แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ.2562

โรคหนองในแนวทางการดูแลรกั ษา
พ.ศ. 2562
ISBN : 978-616-11-3910-0



แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ISBN 978-616-11-3910-0

บรรณาธิการ แพทยห์ ญงิ รสพร กิตติเยาวมาลย์
นายแพทยศ์ ุภโชค คงเทยี น

กองบรรณาธิการ นายเอกชยั แดงสอาด
น.ส.ณฐั นร ี เกดิ เทพ

จัดพมิ พ์โดย กลุม่ บางรักโรคติดตอ่ ทางเพศสมั พันธ์
ส�านกั โรคเอดส ์ วัณโรค และโรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ์
กรมควบคมุ โรค กระทรวงสาธารณสขุ

พิมพค์ รัง้ ท่ี 1 พฤษภาคม 2562 จ�านวน 200 เล่ม
พมิ พท์ ่ี หจก. สา� นกั พิมพอ์ ักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์
161/477-478 ถนนจรัลสนิทวงศ ์ แขวงบางขุนศรี
เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองในฉบบั น ้ี ใชเ้ ปน็ ขอ้ พิจารณาส�าหรบั แพทย์
บคุ ลากรทางการแพทย ์ และผเู้ กย่ี วขอ้ ง ในการตดั สนิ ใจเลอื กวธิ กี ารดแู ลรกั ษาผปู้ ว่ ย/
ผู้ติดเชื้อโรคหนองในท่ีเหมาะต่อสถานการณ์ การจัดท�าแนวทางการดูแลรักษาโรค
หนองในฉบบั น้ี อาศยั หลกั ฐานทางการแพทยท์ ี่เชอื่ ถอื ไดใ้ นปจั จุบนั เป็นส่วนประกอบ
และไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อบังคับให้ปฏิบัติหรือยกเลิกการปฏิบัติวิธีการดูแลรักษา
ผปู้ ว่ ยใดๆ และมไิ ดม้ วี ตั ถปุ ระสงคใ์ นการใชเ้ ปน็ หลกั ฐานในการดา� เนนิ การทางกฎหมาย
การปฏบิ ตั ใิ นการดแู ลรกั ษาผปู้ ว่ ย/ผตู้ ดิ เชอื้ อาจมกี ารปรบั เปลย่ี นตามบรบิ ท ทรพั ยากร
ขอ้ จา� กดั ของสถานทใ่ี หบ้ รกิ าร สภาวะของผปู้ ว่ ย/ผตู้ ดิ เชอ้ื รวมทงั้ ความตอ้ งการของผปู้ ว่ ย/
ผูต้ ดิ เชอ้ื และผเู้ กยี่ วข้องในการดแู ลรักษา หรอื ผู้เกี่ยวขอ้ งกบั ความเจ็บป่วย

II แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ท่ปี รึกษาและคณะทา� งานปรับปรุง
แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ลา� ดบั ช่ือ – สกุล สถานท่ปี ฏิบตั งิ าน ตา� แหน่ง

1 ศ.เกียรตคิ ณุ นพ.อมร ลีลารัศมี คณบดีคณะแพทยศาสตร์ ทป่ี รึกษา
มหาวิทยาลยั สยาม
2 นพ.อนพุ งศ ์ ชิตวรากร สมาคมแพทยโ์ รคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ ท่ีปรกึ ษา
แหง่ ประเทศไทย
3 พญ.พชั รา ศิริวงศ์รังสรร นายแพทย์ทรงคุณวฒุ ิ กรมควบคุมโรค ที่ปรกึ ษา
กระทรวงสาธารณสุข
4 พญ.องั คณา เจริญวัฒนาโชคชยั นายแพทยท์ รงคุณวุฒิ กรมควบคมุ โรค ทป่ี รกึ ษา
กระทรวงสาธารณสุข
5 Dr. Teodora Elvira C. Wi Department of Reproductive Health ทปี่ รึกษา
and Research, World Health Organization
6 นพ.ศรายุธ อตุ มางคพงศ์ ผอู้ �านวยการสา� นักเอดส์ วัณโรค ที่ปรกึ ษา
และโรคติดต่อทางเพศสัมพนั ธ์
กรมควบคุมโรค
7 พลตรีหญงิ ฤดีวิไล สามโกเศศ กองกมุ ารเวชกรรม ทป่ี รกึ ษา
โรงพยาบาลพระมงกุฎเกลา้
8 พญ.นติ ยา ภานภุ าค พึ่งพาพงศ์ หวั หนา้ ทีมป้องกันการตดิ เชอื้ ทปี่ รึกษา
ศูนย์วจิ ัยโรคเอดส ์ สภากาชาดไทย
9 ผศ.พเิ ศษ นพ.โอภาส พทุ ธเจรญิ หน่วยโรคติดเช้ือ ภาควชิ าอายุรศาสตร์ ที่ปรึกษา
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
10 นพ.ไชยวฒั น์ องึ้ เศรษฐพนั ธ์ หวั หน้าคลีนคิ ชมุ ชนสีลม @ทรอปเมด ที่ปรกึ ษา
ศูนยค์ วามร่วมมือไทย-สหรฐั
ดา้ นสาธารณสขุ
11 ผศ.ดร. รัตนา ลาวงั คณะเทคนคิ การแพทย ์ มหาวทิ ยาลยั มหดิ ล ทป่ี รกึ ษา
12 พญ.รสพร กิตติเยาวมาลย์ หัวหน้ากลุม่ บางรกั โรคติดต่อทางเพศสมั พนั ธ์ ประธาน
สอวพ. กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข คณะทา� งาน
13 น.ส.ปรศิ นา บวั สกลุ กลุม่ บางรกั โรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ์ คณะทา� งาน
14 ภญ.ชลธิวา มา กลุ่มบางรกั โรคตดิ ต่อทางเพศสัมพนั ธ์ คณะทา� งาน
15 นายพงศธร แสงประเสริฐ กลุ่มบางรักโรคติดต่อทางเพศสมั พันธ์ คณะทา� งาน

แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 III

ลา� ดบั ชอ่ื – สกลุ สถานท่ีปฏิบตั งิ าน ตา� แหนง่
16 น.ส.ศรนิ ทร มงคลรัตน ์ กลมุ่ บางรกั โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ คณะทา� งาน
17 น.ส.นาลซิ า อรา่ มวงศ์วิทย์ กลมุ่ บางรกั โรคติดต่อทางเพศสมั พันธ์ คณะทา� งาน
18 นางฐิติมา เชิดตระกลู เกียรติ ศูนยค์ วามรว่ มมือไทย-สหรฐั ด้านสาธารณสขุ คณะทา� งาน
19 นพ.ศภุ โชค คงเทยี น กลมุ่ บางรกั โรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ์ เลขานุการ
20 นายเอกชยั แดงสอาด กลมุ่ บางรกั โรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ์ ผชู้ ว่ ย
เลขานกุ าร
21 น.ส.ณัฐนร ี เกดิ เทพ ส�านักเอดส ์ วณั โรค ผ้ชู ว่ ย
และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ ์ เลขานุการ
กรมควบคมุ โรค กระทรวงสาธารณสขุ

IV แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

คา� นา�

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน ไดจ้ ดั พิมพข์ ้นึ คร้งั แรกในหนงั สือ “มาตรฐาน
การบ�าบัดรกั ษาโรคตดิ ต่อทางเพศสมั พนั ธ ์ พ.ศ. 2531” โดยคณะผเู้ ชี่ยวชาญเฉพาะโรค
สาขาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กระทรวงสาธารณสุข หลังจากน้ันกรมควบคุมโรคได้มี
การด�าเนินการ ปรับปรุงแนวทางการดูแลรักษาโรคหนองในอย่างต่อเนื่อง โดยเน้ือหา
ในการดูแลรกั ษาโรคหนองในนั้นได้รวมอยู่ในหนังสือ “แนวทางการดูแลรกั ษาโรคตดิ ต่อ
ทางเพศสมั พนั ธ”์ ครง้ั ลา่ สดุ ไดม้ กี ารปรบั ปรงุ แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2558
แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 ฉบบั น ี้ ไดจ้ ดั ทา� ขนึ้ เปน็ ฉบบั เพมิ่ เตมิ
เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการดูแลรักษาให้เหมาะสมกับสถานการณ์การเฝ้าระวัง
การดอ้ื ยาปฏิชวี นะของเชือ้ หนองใน โดยอา้ งองิ จากหลกั ฐานเชิงประจกั ษ์ทางการแพทย ์
แนวทางการรกั ษาโรคหนองในขององคก์ ารอนามยั โลก แนวทางการรกั ษาโรคตดิ ตอ่ ทาง
เพศสัมพันธ์ของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคประเทศสหรัฐอเมริกา และกลุ่มยุโรป
ทใี่ ชอ้ ยา่ งแพรห่ ลาย ในการปรบั ปรงุ แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองในในครงั้ น ้ี ดา� เนนิ การ
จดั ประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ าร จา� นวน 2 ครง้ั ครง้ั ท ี่ 1 ระหวา่ งวนั ท ่ี 18-20 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
และครงั้ ท ี่ 2 ระหว่างวนั ท ่ี 18-20 ธันวาคม พ.ศ. 2561 โดยท่ีปรึกษาและคณะทา� งาน
จากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน การด�าเนินงานน้ีได้รับงบประมาณสนับสนุน
จากโครงการเฝ้าระวังการดื้อยาปฏิชีวนะของเช้ือหนองใน ในประเทศไทย [Enhanced
Gonococcal Antimicrobial Surveillance Programme (E-GASP) in Thailand]
การจดั ทา� แนวทางปฏิบตั ฉิ บบั น้มี ีวตั ถปุ ระสงคเ์ พอื่ ให้แพทย์ และบคุ ลากรด้านการแพทย์
ทง้ั ภาครฐั และเอกชน ใชเ้ ปน็ แนวทางในการดแู ลรกั ษาโรคหนองในไดอ้ ยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 V

