แนวสอนวิชา อาร์ พีจี ๗

แผนกวิชาอาวธุ กองการศกึ ษา โรงเรยี นทหารราบ
.........................................................................................................

หมวดวชิ า
อาวุธ

เรอ่ื ง
เคร่ืองยิงจรวด อาร พี จี ๗

ขนาด ๔๐ มม.

.........................................................................................................

ศนู ยก ารทหารราบ คายธนะรชั ต อ.ปราณบรุ ี จว.ประจวบคีรีขันธ

๑. บทเรยี นเรอื่ ง ๑
๒. ความมุงหมาย
แผนกวชิ าอาวธุ
๓. ของเขต
กองการศึกษา โรงเรียนทหารราบ ศนู ยก ารทหารราบ
๔. งานมอบ
๕. หลักฐานอา งองิ คา ยธนะรชั ต อ.ปราณบรุ ี จว.ประจวบครี ีขันธ

...............................

ตอนท่ี ๑

เอกสารนํา

: เครอ่ื งยงิ จรวด อาร พี จี ๗
: เพ่อื ใหน ักเรยี นมีความรูเ รอ่ื งคุณลกั ษณะ ขีดความสามารถ การถอด –

ประกอบ การทํางานของเครอ่ื งกลไก เหตตุ ดิ ขดั และวิธแี กไข และ
ระบบการทาํ งานของลูกจรวด
: ๑. ใหม คี วามรูเ กีย่ วกับอาวธุ ศกึ ษาเปน อยา งดี สามารถนาํ ไปถายทอดให

ผูใ ตบ งั คับบญั ชาได
๒. ใหม คี วามรูเ กยี่ วกบั การทาํ งานของลูกจรวด การแกไ ขเหตุติดขดั

การปรนนิบตั ิบาํ รงุ การฝก ทา ยงิ และการฝกการบรรจแุ ละเลกิ
บรรจุ
: ใหอา นและทาํ ความเขา ใจโดยตลอด และนําขอ สงสยั ซักถาม
: คูม อื การฝก วา ดว ย เครือ่ งยิงจรวด อาร พี จี ๗ ของกองทัพบก
พ.ศ.๒๕๒๕

...................................

๒

ตอนท่ี ๒

หลักการสอน

๑. กลาวนํา

เครอ่ื งยงิ จรวด อาร พี จี ๗ ขนาดกวางปากลํากลอ ง ๔๐ มม. เปน เคร่ืองยงิ จรวดท่ีมนี่ ้าํ หนกั เบา

สามารถนาํ ไปไดด ว ยบุคคลเพยี งคนเดี่ยว ใชทําการยงิ กับลกู จรวดขนาด ๘๕ มม. ดว ยการบรรจลุ ูกจรวด

ทางปากลํากลอ งที่ละนดั เปนอาวธุ ท่มี อ่ี าํ นาจในการทาํ ลายสงู สามารถนําไปใชการตอ สูยงิ ทําลายรถถัง

ทาํ ลายยานยนตชนิดตา ง ๆ ทีม่ น่ั ดดั แปลงและสังหารบคุ คลเปน กลมุ กอน ทําการยงิ ดว ยวธิ ีเลง็ ตรงทาํ การยิง

ดวยการพาดบา จากทายิงตา ง ๆ และมีขาทรายประกอบการยงิ เพื่อใหความมั่นคงและแมน ยาํ ยิ่งขึ้น

๒ รายการทวั่ ไป

๒.๑ เครอ่ื งยิงจรวด

๒.๑.๑ กวางปากลํากลอง ๔๐ มม.

๒.๑.๒ นํ้าหนกั เครอื่ งยงิ ๕.๕ กก.

๒.๑.๓ ความยาวของลํากลอ ง ๙๒.๗ ซม.

๒.๑.๔ ระยะยิงไกลสดุ ๑,๕๐๐ ม.

๒.๑.๕ ระยะยงิ หวงั ผล ๕๐๐ ม.ลงมา

๒.๑.๖ ความเรว็ ตน ๑๒๐ ม./วินาที

๒.๑.๗ อัตราการยงิ ๔ – ๖ นดั /นาที

๒.๒ เครื่องเลง็

ศูนยหนา เปน ศูนยก ระโดงพบั ได สมารถปรับทางทิศและทางระยะได

ศนู ยห ลังเปน ศูนยพ บั ได สามารถตดิ ต้ังระยะยิงไดใ นระยะ ๑๐๐ – ๕๐๐ ม. แผนเลอ่ื นมุมดักท่ี

ศนู ยหลังสามารถปรบั มุมดัก เพ่ือทําการยงิ ตอเปาหมายเคลื่อนทไ่ี ด

๓. ลกู จรวด

๓.๑ ขนาดลูกจรวด ๘๕ มม.

๓.๒ ชนิดของลูกระเบิด ระเบดิ แรงสงู (TNT + HYDROGEN)

๓.๓ นาํ้ หนกั ๑.๙ กก.

๓.๔ ความยาว ๖๔.๗ ซม.

๓.๕ นํา้ หนกั ดนิ สง เพิ่มพรอ มหางนําทศิ ๐.๔ กก.

๓.๖ ความยาวดนิ สง หลกั ๒๒ ซม.

๓.๗ ความยาวดินสงเพิ่ม ซม.

๔. อาํ นาจทะลุทะลวง (กระทบตัง้ ฉาก)
๔.๑ เจาะเกราะเหลก็ กลาไดห นาประมาณ ๓๓ – ๓๕.๕ ซม. ยานอันตรายเปลวเพลงิ ทา ยเครอ่ื งยิง
๔.๒ เปน รปู กรวยทาํ มมุ ๙๐ องศา

๓

๔.๓ ระยะไกล ๓๐ เมตรทายเครอ่ื งยงิ
๕. เคร่อื งยิงจรวด ตัวเครือ่ งประกอบดว ยสวนใหญ ๔ สวน ไดแ ก

๕.๑ ลาํ กลอง
๕.๒ เครอื่ งล่นั ไกและหามไก
๕.๓ เคร่อื งเลง็
๕.๔ เรอื นเขม็ แทงชนวน
๖. การถอดคมุ สามารถทาํ การถอดคุมได คอื เคร่อื งล่นั ไกและชดุ เข็มแทงชนวน
๖.๑ การถอดคมุ เครอื่ งลนั่ ไก

๖.๑.๑ หมดุ เกลยี วและสลักยดึ เครอ่ื งลนั่ ไก
๖.๑.๒ หมดุ เกลยี วยดึ ฝาประกบั เครือ่ งล่นั ไก
๖.๑.๓ ฝาประกบั เคร่อื งล่นั ไก
๖.๑.๔ หมดุ เกลียวยดึ กระเดอ่ื งนกปน
๖.๑.๕ กระเดอื่ งนกปน
๖.๑.๖ แหนบและแกนแหนบนกปน
๖.๑.๗ สลกั ไก
๖.๑.๘ ไก
๖.๑.๙ หามไก
๖.๑.๑๐ แหนบและครอบแหนบหา มไก
๖.๑.๑๑ เรือนเครอื่ งลัน่ ไก
๖.๑.๑๒ นกปน
๖.๒ ชดุ เข็มแทงชนวน
๖.๒.๑ ฝาครอบเขม็ แทงชนวน
๖.๒.๒ สลักฝาครอบแหนบเข็มแทงชนวน
๖.๒.๓ ฝาครอบเขม็ แทงชนวน
๖.๒.๔ แหนบเขม็ แทงชนวน
๖.๒.๕ แหวนปอ งกนั แกส
๖.๒.๖ เข็มแทงชนวน
๗. การทํางานของเครื่องกลไก สําหรับเคร่ืองยิงจรวด อาร พี จี ๗ แบงลกั ษณะการทาํ งานออกเปน ๒ สว น
คอื การทํางานของสวนเครอื่ งลัน่ ไก และการทํางานของสว นเขม็ แทงชนวน
๗.๑ การทํางานของเคร่ืองลน่ั ไก
๗.๑.๑ การขน้ึ นก เม่อื ขนึ้ นกจะทาํ ใหแ หนบและแกนแหนบยุบตวั ตาํ่ ลง แงห นา นกปน
จะขดั กับนกปน

