง

สี ดำ ทำ ไ ม ไ ม่ ใ ส่ สี ข า ว ล้ ว น เ พ ร า ะ อ ะ ไ ร เ ดี๋ ย ว เ ร า จ ะ มี ค ว า ม รู้ เ รื่ อ ง นี้ ม า แ ล ก
เ ป ลี่ ย น กั น ใ ห้ เ ข้ า ใ จ เ ป็ น แ น ว ท า ง ป ฏิ บั ติ เ ดี ย ว กั น น ะ ค ะ ว่ า เ ค รื่ อ ง แ บ บ

มีอายุครบข้าราชการท้องถิ่นแต่ละชุดเค้ามีชื่อเรียกที่เป็นทางการว่าอะไร และการ

ป ร ะ ดั บ อิ น ท ร ธ นู ก า ร ติ ด แ พ ร แ ถ บ ก า ร ติ ด สั ง กั ด แ ล ะ ป้ า ย ชื่ อ ต น ป ร ะ ดั บ
อ ย่ า ง ไ ร จึ ง เ รี ย ก ว่ า ถู ก ต้ อ ง ล อ ง ม า ศึ ก ษ า เ ค รื่ อ ง แ บ บ เ จ้ า ห น้ า ที่ ท้ อ ง ถิ่ น ซึ่ ง ก ฎ
ก ร ะ ท ร ว ง 1 1 ฉ บั บ ที่ ( พ . ศ . 2 5 4 2 ) อ อ ก ต า ม ค ว า ม ใ น พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ เ ค รื่ อ ง

6 ขวบแบบเจ้าหน้าที่ท้องถิ่น พ.ศ.2509 และที่แก้ไขฉบับที่ 15 (พ.ศ. 2560) ได้ระบุ

ไ ว้ กั น


1.เครื่องแบบปฏิบัติราชการ (ชุดสีกากี) มี 2 ประเภท

1.1 เครื่องแบบสีกากีคอพับ (แขนยาว/แขนสั้น)
1.2 เครื่องแบบสีกากีคอแบะ

5

เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนยาว

เครื่องแบบสีกาคอพับแขนยาวสุภาพบุรุษ
เสื้อคอพับแขนยาวสีกากี
กางเกงขายาวสีกากี
เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสีกากี หัวเข็มขัดทำด้วย
โลหะสีทอง มีรูปครุฑดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัว
เข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
รองเท้าหนังหุ้มส้นหรือหุ้มข้อ หรือวัตถุเทียม
หนังสีดำ หรือสีน้ำตาล
ถุงเท้าสีดำหรือสีน้ำตาล สีเดียวกับรองเท้า
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติด
ที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.ติดที่
อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ ที่ไหล่ประดับอิน
ธนูสีเดียวกับเสื้อ
ประดับแพรแถบย่อของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่
อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือกระเป๋า

6

เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนยาว

เ ค รื่ อ ง แ บ บ สีก า ค อ พั บ แ ข น ย า ว สุ ภ า พ ส ต รี
เ สื้ อ ค อ พั บ แ ข น ย า ว สี ก า กี
ก ร ะ โ ป ร ง ย า ว ปิ ด เ ข้ า สี ก า กี
เ ข็ ม ขั ด ทำ ด้ ว ย ด้ า ย ถั ก สี ก า กี หั ว เ ข็ ม ขั ด ทำ ด้ ว ย
โ ล ห ะ สี ท อ ง มี รู ป ค รุ ฑ ดุ น นู น อ ยู่กึ่ ง ก ล า ง หั ว
เ ข็ ม ขั ด ไ ม่ มี เ ข็ ม สำ ห รั บ ส อ ด รู
ร อ ง เ ท้ า ห นั ง หุ้ ม ส้ น ห รื อ รั ด ส้ น ห รื อ วั ต ถุ เ ที ย ม
ห นั ง สี ดำ ห รื อ สี น้ำ ต า ล แ บ บ ปิ ด ป ล า ย เ ท้ า ไ ม่ มี
ล ว ด ล า ย สู ง ไ ม่ เ กิ น 1 0 เ ซ น ติ เ ม ต ร
เ ค รื่ อ ง ห ม า ย สั ง กั ด ใ ช้ เ ค รื่ อ ง ห ม า ย รู ป ร า ช สี ห์ ติ ด
ที่ ป ก ค อ เ สื้ อ ด้ า น ห น้ า ทั้ ง 2 ข้ า ง เ ข็ ม อ บ ต . ติ ด ที่
อ ก เ สื้ อ ด้ า น ข ว า เ ห นื อ ป้ า ย ชื่ อ ที่ ไ ห ล่ ป ร ะ ดั บ อิ น
ธ นู สี เ ดี ย ว กั บ เ สื้ อ
ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ ย่อ ข อ ง เ ค รื่ อ ง ร า ช อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์
ที่ อ ก เ สื้ อ เ บื้ อ ง ซ้ า ย เ ห นื อ ก ร ะ เ ป๋ า