ณ โอกาสนี้ ขอขอบคุณที่ปรึกษาและคณะท�างานทุกท่าน ท่ีมีส่วนร่วมในการ
จัดทา� แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 จนส�าเรจ็ ลลุ ่วงไปด้วยดี

(นายสุวรรณชัย วัฒนาย่งิ เจรญิ ชยั )
อธบิ ดกี รมควบคมุ โรค

VI แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

สารบญั

บทที่ 1 สถานการณ์โรคหนองใน หน้า
บทท่ี 2 การดูแลรักษาโรคหนองใน 1
ภาคผนวก 7
ก. แผนผังสรุปแนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน 23
ข. ตารางสรุปการเปลยี่ นแปลงแนวทางการดูแลรกั ษา 25
โรคหนองใน พ.ศ. 2562 26
ค. แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองในเทียม พ.ศ. 2558 33

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 VII

VIII แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

สรุปการเปล่ียนแปลงจากแนวทางการดูแลรักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
พ.ศ. 2558 (เฉพาะโรคหนองใน)
• Nucleic acid test สามารถใชต้ รวจเพอื่ ยนื ยนั ผลการตดิ เชือ้ หนองในได้
• ยาแนะนา� สา� หรบั รกั ษาโรคหนองใน คอื ceftriaxone 500 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้
คร้ังเดยี ว รว่ มกับใหก้ ารรักษาโรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
• Gentamicin 160 - 240 mg ฉดี เขา้ กล้ามเนื้อหรอื ฉดี เขา้ ทางหลอดเลือดด�า
ครั้งเดียว ร่วมกับให้การรักษาหนองในเทียมร่วมด้วย เป็นยาทางเลือกกรณีแพ้ยา
กลุ่ม cephalosporins
• ในผ้ปู ว่ ยรายที่ยงั คงมอี าการหลังท�าการรักษาด้วยยา ceftriaxone 500 mg
หรือ cefixime 400 mg แนะน�าให้ส่งเพาะเช้ือ (culture) และการทดสอบความไว
ต่อสารต้านจุลชีพ (antimicrobial susceptibility testing; AST) เพ่ือวินิจฉัยกรณ ี
treatment failure
• ยาแนะน�าสา� หรบั กรณ ี treatment failure
• การแจง้ กลุม่ บางรกั โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ ์ กรณพี บ treatment failure
เพ่อื สง่ ตอ่ ผู้ปว่ ยหรอื ปรกึ ษาการรักษา

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 IX

X แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

1บทท่ี

สถานการณโ์ รคหนองใน

แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 1

2 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

บทท่ี 1

สถานการณ์โรคหนองใน

โรคหนองในเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ยังเป็นปัญหาทางสาธารณสุข
ท้งั ในประเทศไทยและหลายๆภูมภิ าคท่ัวโลก จากการคาดการณข์ ององคก์ ารอนามยั โลก
จะพบจา� นวนผตู้ ดิ เชอ้ื โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธร์ ายใหมก่ ลมุ่ อาย ุ 15-49 ป ี ใน พ.ศ. 2555[1]
จากทุกภมู ิภาคทว่ั โลกทั้งสิน้ จ�านวน 357 ล้านคน เปน็ ผตู้ ดิ เช้ือพยาธชิ อ่ งคลอดจ�านวน
143 ลา้ นคน หนองในเทียมจ�านวน 131 ล้านคน หนองในจ�านวน 78 ล้านคน และซิฟิลสิ
จ�านวน 5 ลา้ นคน
ในประเทศไทยน้นั พบว่าอบุ ัตกิ ารณโ์ รคหนองใน ในชว่ ง 10 ปีท่ีผา่ นมา ระหวา่ ง
ป ี พ.ศ. 2548 -2558 มแี นวโน้มเพิ่มขนึ้ อย่างเหน็ ได้ชัด ใน ป ี พ.ศ. 2548, 2553 และ
พ.ศ. 2558 มผี ตู้ ิดเช้อื หนองใน 7.35 ตอ่ แสนประชากร, 11.83 ต่อแสนประชากร และ
13.14 ต่อแสนประชากรตามล�าดับ และจากข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา
ของ สา� นกั ระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค[2] พบว่าในป ี พ.ศ. 2560 พบผปู้ ว่ ยโรคหนองใน
10,301 ราย จาก 77 จังหวดั คดิ เป็นอัตราป่วย 15.74 ตอ่ แสนประชากร
แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธไ์ ดจ้ ดั ทา� ครง้ั แรก ในป ี พ.ศ. 2531[3]
ยาปฏิชีวนะท่ีแนะน�าให้ใช้รักษาโรคหนองใน ในยุคนั้น ได้แก่ spectinomycin 2 g,
ceftriaxone 250 mg, cefotaxime 500 mg ร่วมกับการกินยา probenecid 1 g,
norfloxacin 800 mg กนิ ครงั้ เดยี ว หรอื ofloxacin 400 mg กนิ ครงั้ เดยี ว แนวทางการดแู ล
รักษาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้มีการปรับปรุงเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน ครั้งล่าสุดใน
ป ี พ.ศ.2558 โดยยาปฏิชีวนะหลักท่แี นะน�าใหใ้ ชร้ ักษาโรคหนองใน ได้แก ่ ceftriaxone
250 mg หรอื cefixime 400 mg และใหย้ าปฏชิ วี นะทใี่ ชใ้ นการรกั ษาหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 3

ปัญหาการเกิดเชื้อดื้อยาปฏิชีวนะของเชื้อหนองใน (antimicrobial-resistant
N. gonorrhoeae) ทเ่ี พมิ่ ขน้ึ ทวั่ โลก รวมทง้ั ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต[้ 4] เปน็ อปุ สรรค
ตอ่ การรกั ษาโรคหนองในดว้ ยยาปฏชิ วี นะ โดยเฉพาะตอ่ ยาในกลมุ่ extended-spectrum
cephalosporins ซงึ่ เปน็ ยาหลกั ทแี่ นะนา� ใหใ้ ชอ้ ยา่ งแพรห่ ลายทวั่ โลกทง้ั องคก์ ารอนามยั โลก
(World Health Organization)[5] ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคประเทศสหรัฐอเมริกา
(US Centers for Disease Control and Prevention)[6] ภูมิภาคยุโรป[7] รวมท้ัง
ประเทศไทย[8] ยิ่งไปกวา่ นั้นในป ี พ.ศ. 2561 ในรายงาน “Health Protection Report”
ของ Public Health England ประเทศอังกฤษ[9] จากรายงานพบผู้ป่วยชายเป็น
โรคหนองในทม่ี สี าเหตจุ ากเชอ้ื N. gonorrhoeae ดอ้ื ยาหลายกลมุ่ (multi-drug-resistant
N. gonorrhoeae) และจากการรายงานผลวเิ คราะห์ของผปู้ ว่ ยดังกลา่ ว[10] พบว่าผ้ปู ่วย
รายนใ้ี หป้ ระวตั มิ เี พศสมั พนั ธก์ บั หญงิ ไทย 1 เดอื นกอ่ นแสดงอาการโรคหนองใน ผปู้ ว่ ยลม้ เหลว
ต่อการรักษาด้วย ceftriaxone 1 g รว่ มกบั doxycycline 100 mg โดยพบค่า minimal
inhibitory concentration (MIC) ต่อ ceftriaxone เท่ากับ 0.5 mg/L และ MIC
ตอ่ azithromycin >256 mg/L นอกจากน ้ี ในปเี ดยี วกนั ในรายงานของรฐั บาลออสเตรเลยี
“Australian Government, Department of Health Report” ไดร้ ายงานผู้ติดเชื้อ
N. gonorrhoeae ดอ้ื ยาหลายกลมุ่ (multidrug-resistant N. gonorrhoeae) 2 รายในประเทศ
และหนง่ึ ในนน้ั ใหป้ ระวตั เิ คยมเี พศสมั พนั ธแ์ ละตดิ เชอ้ื ดงั กลา่ วมาจากภมู ภิ าคเอเชยี ตะวนั
ออกเฉยี งใต[้ 11]
การเฝ้าระวังการดื้อยาปฏิชีวนะของเช้ือหนองในอย่างต่อเน่ือง จึงเป็นมาตรการ
ที่ช่วยในการควบคุมและป้องการแพร่ระบาดของเช้ือหนองในด้ือยาดังกล่าวได ้
ในประเทศไทย โดยกลุ่มบางรักโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (รพ.บางรัก) ส�านักโรคเอดส ์
วัณโรค และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค ร่วมกับองค์การอนามัยโลก
และศนู ยค์ วบคมุ และปอ้ งกนั โรคประเทศสหรฐั อเมรกิ า (US CDC) ไดด้ า� เนนิ งานโครงการ
ยกระดบั การเฝา้ ระวงั การดอื้ ยาปฏชิ วี นะของเชอ้ื หนองใน ในประเทศไทย (The Enhanced
Gonococcal Antimicrobial Surveillance Program; EGASP) ซึ่งเป็นโครงการท ี่
สร้างความเข็มแข็งให้กับการเฝ้าระวังและติดตามการดื้อยาปฏิชีวนะของเชื้อหนองใน
4 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ในประเทศไทยมาอยา่ งต่อเนือ่ งตง้ั แตป่ ี พ.ศ. 2558 จนถงึ ปจั จุบัน[12] ถงึ แม้จะไม่พบเชอื้
หนองในในระบบเฝ้าระวังที่ด้ือต่อยาในกลุ่ม extended-spectrum cephalosporins
(ceftriaxone และ cefixime) แตผ่ ลวเิ คราะหท์ างหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารดว้ ยวธิ ี antimicrobial
susceptibility testing (ค่า MIC) ของเช้ือหนองในต่อยา ceftriaxone แสดงให้เห็น
การเพิม่ ขึ้นของสดั สว่ นของเช้ือหนองในทีม่ คี า่ MIC ≥0.016 µg/ml ตอ่ ยา ceftriaxone
สูงขึ้น จาก 4.8% ในโครงการปีแรก เป็น 5.4% ในปที สี่ อง และมแี นวโนม้ ทจ่ี ะเพิม่ ข้ึน
ในปที สี่ าม
ปจั จบุ นั แนวทางการรกั ษาโรคหนองในในแตล่ ะภมู ภิ าคทวั่ โลกแนะนา� ceftriaxone
เป็นยาปฏิชีวนะหลักในการรักษา โดยขนาดยาตามแนวทางการรักษาโรคหนองใน
ของศูนยค์ วบคมุ โรคประเทศสหรัฐอเมรกิ า พ.ศ. 2558 (2015 Sexually Transmitted
Diseases Treatment Guidelines)[6] และองค์การอนามัยโลก ฉบับปี พ.ศ. 2559
(WHO Guidelines for the Treatment of Neisseria gonorrhoeae)[5] ก�าหนดให้
รักษาหนองในด้วย ceftriaxone 250 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเน้ือครงั้ เดียวและรว่ มกับการให้
azithromycin 1 gram กินครั้งเดียว ขณะท่ีแนวทางการรักษาของภูมิภาคยุโรป
ในปี พ.ศ. 2555 (2012 European guideline on the diagnosis and treatment of
gonorrhea in adults)[7] และแนวทางการรักษาโรคหนองในของประเทศออสเตรเลีย
(Australian STI Management Guidelines for Use in Primary Care)[13] ซง่ึ เปน็ ภมู ภิ าค
ทม่ี รี ายงานการพบเชอ้ื การรายงานพบเชอื้ N. gonorrhoeae ทด่ี อ้ื ยาปฏชิ วี นะหลายกลมุ่
(multidrug-resistant N. gonorrhoeae) แนวทางการรกั ษาหนองในในภมู ภิ าคดงั กลา่ ว
ก�าหนดให้รักษาด้วย ceftriaxone ขนาด 500 mg ฉีดเข้ากล้ามเน้ือคร้ังเดียวร่วมกับ
การให้ azithromycin 1 g กินครงั้ เดียว
สา� นักโรคเอดส์ วัณโรค และโรคติดตอ่ ทางเพศสัมพันธ ์ กรมควบคมุ โรค เล็งเหน็
ถงึ ปญั หาดงั กลา่ ว จงึ เหน็ ควรปรบั ปรงุ แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน ใหม้ คี วามทนั สมยั
มีประสิทธิภาพในการรักษาโดยการเพิ่มปริมาณยาของ ceftriaxone และปรับปรุง
แนวทางให้ครอบคลุมไปถึงกรณีที่พบเชื้อดื้อต่อยาปฏิชีวนะ เพื่อสามารถตอบสนอง
การด�าเนินงานควบคุมป้องกันโรคหนองใน ในประเทศไทยอีกด้วย การปรับปรุงแนว

