BROSUR ADAT TRADISI SABAH,SARAWAK,ORANG ASLI

Adat Tradisi

MASYARAKAT

&SABAH, SARAWAK ORANG ASLI

NUR AMALIN BINTI RUHAIZAD
NUR HUSNA BATRISYIA BINTI MD YUSOFF
SUMHAYLIN A/P LYE SENG
ONG TZE TONG

ISI KANDUNGAN

1.Adat dan tradisi orang 3-5
Asli



2.Adat dan tradisi masyarakat
Sarawak 6-8


3.Adat dan tradisi masyarakat

Sabah
9-11
4.Refleksi



5.Rujukan
12



13-14

PERMAINAN PAKAIAN
TRADISI:ORANG ASLI MASYARAKAT ASLI
JAKUN,KG PETA,JOHOR

Bertujuan menguji KERCANG KAHWIN
minda atau menen
tukan
masyarakatAdat & Tradisi
bakal menantu yang

menyukai seorang gadis

yang sama.

sabah, orang asli & KERCANG RAMA-RAMA

sarawak Jika berjaya mengeluarkan Turut
getah atau manik dari memiliki
rotan ,anak teruna layak perhiasan
dikahwini. seperti
gelang dan
KERCANG WAU, KERCANG YU dan KERCANG ROTAN rantai.

MASYARAKAT PAKAIAN TRADISI:

ORANG ORANG ASLI SUKU

TEMUAN,MELAKA
A S L I Pakaian diadaptasi dengan sumber hutan.

Menyerlahkan motif K
ulit Kayu Terap dan

Pokok Akar Kayu.

Lelaki dijadikan cawat.

Wanita dijadikan skirt pendek.

Perhiasan yang dibuat dengan Daun Nipah

dan Mengkuang dikenali 'Anyaman Subang.'

TARIAN TRADISI: ORANG MAKANAN MAKANAN
TRADISI
ASLI TASIK AYAM
MASYARAKAT ORANG ASLI BALUT
CHINI,PAHANG MEMPUNYAI PELBAGAI DAUN
JENIS MASAKAN YANG
TARIAN LABI-LABI DIWARISI SEJAK NENEK UBI

MOYANG MEREKA KELEDEK
Satu bentuk kepercayaan
kepada 'dunia lain'. LEMANG
Penari akan memakai kostum BULUH
labi-labi.
Walupun tarian ini merupakan (PULUT, UBI,
sebahagian sahaja daripada DAGING DAN
tradisi mereka, namun mereka
tetap mengekalkannya untuk IKAN)
menghargai habitat hidupan

yang hidup di air.
KETUPAT
TARIAN SEWANG

Dikenali juga sebagai tarian

'joget lambak' yang

dipersembahkan bertujuan

untuk menyembuhkan

penyakit, gangguan roh,

dan memuja semangat.

Namun, kini lebih
diamalkan dalam upacara
majlis yang formal seperti
perkahwinan dan sambutan
perayaan.

PERKAHWINAN ADAT TR
ADISI HARI PERKAHWINAN
ORANG ASLI
- Merisik ( berkenalan ) * Berinai di rumah masing-masing.

- Meminang dengan menghantar * Bergandik bagi pengantin perempuan.
alat-alat meminang seperti * Gunting rambut bagi pengantin lelaki.
Seorang teruna dan gadis yang selendang, persalinan, cincin, wang * Mandi limau (wajib) - kedua-dua
telah mencapai umur di antara 17 dan sirih pinang. pengantin diarak.
-Bertunang * Dimandikan limau (berjampi) untuk
hingga 18 tahun mula mencari - Pihak lelaki menanggung nafkah mengelakkan malapetaka.
pasangan hidup. sepanjang pertunangan.
- Perkahwinan


- Berarak
- Bersanding PANTANG LARANG
Penyatuan mereka sama ada - Mengikut pantang larang
pilihan keluarga atau pilihan penganntin -Oleh kerana kedua-dua pengantin telah
mandi limau (dijampi) sebelum ini, maka
sendiri . BERTUNANG
mereka dikehendaki mematuhi syarat
Pihak lelaki membawa kelamin, pantang larang
tilam, salin tiga, dan kasut untuk

pengantin perempuan.
-Dalam tempoh 3 hari tidak dibenarkan
Pihak lelaki bersiap dengan keluar daripada kawasan kampung kerana
memakai kupiah, kain selempang takut diganggu segala hantu dan syaitan.
dada, pakaian melayu dan kasut.