7

เครื่องแบบสี กาคอพับแขนสั้ นสุภาพบุรุ ษ
เสื้ อคอพับแขนสั้ นสี กากี
กางเกงขายาวสี กากี
เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสี กากี หัวเข็มขัดทำด้วย
โลหะสี ทอง มีรู ปครุ ฑดุนนู นอยู่กึ่ งกลางหัว
เข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
รองเท้าหนั งหุ้มส้ นหรือหุ้มข้อ หรือวัตถุเทียม
หนั งสี ดำ หรือสี น้ำตาล
ถุงเท้าสี ดำหรือสี น้ำตาล สี เดียวกับรองเท้า
เครื่องหมายสั งกัด ใช้เครื่องหมายรู ปราชสี ห์
ติดที่ปกคอเสื้ อด้านหน้ าทั้ง 2 ข้าง เข็ม อบต.
ติดที่อกเสื้ อด้านขวาเหนื อป้ายชื่อ ที่ไหล่
ประดับอินธนู สี เดียวกับเสื้ อ
ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ ย่ อ ข อ ง เ ค รื่ อ ง ร า ช
อิสริยาภรณ์ ที่อกเสื้ อเบื้องซ้ายเหนื อกระเป๋า



เครื่องแบบสีกากีคอพับแขนสั้น

เครื่ องแบบสี กาคอพับแขนสั้ นสุ ภาพสตรี
เสื้ อคอพับแขนสั้ นสี กากี
กระโปรงยาวปิดเข้าสี กากี
เข็มขัดทำด้วยด้ายถักสี กากี หัวเข็มขัดทำด้วย
โลหะสี ทอง มีรู ปครุ ฑดุนนู นอยู่กึ่ งกลางหัว
เข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู
รองเท้ าหนั งหุ้มส้ นหรือรัดส้ น หรือวัตถุเที ยม
หนั งสี ดำ หรือสี น้ำตาลแบบปิดปลาย เท้ าไม่มี
ลวดลาย สู งไม่เกิน 10 เซนติเมตร
เครื่องหมายสั งกัด ใช้เครื่องหมายรู ปราชสี ห์
ติดที่ ปกคอเสื้ อด้านหน้ าทั้ ง 2 ข้าง เข็ม
อบต.ติดที่ อกเสื้ อด้านขวาเหนื อป้ายชื่อ ที่ ไหล่
ประดับอินธนู สี เดียวกับเสื้ อ
ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ ย่ อ ข อ ง เ ค รื่ อ ง ร า ช
อิสริยาภรณ์ ที่ อกเสื้ อเบื้องซ้ายเหนื อกระเป๋า

8

เครื่องแบบสีกากีคอแบะ

เครื่องแบบสีกาคอแบะสุภาพบุรุษ เครื่องแบบสีกาคอแบะสุภาพสตรี
เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแขนสั้น เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากีแขนสั้น
กางเกงขายาวสีกากี กระโปรงยาวปิดเข้าสีกากี
รองเท้าหนังหุ้มส้นหรือหุ้มข้อ หรือวัตถุเทียม เข็มขัดทำด้วยผ้าสีกากีสีเดียวกับเสื้อ
หนังสีดำ หรือสีน้ำตาล หัวเข็มขัดสี่เหลี่ยมหุ้มผ้าคาดทับเสื้อ
ถุงเท้าสีดำหรือสีน้ำตาล สีเดียวกับรองเท้า รองเท้าหนังหุ้มส้นหรือรัดส้น หรือวัตถุ
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ เทียมหนังสีดำ หรือสีน้ำตาลแบบปิดปลาย
ติดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต. เท้าไม่มีลวดลาย สูงไม่เกิน 10 เซนติเมตร
ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ ที่ไหล่ เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูป
ประดับอินธนูสีเดียว กับเสื้อ ราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้ง 2 ข้าง
ประดับแพรแถบย่อของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เข็มอบต. ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ
ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือกระเป๋า ที่ไหล่ประดับอินธนูสีเดียวกับเสื้อ
ประดับแพรแถบย่อของเครื่องราช
อิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเบื้องซ้ายเหนือกระเป๋า