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 5

ทางฉบับนี้อ้างอิงจากแนวทางการรักษาโรคหนองในขององค์การอนามัยโลก (WHO)
ศนู ยค์ วบคมุ และปอ้ งกนั โรคประเทศสหรฐั อเมรกิ า (US CDC) และภมู ภิ าคยโุ รป (European)
วัตถุประสงค์ของการปรับปรุงแนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 น้ีคือ
เพอื่ ใหแ้ พทย ์ บคุ ลากรทางการแพทย ์ และบคุ ลากรทเี่ กยี่ วขอ้ งใชเ้ ปน็ แนวทางในการดแู ลรกั ษา
ผปู้ ว่ ยโรคหนองในไดอ้ ย่างมปี ระสิทธภิ าพ
6 แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

2บทท่ี

การดแู ลรกั ษาโรคหนองใน

แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 7

8 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

บทที่ 2

การดแู ลรักษาโรคหนองใน

1. ลกั ษณะทางคลนิ ิก [14]
อาการ[14] : ผปู้ ่วยชายจะมีปัสสาวะแสบขัด มีหนองไหลจากทอ่ ปัสสาวะ

ผู้ป่วยหญิงส่วนใหญ่ไม่มีอาการ หากมีอาการจะมีตกขาวผิดปกติ
ไม่คัน การตดิ เชื้อท่ีชอ่ งคอและทวารหนกั ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ

อาการแสดง[14]: ผปู้ ว่ ยชายมกั ตรวจพบหนองทบ่ี รเิ วณปากทอ่ ปสั สาวะในบางราย
มอี าการแทรกซอ้ น เชน่ เปน็ ฝที บ่ี รเิ วณอวยั วะเพศ (perimeatal abscess, Tyson’s gland
abscess) หรอื ลกู อณั ฑะอกั เสบ หรอื เมอ่ื รดี หนองจากปลายทอ่ ปสั สาวะมายงั ทอ่ ปสั สาวะ
จะตรวจพบหนองทป่ี ากทอ่ ปสั สาวะ อาจจะพบหนองทช่ี อ่ งคอหรอื พบหนองทที่ วารหนกั
ผู้ป่วยหญิงมักตรวจพบปากมดลูกอักเสบ มีหนองท่ีปากมดลูก
อาจจะพบหนองที่ชอ่ งคอหรอื พบหนองทท่ี วารหนัก
2. เกณฑใ์ นการวนิ จิ ฉยั เพื่อการรักษา
ทดสอบสงิ่ ส่งตรวจจากผูป้ ่วย ดงั นี้

การตรวจทางหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารเบอ้ื งตน้ : Gram stain พบ intracellular gram-negative
diplococci

การตรวจเพอื่ ยนื ยนั ผล : เพาะเชอื้ (culture) ใหผ้ ลบวกตอ่ Neisseria gonorrhoeae
Nucleic acid test (NAT) ใหผ้ ลบวกตอ่ Neisseria gonorrhoeae

หมายเหตุ
กรณใี ช ้ NAT ในการตรวจยนื ยนั ผล แนะนา� ใหใ้ ชว้ นิ จิ ฉยั สง่ิ สง่ ตรวจจากทอ่ ปสั สาวะ

และปากมดลกู [15]

แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 9

3. การรกั ษา
แบง่ การรักษาไดเ้ ปน็ 2 ภาวะ
3.1 หนองในชนดิ ไม่มีภาวะแทรกซ้อน (uncomplicated gonorrhea)
3.1.1 หนองในทอ่ี วัยวะเพศ และทวารหนกั ไดแ้ ก่
ยาท่ีแนะน�าในการรกั ษา

• Ceftriaxone 500 mg ฉีดเขา้ กลา้ มเนื้อคร้งั เดียว ร่วมกบั ให้การรักษา
โรคหนองในเทียมร่วมด้วย

ยาทางเลอื ก
• Cefixime 400 mg กนิ ครง้ั เดยี ว รว่ มกบั ให้การรกั ษาโรคหนองในเทียม
ร่วมดว้ ย

กรณีแพ้ยากลุม่ cephalosporins
• Gentamicin 160 - 240 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื หรอื ฉดี เขา้ ทางหลอดเลอื ดดา�
ครัง้ เดยี ว รว่ มกับให้การรกั ษาโรคหนองในเทยี มร่วมดว้ ย

หมายเหตุ
1. เนอื่ งจากพบวา่ ผปู้ ว่ ยโรคหนองในมกี ารตดิ เชอ้ื หนองในเทยี มรว่ มดว้ ยประมาณ

1 ใน 3[16] ดงั นน้ั ในการรกั ษาโรคหนองใน จงึ ใหร้ กั ษาโรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
(ดูหัวข้อการรกั ษาโรคหนองในเทียมในภาคผนวก)
2. ศนู ยค์ วบคมุ และปอ้ งกนั โรคประเทศสหรฐั อเมรกิ า แนะนา� ใหใ้ ช ้ ceftriaxone

รักษาโรคหนองในเป็นอันดบั แรก หากไมม่ จี งึ พิจารณาใชย้ าล�าดบั ถัดไป[6]
3. อาการตดิ เชอื้ หนองในควรหายเกอื บสนทิ ภายใน 24 ชวั่ โมง หากไมด่ ขี น้ึ ภายใน

3 วนั แนะนา� ใหผ้ ปู้ ว่ ยกลบั มาพบแพทย ์ เพอื่ พจิ ารณาตรวจหาวา่ เปน็ เชอ้ื หนองใน
ดอื้ ยาหรอื มี co-infection ตอ่ ไป
4. การใช ้ gentamicin มหี ลกั ฐานไมเ่ พยี งพอทจ่ี ะยนื ยนั ประสทิ ธภิ าพในการรกั ษา
หนองในที่ทวารหนักและช่องคอ[17]
10 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

5. ข้อควรระวังในการ ใช้ gentamicin อาจมีผลข้างเคียงต่อโสตประสาท
และ ไต[18, 19] และในกรณที คี่ นไขผ้ ใู้ หญม่ นี า้� หนกั ตวั นอ้ ยกวา่ 40 กก. ควรพจิ ารณาให ้
gentamicin 160 mg