๔

๗.๑.๒ การลนั่ ไก เมือ่ เหนย่ี วไกมาขา งหลงั จะทาํ ใหล าดโคงสว นบนของไกไปดนั กระเดอ่ื ง
นกปนลอยตวั สูงขนึ้ พนจากการขดั กับแงห นานกปน แหนบนกปน ขยายตวั ดนั ใหน กปน ไปตีตอ ทา ยเข็มแทง
ชนวน

๗.๑.๓ การหามไก ดา นเตม็ ของแทนหา มไกจะขดั กบั แงล า งของไก ไมสามารถเหนย่ี วไก
มาขา งหลงั ได การหา มไก จะตอ งกดสลกั หามไกจากซา ยไปขวา

การเปด หามไก แงข องหา มไกดานเวา จะมาตรงกลบั แงล า งของไก สามารถจะเหนย่ี วไกมาขา งหลงั
ได การเปดหา มไก ใหก ดสลกั หามไกจากขวาไปซาย

๗.๒ การทํางานของสวนเขม็ แทงชนวน
การทนี่ กปน จะเคล่ือนท่ี ไปตตี อทา ยเขม็ แทงชนวนนนั้ ตําแหนง ทอ่ี ยูของชิ้นสวนตา ง ๆ

ของเข็มแทงชนวนจะอยใู นลักษณะปกติ คือ จุดเกลยี วครอบเขม็ แทงชนวน จะกดใหแ หวนปอ งกันแกส ตดิ
อยูกบั แงซง่ึ อยใู นชอ งของแทน รับเรอื นเข็มแทงชนวน ซงึ่ ตดิ อยูกบั ลํากลอ งเครอ่ื งยิง เขม็ แทงชนวนจะถกู
แหนบเข็มแทงชนวนกดไวใ หอยูในตําแหนง ตํา่ ทสี่ ุด และสว นที่เปน แปน เข็มแทงชนวนจะแนบสนิทอยกู บั
แหวนปองกนั แกส ปลายของเข็มแทงชนวนจะอยใู นชอ งเขม็ แทงชนวนของแทน รบั เรอื นเขม็ แทงชนวนที่ตดิ
อยกู ับลํากลอ ง แตจะไมย น่ื โผลพน เขา ไปในลํากลอง

ในขณะท่ีทําการเหนีย่ วไก นกปน จะตที ายเขม็ แทงชนวน จงึ ผลักดนั ใหเข็มแทงชนวน
เคล่ือนท่เี ขา ไปขางบนจนกระทง่ั ปลายเขม็ แทงชนวน โผลเ ขาไปอยูภ ายนาลาํ กลอ งเครอื่ งยงิ ทางชอ งเขม็ แทง
ชนวนของลาํ กลองเคร่อื งยงิ และปลายของเข็มแทงชนวนจะไปกระแทกตอจอกกระทบแตกทส่ี วนทา ยของ
ลูกจรวด ซง่ึ บรรจอุ ยูใ นลาํ กลองน้ัน ในขณะที่เขม็ แทงชนวนเคล่อื นทขี่ นึ้ ไปขา งบนนนั้ แหวนบังคับแหนบ
เข็มแทงชนวนจะเคลอ่ื นท่ขี ้ึนไปทางขา งบน ตามเข็มแทงชนวนดวย จงึ มผี ลมผี ลทําใหเข็มแทงชนวนเกดิ การ
อัดแหนบไว

เมอื่ นกปนตีตอ ทายเขม็ แทงชนวนแลว แงสว นโคงดานส้ันของแกนแหนบบนนกปน จะดนั
ใหน กปน เคลอ่ื นทีก่ ลับมาอยทู ่ีเดิม (ในลกั ษณะกอ นการขนึ้ นก) จงึ ทาํ ใหเ ขม็ แทงชนวนเปน อิสระเม่อื เข็มแทง
ชนวนมีอิสระ แหนบเข็มแทงชนวนซึง่ อดั ตัวอยจู ะขยายตัว และดันแหวนบงั คบั แหนบเข็มแทงชนวนให
เคล่อื นท่ีลงมาทางขางลาง จะมีผลทาํ ใหป ลายเข็มแทงชนวนเคลอ่ื นท่ถี อนตัวออกจากชอ งเขม็ แทงชนวนของ
ลาํ กลอ งเคร่ืองยิงดว ย และมาวางตวั อยใู นชองเข็มแทงชนวนของแทน รับชดุ เข็มแทงชนวน ทตี่ ดิ อยูก บั
ลํากลองของเครือ่ งยิงในลกั ษณะเดมิ

ตอนที่ ๓

สวนประกอบของลกู จรวด อาร พี จี ขนาด ๘๕ มม มสี ว นประกอบท่สี ําคญั ใหญ ๆ อยู ๓ สวน
คอื ๑. สว นหวั รบ ๒. สว นตวั จรวด ๓. สว นหางนาํ ทศิ และดินสงเพม่ิ

๑. สว นหวั รบ
๑.๑ สวนหวั รบ คอื สว นหวั ของลูกจรวดซ่งึ บรรจุดนิ ระเบดิ แรงสูง และมหี นาทีร่ ะเบดิ

ทําลายตอ เปา หมายโดยตรง หวั รบแบงออกเปน ๒ สว น คือ หวั ปลอม และตวั หัวรบ

๕

๑.๑.๑ หวั ปลอม คือ สว นหัวสุดของหวั รบ ทําดว ยโลหะบาง ๆ เปนรูปกรวย
ครอบติดไวกบั สวนหนาสดุ ของหวั รบ ประโยชนท ่สี าํ คญั ของหวั ปลอมก็คอื เปนตวั ชวยไมใหล ูกจรวดตา น
ลมมากเกินไปในขณะท่ีพงุ ไปในอากาศถูกเปาหมาย ทง่ั รกั ษาขปี นวธิ ขี องลูกจรวดในขณะเคลื่อนทไ่ี ปใน
อากาศอกี ดว ย นอกจากนี้หวั ปลอมยงั มหี นาทีเ่ ปนตวั กระทบเปา หมายกอน หวั รบจะเร่ิมทํางาน และท่ปี ลาย
สดุ ของหวั ปลอม จะใหเปนทส่ี ําหรบั เครอื่ งกาํ เนดิ ไฟฟาซ่ึงวงจรเช่ือมโยงเขากับระบบการทํางานของเชอ้ื ปะทุ
หวั รบ ซ่ึงตดิ ตง้ั ภายในตรงสวนฐานของหัวรบ เครอื่ งกําเนิดไฟฟา จะถกู ครอบเอาไวด ว ยฝาครอบ ซึ่งมี
ตัวสลักฝาครอบยดึ ตรงึ เอาไวอ ยา งมนั่ คง