9

ความรู้เกี่ยวกับเครื่องแบบพิธีการ (ชุดขาวข้าราชการ)

เครื่องแบบพิธีการมี 5 ประเภท
1. เครื่องแบบปกติขาว
2. เครื่องแบบปกติกากีคอตั้ง
3. เครื่องแบบครึ่งยศ
4. เครื่องแบบเต็มยศ
5. เครื่องแบบสโมสร ในที่นี้...ขอพูดถึงเฉพาะเครื่องแบบที่พบเห็นกันบ่อยๆ ดังนี้

เครื่องแบบปกติขาว (กางเกงขาว+เสื้อขาว) ผู้ที่ได้รับพระราชทานเครื่องราช
อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ใ ห้ ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ เ ค รื่ อ ง ร า ช อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ที่ อ ก เ สื้ อ เ ห นื อ ก ร ะ เ ป๋ า
บ น ซ้ า ย
ชาย ให้ใส่เสื้อแบบราชการสีขาวติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้า
ทั้ ง ติ ด เ ค รื่ อ ง ห ม า ย แ ส ด ง ป ร ะ เ ภ ท ที่ อ ก เ สื้ อ ด้ า น ข ว า ใ ช้ ก ร ะ ดุ ม โ ล ห ะ สี ท อ ง ต ร า ค รุ ฑ พ่ า ห์
ขนาดใหญ่ 5 ดุมผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ประดับแพรแถบ
เ ค รื่ อ ง ร า ช ฯ ที่ อ ก เ สื้ อ เ ห นื อ ก ร ะ เ ป๋ า บ น ซ้ า ย
หญิง ให้ใช้เสื้อนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลมหรือคอป้าน แขนยาวถึงข้อมือมี
ตะเข็บหลัง 4 ตะเข็บติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง
ติดเครื่องหมายแสดงสังกัดที่ปกคอเสื้อด้านหน้าทั้งสองข้าง ติดเครื่องหมายแสดง
ประเภทที่อกเสื้อด้านขวาที่แนวสาบอกมีกระดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ขนาดเส้น
ผ่าศูนย์กลาง1.5 เซนติเมตร 3 ดุม สำหรับแบบเสื้อคอแหลม และดุม 5 สำหรับ
แบบเสื้อคอป้านมีกระเป๋าล่างข้างละ 1 กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อยไม่มี
ใบปกกระเป๋าและให้ใช้เสื้อคอพับแขนยาวสีขาวผูกผ้าผูกคอสีดำกลาสี ผู้ได้รับ
พ ร ะ ร า ช ท า น เ ค รื่ อ ง ร า ช อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ใ ห้ ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ที่ อ ก เ สื้ อ ด้ า น
ซ้ า ย

สุ ภ า พ บุ รุ ษ 10

เสื้อคอปิดสีขาวแขนยาว มีกระเป๋าที่อก เสื้อทั้งสองข้างกระเป๋ามีใบปกกระเป๋า
กางเกงขาวแบบราชการขายาว
เสื้อใช้กระดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดใหญ่ 5 เม็ด
รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ถุ ง เ ท้ า สี ดำ
ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ ย่ อ ข อ ง เ ค รื่ อ ง ร า ช อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ที่ อ ก เ สื้ อ เ บื้ อ ง ซ้ า ย เ ห นื อ ป ก ก ร ะ เ ป๋ า
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.ติดที่อกเสื้อ
ด้านขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปักดิ้นทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่นปลายมนติดดุมโลหะสีทอง
ต ร า ค รุ ฑ พ่ า ห์