6. Cefixime 400 mg และ cefixime 800 mg มีประสิทธภิ าพในการรกั ษา
โรคหนองในอวัยวะเพศและทวารหนกั ใกลเ้ คยี งกัน[20, 21]
3.1.2 หนองในทีช่ อ่ งคอ

• Ceftriaxone 500 mg ฉีดเข้ากลา้ มเนอ้ื ครัง้ เดยี ว ร่วมกับให้การรักษา
โรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย (ดูหัวขอ้ การรกั ษาโรคหนองในเทียมในภาคผนวก)

3.1.3 หนองในทเ่ี ยอ่ื บุตาผใู้ หญ[่ 6]
• Ceftriaxone 1 g ฉีดเข้ากล้ามเน้ือหรือทางหลอดเลือดด�าคร้ังเดียว
และร่วมกบั ใหก้ ารรักษาโรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย (ดูหัวขอ้ การรกั ษาโรคหนองในเทียม
ในภาคผนวก)

หมายเหตุ
ควรลา้ งตาใหส้ ะอาดดว้ ยนา�้ เกลอื ปลอดเชอื้ (sterile NSS) ทกุ ชวั่ โมง จนกวา่ หนองจะแหง้ [22]

หากผปู้ ว่ ยอาการไมด่ ขี นึ้ ใหส้ ่งปรกึ ษาจกั ษุแพทย์
3.2 หนองในชนิดมภี าวะแทรกซอ้ น (complicated gonorrhea)

3.2.1 หนองในชนิดมีภาวะแทรกซ้อนเฉพาะที่ (local complicated
gonorrhea) เช่น Bartholin’s abscess, epididymitis, epididymo-orchitis,
paraurethral abscess, periurethral abscess, cowperitis เปน็ ต้น[14]
• ให้การรักษาเหมือนโรคหนองในชนิดไม่มีภาวะแทรกซ้อน (ข้อ 3.1.1)
แต่ใหก้ ารรักษา อยา่ งนอ้ ย 2 วัน หรอื จนกว่าจะหาย[23] ดว้ ย

o Ceftriaxone 500 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื วนั ละ 1 ครง้ั รว่ มกบั ใหก้ ารรกั ษา
โรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย หรอื gentamicin 160- 240 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ หรอื ฉดี เขา้
ทางหลอดเลือดดา� วันละ 1 ครั้ง รว่ มกับให้การรักษาโรคหนองในเทยี มรว่ มด้วย (ดูหัวขอ้
การรักษาโรคหนองในเทยี มในภาคผนวก)

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 11

หมายเหตุ
กรณที มี่ ี Bartholin’s abscess ให ้ drain หนองออก และควรทา� marsupialization
เพอื่ ปอ้ งกันการเปน็ ซา�้ [24]

3.2.2 หนองในชนิดมีภาวะแทรกซ้อนแพร่กระจาย (disseminated
gonococcal infection) ควรรับไว้รักษาในโรงพยาบาล
• กรณีท่ีมี petechiae หรือ pustule ท่ีผิวหนัง, septic arthritis,
tenosynovitis ใหใ้ ชย้ า ceftriaxone 1-2 g ฉดี เขา้ หลอดเลอื ดดา� วนั ละ 1 ครง้ั จนอาการดขี นึ้
แลว้ เปลย่ี นเปน็ ยากนิ (cefixime 400 mg วนั ละ 2 ครง้ั ) รวมระยะเวลาในการรกั ษาอยา่ งนอ้ ย
7 วัน ร่วมกบั azithromycin 1 g กินคร้ังเดียว
• กรณที ม่ี ี meningitis รว่ มดว้ ย ใหใ้ ชย้ า ceftriaxone 1-2 g ฉดี เขา้ หลอด
เลือดด�า ทุก 12 ช่ัวโมง นาน 10-14 วัน[6] รว่ มกับ azithromycin 1 g กินครั้งเดยี ว
• กรณีท่ีม ี endocarditis ร่วมดว้ ยใหใ้ ช้ยา ceftriaxone 1-2 g ฉดี เขา้
หลอดเลือดดา� ทกุ 12 ช่วั โมง นาน 4 สปั ดาห์[16] ร่วมกบั azithromycin 1 g กินครัง้ เดยี ว
4. การรกั ษาค่เู พศสมั พนั ธ์
คู่เพศสัมพนั ธ์ทม่ี ีเพศสมั พันธภ์ ายใน 60 วนั กอ่ นท่ีผ้ปู ว่ ยมีอาการ แนะนา� ให้ไดร้ บั
การตรวจและรักษาเช่นเดียวกับผู้ป่วย[6] หรือถ้ามาท�าการรักษาไม่ได้ แนะน�าให้ฝากยา
กับผปู้ ่วยไปให้คู่นอน (Expedited Partner Therapy) ดงั นี ้
• Cefixime 400 mg กนิ ครง้ั เดยี ว รว่ มกบั ใหก้ ารรกั ษาโรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
(ดูหวั ขอ้ การรกั ษาโรคหนองในเทียมในภาคผนวก)
• คู่เพศสัมพันธ์ที่มารับการตรวจและได้รับการรักษา ควรซักประวัติเพ่ิมเติม
เพ่ือหาผสู้ มั ผสั โรค รายอนื่ ดว้ ย

หมายเหตุ
ควรพจิ ารณาใชย้ ารกั ษาโรคหนองในเทยี มแบบกนิ ครงั้ เดยี ว เพอื่ เพม่ิ ความรว่ มมอื

ในการใชย้ า (compliance) ของคู่เพศสมั พนั ธ ์

12 แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

5. หญงิ ตง้ั ครรภ/์ หญิงในระยะให้นมบุตร/เดก็
5.1 หญิงตงั้ ครรภ์

• Ceftriaxone 500 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ ครงั้ เดยี ว รว่ มกบั azithromycin
1 g กนิ คร้งั เดยี ว

5.2 หญิงในระยะให้นมบุตร
• Ceftriaxone 500 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ ครง้ั เดยี ว รว่ มกบั azithromycin
1 g กินครง้ั เดียว

5.3 การตดิ เชื้อในเดก็
5.3.1 หนองในท่อี วยั วะเพศ ทวารหนกั และชอ่ งคอ ในเด็ก

ใหย้ าตามน�า้ หนกั ตัวของเด็ก ได้แก่
o เดก็ นา�้ หนกั ตวั นอ้ ยกวา่ หรอื เทา่ กบั 45 กโิ ลกรมั ใหย้ า ceftriaxone
50 mg ตอ่ นา�้ หนกั ตวั 1 กโิ ลกรมั (สูงสดุ ไมเ่ กนิ 250 mg) ฉดี เข้ากล้ามเนอื้ คร้ังเดียว
o เดก็ นา�้ หนกั ตวั มากกวา่ 45 กโิ ลกรมั ใหร้ กั ษาเหมอื นผใู้ หญ ่ (ขอ้ 3.1.1)

หมายเหตุ
ภาวะหนองในทอี่ วัยวะเพศในเด็ก ควรคา� นงึ ถึงการถกู ล่วงละเมิดทางเพศ จึงต้อง

มีการประเมินและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพ่ือสืบสวน รักษา และปกป้องเด็กอย่าง
เหมาะสม หากเปน็ กรณถี กู ลว่ งละเมดิ ทางเพศตอ้ งดา� เนนิ การทางนติ เิ วชตอ่ ไปดว้ ย

5.3.2 หนองในทเ่ี ย่อื บุตา (conjunctivitis) ในเด็กที่ไม่ใชท่ ารกแรกเกดิ
o ในเด็กที่น�้าหนักตัวน้อยกว่าหรือเท่ากับ 45 กิโลกรัม ให้ยา
ceftriaxone 50 mg/นา้� หนักตวั 1 กโิ ลกรัม (สงู สุดไม่เกนิ 1 g) ฉีดเขา้ กลา้ มเนอื้ เนื้อ
หรือทางหลอดเลอื ดด�าครง้ั เดยี ว[25]
o ในเดก็ ท่ีน�้าหนกั ตวั มากกว่า 45 กิโลกรมั ให้ยา ceftriaxone 1 g
ฉีดเข้ากลา้ มเนื้อหรือทางหลอดเลอื ดดา� ครัง้ เดยี ว[25]

หมายเหตุ
หนองในท่ีเย่ือบุตาเด็ก อาจติดต่อโดยการใช้ส่ิงของร่วมกัน[26] หรืออาจเป็น

กรณลี ว่ งละเมดิ ทางเพศ ควรประเมนิ และใหก้ ารรกั ษาเดก็ และครอบครวั อยา่ งระมดั ระวงั
แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 13

5.3.3 หนองในทีเ่ ยอื่ บุตาในทารกแรกเกิด (neonatal conjunctivitis)
ควรรบั ทารกและเด็ก ไว้รกั ษาในโรงพยาบาลและรักษาด้วยยาดังนี้
o ตอ้ งสบื สวนวา่ มกี ารตดิ เชอ้ื แบบแพรก่ ระจายหรอื ไม ่ ตอ้ งสง่ blood
culture และตรวจ CSF และส่งเพาะเช้ือด้วยเสมอ
o ในทารกทเี่ ปน็ เพยี ง conjunctivitis ใหย้ า ceftriaxone 25-50 mg/
น�า้ หนักตัว 1 กิโลกรมั (ไม่เกนิ 125 mg) ฉดี ยาเขา้ กล้ามเน้ือหรอื ใหย้ าทางหลอดเลือดด�า
คร้ังเดยี ว[6]
o ลา้ งตาดว้ ยนา้� เกลอื ปลอดเชอื้ (sterile NSS) ทกุ ชว่ั โมง จนกวา่ หนอง
จะแห้ง ไม่จ�าเปน็ ต้องให ้ topical antibiotic ถ้าให้ยาฉีดแลว้ [6, 27]
o หากผู้ปว่ ยอาการไม่ดขี นึ้ ให้สง่ ปรกึ ษาจกั ษแุ พทย์
o ทารกท่ีมีการติดเช้ือแพร่กระจาย เช่น ติดเชื้อในกระแสเลือด
ข้ออกั เสบ ให้ดูการรกั ษาในหัวขอ้ ถัดไป
o ใหร้ กั ษาโรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ยโดยพจิ ารณาใชย้ า azithromycin[27]
o มารดา บดิ า/คเู่ พศสมั พนั ธข์ องมารดา ควรไดร้ บั การตรวจและรกั ษา
โรคหนองใน[27]

