ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พื้นฐานการซอมใหญ ขน้ั ตอนการซอ มใหญ
รายละเอยี ดท่ัวไป
รายละเอียดทวั่ ไป
อะไรคือคําท่ี กลา ววา "การซอ มใหญ" ?
การซอมใหญเ ปน งานที่พบส่งิ ผิดปกติและมี
การซอ มแซมตามตาํ แหนงของปญหาตลอด
จนมกี ารถอดแยกชิน้ สวนของเครอื่ งยนต,
ชุดสง กาํ ลัง, เฟอ งทาย, อน่ื ๆและมกี ารปรับ
แตง, ซอมแซมหรือมกี ารเปลย่ี นช้นิ สวน
ถามคี วามจาํ เปน
ขั้นตอนการซอ มใหญ (1/2)
ขัน้ ตอนการซอ มใหญ
ในสวนของหมวดน้ีเปนข้ันตอนการซอ ม
ใหญ มีอยู 4
ข้นั ตอนและจะอธบิ ายจุดสาํ คัญของแตล ะ
ขน้ั ตอน
1. ยืนยันสภาพของปญหา/ลักษณะอาการ
2. การถอด/การแยกช้ินสว น
3. การทาํ ความสะอาด/การตรวจสอบ
4. การประกอบชิ้นสว น/การตดิ ตง้ั
(2/2)
ยนื ยันสภาพของปญ หา/ลักษณะอาการ
สรุปประเดน็ ในการซอ มใหญ ประเภทของ
ปญ หาขอบกพรอ งทีเ่ กิดขน้ึ และสว นใดของ
รถยนตท่ีตองการการซอมใหญ
1. ยนื ยันสภาพของปญ หา/ลกั ษะอาการ
2. สรางสมมติฐานเก่ียวกับสาเหตุท่เี กิด
ความผิดปกติ
3. ตดั สินใจอยางใดอยา งหนึ่งในการซอ ม
ใหญว าควรจะดาํ เนินการหรอื ไม
(1/1)
-1-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พ้ืนฐานการซอ มใหญ ขนั้ ตอนการซอ มใหญ
การถอด/การแยกชน้ิ สว น
1. การถอด
การถอดสว นท่ตี อ งการซอ มใหญออกจาก
รถยนตน้ันชา งเทคนิคตอ งมีความสามารถ
และทกั ษะในการแยกชิน้ สว นออกมา
(1)ถอดเครอ่ื งยนตหรอื ระบบสง กาํ ลงั ออก
จากดา นบนหรอื ดานลา งของรถยนต
โดยการใชลฟิ ท, แมแรง, และอน่ื ๆ
(2)เมอ่ื ถอดชิ้นสวนที่มนี าํ้ หนักมากๆ
จาํ พวกเคร่ืองยนตหรอื ชดุ สงกาํ ลัง,
ในการทาํ งานตอ งคาํ นงึ ถงึ ความปลอด
ภยั อยางมาก เพื่อไมใหมันตก
หรือกลิ้งลงมา
(3)เม่ือมกี ารถอดช้นิ สว นออกจากรถยนต,
ขณะปฏิบตั ิงานตอ งระมดั ระวังอยา ใหม ี
รอยขูดขีดหรอื เกดิ ความเสยี หายกับ
รถยนตไ ด
(1/3)
2. การแยกช้นิ สว น
การแยกชิ้นสว นตามใบส่งั ซอมเพ่ือ
ตรวจสอบคามาตรฐาน, ปรบั ตั้งหรือ
ทาํ การซอม
(1)เครื่องยนต:
การถอดแยกชนิ้ สวนแตละช้ินของ
เคร่อื งยนต เชน: เพลาลูกเบยี้ ว,
ฝาสบู หรอื เสือ้ สูบ, ลกู สูบ,
เพลาลูกเบี้ยว และอ่นื ๆ
(2)เกียร:
การถอดแยกชิ้นสวนแตละชน้ิ ของระบบ
สง กาํ ลงั เชน : ชุดลอ็ คเฟอ งเกียร,
กา มปเู ลอ่ื นเกยี ร, ชุดเฟอ งทาย
และอ่นื ๆ
ขอ แนะนาํ :
เม่อื มกี ารถอดแยกชิน้ สวน, ใหน าํ ชิน้ สวน
อะไหลแตล ะช้นิ มาตรวจสอบคามาตรฐาน
(2/3)
-2-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พนื้ ฐานการซอ มใหญ ขน้ั ตอนการซอ มใหญ
3.การจดั เรียง
เมื่อมีการแยกชิน้ สวน, ใหจดั วางชน้ิ สว น
แตละตัวใหเ รยี งตามลาํ ดับอยางเปน
ระเบยี บในพืน้ ที่ตาํ แหนงติดตง้ั เพอื่ ให
สะดวกในการประกอบ/ตดิ ต้งั อุปกรณกลับ
ตามตาํ แหนงเดิมไดอ ยางถกู ตอ ง
หลงั จากประกอบและใสในตาํ แหนง