๑.๑.๒ ตัวหัวรบ มลี ักษณะเปน รปู กรวย ภายในบรรจไุ วดว ยระเบิด ทเี อน็ ที แรงสูง
ผสมไฮโดรเจน ซึ่งจะมคี ณุ ภาพท่ังในดา นการระเบดิ แรงสงู และกอ ใหเ กดิ เพลงิ ไหมในขณะทจี่ ดุ ระเบดิ และ
สวนฐานของตวั หวั รบใชเปน ที่สาํ หรบั ตดิ ตั้งสว นฝารองรบั ซงึ่ ใชส าํ หรบั ติดตั้งเชื้อปะทุหวั รบ

๒. สว นตวั จรวด
๒.๑ ตวั จรวด คือสว นกลางของลกู จรวด ภายในตัวจรวดบรรจุไวด ว ยดินสง หลกั ดนิ สง

หลัก มีลักษณะเปนแทง เช้ือเพลิงแขง็ สีดํา รูปทรงกระบอก เจาะเปน รไู วตรงกลางเพื่อเพมิ่ พนื้ ทีใ่ นการ
เผาไหม ซงึ่ จะมผี ลทําใหเ กดิ แรงขบั ผลักดันใหลูกจรวดเคลอื่ นท่ไี ปยังเปาหมายและทต่ี ัวจรวดนีจ้ ะตดิ ต้งั จอก
กระทบแตกไวตรงบริเวณสว นทา ยสดุ ของตัวจรวด ซึ่งเม่อื บรรจลุ กู จรวดเขา กบั เครือ่ งยิงเรียบรอ ยแลว
ทําใหจ อกกระทบแตกอยูตรงกบั ชอ งเข็มแทงชนวนของลํากลอ งเขา กบั เครอ่ื งยิงไดพ อดี

๓ สว นหางนาํ ทิศาและดนิ สง เพมิ่
๓.๑ หางนาํ ทิศและดนิ สงเพม่ิ คือ สวนประกอบทา ยสุดของลูกจรวด ซง่ึ สามารถทจี่ ะ

ทาํ การถอดออกจากตวั จรวดหรอื ประกอบเขา กบั ตัวจรวดก็ได โดยการคายหรอื ขันเกลยี วตามทตี่ อ งการและ
ตรงกลางหางนําทศิ จะตดิ ต้ังครีบหางนําทศิ ไว ๔ ครบี ครบี หางนําทศิ นจี้ ะกางออกเมื่อลูกจรวดพน ปาก
ลาํ กลองและตรงปลายของหางนําทิศ จะทาํ เปน ครีบโลหะไวเ พื่อใหล กู จรวดหมนุ ทวนเขม็ นาฬกิ า ในขณะท่ี
ลกู จรวดวงิ่ ไปยังเปา หมาย ท่หี างนําทศิ จะประกอบไปดว ยดนิ สงเพ่ิม ดนิ สง เพ่มิ มลี ักษณะเปน แผน ยาวเรยี วสี
น้าํ ตาล จํานวน ๑๖๐ แผน บรรจุไวในปลอกกระดาษและหอ หมุ อยูโดยรอบหางนาํ ทิศ ดนิ สงเพมิ่ จะถูกเผา
ไหมหมดไปในทันที เม่อื เกิดการกระทบกบั ปลายเปลวเพลงิ จากดนิ จดุ ซ่ึงบรรจุอยูในถงุ ผาภายในแกนกลาง
ของหางนําทศิ หนา ท่สี ําคัญของดนิ สง เพ่ิมกค็ อื จะทาํ ใหค วามเร็ว ณ ปากลาํ กลองของลกู จรวดไดท วีความเรว็
มากขนึ้ กวา ปกติ

๔. การทาํ งานของลกู จรวด
ลูกจรวด อาร พี จี ๗ ขนาด ๘๕ มม. แบงระบบการทาํ งานออกไดเ ปน ๒ ลกั ษณะ คอื

ระบบการทาํ งานของตวั จรวด และระบบการทาํ งานของหวั รบ
๔.๑ ระบบการทํางานของตวั จรวด ตามปกตแิ ลว ในการเตรียมลูกจรวด เพ่ือจะใชท าํ การยงิ

นนั้ พลยิงจะตอ งประกอบหางนําทิศและดินสง เพิม่ เขา กับตัวจรวด และขันใหแ นน เสียกอนเสมอ
ในขณะทพี่ ลยงิ ทําการเหนยี่ วไกปน น้ัน การทาํ งานของเครือ่ งลั่นไก จะดันใหเข็มแทงชนวน

เคลอ่ื นท่ีพงุ เขาไปในชองเขม็ แทงชนวนของลํากลองเครอ่ื งยิง กระแทกตอจอกกระทบแตกของตวั จรวด

๖

ท่ีบรรจอุ ยูภายในลํากลองนน้ั ในขณะที่จอกกระทบแตกถกู กระแทกนั้นกจ็ ะทําใหเกดิ การจดุ ชนวนขนึ้ และ
จากผลการจุดชนวนนีจ้ ะทําใหเ กิดการเผาไหมต อ ดนิ จุดซ่งึ บรรจอุ ยภู ายในถงุ ผา ภายในแกนกลางของหางนํา
ทศิ ใหเกิดประกายเพลิงข้นึ ประกายเพลงิ ทเ่ี กดิ ขนึ้ นจ้ี ะไปจดุ ดนิ สง เพมิ่ ซง่ึ หอ หมุ อยรู อบ ๆ หางนําทิศให
เผาไหมข ึ้นทนั ที และในขณะเดียวกนั นน้ั เอง จากผลการจดุ ชนวนดงั กลา วแลว น้นั การเผาไหมอ ีกทางหนึ่ง
กจ็ ะเผาไหมตอ ดินสงหลัก ซงึ่ บรรจอุ ยภู ายในตวั จรวดดวย เพราะฉะนน้ั แกส ท่ีเกดิ จากเผาไหมข องดนิ
สง เพมิ่ และดนิ สงหลกั ตามท่ีกลา วมาแลว จะมีผลทําใหเ กิดแรงผลกั ดันใหล กู จรวดสามารถเคล่ือนท่ีออกจาก
ปากลํากลอ ง ไดอ ยา งตอเนอ่ื งจนกระท่งั ลกู จรวดนน้ั กระทบเปาหมาย

๔.๒ ระบบการทํางานของหวั รบ ในขณะท่ีลูกจรวดว่ิงกระทบเปา หมายนนั้ เคร่อื งกาํ เนิด
ไฟฟาซง่ึ ตดิ ตั้งอยูต อนปลายสดุ ของหัวปลอมของลูกจรวด กจ็ ะเกดิ เปน ประกายไฟขึ้นและกระแสไฟฟา
ที่เกดิ ขึน้ นจ้ี ะเคลื่อนทไี่ ปตามวงจรของเคร่ืองกําเนดิ ไฟฟา ซง่ึ เชื่อมโยงไปเขา กบั ระบบการทาํ งานของเช้ือปะทุ
หัวรบของลูกจรวดซึง่ ติดต้งั อยูภายในตรงสวนฐานของตัวหวั รบของลูกจรวดนั้น และไปกระตุนใหเ ชอ้ื ปะทุ
หวั รบของลูกจรวดเกดิ การระเบดิ ขน้ึ ซึง่ จะมีผลใหด ินระเบิดแรงสูงผสมไฮโดรเจนทบ่ี รรจอุ ยภู ายในหัวรบ
ซึ่งเปน ดนิ โพรงน้ันเกดิ การระเบดิ ข้นึ ในทนั ที
๕. การปฏิบัตติ อ เคร่อื งยิง

๕.๑ การปฏบิ ัติตอ เคร่อื งยงิ
๕.๑.๑ ทําความสะอาดลํากลองใหสะอาด
๕.๑.๒ ตรวจการทํางานของเครอื่ งล่ันไก, หา มไก, เข็มแทงชนวน