5.3.4 หนองในชนดิ มภี าวะแทรกซอ้ น หรอื แพรก่ ระจายในเดก็ และทารก
แรกเกดิ (disseminated gonococcal infection)
o กรณ ี bacteremia, arthritis, abscess ในอวยั วะตา่ งๆ ให ้ ceftriaxone
50 mg/นา้� หนกั ตวั 1 กโิ ลกรมั /วนั (ไมเ่ กนิ 1 g) ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ หรอื ใหท้ างหลอดเลอื ดดา�
วันละครงั้ เปน็ เวลา 7 วัน
o กรณ ี meningitis ให ้ ceftriaxone 50 mg/นา�้ หนกั ตวั 1 กโิ ลกรมั /วนั
(ไมเ่ กนิ 2 g) ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื หรอื ใหท้ างหลอดเลอื ดดา� ทกุ 12-24 ชว่ั โมงเปน็ เวลา 10-14 วนั
o กรณี endocarditis ให้ ceftriaxone 50 mg/น้�าหนักตัว
1 กโิ ลกรัม/วัน (ไมเ่ กนิ 2 g) ฉีดเข้ากลา้ มเนอื้ หรือให้ทางหลอดเลือดด�าทุก 12-24 ชัว่ โมง
เปน็ เวลาอยา่ งนอ้ ย 28 วัน
14 แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

o ในทารกแรกเกิดที่มีอาการตัวเหลือง (hyperbilirubinemia)
หรอื คลอดก่อนกา� หนด (prematurity) พจิ ารณาให้ใช ้ cefotaxime ขนาด 100 mg/
นา�้ หนกั ตวั 1 กโิ ลกรมั /วนั (ไมเ่ กนิ 2 g/ครงั้ ) แบง่ ใหท้ างหลอดเลอื ดดา� ทกุ 12 ชว่ั โมง แทน
ceftriaxone[28]

หมายเหตุ
1. ไมค่ วรใช ้ ceftriaxone ในทารกแรกเกดิ อายนุ อ้ ยกวา่ 1 เดอื น ทไ่ี ดร้ บั calcium

gluconate รว่ มดว้ ย เนอ่ื งจากมกี ารรายงานการเกดิ อาการแทรกซอ้ นรนุ แรง
ถงึ ขนั้ เสยี ชวี ติ [29]
2. มารดา บดิ า/คเู่ พศสมั พนั ธข์ องมารดา ควรไดร้ บั การตรวจและรกั ษาโรคหนองใน[27]

6. ผู้ตดิ เช้ือเอชไอวี
ให้การรักษาเหมือนผทู้ ี่ไม่ตดิ เชอ้ื เอชไอวี

7. การนัดตดิ ตามผปู้ ่วย/ผตู้ ิดเชือ้ มารบั การตรวจภายหลงั การรกั ษา
แนะน�าผู้ป่วยงดมีเพศสัมพันธ์ 7 วันหลังให้การรักษาและจนกระท่ังคู่นอนได้รับ
การรักษาแลว้

หนองในชนดิ ไม่มีภาวะแทรกซอ้ น (uncomplicated gonorrhea)[23]
ครงั้ ท่ี 1 7 วนั หลงั จากวนั ทร่ี บั การรกั ษา เพอื่ ทา� การตรวจ Gram stain, culture ซา้�
ครงั้ ที่ 2 1-3 เดอื น หลังจากวนั ทรี่ บั การรักษา พรอ้ มทง้ั ตรวจเลือดซ้า� เพ่อื คน้ หา
โรคซิฟลิ ิส และให้การปรึกษาเพื่อตรวจหาการตดิ เชื้อเอชไอว ี
หนองในที่มีภาวะแทรกซ้อน (complicated gonorrhea)[23]
คร้ังท่ี 1 ในวันรงุ่ ขึน้ เพื่อฉดี ยาซา�้
ครง้ั ท่ี 2 7 วัน หลังฉีดยาซา�้ หรือวันรุง่ ขน้ึ หากอาการยังไมด่ ขี นึ้
ครั้งที่ 3 3 เดือน หลังจากวันที่รับการรักษา พร้อมทั้งตรวจเลือดซ�้าเพ่ือค้นหา
โรคซิฟิลิส และให้การปรึกษาเพ่ือตรวจหาการติดเช้ือเอชไอวี ในกรณีที่ไม่มาติดตาม
ใน 3 เดือน หากมารับบรกิ ารอีกภายในหนงึ่ ป ี ให้ตรวจหาโรคหนองในและโรคซฟิ ิลสิ ซ้�า

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 15

หมายเหตุ
1. ในกรณีตรวจด้วย NAT ของ Neisseria gonorrhoeae แนะน�าให้ตรวจซ้�า

หลังจากรกั ษาแลว้ 2 สัปดาห[์ 30]
2. ในกรณผี ้ปู ่วยมคี วามเส่ยี งครัง้ ใหม ่ ควรตรวจหาโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์
8. การรักษาในกรณี treatment failure
ในกรณกี ารรกั ษาดว้ ยยากลมุ่ แนะนา� ขา้ งตน้ (ceftriaxone 500 mg หรอื cefixime
400 mg) ไม่ได้ผล โดยผู้ป่วยยังคงมีอาการหลังท�าการรักษา 7 วัน และซักประวัติ
ไมม่ พี บความเสย่ี งการตดิ เชอ้ื ซา�้ (re-infection) ควรตรวจหลงั การรกั ษา (Test of Cure) ดงั นี้
• เพาะเช้ือ (culture)
• ทดสอบความไวของเชอื้ หนองในตอ่ สารตา้ นจลุ ชพี (Antimicrobial Susceptibility
testing for N. gonorrhoeae)

ยาทีแ่ นะนา� ในกรณี treatment failure ของ ceftriaxone และ cefixime
• Ceftriaxone 1 g ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครง้ั เดยี ว รว่ มกบั azithromycin 2 g กนิ ครง้ั เดยี ว
• Spectinomycin 2 g ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครงั้ เดยี ว (ถา้ ไมใ่ ช ่ oropharyngeal infection)
รว่ มกบั azithromycin 2 g กนิ ครัง้ เดียว
• Gentamicin 160 - 240 mg ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ หรอื ฉดี เขา้ ทางหลอดเลอื ดดา� ครง้ั เดยี ว
รว่ มกบั azithromycin 2 g กนิ คร้ังเดียว

หมายเหตุ
1. การใช ้ gentamicin มหี ลกั ฐานไมเ่ พยี งพอทจ่ี ะยนื ยนั ประสทิ ธภิ าพในการรกั ษา

หนองในท่ที วารหนักและช่องคอ[17]
2. ยา spectinomycin ขณะนี้ยังไมม่ จี �าหนา่ ยในประเทศไทย

16 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

9. การแจ้งกรณพี บ treatment failure (treatment failure notification)
การแจ้งกรณีพบ treatment failure จะชว่ ยให้สามารถควบคุมการแพร่ระบาด
ของเชอื้ หนองในดอ้ื ยาไดเ้ บอ้ื งตน้ สามารถแจง้ ขา่ วการพบ treatment failure เพอื่ สง่ ตอ่
ผู้ปว่ ยหรือปรกึ ษาการรักษาผา่ นทาง
• กลมุ่ บางรักโรคติดต่อทางเพศสัมพนั ธ ์ กรมควบคุมโรค
o ไปรษณยี ์อิเล็กทรอนิกส ์ : [email protected] หรือ
o โทรศัพท์ : 081-875-9904

แนะนา� ให้มีการปรึกษาและตรวจคดั กรองการตดิ เช้ือเอชไอวี
และโรคซิฟลิ ิสในผู้มารับบรกิ ารทุกราย

แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 17

เอกสารอ้างอิง

1. Newman L, Rowley J, Vander Hoorn S, Wijesooriya NS, Unemo M, Low N,
et al. Global Estimates of the Prevalence and Incidence of Four
Curable Sexually Transmitted Infections in 2012 Based on Systemat-
ic Review and Global Reporting. PLoS One. 2015;10(12):e0143304.

2. ส�านักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ระบบรายงาน
การเฝ้าระวังโรค ๕๐๖ (National Disease Surveillance: Report 506). 2018.
Available from: http://www.boe.moph.go.th/boedb/surdata/506wk/
y60/d38_5360.pdf.

3. Daengsaard E, Tongprong P, Sookrak N, Sommanustweechai A,
Patchananarumol W. Evolution of the Development of Sexually
Transmitted Diseases Treatment Guidelines in Thailand. Journal of Health
Science. 2017;25(4).

4. Wi T, Lahra MM, Ndowa F, Bala M, Dillon JR, Ramon-Pardo P, et al.
Antimicrobial resistance in Neisseria gonorrhoeae: Global surveillance
and a call for international collaborative action. PLoS Med.
2017;14(7):e1002344.