เดมิ แลว แมว าชน้ิ สวนอะไหลภายนอกจะ
เหมอื นกนั แตค วามสกึ หรอของแตล ะ
ชิ้นสวนไมเ ทากนั จึงตองทาํ ตาํ แหนงบอกไว
เพื่อไมใ หเกิดการสลบั ตาํ แหนงกันเพื่อ
ปอ งกันความผดิ พลาดทีจ่ ะเกิดขึ้น
ขอแนะนําการบริการ:
ตาํ แหนงทีต่ ดิ ตงั้ /ทศิ ทางการติดตง้ั
(ดู “ทักษะพนื้ ฐาน” ของ
“พื้นฐานการซอมใหญ” ใน PDF หนา
41-45)
(3/3)
-3-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พนื้ ฐานการซอ มใหญ ขนั้ ตอนการซอ มใหญ
การทาํ ความสะอาด/การตรวจสอบ
1.การทาํ ความสะอาด
เม่อื ทาํ ความสะอาดช้ินสว นท่ีมกี ารถอด
แยกเรยี บรอยแลว จะทาํ ใหเ กิดผลลพั ธ
ดังหวั ขอตอ ไปน้ี
(1)จะทาํ ใหม ีการวดั คามาตรฐานไดอยาง
ถูกตอ งและแมน ยาํ
(2)จะทาํ ใหง ายตอ การคนพบความผิด
ปกติ
(3)ความเปน ไปไดท จ่ี ะมกี ารปอ งกัน
เศษผงหรือสิง่ แปลกปลอมเขาไปแทรก
อยูในช้ินสวนขณะทาํ การประกอบตดิ ตั้ง
(4)จะทาํ การนาํ เอาคราบสกปรกจาํ พวก
เขมา คารบอนหรอื ตะกอนออกจาก
ช้ินสวนเพ่อื ใหก ลบั สูสภาพเดิมเหมอื น
ขณะทย่ี ังไมมกี ารใชง าน
ขอ แนะนําการบริการ:
การทาํ ความสะอาด / การลา ง
(ดู “ทักษะพน้ื ฐาน” ของ
“พ้ืนฐานการซอ มใหญ” ใน PDF หนา
86-89)
(1/2)
-4-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พืน้ ฐานการซอ มใหญ ขนั้ ตอนการซอ มใหญ
2. การตรวจสอบ
มกี ารตรวจวัดและตรวจสอบคามาตรฐาน
ของชิ้นสวนแตล ะอนั โดยวิธกี ารทเ่ี หมาะสม
ตามวัตถปุ ระสงคท เ่ี ปนจรงิ และเหน็ คาที่
วดั ไดชดั เจนโดยมกี ารตรวจสอบหรือ
การวัดดวยเครอื่ งมอื วัด
ขอแนะนาํ การบริการ:
• ระยะหา งชองวางนาํ้ มัน
(ดู “ทกั ษะพืน้ ฐาน” ของ
“พ้ืนฐานการซอ มใหญ” ใน PDF หนา
67-70)
• การวัดคา
(ดู “ทกั ษะพน้ื ฐาน” ของ
“พ้นื ฐานการซอ มใหญ” ใน PDF หนา
71-74)
• การตรวจสอบดว ยสายตา
(ดู “ทักษะพื้นฐาน” ของ
“พน้ื ฐานการซอมใหญ” ใน PDF หนา
91)
3. เชค็ ความเทยี่ งตรง
ตรวจเช็คหาความผิดปกติ โดยจาก
การวัดคาหรือตรวจสอบคามาตรฐาน
ในสาเหตขุ องปญหาท่เี กิดความผิดปกติขน้ึ
ถา สิง่ เหลานี้ไมม กี ารเปลี่ยนแปลง,
คน หาตรวจสอบเก่ียวกับขอมูลของสาเหตุ
อกี ครั้ง
(2/2)
-5-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พ้นื ฐานการซอ มใหญ ขนั้ ตอนการซอ มใหญ
1 ประแจต้งั คาแรงขัน 2 ปะเกน็ ใหม การประกอบช้ินสวน/การติดต้งั
3 นาํ้ มันหลอล่ืน 4 ตาํ แหนงดา นหนา 1. การประกอบช้นิ สว น/การตดิ ตงั้
การประกอบชิ้นสวนตองทาํ ตามขั้นตอน
และวิธกี ารทีถ่ กู ตองทาํ ใหถ ูกตองสมบูรณ
ตามคูมือการซอ มของโตโยตา
ขอแนะนาํ :
•ดูตามคา แรงขันมาตรฐานที่กาํ หนดไว
•ตองทาํ การเปลย่ี นชนิ้ สวน ซงึ่ ไม
สามารถนาํ กลบั มาใชไดอ ีก
ดังเชนนาํ้ ยาซลี กันร่วั /ปะเก็น
•กอนทาํ การประกอบ, นาํ นา้ํ มนั หลอ
ลื่น/จาระบที ีร่ ะบใุ นคูมอื การซอ ม
หลอ ล่ืนตามตาํ แหนงทค่ี ูมอื การซอม