๕.๒ การเตรยี มลูกจรวดเพอ่ื การยิง
๕.๒.๑ ตรวจความเรียบรอยโดยทว่ั ๆ ไปของลูกจรวดถอดฝาครอบทายลูกจรวดออก
๕.๒.๒ ประกอบหางนําทศิ และดนิ สงเพม่ิ เขากบั ลูกจรวด ตรวจและขันเกลียวใหแนน
๕.๒.๓ ดึงสลกั ฝาครอบเครอ่ื งลนั่ ไกใสฝ าทีห่ ัวลูกจรวดและถอดฝาครอบออก

๖. การบรรจุ
๖.๑ หามไก
๖.๒ ใหห ันปากลาํ กลอ งเครือ่ งยิงไปยงั ทศิ ทางทีจ่ ะยิง
๖.๓ ใชมือขวาบรรจุลูกจรวดซึ่งประกอบดว ยดินสงเพิ่มเรียบรอยแลว เขาทางปากลาํ กลอง
๖.๔ หากบรรจไุ มสะดวก ใหห มนุ ลกู จรวดไปทางดา นซา ยและทางดานขวาเลก็ นอ ยพรอมกบั กดลกู

จรวดลงไปจนกระทง่ั สลักยดึ ลกู จรวดอยูใ นชองบากของลาํ กลองซงึ่ จะทาํ ใหจ อกกระทบแตกของลกู จรวด
ซ่ึงอยตู รงสว นทา ยของตวั จรวดตรงกบั ชอ งเข็มแทงชนวนพอดี
๗. การยงิ

๗.๑ ยกศนู ยห นา และศนู ยหลังข้ึน
๗.๒ เปดหามไก ดันหามไกจากขวาไปซา ยจนเหน็ แทบวงแหวนสีแดงชนหามไก
๗.๓ ขึน้ นก
๗.๔ จดั ทา ยิง ตรวจพ้ืนทย่ี ิง พ้นื ท่ีอันตรายทา ยเคร่อื งยงิ แนวเสนเล็ง

๗

๗.๕ ล่นั ไก ทาลกู จรวดไมท าํ งานใหค อย ๑๕ วนิ าทีแลวข้ึนนกและล่ันไกซ้าํ อกี ครงั้ หนง่ึ ถายงั
ไมทํางานคอย ๑๕ นาทีแลว ใหเ ลกิ บรรจลุ ูกจรวดนัน้ เสยี
๘. การเลิกบรรจุ

๘.๑ หามไก
๘.๒ พับศนู ยห นาและศูนยห ลัง
๘.๓ นําลกู จรวดออก
๘.๔ ลดนกปน
๘.๕ แยกลกู จรวดและหางนาํ ทิศออกจากกนั
๘.๖ ใสฝาครอบหวั ลกู จรวดและสลัก
๙. เหตุตดิ ขดั
สาเหตทุ ท่ี ําใหเ ครื่องยงิ เกดิ ตดิ ขดั มี ๓ ประการ คือ
๙.๑ เกิดจากลกู จรวด เนอ่ื งจากจอกกระทบแตกเสือ่ ม
๙.๒ เกดิ จากเครื่องยงิ เข็มแทงชนวนชํารดุ และแหนบนกปนออน
๙.๓ เกดิ จากการบรรจุ บรรจไุ มเ ขา ท่ีทําใหจ อกกระทบแตกไมต รงกบั ชอ งเข็มแทงชนวน
๑๐. ระเบียบปฏบิ ตั เิ มื่อเครื่องยิงติดขดั
ถา เครอ่ื งยิงเกดิ เหตตุ ดิ ขัด พลประจําเคร่ืองยิงจะตองจัดทายิงใหใกลเ คยี งกบั ทายิงไปยังเปา หมาย
พื้นท่ีอนั ตรายหลังเครอ่ื งยิงจะตองไมม ีบคุ คลหรอื สง่ิ กดี ขวางใด ๆ อยู
๑๐.๑ สาเหตกุ ารตดิ ขดั

๑๐.๑.๑ เขม็ แทงชนวนหลวม
๑๐.๑.๒ จรวดดา น
๑๐.๑.๓ บรรจลุ ูกจรวดไมเขา
๑๑. การตรวจสภาพทัว่ ไป
๑๑.๑ ตรวจฝุน, สนมิ ตามสวนตา ง ๆ
๑๑.๒ ตรวจศนู ยหนา – ศูนยห ลงั เครอื่ งเล็ง
๑๑.๓ ตรวจสภาพเครื่องล่ันไก
๑๑.๔ ตรวจเคร่อื งลนั่ ไกและเขม็ แทงชนวนโดยปฏบิ ตั ดิ ังนี้
๑๑.๔.๑ ข้นึ นก
๑๑.๔.๒ ใชกระดาษบางสอดระหวางนกปน กบั เข็มแทงชนวน
๑๑.๔.๓ ตรวจดูกระดาษทสี่ อดอยหู ากมรี อยกระดาษขาด แสดงวา การทาํ งานของนกปน
เปนปกติ ถา กระดาษไมขาดแสดงวา แหนบนกปน ออ นและดทู เ่ี ข็มแทงชนวน แปนเกลยี วเข็มแทงชนวนให
เรียบรอ ย
๑๒. การทําความสะอาด
อุปกรณทาํ ความสะอาด

๘

๑๒.๑ แสประจําเครือ่ งยงิ พรอ มดอกแส
๑๒.๒ ผาสะอาด
๑๒.๓ นํา้ มันหรือสบู
๑๒.๔ นา้ํ มันชโลม
๑๓. การปรบั และตรวจสอบเสนเลง็
จะกระทาํ เม่อื มปี ญ หาความคลาดเคล่ือนทง่ั ในทางทศิ และทางระยะระหวา งตําบลกระสนุ ตกกับ
ตําบลเลง็
๑๓.๑ เคร่ืองมือสําหรบั ตรวจสอบเสน เลง็
๑๓.๒ ทอโลหะตรวจแนวลํากลอง
๑๓.๓ ฐานของเครือ่ งยิง
๑๔. การฝก ยงิ เบ้อื งตน
การเลง็ และการลัน่ ไก
๑๔.๑ การเลง็

เครอื่ งยิงจรวด อาร พี จี ๗ ทําการเลง็ ดว ยวธิ กี ารเลง็ แบบนั่งแทน โดยอาศยั ศนู ยห นา และ
ศูนยห ลงั

๑๔.๒ การลน่ั ไก
กระทําในลักษณะเชน เดยี วกบั การลั่นไกอาวธุ ประจาํ กายชนิดอนื่ ๆ

๑๕. ทายิงเครอื่ งยิงจรวด อาร พี จี มี ๔ ทา คือ
๑๕.๑ ทายนื ยงิ
๑๕.๒ ทา นัง่ คุกเขายงิ
๑๕.๓ ทา น่ังราบยิง
๑๕.๔ ทานอนยงิ

๑๖. เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใช
๑๖.๑ แสทาํ ความสะอาด
๑๖.๒ กญุ แจปากตายถอดเรือนเขม็ แทงชนวน
๑๖.๓ สลักเหล็กขนาดเลก็
๑๖.๔ เคร่อื งมือสําหรับถอดแหนบนกปน
๑๖.๕ ทอ โลหะตรวจขอบลํากลอง
เครื่องยงิ จรวด ขนาด ๔๐ มม. หรอื อาร พี จี ๒ มีขนาดกวา งปากลาํ กลอง ๔๐ มม. เปนอาวุธเสริม