เครื่องแบบปกติขาว

สุ ภ า พ ส ต รี
เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลม กระดุม 5 เม็ด หรือแบบคอป้านกระดุม 3 เม็ด กระเป๋า
เจาะด้านล่าง 2 ข้าง
เสื้อข้างใน เสื้อเชิ้ตแขนยาวสีขาวผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสี
ก ร ะ โ ป ร ง สี ข า ว ย า ว ค ลุ ม เ ข่ า
รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้า
ถุ ง น่ อ ง ห รื อ ถุ ง เ ท้ า ย า ว สี เ นื้ อ
ป ร ะ ดั บ แ พ ร แ ถ บ ย่ อ ข อ ง เ ค รื่ อ ง ร า ช อิ ส ริ ย า ภ ร ณ์ ที่ อ ก เ สื้ อ เ บื้ อ ง ซ้ า ย
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.ติดที่อกเสื้อ
ด้านขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปักดิ้นทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่นปลายมนติดดุมโลหะสีทอง
ต ร า ค รุ ฑ พ่ า ห์

11

เครื่องแบบครึ่งยศ หรือ ปกติขาวครึ่งยศ

(กางเกงดำ-เสื้อขาว) + เครื่องราชฯ ลักษณะ และส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่
กางเกงหรือกระโปรง ให้ใช้ผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

สุภาพบุรุษ

เสื้อคอปิดสีขาวแขนยาว มีกระเป๋าที่อก เสื้อทั้งสองข้างกระเป๋ามีใบปก
กระเป๋า
กางเกงสีดำแบบราชการขายาว
เสื้อใช้กระดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ขนาดใหญ่ 5 เม็ด
รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ถุงเท้าสีดำ
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (ไม่สวมสายสะพาย)
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็ม
อบต.ติดที่อกเสื้อด้านขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปัก ดิ้นทองลายช่อ
ชัยพฤกษ์เต็มแผ่นปลายมนติด ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์

สุภาพสตรี

เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลม กระดุม 5 เม็ด หรือแบบคอป้านกระดุม
3 เม็ด กระเป๋าเจาะด้านล่าง 2 ข้าง
เสื้อข้างในเสื้อเชิ้ตแขนยาวสีขาว ผูกผ้าพันคอสีดำเงื่อนกลาสี
กระโปรงสีดำยาวคลุมเข่า
รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำแบบปิดปลายเท้า
ถุงน่องหรือถุงเท้ายาวสีเนื้อ
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (ไม่สวมสายสะพาย)
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.
ติดที่อกเสื้อด้านขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปักดิ้นทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่น
ปลาย มนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์

12

เครื่องแบบเต็มยศ

(กางเกงด า-เสื้อขาว) + เครื่องราชฯ สายสะพาย (ถ้ามี) นิยมแต่งในวันที่ 5 ธันวา
มหาราช ลักษณะและส่วนประกอบเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ สวมสายสะพาย

สุ ภ า พ บุ รุ ษ สุ ภ า พ ส ต รี

เสื้อคอปิดสีขาวแขนยาว มีกระเป๋าที่อกเสื้อทั้ง เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวแบบคอแหลม
สองข้าง กระเป๋ามีใบปกกระเป๋า กระดุม 5 เม็ด หรือแบบคอป้านกระดุม 3
กางเกงสีดำแบบราชการขายาว เม็ด กระเป๋าเจาะด้านล่าง 2 ข้าง
เสื้อใช้กระดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ ขนาดใหญ่ เสื้อข้างในเสื้อเชิ้ตแขนยาวสีขาวผูกผ้าพันคอ
5 เม็ด สีดำเงื่ อนกลาสี
รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำ กระโปรงสีดำยาวคลุมเข่า
ถุงเท้าสีดำ รองเท้าหนังหุ้มส้น หรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์ติดที่ แบบปิดปลายเท้า
ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.ติดที่อกเสื้อด้าน ถุงน่องหรือถุงเท้ายาวสีเนื้อ
ขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปักดิ้นทองลายช่อ เครื่องหมายสังกัด ใช้เครื่องหมายรูปราชสีห์
ชัยพฤกษ์เต็มแผ่นปลายมนติด ดุมโลหะสีทอง ติดที่ปกคอเสื้อทั้ง 2 ข้าง เข็มอบต.ติดที่อก
ตราครุฑพ่าห์ เสื้อด้านขวา อินธนูพื้นสักหลาดสีดำปักดิ้น
ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามที่ได้รับ ทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่นปลายมนติด
พระราชทานตามชั้นสายสะพาย (ป.ม. ,ป.ช. , ดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์
ม.ว.ม. และ ม.ป.ช.) สำหรับผู้ที่ได้รับ ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามที่ได้รับ
พระราชทานชั้นต่ำกว่าสายสะพายแต่งเหมือน พระราชทานตามชั้นสายสะพาย (ป.ม.,ป.ช.
เครื่องแบบครึ่งยศ ,ม.ว.ม. และ ม.ป.ช.) สำหรับผู้ที่ได้รับ
พระราชทานชั้นต่ำกว่าสายสะพายแต่งเหมือน
เครื่องแบบครึ่งยศ