กาํ หนดไว
•การประกอบชิน้ สวนอะไหลตองใหเ ขา
ที่ตามสภาพเดมิ และตาํ แหนง/ทิศทาง
เดิม
ขอแนะนําการบริการ:
ตาํ แหนงที่ตดิ ตง้ั /ทิศทางการติดตงั้
(ดู “ทักษะพ้นื ฐาน” ของ
“พืน้ ฐานการซอ มใหญ” ใน PDF หนา
41-45)
(1/2)
-6-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พ้ืนฐานการซอ มใหญ ขนั้ ตอนการซอ มใหญ
2. การปรับตงั้ /การตรวจเช็คการทาํ งาน
เมือ่ ใดกต็ ามท่มี กี ารประกอบชนิ้ สว น
ตอ งมกี ารปรบั ตงั้ และตรวจสอบข้ันตอน
การทาํ งานและตรวจเช็คตามมาตรฐาน
การบาํ รงุ รกั ษา
3.การตรวจสอบตามคามาตรฐานหลงั จาก
การประกอบติดตงั้ เรียบรอยแลว
หลงั จากมกี ารซอ มเสรจ็ เรยี บรอยแลว
ทาํ การตรวจสอบอาการของปญ หาเดิม
อีกครัง้ ทาํ การวิเคราะหอกี ครัง้ วา ยังพบ
ความผดิ ปกติเดมิ อยหู รือไม
ในเวลาเดยี วกนั ก็ทาํ การตรวจเช็คความ
เรยี บรอยในการประกอบและการทาํ งาน
ของแตล ะช้ินสวนไดอยางถกู ตอ งควบคู
ไปดวย
(2/2)
-7-
ชา งเทคนคิ ระดับสงู - พน้ื ฐานการซอ มใหญ ขน้ั ตอนการซอ มใหญ
คาํ ถาม-1
คาํ กลาวของหวั ขอใดตอไปนี้กลา วถึงวิธกี ารปอ งกนั เก่ียวกับการนาํ ชิ้นสว นมาถอดแยก/ประกอบติดต้งั ภายในรถยนต
เม่อื มกี ารซอ มใหญไ ดอยา งถกู ตอง ?
1. เมอ่ื มกี ารถอดแยก/การประกอบติดตง้ั เครื่องยนตหรอื เกียรภ ายในรถยนต ตอ งเตรียมชิ้นสวนอะไหล
เพือ่ ทาํ การเปลยี่ นลวงหนาเพราะวาทอทางนาํ้ มนั เชอ้ื เพลิงหรอื ทอ ทางระบบเบรกในหองเครอ่ื งยนตอ าจจะเกิด
การเสยี หายได
2. สาํ หรบั ชดุ ชน้ิ สว นนาํ้ หนักมากๆ เชนเคร่อื งยนตห รือเกียร,ตอ งแนใจและใหค วามสาํ คัญเปนอยางมาก
เรอื่ งความปลอดภัยที่จะไมท าํ ใหต กลงมา
3. เมอ่ื ใชแมแรงรองรับเครือ่ งยนตหรอื เกียร,ตอ งแนใจในการใชม อื ชวยจบั เพือ่ ปอ งกันจากการตกหลน
4. เมอ่ื ใชแมแ รงรองรับเครอื่ งยนตหรอื เกียร, ตองแนใจในการใชมอื ชว ยจบั เพอ่ื ปองกันจากการตกหลน
เมอ่ื มีการถอดแยก/ประกอบติดตงั้ ,เครื่องยนตหรอื เกียรจ ากตวั ถังรถยนตไมมคี วามจาํ เปนตอ งใสใ จเกี่ยวกบั
ความเสยี หายของรถยนต, เพราะวาไดท าํ การติดตั้งผาคลมุ บงั โคลนเพือ่ ปองกันรถเสยี หายอยแู ลว ถาเครอ่ื งยนต
หรือเกียรก ระทบกับรถยนต
คาํ ถาม-2
ขอ ความขางลางขอ ใดอธิบายเกย่ี วกบั ขอควรระวังเบ้ืองตนในการติดตงั้ ช้นิ สวนไดอยางถกู ตอ ง?
1. กรณีท่ชี ้นิ สว นชนิดไมน าํ กลับมาใชใ หม เชน ปะเกน็ ถา ยังอยูในสภาพทีด่ อี ยกู ็สามารถนาํ กลับมาใชใหมไ ด
2. คากาํ หนดแรงขันโบลทจะกาํ หนดไวในคมู ือซอ มอยางไรกต็ ามเมอ่ื มกี ารถอดชนิ้ สว นออกมา
และประกอบเขาใหมใหข ันโบลทด วยคาแรงขันมากกวาคากาํ หนดเล็กนอย
3. ตองแนใจวา ไดทาจาระบี หรือนาํ้ มันเคร่ืองในตาํ แหนง ที่ถกู ตอ งตามคูมอื ซอม
4. ถงึ แมวาช้ินสวนเปน ชนิดเดียวกันแตม นั ก็ไมส ามารถสลบั ตาํ แหนง กันได
-8-