ใชกบั หนวยระดับหมปู น เลก็ ทหารราบ มอี าํ นาจในการทําลายรายแรง ใชสาํ หรบั ยงิ ทาํ ลายยานพาหนะ รถถัง
รถเกราะ และปน ใหญ นอกจากนน้ั ยงั ใชย งิ ทําลายปอ มสนามของฝายตรงขามไดดวย และใชย ิงสงั หารบคุ คล
เปนกลุมกอ น และเปน อาวธุ วิถีราบ ทาํ การยิงดว ยวธิ กี ารเลง็ ตรง บรรจุกระสนุ ทางปากลํากลอ ง ทําการยงิ

๙

ทลี ะนัด ไมม ีแรงสะทอนถอยหลัง เครื่องยงิ จรวดชนิดนใ้ี ชย ิงกับลกู จรวดตอสรู ถถงั ซ่งึ ขนาดใหญก วา

ปากลํากลอง อํานาจการเจาะเกราะสูง

๒. ความมุงหมาย

เพอื่ ใหทราบถงึ คุณลักษณะ ขดี ความสามารถ การถอดประกอบ การทํางานของเครือ่ งกลไก

การทาํ งานของลกู จรวดตลอดจนการแกไขเหตตุ ิดขดั การบรรจุ การเลิกบรรจุ การบาํ รงุ รกั ษา และการ
ทาํ ความสะอาด

๓. รายการท่วั ไป
๓.๑ นํา้ หนกั

๓.๑.๑ เคร่อื งยงิ ๒.๘ กโิ ลกรมั

๓.๑.๒ ลูกจรวด ๑.๖๒ กิโลกรมั

๓.๑.๓ หลอดดินสง ๐.๒๒ กิโลกรมั

๓.๒ ความยาว

๓.๒.๑ ลาํ กลอง ๙๕ เซนติเมตร

๓.๒.๒ ลูกจรวด ๕๐ เซนตเิ มตร

๓.๒.๓ หลอดดนิ สง ๑๗ เซนติเมตร

๓.๒.๔ ลกู จรวด + ดินสง ๖๗ เซนตเิ มตร
๓.๓ ความกวา ง
๔๐ มลิ ลเิ มตร
๓.๓.๑ ปากลาํ กลอง ๘๒ มิลลิเมตร
๓.๓.๒ ลกู จรวด
๓.๔ ระยะยิง

๓.๔.๑ ความเร็วตน ๘๕ เมตร/วินาที

๓.๔.๒ อัตราการยงิ ๔ – ๖ นดั /นาที

๓.๔.๓ มาตราระยะยิงศนู ยห ลงั ๕๐ – ๑๕๐ เมตร

๓.๔.๔ ระยะยงิ ไกลสุด ๖๐๐ เมตร

๓.๔.๕ ระยะยิงหวังผล ๑๕๐ เมตรลงมา

๓.๕ ขดี ความสามารถ

๓.๕.๑ เจาะเกราะเหลก็ กลา ๑๘๐ มิลลิเมตร ( กระทบตัง้ ฉาก)
๓.๕.๒ เจาะคอนกรตี ๖๐ – ๘๐ เซนตเิ มตร
๓.๕.๓ เจาะดนิ ๑ – ๑.๒ เมตร
๓.๖ พ้ืนทอ่ี ันตราย
๓.๖.๑ เปน รปู กรวยทํามุม ๖๐ องศา
๓.๖.๒ หางจากทายเคร่ืองยงิ ๑๐ – ๑๕ เมตร

๓.๖.๓ พ้นื ทอ่ี นั ตรายประมาณ ๑๐ ตารางเมตร

๑๐

๔ สว นประกอบของการยิง ประกอบดว ย ๔ สว นไดแ ก
๔.๑ ลํากลอง
๔.๒ เคร่อื งลัน่ ไก
๔.๓ เคร่อื งเลง็
๔.๔ เข็มแทงชนวน

๕. การถอดประกอบ
๕.๑ เครื่องลน่ั ไก
๕.๑.๑ หมนุ เกลยี วและสลกั ยดึ เรอื นเครื่องล่ันไก
๕.๑.๒ หมนุ เกลียวฝาประกบั เคร่ืองลั่นไก
๕.๑.๓ ฝาประกบั เครอื่ งล่ันไก
๕.๑.๔ หมดุ เกลยี วยึดกระเด่ืองนกปน
๕.๑.๕ กระเดอ่ื งนกปน
๕.๑.๖ แหนบและแกนแหนบนกปน
๕.๑.๗ สลกั ไก
๕.๑.๘ ไก
๕.๑.๙ หามไก
๕.๑.๑๐ แหนบและครอบแหนบหา มไก
๕.๑.๑๑ หมดุ เกลยี วยดึ ฝาประกับดา มปน
๕.๑.๑๒ โครงเครอื่ งล่นั ไก
๕.๒ ชุดเขม็ แทงชนวน
๕.๒.๑ แปน เกลียวเขม็ แทงชนวน
๕.๒.๒ สลักฝาครอบเขม็ แทงชนวน
๕.๒.๓ ฝาครอบเขม็ แทงชนวน
๕.๒.๔ แหนบเข็มแทงชนวน
๕.๒.๕ แหนบปองกนั แกส
๕.๒.๖ เข็มแทงชนวน

๖. การทาํ งานของเครอื่ งกลไก แบง เปน ๒ ลักษณะ คือ การทาํ งานของเครอื่ งล่ันไกและการทาํ งานของ
สว นเข็มแทงชนวน

๖.๑ การทํางานของเครอื่ งลนั่ ไก แบง ออกเปน ๓ ขนั้ ตอน
๖.๑.๑ การข้ึนนก เมื่อขึน้ นกจะทาํ ใหแ หนบและแกนแหนบนกปน ยบุ ตวั ตาํ่ ลง แหนบ

นกปนจะถูกอดั ตัว ทาํ แงห นา นกปนขดั กบั แงก ระเดื่องของนกปน
๖.๑.๒ การล่นั ไก เม่อื เหนยี่ วไกมาขางหลัง ทําใหสวนบนของไกปน สงู ขน้ึ ไปดันกระเดื่อง

นกปนใหสงู ขน้ึ ดวย ทําใหแ งข องกระเด่อื งนกปน พน จากแงหนาของนกปน แหนบนกปนจะขยายตวั นกปน

๑๑

เปนอสิ ระ ทาํ ใหนกปน ไปตที ายเขม็ แทงชนวน และสวนโคงดา นสน้ั ของแกนแหนบนกปน จะบงั คับให
นกปน กลับมาท่เี ดมิ

๖.๑.๓ การทํางานของเครอื่ งนิรภัย (หา มไก)
๖.๑.๓.๑ หา มไก เมอื่ กดหา มไกอยใู นตาํ แหนงหาม จะทาํ ใหแทน หา มไกดานเตม็

ไปตรงกับดา นหลงั ของไก ทําใหเหนยี่ วไกมาขางหลงั ไมได การหา มไกจะตอ งกดสลกั หามไกจากซายไปขวา
ใหวงแหวนสแี ดงหายไปในเรอื นเครื่องลนั่ ไก

๖.๑.๓.๒ เปด หา มไก เมื่อปลดหา มไกอยใู นตาํ แหนง ปลดหามไก จะทําใหช อ งเวา
ของแทนหา มไกมาตรงสว นหลังไก ทาํ ใหเหนย่ี วไกมาขางหลงั ได ทําใหก ารปลดหา มไกจะตอ งกดสลกั
หา มไกจากขวาไปซาย

๖.๒ การทํางานของเขม็ แทงชนวน
การทน่ี กปนจะเคล่ือนทไ่ี ปตตี อทา ยเขม็ แทงชนวนนน้ั ตาํ แหนง ทอ่ี ยขู องชนิ้ สว นตา ง ๆ ของ