13

เครื่องแบบข้าราชการหญิงมุสลิม

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๙๔ (พ.ศ. ๒๕๕๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติ
เครื่องแบบข้าราชการฝ่ ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ นอกจากจะแก้ไขปรับปรุงอินทรธนู
และเครื่องหมายแสดงตำแหน่งบนอินทรธนูให้สอดคล้องกับระบบจำแนกตำแหน่งใหม่แล้ว
ยังได้แก้ไขเพิ่มเติม ส่วนประกอบของเครื่องแบบ โดยเฉพาะเครื่องแบบข้าราชการหญิงมุสลิม
ซึ่งกำหนดให้ใช้ผ้าคลุมศีรษะ กางเกง กระโปรง หรือกระโปรงกางเกง ให้สอดคล้องกับบทบัญญัติ
ของศาสนาอิสลาม ที่บัญญัติให้หญิงมุสลิมจะต้องแต่งกาย โดยปกปิ ดส่วนต่างๆ ของร่างกาย
ยกเว้น ใบหน้า ฝ่ ามือ และเท้า ดังนี้

๑. ผ้าคลุมศีรษะ สำหรับเครื่องแบบปฏิบัติราชการ ให้ใช้ผ้าคลุมศีรษะประเภทสีกากีหรือ
สีกลมกลืนกับเสื้ อ กระโปรง หรือกางเกง โดยให้คลุมศีรษะทั้งหมด ยกเว้นใบหน้า ชายผ้าคลุม
ศีรษะ ด้านข้างยาวถึงบ่า ด้านหน้ายาวถึงระดับหน้าอก ขอบผ้าคลุมเย็บเรียบ ในกรณีที่มีการสวม
หมวก ให้สวมหมวกทับผ้าคลุมศีรษะ สำหรับเครื่องแบบพิธีการ ให้ใช้ผ้าคลุมศีรษะสีดำ โดยให้
คลุมศีรษะทั้งหมด เว้นใบหน้า ชายผ้าคลุมศีรษะสอดไว้ในปกเสื้ อคอพับทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
ในกรณีที่มีการสวมหมวก ให้สวมหมวกทับผ้าคลุมศีรษะ

๒. กางเกง กระโปรง หรือกระโปรงกางเกง จะให้ยาวคลุมข้อเท้าก็ได้

เครื่องแบบปฏิบัติราชการ เครื่องแบบพิธีการ

14

ชุดเครื่ องแบบปกติพนักงาน
ราชการ(ชุดกากี)

อธิบายตามโมเดลได้ ดังนี้

เสื้อ (ชาย – หญิง)
เสื้อสีกากีคอพับ แขนยาวมีกระเป๋ าเย็บติดหน้ าอกข้างละ 1 กระเป๋ ามีแถบอยู่ตรงกลาง
ตามทางแนวดิ่ง ใบปกกระเป๋ ารู ปมน ชายกลางแหลมตัวเสื้อผ่าอกตลอด
ติดกระดุมตามแนวอกเสื้อ 6 เม็ด (รวมกระดุมคอเม็ดบนสุด) ไม่มีจีบด้านหลัง

กางเกง และกระโปรง
- กางเกงสีกากี ขายาว ขาตรง ไม่มีลวดลาย ไม่พับปลายขา กระเป๋ าข้างตรง มีซิปด้าน
หน้ าหรือด้านข้าง มีจีบหน้ า หรือ ไม่มีก็ได้
- กระโปรงสีกากี ยาวปิ ดเข่า ปลายบานเล็กน้ อยห้ามปลายบานเป็ นสุ่ม หรือตัดปลาย
ยาวครึ่งน่ อง มีตะเข็บหน้ า 2 ตะเข็บ ตะเข็บหลัง 2 ตะเข็บ หรือไม่มีก็ได้ แต่ห้ามมีจีบ
รอบ