5. WHO Guidelines for the Treatment of Neisseria gonorrhoeae. WHO
Guidelines Approved by the Guidelines Review Committee. Geneva2016.

6. Sexually Transmitted Diseases: Summary of 2015 CDC Treatment
Guidelines. J Miss State Med Assoc. 2015;56(12):372-375.

7. Bignell, C. Unemo, M. European, S. T. I. Guidelines Editorial Board.
2012 European guideline on the diagnosis and treatment of gonorrhoea
in adults. Int J STD AIDS. 2013;24(2):85-92.

18 แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

8. Bureau of AIDS, TB and STIs, Department of Disease Control, Ministry
of Public Health of Thailand. Guidelines for the treatment of sexually
transmitted diseases 2015. 1 ed. Bangkok: Bangrak STIs Cluster; 2015.

9. Public Health England. Health Protection Report: Update on investigation
of UK case of Neisseria gonorrhoeae with high-level resistance to
azithromycin and resistance to ceftriaxone acquired abroad. PHE
publications 2018. Available from: https://assets.publishing.service.
gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/
file/701185/hpr1418_MDRGC.pdf.

10. Eyre DW, Sanderson ND, Lord E, Regisford-Reimmer N, Chau K, Barker
L, et al. Gonorrhoea treatment failure caused by a Neisseria gonorrhoeae
strain with combined ceftriaxone and high-level azithromycin resistance,
England, February 2018. Euro Surveill. 2018;23(27).

11. Australian Government. Department of Health. Multi-drug resistant
gonorrhoea 2018. Available from: http://www.health.gov.au/internet/
main/publishing.nsf/Content/FC1AFBA9BDE2F49BCA258272002006CE
/$File/BM%20-%20%20Media%20Release%20Gono%20FINAL.pdf.

12. Weston EJ, Wi T, Papp J. Strengthening Global Surveillance for
Antimicrobial Drug-Resistant Neisseria gonorrhoeae through the Enhanced
Gonococcal Antimicrobial Surveillance Program. Emerg Infect Dis.
2017;23(13).

13. Australian Sexual Health Alliance. Australian STI management guidelines
for use in primary care. 2018. Available from: http://www.sti.guidelines.
org.au/sexually-transmissible-infections/gonorrhoea.

14. Reddy BSN, Khandpur S, Sethi S, Unemo M. Gonococcal Infections In:
Kumar B, Gupta S, editors. Sexually Transmitted Infections. 2 ed. India:
Elsevier; 2012. p. 473-493.
แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 19

15. World Health Organization: Laboratory diagnosis of sexually transmitted
infections, including human immunodeficiency virus. 2013, Geneva:
World Health Organization. Available from: http://www.who.int/iris/
bitstream/10665/85343/1/9789241505840_eng.pdf?ua=1.

16. Lyss SB, Kamb ML, Peterman TA, Moran JS, Newman DR, Bolan G, et al.
Chlamydia trachomatis among patients infected with and treated for
Neisseria gonorrhoeae in sexually transmitted disease clinics in
the United States. Ann Intern Med. 2003;139(3):178-185.

17. Dowell D, Kirkcaldy RD. Effectiveness of gentamicin for gonorrhoea
treatment: systematic review and meta-analysis. Sex Transm Infect.
2012;88(8):589-594.

18. Prayle A, Watson A, Fortnum H, Smyth A. Side effects of aminoglycosides
on the kidney, ear and balance in cystic fibrosis. Thorax. 2010;65(7):654-658.

19. Hayward RS, Harding J, Molloy R, Land L, Longcroft-Neal K, Moore D,
et al. Adverse effects of a single dose of gentamicin in adults: a systematic
review. Br J Clin Pharmacol. 2018;84(2):223-238.

20. Handsfield HH, McCormack WM, Hook EW, 3rd, Douglas JM, Jr., Covino JM,
Verdon MS, et al. A comparison of single-dose cefixime with ceftriaxone
as treatment for uncomplicated gonorrhea. The Gonorrhea Treatment
Study Group. N Engl J Med. 1991;325(19):1337-1341.

21. US CDC. Oral Alternatives to Cefixime for the Treatment of Uncomplicated
Neisseria gonorrhoeae Urogenital Infections. 2004. Available from:
https://www.cdc.gov/std/Gonorrhea/cefiximeArchive.htm.

22. Soukiasian SH, Buam J. Bacterial conjunctivitis. In: Krachmer JH,
Mannis MJ, Holland EJ, editors. Cornea. 3 ed. China: MOSBY; 2011. p.
521-533.

20 แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

23. อังคณา เจริญวัฒนาโชคชัย, บรรณาธิการ. แนวทางการดูแลรักษาโรคติดต่อ
ทางเพศสมั พนั ธ ์ พ.ศ. 2553. พมิ พค์ รง้ั ท ี่ 1. กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พส์ า� นกั งานพระพทุ ธศาสนา
แหง่ ชาต;ิ 2553. หนา้ 13-17,37.

24. Bhide A, Nama V, Patel S, Kalu E. Microbiology of cysts/abscesses of
Bartholin’s gland: review of empirical antibiotic therapy against microbial
culture. J Obstet Gynaecol. 2010;30(7):701-703.

25. Woods CR. Gonococcal infections in neonates and young children.
Semin Pediatr Infect Dis. 2005;16(4):258-270.

26. Goodyear-Smith F. What is the evidence for non-sexual transmission
of gonorrhoea in children after the neonatal period? A systematic
review. J Forensic Leg Med. 2007;14(8):489-502.

27. Lindquist TD. Ophthalmia neonatorum. In: Krachmer JH, Mannis MJ,
Holland EJ, editors. Cornea. 3 ed. China: MOSBY; 2011. p. 553-558.

28. Rutar T. Neonatal conjunctivitis (ophthalmia neonatorum). In: Hoyt CS,
Taylor D, editors. Pediatric Ophthalmology and Strabismus. 4 ed.
China: ELSEVIER; 2012.

29. WHO. Second Meeting of the Subcommittee of the Expert Committee
on the Selection and Use of Essential Medicines, Geneva, 29 September
to 3 October 2008: Ceftriaxone – safety in neonates. 2008. Available
from: http://www.who.int/selection_medicines/committees/subcom-
mittee/2/Ceftriaxone.pdf.

30. Bachmann LH, Desmond RA, Stephens J, Hughes A, Hook EW, 3rd.
Duration of persistence of gonococcal DNA detected by ligase chain
reaction in men and women following recommended therapy for
uncomplicated gonorrhea. J Clin Microbiol. 2002;40(10):3596-3601.
แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 21

22 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ภาคผนวก

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 23

24 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ภาคผนวก ก.

แผนผังแบบสรปุ แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

แนวทางการรักษาหนองในชนดิ ไมม่ ภี าวะแทรกซอ้ น

ปสั สาวะแสบขดั มหี นองไหลจากท่อปสั สาวะ ทวารหนัก หรือช่องคอ มตี กขาว
ผดิ ปกตใิ นเพศหญิง พบฝที ่อี วัยวะเพศ หรอื อณั ฑะอักเสบ

สตู รยาส หรับรักษาโรคหนองในชนดิ ไม่มีภาวะแทรกซอ้ น สง่ สิ่งส่งตรวจทางห้องปฏบิ ัติการด้วยวิธ ี Gram stain
แนะน สง่ ตรวจยนื ยนั ผล N. gonorrhoeae ด้วยวธิ ี เพาะเชือ้ (culture)
ยาอันดบั แรก Ceftriaxone 5 mg IM single
dose หรอื Nucleic acid test (NAT) หากสามารถท ได้
ยาทางเลอื ก Cefixime 400 mg orally single
dose

ยากรณีแพย้ า entamicin 16 24 mg IM/IV
cephalosporins single dose PLUS Azithromycin
1 g orally single dose

สูตรยาส หรบั treatment failure ผล Gram stain ผพลบ GPrMamNs s>ta5icne lls/ พผลบ GPrMamNs sta5icne lls/
Iพnบtr aPcMeNllus lแaลr ะgram oไมil่พ fiบeld ไoมilพ่ fiบeld
Ceftriaxone 1 g IM/IV single dose PLUS nหeรgือa พtivบe I ndtirpalcoecloluclcair Gram negative Gdirpalmoc noecgcai tive
ithromycin 2 g orally single dose dgriapmlo cnoecgcai tอivยeา่ งเดียว
pectlnomycin 2 g IM/IV single dose PLUS
ithromycin 2 g orally single dose หนองใน หนองในเทยี ม No STIs
entamicin 16 24 g IM/IV single dose PLUS Gonococcal infection Nuroenth-groitniso/coccal
ithromycin 2 g orally single dose pcerorvcitcititisis//

สูตรยาส หรับรกั ษาโรคหนองในเทียม รักษาดว้ ย Ceftriaxone ร่วมกับยาทใี่ ช้รกั ษา
Azithromycin 1 g orally single dose 500 mg IM single dose non-gonococcal infection
Doxycyxline 100 mg orally bid pc for 14 days
ติดตามอาการ 1 สปั ดาหแ์ ละตรวจการย้อมแกรมจากจดุ ทมี่ กี ารติดเชื้อ
Roxithromycin 150 mg orally bid ac for 14 days กรณีพบการติดเชอื้ หนองในเทยี ม ให้นัดตรวจอีกคร้ังท่ี 2 สัปดาห์
Erythromycin stearate 500 mg orally pc four time
per day for 14 days

หากอาการของผูป้ ่วยไมด่ ขี นึ้ ไมห่ ายขาด หรอื ยงั คงตรวจการยอ้ มแกรมพบ
Intracellular gram negative diplococci ใหด้ เนนิ การตามขน้ั ตอน

ของTreatment failure

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 25

ภาคผนวก ข.