เขม็ แทงชนวนจะอยใู นลักษณะปกติ คอื จกุ เกลยี วครอบชดุ เขม็ แทงชนวน จะกดใหแ หวนปองกนั แกสอยกู บั
แง ซง่ึ อยูในชอ งของแทนรับเรอื นเข็มแทงชนวนซงึ่ ตดิ อยูก ับลาํ กลอ งเครอ่ื งยิง เข็มแทงชนวนจะถูกแหนบ
เขม็ แทงชนวนกดไวใ หอยูในตําแหนง ทต่ี ่าํ ท่สี ดุ และสว นทเี่ ปน แปนเขม็ แทงชนวนจะแนบสนิทอยูกบั
แหวนปอ งกนั แก็ส ปลายของเข็มแทงชนวนจะอยูใ นชอ งเข็มแทงชนวนของแทน รบั เรือนเข็มแทงชนวน
ท่ีตดิ อยกู ับลํากลอ ง แตจ ะไมย นื่ โผลพ นเขาไปในลํากลอง

ในขณะทาํ การเหนยี่ วไก นกปน จะตีทายเข็มแทงชนวน จงึ ผลักดนั ใหเข็มแทงชนวนเคลื่อนทีข่ ้ึนไป
ทางขางบน จนกระท่งั ปลายเขม็ แทงชนวนโผลเขา ไปภายในลาํ กลอ งเครื่องยิงทางชองเข็มแทงชนวนของ
ลาํ กลอ งเครื่องยงิ และปลายของเข็มแทงชนวนจะไปกระทบตอจอกกระทบแตก ที่สวนทา นของลูกจรวดซ่งึ
บรรจุอยูใ นลาํ กลอง ในขณะทเี่ ข็มแทงชนวนเคลือ่ นทีข่ นึ้ ไปขา งบนนนั้ แหวนบังคบั แหนบเขม็ แทงชนวนเกิด
อาการอดั แหนบไว

เม่อื นกปนตตี อ ทา ยเขม็ แทงชนวนแลว แงสวนโคง ดา นสน้ั ของแกนแหนบนกปนจะดนั ใหน กปน
เคล่อื นทกี่ ลับมาทเี่ ดมิ (ในลกั ษณะกอ นการขนึ้ นก) จึงทําใหเ ข็มแทงชนวนมีอสิ ระเมื่อเขม็ แทงชนวนมีอสิ ระ
แหนบเข็มแทงชนวนซ่ึงอัดตวั อยจู ะขยายตวั และดนั แหวนบงั คบั แหนบเขม็ แทงชนวนใหเคลื่อนทล่ี งมาทาง
ขางลา ง จึงมีผลทาํ ใหเ ขม็ แทงชนวนเคลือ่ นทีถ่ อนตัวออกจากชอ งเข็มแทงชนวนของลํากลองเครอ่ื งยงิ ดว ย
และมาวางตัวอยใู นชองเขม็ แทงชนวนของแทน ชุดรบั เขม็ แทงชนวนทตี่ ิดอยกู ับลาํ กลอ งของเครือ่ งยงิ ใน
ลกั ษณะเดิม

ตอนท่ี ๓
ลกู จรวด

ลกู จรวดสําหรบั เคร่อื งยิงจรวด ขนาด ๔๐ มม. เปนลกู จรวดทใ่ี หญก วา ปากลาํ กลอ ง คอื มขี นาด
หวั รบ ๘๒ มม. เปนลูกระเบดิ ชนดิ ระเบดิ แรงสูงตอ สรู ถถงั และนอกจากนนั้ ยังใชท ําลายปอ มสนาม

๑๒

และขาศกึ เปน กลมุ กอ นไดด ว ย มีระยะยงิ หวงั ผลสงู สดุ ในระยะยงิ ไมเกิน ๑๕๐ เมตร อํานาจการทะลุทะลวงน้ี
เกิดจากการบรรจุใหดนิ ระเบดิ เปน รปู กรวยมที ี่วา งอยดู า นหนา เมื่อลกู จรวดวงิ่ ชนเปา หมาย ความรอนทีเ่ กดิ
จากการรวมเขา สูจุดศูนยก ลางเดยี วกัน จะละลายเกราะเหลก็ เขาไปและจะระเบิดขน้ึ ทําลายส่งิ อุปกรณต า ง ๆ
๑. ลกู จรวด ประกอบดว ยสว นใหญไ ดแ ก

๑.๑ หวั รบ
๑.๒ ชนวนหวั รบ
๑.๓ หางนาํ ทศิ
๑.๔ หลอดดนิ สง
๑.๑ หัวรบ เปนสว นหวั ของลูกจรวดซงึ่ บรรจุดนิ ระเบิดแรงสูง และมีหนา ท่รี ะเบดิ ทําลายตอ
เปา หมายโดยตรง หัวรบแบง ออกเปน ๒ สวน คือ หวั ปลอมและตวั หัวรบ

๑.๑.๑ หวั ปลอม เปนรปู ทรวงกรวยยาวทาํ ดว ยโลหะบาง ๆ ภายในกรวยมหี นาทส่ี ําคญั คอื
ชวยไมใ หล กู ระเบิดตา นลมมากเกินไปในขณะทพี่ งุ ไปในอากาศสเู ปา หมาย รกั ษาขีปนวิธีของลกู จรวด และ
เปนตัวกระทบเปา หมายกอนหวั รบเรม่ิ ทํางาน

๑.๑.๒ ตวั หวั รบ ภายในบรรจุดนิ ระเบดิ ทีเอ็นที แรงสงู ผสมไฮโดรเจน และตรงสว นของ
ตัวหวั รบจะตดิ ตั้งสวนฝารองรบั ซ่งึ ท่ีฝารองรบั นีจ้ ะเปน ทีต่ ั้งชนวนหวั รบ ซึ่งมหี นา ที่จดุ ระเบดิ ตวั หัวรบ เม่อื
หัวรบกระทบเปา หมาย

๑.๒ ชนวนหวั รบ มีรูปรา งลักษณะเปน หลอดรปู ทรงกระบอกขนาดเลก็ ซ่ึงจะประกอบตดิ ตง้ั อยู
ทสี่ ว นฝารองตวั หวั รบ ชนวนหวั รบ มีสว นประกอบท่ีสาํ คัญ ๆ ดังน้ี

๑.๒.๑ เรือนชนวนหวั รบ
๑.๒.๒ จกุ เกลยี วปด ทายชนวนหัวรบ
๑.๒.๓ ปลอกแหนบนิรภยั
๑.๒.๕ เรือนเขม็ แทงชนวน
๑.๒.๖ แหนบเขม็ แทงชนวน
๑.๒.๗ แทงลกู วิ่ง
๑.๓ หางนาํ ทิศ เปน สว นกลางของลกู จรวด ปลายขา งหน่งึ มีเกลยี วซึ่งใชต อหวั รบ และปลายอกี
ขางหนึง่ ใชเปนทีต่ อกับหลอดดินสง ท่สี ว นกลางของหางนําทศิ จะมคี รบี หางนาํ ทิศ จาํ นวน ๖ ครีบ
ซงึ่ ตดิ ตั้งเรยี งรายไวโ ดยรอบทอสงกระบอกในลักษณะหา ง ๆ กัน ที่สว นทา ยของหางนาํ ทศิ จะมจี อกกระทบ
แตก (ลกั ษณะเดยี วกบั จอกกระทบแตกของกระสุนปน ) ทจ่ี อกกระทบแตก จะมหี ลอดดินขยายการระเบดิ
ติดอยู ภายในบรรจดุ ินดาํ ปลายดานหนง่ึ ของหลอดดินขยายการระเบิดจะติดอยกู บั จอกกระทบแตก และปลาย
อกี ดานหนงึ่ จะตอไปยงั หลอดดินสง
๑.๔ หลอดดนิ สง มีลักษณะเปน หลอดรูปทรงกระบอก ปลายดา นหน่ึงจะมีรองเกลียวเพอื่ ขันเขา กบั
หางนําทิศ ภายในหลอดดินสงจะบรรจดุ ว ยดนิ ดาํ ดินดาํ ภายในหลอดดินสงจะระเบดิ ขนึ้ ไดก ็ตอเมอื่ หลอดดิน