MASYARAKAT PERKAHWINAN TRADISI: ETNIK BIDAYUH
SARAWAK
MELANAU MERISIK
BIDAYUH
Kebiasaannya, acara merisik tidak
IBAN dilakukan kerana masyarakat
ULU bersifat terbuka dan bebas

memilih pasangan hidup masing-
masing.


Misalnya,kumpulan Selako dan
Bukar-Sadong dibenarkan

memilih pasangan tidak
mengikut kaum.




BERKAHWIN MEMINANG

Majlis perkahwinan dijalankan Bagi kumpulan etnik Selako,
besar-besaran terutama untuk Jagui, dan Lara, mereka

anak tunggal dan sulung. mendahului perkahwinan

dengan pertunangan.

Pihak lelaki akan menghantar Kedua-dua belah pihak akan
tepak sirih dan sebentuk cincin bertukar-tukar cincin dan jika

melalui pengantara. mereka berasa secocok,

perkahwinan dapat
dilangsungkan.
Jika kenduri gagal dilaksanakan,
masyarakat akan mencemuh

pengantin lelaki.

makanan tradisi: etnik iban&melanau Midin

ETNIK MELANAU

Makanan tradisi mereka
ialah Umai,Sagu, Ulat

Mulong, Tebaloi, dan Linut.

Pekasam Ikan

Kuih Acuan

Pegagan

Ulat Mulong

Sagu Hinava Ginapan Cakar Ayam

ETNIK IBAN Air Tuak Manuk Pasuh
Umai
Hinava Ginapan, Penganan irik, Cakar Tebaloi
Ayam, Ayam Pasuh dan Air Tuak
akan disediakan oleh orang Iban
dalam perayaan iaitu Hari Gawai.



Sarang Semut

PAKAIAN & MAINAN TRADISI: ETNIK ULU & MELANAU

PAKAIAN TRADISI INI PERMAINAN TIBOW
DIGAYAKAN KETIKA MAJLIS
PERKAHWINAN,PERAYAAN MASYARAKAT MELANAU
GAWAI DAYAK DAN TARIAN
Merupakan permainan
LEKOPA. perpaduan didalam pesta untuk

hiburan.



Permainan ini bermula dengan
memanjat setiap rak kayu rotan
sega dan bergantung pada tali

yang diikat tinggi.

Bentuk penghayun diperbuat
daripada

rotan sega dan daun muda.

LELAKI

Memakai kulit kambing
sunong dan cawat satin.
Bulu Kenyalang sebagai
perhiasan di kepala.
Warna hitam sebagai
lambang kekuasaan.

WANITA

Menyerlahkan manik dan
labuci dalam berbusana.
Pakaian diperbuat
daripada labuci motif aso
dan naga.
Terdapat hiasan subang
telinga daripada tembaga
untuk melanjutkan teliga.

Pakaian ETNIK
Tradisional RUNGUS

ETNIK MURUT




Masyarakat LELAKI Pakaian tradisional masyarakat
Sabah Rungus adalah dibuat daripada hasil
Lelaki memakai jaket berbaru dan cawat dari tenunan tangan mereka sendiri. Hasil
kulit kayu puputul yang dilukis dengan motif tenunan ini membuat secara
menggunakan kapas atau kapok
dari manik atau warna.

MOTIF DALAM PENGHASILAN
KAIN TENUNAN RUNGUS
Perhiasan di atas kepalanya adalah tupi
sinulatan juga dibuat dari kulit kayu. 1.Berbentuk orang.