ตารางสรปุ การเปลยี่ นแปลงแนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

เรือ่ ง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

การวนิ ิจฉัย • Culture ใหผ้ ล Positive ตอ่
การตรวจเพื่อยนื ยนั • Culture ใหผ้ ล
ผลวินจิ ฉยั Positive ต่อ Neisseria Neisseria gonorrhoeae
gonorrhoeae • Nucleic acid test (NAT)
ให้ผล Positive ตอ่
Neisseria gonorrhoeae
การรกั ษาหนองในชนิดไม่มีภาวะแทรกซ้อน
ยาหลกั สา� หรบั หนองใน • Ceftriaxone 250 mg • Ceftriaxone 500 mg
ท่ีอวยั วะเพศและ ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครงั้ เดยี ว ฉดี เข้ากล้ามเนอื้ ครง้ั เดียว
ทวารหนกั • Cefixime 400 mg และร่วมกับให้การรักษา
กินครง้ั เดียว รว่ มกบั หนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
ยาทางเลอื กสา� หรบั รกั ษา ใหก้ ารรกั ษาหนองในเทยี ม
หนองในท่ีอวัยวะเพศ รว่ มดว้ ย
• Cefixime 400 mg
และทวารหนกั กนิ คร้งั เดยี วและรว่ มกับ
ใหก้ ารรกั ษาหนองในเทยี ม
ร่วมด้วย
ยาสา� หรบั หนองในทค่ี อ • Ceftriaxone 250 mg • Ceftriaxone 500 mg
ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครงั้ เดยี ว ฉีดเข้ากลา้ มเนื้อครั้งเดยี ว
และรว่ มกบั ใหก้ ารรกั ษา และร่วมกับใหก้ ารรักษา
หนองในเทยี มร่วมด้วย หนองในเทียมร่วมดว้ ย

26 แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

เรื่อง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

ยาสา� หรบั ผปู้ ว่ ยทแี่ พย้ า • Azithromycin 2 g • Gentamicin 160-240 mg
cephalosporins กนิ ครง้ั เดียว ฉดี เขา้ กล้าม หรอื ฉีดเข้า
ทางเส้นเลือดครงั้ เดียว
รว่ มกับให้การรกั ษา
หนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
ยาส�าหรบั หนองในเยือ่ • Ceftriaxone 250 mg • Ceftriaxone 1 g ฉีดเขา้
บุตาผใู้ หญ่ ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ ครงั้ เดยี ว กลา้ มเน้ือครงั้ เดียว และ
และร่วมกบั ใหก้ ารรกั ษา ร่วมกับให้การรักษา
หนองในเทียมร่วมด้วย หนองในเทยี มร่วมด้วย
สูตรยาสา� หรับหนองในทีม่ ภี าวะแทรกซอ้ นเฉพาะที่

• ใหก้ ารรกั ษาเหมอื น • Ceftriaxone 500 mg
หนองในชนิด ไม่มีภาวะ ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื วนั ละ
แทรกซ้อน แต่ให้ยา 1 คร้ัง ร่วมกบั ใหก้ าร
ต่อเนอ่ื งอยา่ งนอ้ ย 2 วนั รกั ษาโรคหนองในเทยี ม
หรือจนกวา่ จะหายและ รว่ มดว้ ย หรอื gentamicin
รว่ มกบั ใหก้ ารรกั ษา 160-240 mg ฉดี เขา้
หนองในเทยี มร่วมด้วย กลา้ มเนอ้ื หรอื ฉดี เขา้

ทางหลอดเลอื ดดา� วันละ
1 ครง้ั รว่ มกบั ใหก้ ารรกั ษา
โรคหนองในเทยี มรว่ มดว้ ย
โดยรักษาอย่างน้อย 2 วนั
หรือ จนกว่าจะหาย

แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 27

เรอ่ื ง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562
สตู รยาสา� หรับ treatment failure ตรวจหลังการรักษา
(Test of Cure)
ยาแนะน�าสา� หรับ • เพาะเชอ้ื (Culture) และ
treatment failure • ทดสอบความไวตอ่
สารตา้ นจุลชพี
(Antimicrobial
Susceptibility testing)
• Ceftriaxone 1 g ฉีด
เขา้ กล้ามเนื้อครง้ั เดียว
ร่วมกบั azithromycin
2 g กนิ ครั้งเดยี ว
• Spectinomycin 2 g
ฉีดเขา้ กล้ามเน้อื ครัง้ เดยี ว
(ถา้ ไมใ่ ช ่ oropharyngeal
infection) รว่ มกบั
azithromycin 2 g
กินคร้งั เดียว
• Gentamicin 160-240 mg
ฉดี เขา้ กลา้ มหรอื
ฉีดเข้าทางเสน้ เลือด
คร้งั เดียว รว่ มกบั
azithromycin 2 g
กนิ คร้ังเดียว

28 แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

เรอ่ื ง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

หนองในชนดิ มภี าวะแทรกซอ้ นแพรก่ ระจาย • Ceftriaxone 1-2 g
Septic arthritis, • Ceftriaxone 1
dermato-tenosynovitis ฉดี เข้ากลา้ มเน้ือ หรอื ฉดี เข้าหลอดเลอื ดดา�
เข้าหลอดเลอื ดดา� วนั ละ วนั ละ 1 ครง้ั จนอาการดขี นึ้
1 ครง้ั จนอาการดขี น้ึ แล้วเปล่ียนเป็นยากนิ
แลว้ เปลยี่ นเป็นยากิน (cefixime 400 mg วนั ละ
รวมระยะเวลา ในการ 2 ครงั้ ) รวมระยะเวลาใน
รกั ษาอยา่ งน้อย 7 วนั การรกั ษาอยา่ งนอ้ ย 7 วนั
รว่ มกับ azithromycin รว่ มกบั azithromycin 1 g
1 g กินครั้งเดยี ว กินคร้ังเดยี ว
Meningitis • Ceftriaxone 1-2 g ไมเ่ ปล่ียนแนวทางการรกั ษา
ฉดี เข้าหลอดเลือดดา�
ทุก 12 ชั่วโมง
นาน 10-14 วนั
ร่วมกับ azithromycin
1 g กนิ ครงั้ เดยี ว
Endocarditis • Ceftriaxone 1-2 g ไม่เปลี่ยนแนวทางการรกั ษา
ฉดี เข้าหลอดเลอื ดดา�
การรักษาหญิงต้งั ครรภ์ ทุก 12 ชั่วโมง นาน 4
สปั ดาห ์ 3-5 รว่ มกบั
azithromycin 1 g
กนิ คร้ังเดยี ว

• Ceftriaxone 250 mg • Ceftriaxone 500 mg
ฉดี เขา้ กลา้ มเนอื้ ครงั้ เดยี ว ฉีดเข้ากลา้ มเนอ้ื คร้ังเดียว
รว่ มกบั azithromycin รว่ มกับ azithromycin
1 g กนิ ครง้ั เดยี ว 1 g กินครัง้ เดยี ว

แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 29

เร่อื ง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

หญงิ ในระยะให้นมบุตร

• Ceftriaxone 250 mg • Ceftriaxone 500 mg
ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครงั้ เดยี ว ฉดี เขา้ กล้ามเน้ือครงั้ เดยี ว
รว่ มกับการรักษา รว่ มกบั azithromycin 1 g
หนองในเทยี ม กินครงั้ เดียว
การรกั ษาหนองในในเด็ก
หนองในทอี่ วยั วะเพศ • เดก็ น้า� หนกั ตวั น้อยกว่า • เดก็ นา้� หนกั ตวั นอ้ ยกวา่
ทวารหนัก และช่องคอ หรือเทา่ กับ 45 kg ให้ยา หรอื เทา่ กับ 45 kg ใหย้ า
ceftriaxone 125 mg ceftriaxone 50 mg
ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื ครงั้ เดยี ว ตอ่ น้�าหนักตัว 1 kg
• เด็กนา�้ หนกั มากกว่า (สูงสุดไมเ่ กนิ 250 mg)
45 kg ให้รักษาเหมือน ฉีดเขา้ กลา้ มเน้ือครั้งเดยี ว
ผใู้ หญ่ • เดก็ นา�้ หนกั มากกว่า
45 kg ใหร้ ักษา เหมือน
ผ้ใู หญ่

หนองในเยอื่ บุตาในเดก็ • ในเดก็ ทน่ี า�้ หนกั ตวั นอ้ ยกวา่ ไมเ่ ปลย่ี นแนวทางการรกั ษา
45 kg ใหย้ า ceftriaxone
50 mg/นา้� หนกั ตัว 1kg
(สงู สดุ ไมเ่ กิน 1 g) ฉดี ยา
เข้ากล้ามเนอ้ื คร้ังเดยี ว
• ในเดก็ ทนี่ า้� หนกั ตวั มากกวา่
45 kg ใหย้ า ceftriaxone
1 g ฉีดเขา้ กล้ามเนอ้ื
ครงั้ เดียว