๑๓

ขยายการระเบดิ มาจดุ ตอดนิ ดาํ ดนิ ดาํ ก็จะระเบิดขนึ้ จะมแี รงผลักดันใหล กู จรวดเคลือ่ นท่อี อกไปจากปาก
ลํากลอ งเคร่อื งยงิ
๒. การทํางานของลูกจรวด

ลกู จรวด อารพ ีจี ขนาด ๘๒ มม. แบง ระบบการทาํ งานออกเปน ๒ ลกั ษณะ คอื ระบบการ
ทาํ งานของชดุ หางนําทิศและหลอดดนิ สง และระบบการทาํ งานของหัวรบ

๒.๑ ระบบการทาํ งานของชุดหางนําทศิ และหลอดดนิ สง ในขณะทพี่ ลยิงทาํ การเหนย่ี วไกปนน้ัน
การทํางานของเรือนเคร่ืองล่นั ไก จะผลัดดันใหเขม็ แทงชนวนเคลื่อนท่พี งุ เขาไปในชอ งเขม็ แทงชนวนของ
ลํากลองเคร่อื งยงิ และกระทบตอจอกกระทบแตกของลกู จรวด ซึ่งบรรจอุ ยภู ายในลาํ กลอ งน้ัน ในทนั ทที จี่ อก
กระทบแตกถกู กระแทกจะเกดิ การจดุ ชนวนข้ึน จะเผาไหมดนิ ขยายการระเบดิ ทบ่ี รรจอุ ยูภายในหลอดดิน
ขยายการระเบดิ และตอ หลอดดินสง ซึ่งตดิ ตั้งตอ เชอ่ื มอยกู ับจอกกระทบแตกอยตู ามลําดบั เนือ่ งจากวาหลอด
ดนิ สงของลูกจรวด อาร พี จี เปน สว นประกอบชนดิ หนงึ่ ของลูกจรวด ทีน่ าํ มาตดิ ตงั้ ไวก บั ชุดหางนาํ ทิศเม่ือ
จะใชย งิ ฉะนนั้ เม่ือหลอดดินขยายการระเบิดและทอตอ หลอดดนิ สง เกิดการเผาไหม จงึ เปน ชนวนจุดให
ดินสงซ่ึงบรรจอุ ยูภ ายในหลอดดินสง ซ่ึงนํามาติดไวก ับจุกหางนําทิศในสว นทา ยของลกู จรวด เกดิ การระเบดิ
ขึ้นในทันที แกส ทีเ่ กดิ ขน้ึ จากการระเบดิ ของหลอดดินสง จะขบั ดันใหลูกจรวดเคล่อื นทอ่ี อกไปจากปาก
ลาํ กลอ งเคร่ืองยงิ

๒.๒ ระบบการทํางานของหวั รบ ในลกั ษณะท่ีลกู จรวดยังบรรจอุ ยูทป่ี ากลาํ กลอ งของเครอื่ งยงิ นั้น
ชนวนหวั รบยงั อยูในสภาพปลอดภัย เพระปลอกแหนบนิรภยั ไมส ามารถจะเคลอ่ื นไหวไดเ นอื่ งจากสลกั เข็ม
แทงชนวนจะดนั ผนังดานในของปลอกแหนบนิรภยั ไวอ ยา งแนบแนน จะมีหมดุ ดมุ ขนาดเล็กทอ่ี ยบู นฐานเข็ม
แทงชนวน วางขัดอยตู รงสว นลา งของรอ งปลอกแหนบนริ ภยั ทางดานหลัง จึงทําใหเ ขม็ แทงชนวนนิ่งอยกู ับท่ี
และไมมีโอกาสจะเคลือ่ นท่ไี ปแทงจอกกระทบแตกได

เมื่อลกู จรวดเรมิ่ เคลือ่ นท่ีออกไปจากปากลาํ กลองแลว ในระยะประมาณ ๑.๕ – ๑.๘ เมตร ความเรว็
ในการเคล่อื นท่ีของลูกจรวด ทีเ่ คล่ือนท่ีพงุ ไปขางหนาดว ยแรงดนั ของแกส ทีเ่ กดิ ข้ึนจากการระเบดิ ของหลอด
ดนิ สง นน้ั ยอมจะกอ ใหเ กดิ “แรงเฉ่ือยไปทางดา นหลงั ” ขึ้นภายในชนวนหวั รบทมี่ ากพอ ทาํ ใหป ลอกแหนบ
นริ ภัยเคลือ่ นทไ่ี ปขางหลงั ไดโ ดยอัตโนมตั ิ ในลกั ษณะท่เี คลอ่ื นท่ถี อยมาขา งหลงั พรอมกบั หมนุ ตวั เองไปใน
ทิศทางตามเขม็ นาฬกิ า เพราะวามหี มุดดมุ อยบู นฐานเข็มแทงชนวน ซ่ึงวางขัดอยใู นรองซกิ แซกทางดา นหลงั
ของปลอกแหนบนิรภยั เปน เครอ่ื งบังคับใหหมุนตวั ไป ลกั ษณะการทป่ี ลอกแหนบนิรภยั เคลื่อนท่ลี งมาขา ง
หลังพรอ มกับหมนุ ตวั ไปดว ยนี้ จะทําไหห วั สลักเข็มแทงชนวนท่ถี ูกผนังดา นในของปลอกแหนบนิรภัยกดทบั
ไวห ลุดพนจากการถูกกด และพงุ สูงออกมาดวยแรงดนั ของแหนบสลกั เข็มแทงชนวน จนมาเขา อยูในรอง
ปลายแหนบนริ ภัยทางดานหนา และในลกั ษณะเดียวกันหมุดดมุ ขนาดเล็กทอี่ ยบู นฐานเขม็ แทงชนวนก็จะ
เปล่ยี นทีส่ ูงข้ึนไปตามรอ งบากปลอกแหนบนิรภยั ทางดา นหลงั และหลบหายเขา ไปอยภู ายใตผนังดา นในของ
ปลอกแหนบนิรภัย เมือ่ หวั สลักเข็มแทงชนวนโผลข น้ึ มาวางอยใู นรอ งปลอกแหนบนริ ภยั และหมุดดมุ เปล่ยี น
ท่ีอยอู อกไปจากรองปลอกนริ ภัย จึงทาํ ใหผ นังดา นในของปลอกแหนบนิรภยั ไมม แี รงดนั ของหวั สลกั เขม็ แทง
ชนวน และไมมหี มดุ ดมุ ขดั อยทู างอกี ดานหน่ึง ปลอกแหนบนริ ภัยจึงลอยตัว และเคลอื่ นทไี่ ปขางหนา ไดด วย