2.Berbentuk semangat atau hantu
3.Berbentuk binatang seperti ular,
PEREMPUAN
katak, cicak atau biawak.
Wanita memakai pakaian pinongkolo iaitu 4.Bersumberkan geometri seperti
dibuat dari kain kapas yang mempunyai
perhiasan yang motif sarat dari manik- pagar, tangga dan piramid.
5.Berbentuk bersumberkan
manik yang berwarna-warni.

tumbuhan seperti rabung, rotan
dan bunga
Perhiasan diri juga dihias dengan manik
seperti rantai rarangkol dan hiasan kepala

salupai

BERTUNANG

MERISIK MEMINANG Perundingan antara pihak lelaki dan

TUJUAN - Mereka akan menentukan hari bagi
ibu bapa perempuan adalah tentang
wakil pihak lelaki untuk membawa cincin syarat hantaran perkahwinan,
UNTUK MEMASTIKAN PEREMPUAN menentukan tari
kh perkahwinan dan
BERADA DALAM PROSES RISIKAN pusaka.
ORANG LAIN ATAU SEDANG DALAM
pesta perkahwinan

PERTUNANGAN. - Setelah menerima cincin, mereka harus BERKAHWIN
membersihkan diri iaitu mereka tidak

boleh makan/minum apa sahaja yang

boleh memabukkan. Upacara menukar gumpulan nasi.
1. ,Jika perempuan itu dalam pertunangan
.risikan itu akan dihentikan

Upacara ini merupakan nazar
perkahwinan menurut cara

- Suami isteri akan mendapat mimpi, tradisional.
adakala mimpi yang berlainan atau

2. Kalau perempuan itu didapati sedang dalam
,proses risikan daripada lelaki lain risikan itu serupa.



akan ditangguh sehingga mendapat keputusan
- Mimpi terdiri daripada 2 keadaan.
.yang muktamad pertama, mimpi baik (risikan boleh
diteruskan). Kedua, mimpi buruk (proses

bertunang boleh diuruskan dengan
syarat pihak lelaki harus membayar
3. Jika risikan yang terdahulu bertukar kepada
,pertunangan maka risikan yang kemudian akan sugit).


.dibatalkan
- Ibu bapa perempuan dan ahli keluarga

terdekat bermesyuarat untuk

Risikan ini dibuat berulang kali, peringkat demi membincangkan & menganalisis mimpi
peringkat. Risikan ini akan dijalankan sehingga mereka.
berhari-hari dan ada juga yang sampai berbulan-


bulan.

Makanan PERMAINAN PERKAHWINAN
TRADISIONAL
Tradisional
ETNIK BAJAU DAN DUSUN TINDAL

(KOTA BELUD, SABAH)


HINAVA
SEPAK MANGIS
Dihidang semasa Pesta
Keaamatan Sukan ini akan dimain semasa
pesta keramaian seperti majlis

perkahwinan.

CARA
BERMAIN

NONSOM 1.Bambu dipacakkan diatas tanah dan
dihujung bamboo itu akan digantung dengan
BAMBANGAN kotak berhias dan hadiah .
2. Pasangan pengantin akan pegang pengapit.
Nomsom bambangan adalah jeruk yang pengantin perempuan akan baling bola
dibuat daripada hirisan buah takraw kepada suaminya dan suami akan
menyepak bola ke arah kotak berhias
bambangan dan dicampur dengan biji tersebut.
buah bambangan yang telah diparut 3. Permainan terbuka kepada orang ramai.
4. Kotak berhias itu akan dihadiah kepada
dan letak sedikit garam. pemenang .
5. Jarak kotak tersebut akan direndahkan
sehinggalah ada seorang pemenang.

REFLEKSI

Kami mendapati bahawa dalam tugasan penghasilan produk ini,
kami dapat memberikan kerjasama yang baik antara ahli
kumpulan. Buktinya, kami melakukan pembahagian tugasan serta
berbincang untuk mendapatkan satu kefahaman secara bersama.

Selain itu, kami dapat menambah ilmu pengetahuan tentang adat
dan tradisi masyarakat pribumi di Malaysia.

Namun, kami juga dapat menilai kelemahan kami yang perlu
diperbaiki iaitu memastikan kriteria-kriteria pensyarah dapat
dipenuhi.