15

ป้ ายชื่อ

7.5 เซนติเมตร

อิสมาแอ สะมะแอ
นายกองค์การบริหารส่วนตำบล

2.5 เซนติเมตร

ฟาตีมะห์ มามะ
สมาชิกสภาตำบล

ป้ ายชื่อ พื้นที่ดำ แสดงชื่อตัว ไม่มีคำนำหน้ า ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่ ง ไม่มีสัญลักษณ์
และขอบขาว ติดที่หน้ าอกเสื้อเหนื อกระเป๋ าด้านขวาประมาณ 0.5 เซนติเมตร

เข็มขัด

เข็มขัด ทำด้วยโลหะสีทอง เป็ นสี่ เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนกว้าง 3.5 เซนติเมตร ยาว 5
เซนติเมตร มีครุ ฑอยู่ตรงกลางหัวเข็มขัด ขณะคาดเข็มขัด ห้ามคาดเข็มขัด ปล่อยชายยาว
ปลายเข็มขัดควรโผล่เฉพาะส่วนที่หุ้มด้วยโลหะเท่านั้ น หรือไม่ก็สอดซ่อนปลายไว้

เครื่องหมายแสดงสั งกัด

เครื่องหมายแสดงสังกัด จะมีความแตกต่างกันในแต่ละกระทรวงในส่วนของกระทรวง

มหาดไทย จะมีลักษณะทำด้วยโลหะโปร่งสีทอง เป็ นรู ปตราราชสีห์(ห้ามเคลือบพลาสติก)
ติดบริเวณคอเสื้อทั้งสองข้างหันหน้ าเข้าหากันติดกลางปกเสื้อ

16

รองเท้า

ชาย เป็ นรองเท้าหุ้มส้น หรือหุ้มข้อ ทำด้วยหนั ง หรือวัสดุเทียมหนั งสีดำ หรือ สีน้ำตาล
ไม่มีลวดลาย ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า

หญิง เป็ นรองเท้าหุ้มส้นปิ ดปลายเท้า หรือรัดส้นปิ ดปลายเท้า ทำด้วยหนั ง หรือวัสดุเทียม
หนั งสีดำ หรือสีน้ำตาลไม่มีลวดลาย ส้นสูงไม่เกิน 10 เซนติเมตร ถุงเท้ายาวสีเนื้ อ

แพรแถบ

แถบ สีนั้ นเรียกว่า "แพรแถบย่อ” ซึ่งจะกี่ชั้น ชั้นละกี่เหรียญก็ตามแต่ ซึ่งโดยทั่วไปจะมี
ขั้นละ 3 เหรียญ แพรแถบ ทำด้วยผ้าแพรแถบ ไม่มีพลาสติกหุ้มติดที่หน้ าอกเหนื อ
กระเป๋ าด้านซ้าย ประมาณ 0.5 เซนติเมตร เหรียญที่ระลึกประดับแพรแถบนั้ น พระบาท
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้กรมธนารักษ์จัดสร้างขึ้นเพื่อเป็ นที่ระลึกเนื่ อง

ในวโรกาสต่าง ๆ จะใช้ประดับชุดปกติขาวในงานพิธีการหรือชุดปฏิบัติงาน (ชุดกากี)

17

อินทรธนูสำหรับนายก รองนายกและสมาชิกสภาตำบล

สำหรับการแต่งกายของนายก รองนายกและสมาชิกสภาตำบลจะมีลักษณะการแต่งกาย
เหมือนกับข้าราชการ พนั กงานส่วนท้องถิ่น เพียงแต่จะแตกต่างกันที่อินทรธนู สำหรับ
ประดับเครื่องแบบนายก รองนายกและสมาชิกสภาตำบลจะแสดงดังต่อไปนี้

นายกองค์การบริหารส่วนตำบล

สมาชิกสภาตำบล

เครื่องหมายแสดงประเภทสำหรับข้าราชการส่ วนท้องถิ่ น
สำหรับติดชุดเครื่องแบบปฏิบัติราชการ (สีกากี) เหนื อกระเป๋ าเสื้อด้านขวา

ผู้ชาย ผู้หญิง

ฝากกรอกแบบประเมินด้วยน๊ าา
ขอบคุณค่ะ