๑๔

แรงขยายตวั ของแหนบนริ ภยั ลกั ษณะเชน น้ี จะทาํ ใหเ ข็มแทงชนวนเปน อสิ ระและลอยตัวอยภู ายในเรอื นเขม็
แทงชนวนโดยมหี วั สลกั เข็มแทงชนวนวงิ่ อยภู ายในรองปลอกแหนบนิรภยั ทงั้ นเ้ี พอ่ื เปนการบังคับไมให
เขม็ แทงชนวนหมนุ ไปโดยรอบตวั เอง (ถาหมนุ รอบตัวเองไดใ นขณะทีเ่ ปนอสิ ระ ยอ มจะทําใหม แี รงกระแทก
ไปขา งหนานอ ยลงได ) ในโอกาสท่ลี กู จรวดยงั คงเคลอื่ นทไี่ ปขา งหนา ตอ ไปนั้น ปลายเขม็ แทงชนวนจะไมมี
โอกาสเคลือ่ นท่พี งุ ไปขางหนาไดอกี เพราะที่หนาเขม็ แทงชนวนวางยนั อยูระหวา ง หนาเข็มแทงชนวนกับ
สวนทา ยของจอกกระทบแตก

ในทนั ทที ห่ี ัวรบกระทบเปา หมายยอมจะกอใหเกิดเปน “แรงเฉอ่ื ยไปขางหนา” ข้ึนภายในชนวน
หัวรบ แรงเฉอื่ ยไปขางหนาทเ่ี กิดขนึ้ จากแรงกระทบของหัวรบตอเปา หมายนน้ั จะบงั เกดิ แรงมากพอทจ่ี ะทาํ
ใหแ ทงลูกว่ิงซงึ่ วางลอยตวั อยใู นจุกเกลยี วปดทายชนวนหัวรบ เคล่อื นทไี่ ปขางหนา อยา งแรง และดันท่ที าย
เข็มแทงชนวนซง่ึ ลอยตัวเปน อิสระอยู ใหเคลอ่ื นที่ไปขางหนา และมีแรงมากพอทจี่ ะดนั ใหแ หนบเขม็ แทง
ชนวน ทวี่ างยันหนาเข็มแทงชนวนกับสวนทายของจอกกระทบแตก ใหเกิดการอดั แหนบจนปลายแหนมคม
ของเข็มแทงชนวนทม่ิ แทงจอกกระทบแตกไดอยา งงา ยดา ย

เมอ่ื ปลายเข็มแทงชนวนแทงจอกกระทบแตก จะทําใหเ กดิ การจุดชนวนทเ่ี ชื้อปะทุ และเผาไหมต อ
ติดขยายการระเบิด จนกระท่ังจดุ ดินระเบดิ แรงสูงทบ่ี รรจอุ ยูภายในตวั หัวรบใหเ กดิ การระเบิดขึน้ ในทันที
๓. การประกอบของลูกจรวด

ในการประกอบลูกจรวดเพ่ือใชง าน ใหปฏบิ ตั ิดังนี้
๓.๑ สวมแหวนรัดหางนําทศิ เขากบั เครือ่ งมือพับครีบหางนาํ ทิศ
๓.๒ ถอดฝารองทา ยลกู จรวดออก
๓.๓ ใชเ คร่ืองมอื พับหางนาํ ทศิ พับหางนําทิศลง
๓.๔ ใชเ ครื่องมอื กดแหวนรัดลง รัดครีบหางนาํ ทิศ
๔. การเตรยี มเครือ่ งยิง
๔.๑ กอนทําการยิงตอ งทําความสะอาดลาํ กลอง ตรวจการทํางานของเคร่อื งกลไก และ
เครอื่ งนริ ภัย
๔.๒ ตรวจดจู รวดและประกอบดนิ ขบั เขาดว ยกนั จะตอ งไมม รี อยบบุ แตกบนหวั จรวดและ
ครบี หางนาํ ทศิ แตอาจมรี อยบุบบนตวั จรวดไดบาง แตต อ งลึกไมเกิน ๑.๕ มม.
๔.๓ ตรวจเกลยี วตอระหวางาตัวจรวดกบั ตอดินขับอยางละเอยี ด เปด ฝากนั ฝุน ทายลกู จรวดจึงตอ เขา
ดวยกนั
๕. ทายงิ ทายงิ มาตรฐาน มี ๔ ทา
สามารถยิงไดจากทายนื ยิง, ทา นัง่ คกุ เขา ยงิ , ทานงั่ ราบยงิ และทา นอนยงิ ทามที พ่ี าดจะตอ งใชปาก
ลาํ กลองเลยทีพ่ าดออกไป
๖. การเลอื กทตี่ ง้ั ยิง
จะตองคํานึงถงึ แกส ท่พี งุ ออกมาจากดา นหลงั ของเครื่องยิง ควรจะใหมีระยะหา งจากกาํ แพงผนงั
อยา งนอ ย ๕๐ เมตร จากทายเครอื่ งยิง

๑๕

๗ การบรรจุ (หา มไกกอนทกุ คร้ัง)

ในการบรรจใุ หถ อื ลกู จรวดซง่ึ พรอ มใชยิงดวยมือซาย แลวบรรจุทางหลอดดินสง เขา ทางปากลํากลอง

จนกระทั่งสลกั บนลกู จรวดเขา ไปฝงท่บี ากบนของปากลํากลองใหสนทิ ในขณะนจ้ี อกกระทบแตกจะตรงกับ

ชองเข็มแทงชนวนพอดี ในการบรรจุ จะตอ งหนั ปากลาํ กลอ งไปยังทศิ ทางทีท่ ําการยิงเสมอไป ในการบรรจุ

ลกู จรวดใหสะดวกตอ งหมนุ ลกู จรวดตามเข็มนาฬิกา

ภายหลงั การบรรจุ ปลดหามไก, ข้ึนนกแลวทาํ การเล็งยงิ , ทา ยิงแลวไมท ํางานใหย ิงซ้าํ อีกคร้งั

แตอยาเปล่ียนทา ยิง ยิงไปแลว ๗ – ๑๐ นดั ใหทําความสะอาด

๘. การเลิกบรรจุ

๘.๑ หา มไก

๘.๒ ถอดลูกจรวดออก

๘.๓ ถอดหลอดดินสง

๘.๔ พับครีบหางนําทศิ รดั ไว

๘.๕ เกบ็ ลูกจรวดและหลอดดนิ สง ใสถ ุงปดฝา
๘.๖ ลดนกปน กลบั ที่เดมิ
๘.๗ พับศูนยห นา – หลัง
๘.๘ ปด ฝาครอบลํากลอ งดา นหนา – หลัง

ตารางแสดงการเลง็ กะระยะ

ระยะยงิ เมตร ๕๐ เมตร การเลง็ เผ่ือ หมายเหตุ
๑๐๐ เมตร ๑๕๐ เมตร

๒๕ ๐.๕ ๑.๔ - เคร่อื งหมายทเ่ี ปน เครอ่ื งหมายลบ (-) ตองเล็งให

๕๐ ๐ ๑.๘ สงู กวา เปา หมาย

๖๐ - ๐.๕ ๑.๗ - ระยะตวั เลขเปนเมตร

๗๐ - ๑.๐ ๑.๕ - ตัวเลขท่ีไมม เี คร่อื งหมายลบ (-) จะตอ งทาํ การ

๗๕ - ๑.๔ เล็งตาํ่ กวาจดุ เลง็ ท่ีเปา หมาย

๙๐ - ๐.๘

๑๐๐ - ๐ ๓.๖

๑๑๐ - - ๐.๘ ๓.๒

๑๒๐ - - ๑.๗ ๒.๗

๑๒๕ - - ๒.๒ ๒.๓

๑๓๐ - - ๑.๙

๑๔๐ - - ๑.๗

๑๕๐ - - ๐