30 แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

เร่อื ง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

การรกั ษาหนองในในเด็กทารก

หนองในเยือ่ บตุ า • Ceftriaxone 25-50 mg/ ไมเ่ ปล่ียนแนวทางการรกั ษา
น�า้ หนกั ตวั 1 kg (ไม่เกิน
125 mg) ฉดี ยาเขา้
กลา้ มเน้ือหรือให้ยาทาง
หลอดเลอื ดดา� คร้งั เดยี ว
Bacteremia, Arthritis, • Ceftriaxone 50 mg/
Abscess น้�าหนักตวั 1 kg ตอ่ วัน
(ไม่เกนิ 1 g) ฉีดเขา้
กลา้ มเน้ือหรือให้ทาง
หลอดเลอื ดดา� วนั ละครัง้
เปน็ เวลา 7 วนั
Meningitis • Ceftriaxone 50 mg/
น้า� หนักตวั 1 kg ต่อวัน
Endocarditis (ไม่เกนิ 2 g) ฉีดเข้า
กล้ามเนื้อหรอื ให้ทาง
หลอดเลือดด�าทุก 12-24
ชวั่ โมง เปน็ เวลา 10-14 วนั
• Ceftriaxone 50 mg/
น�้าหนกั ตวั 1 kg ตอ่ วัน
(ไมเ่ กิน 2 g) ฉีดเข้า
กล้ามเนือ้ หรือใหท้ าง
หลอดเลือดดา� ทกุ 12-24
ชว่ั โมง เปน็ เวลาอยา่ งนอ้ ย
28 วัน

แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 31

เรื่อง แนวทางฯ พ.ศ. 2558 แนวทางฯ พ.ศ. 2562

ทารกแรกเกดิ ทม่ี อี าการ • Cefotaxime 100 mg • Cefotaxime ขนาด
ตัวเหลืองหรอื คลอด ฉดี เขา้ กลา้ มเนอ้ื หรือ 100 mg/น�า้ หนกั ตวั
ก่อนก�าหนด เข้าเสน้ ครงั้ เดียว 1 kg ต่อวัน (ไมเ่ กนิ 2 g)
แบง่ ใหท้ างหลอดเลอื ดด�า
ทกุ 12 ชัว่ โมง แทน
ceftriaxone
การตดิ ตามการรักษา

ครงั้ ที่ 1 7 วนั หลงั จากวนั ทร่ี บั เปล่ยี นการตดิ ตามครง้ั ท่ี 2
การรักษา เพอื่ ทา� การตรวจ เป็น 1-3 เดอื นขนึ้ กับความไว
Gram stain, culture ซ้�า ในการทดสอบเอชไอวแี ละ
คร้งั ท่ี 2 3 เดือน หลังจาก ซิฟิลสิ ของแตล่ ะหน่วยงาน
วนั ที่รกั ษา พรอ้ มทงั้ ตรวจ
เลอื ดซา�้ เพอ่ื คน้ หา โรคซฟิ ลิ สิ
และใหก้ ารปรกึ ษา เพอ่ื ตรวจ
หาการติดเช้ือเอชไอวี

32 แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ภาคผนวก ค.

การรกั ษาหนองในเทยี มตามแนวทางการรกั ษาโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ พ.ศ.2558[1]
1. ลักษณะทางคลนิ ิก

อาการ : ผปู้ ว่ ยชายจะมอี าการปสั สาวะแสบขดั อาจมมี กู ใสหรอื มกู ขนุ่ คนั ทที่ อ่ ปสั สาวะ
ผปู้ ่วยหญงิ สว่ นใหญไ่ ม่มอี าการ สว่ นนอ้ ยอาจมีตกขาว

อาการแสดง : ผปู้ ว่ ยชายมกั ตรวจพบมกู ใสทที่ อ่ ปสั สาวะ
ผปู้ ว่ ยหญงิ มกั ตรวจพบปากมดลกู อกั เสบ
2. เกณฑใ์ นการวนิ จิ ฉัยเพ่ือการรักษา
มีประวตั พิ ฤตกิ รรมเส่ยี งทางเพศ ร่วมกับ
• ตรวจพบ urethral Gram stain พบ PMN 25 cells/oil field หรอื
• ตรวจพบ mucopurulent discharge ท่ี cervix ในผู้หญิงโดยไม่พบ
Gram-negative intracellular diplococci จากการทา� Gram stain ของ cervical discharge
• Chlamydial test ให้ผลบวก
3. การรักษา

3.1 หนองในเทยี มทชี่ อ่ งคอ อวยั วะเพศ และทวารหนกั ในประเทศไทย แนะนา�
ใหใ้ ช้ยาอยา่ งใดอย่างหนงึ่ ได้แก่
• Azithromycin 1 g กนิ ครงั้ เดยี ว ขณะทอ้ งวา่ ง* หรอื กอ่ นอาหาร 1 ชว่ั โมง
(หมายถงึ ไมร่ บั ประทานสิง่ ใดเลยนาน 2 ช่ัวโมง ยกเวน้ น้า� เปลา่ )
• Doxycycline 100 mg กินวันละ 2 ครงั้ หลังอาหาร นาน 14 วนั
• Roxithromycin 150 mg กนิ วนั ละ 2 ครงั้ กอ่ นอาหาร 15 นาท ี นาน 14 วนั
• Erythromycin stearate 500 mg กนิ วนั ละ 4 ครงั้ หลงั อาหาร นาน 14 วนั
และร่วมกับการตดิ ตาม และรักษาคเู่ พศสัมพันธแ์ ม้ไม่มีอาการ

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 33

หมายเหตุ
1. กรณีผู้ป่วยชายที่รักษาครบตามก�าหนดแล้วยังไม่หาย (recurrent and

persistent urethritis) ควรคา� นึงถึงการติดเชอ้ื ดังต่อไปน ี้
- กรณีค�านึงถึงการติดเช้ือ Mycoplasma genitalium แนะน�าให้รักษา

ดว้ ยยาอย่างใดอยา่ งหนึง่
• Azithromycin 1 g กินครงั้ เดียว
• Moxifloxacin 400 mg กินวันละคร้ัง นาน 7 วัน
- กรณีค�านึงถึงการติดเชื้อ Ureaplasma urealyticum แนะน�าให้รักษา

ด้วยยาดังตอ่ ไปน้ี
• Moxifloxacin 400 mg กินวันละคร้ัง นาน 7 วัน
- กรณีค�านึงถึงการติดเชื้อ Trichomonas vaginalis แนะน�าให้รักษา

ดว้ ยยาอย่างใดอย่างหน่งึ ดังต่อไปน้ี
• Tinidazole 2 g กนิ ครง้ั เดยี ว ก่อนนอน
• Metronidazole 2 g กนิ ครั้งเดยี ว ก่อนนอน
2. ศูนย์ควบคมุ โรคสหรัฐอเมริกา ให้ใช้ยา doxycycline และ erythromycin

นาน 7 วนั นอกจากนยี้ ัง แนะนา� ยาทางเลอื กอน่ื ๆ ได้แก่
• Ofloxacin 300 mg กนิ วนั ละ 2 ครัง้ หลงั อาหาร นาน 7 วนั
• Levofloxacin 500 mg กินวันละครั้ง หลังอาหาร นาน 7 วนั
3. หากใหก้ ารรกั ษาผ้ปู ว่ ยดังขา้ งตน้ ไมห่ าย ใหป้ รกึ ษาแพทย์ผู้เช่ยี วชาญ
4. Erythromycin base ไม่ทนต่อกรดในกระเพาะอาหารจึงมีการพัฒนายา

ให้อยใู่ นรปู แบบ enteric-coated (erythromycin stearate)
5. งดมเี พศสมั พนั ธห์ ลงั ไดร้ บั ยา azithromycin 1 g เปน็ ระยะเวลา 7 วนั ในกรณี

ไดร้ ับยาอนื่ ให้งดมเี พศสัมพนั ธจ์ นกระทง่ั ไดย้ ารักษาจนครบ
34 แนวทางการดแู ลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

3.2 การติดเชื้อหนองในเทียมเยื่อบุตาในผู้ใหญ่ (adult nongonococcal
conjunctivitis) แนะน�าให้เลือกใชย้ าอยา่ งใดอย่างหน่ึง ได้แก่
• Tetracycline 250 mg กนิ วนั ละ 4 ครง้ั หลังอาหาร นาน 21 วนั
• Erythromycin 500 mg กินวันละ 4 คร้ัง หลังอาหาร นาน 21 วนั
• Doxycycline 100 mg กินวันละ 2 คร้งั หลงั อาหาร นาน 10 วนั
• Azithromycin 1 g กินครงั้ เดยี ว
4. การรกั ษาคู่เพศสมั พันธ์
คู่เพศสมั พันธท์ ี่มีเพศสมั พันธ์ภายใน 60 วนั กอ่ นทผี่ ้ปู ว่ ยมอี าการ ควรแนะนา�
ใหม้ าตรวจและทา� การรกั ษาในกรณที ไ่ี มส่ ามารถมารบั การตรวจได ้ ใหฝ้ ากยารกั ษาไปกบั
ผมู้ ารบั บรกิ าร
5. หญงิ ตงั้ ครรภ/์ หญิงในระยะใหน้ มบตุ ร/เด็ก

5.1 หญิงต้ังครรภ์ ไม่ควรใช้ doxycycline และ tetracycline ให้ใช้ยา
อย่างใดอยา่ งหนงึ่ ได้แก่
• Azithromycin 1 g กนิ คร้ังเดียว
• Amoxicillin 500 mg กนิ วันละ 3 ครั้ง หลงั อาหาร นาน 7 วัน
• Erythromycin stearate 500 mg กนิ วนั ละ 4 ครงั้ หลงั อาหาร นาน 7 วนั

5.2 หญิงในระยะใหน้ มบุตร
• Amoxicillin 500 mg กินวันละ 3 ครงั้ หลงั อาหาร นาน 7 วนั
• Erythromycin stearate 500 mg กนิ วันละ 4 ครัง้ หลังอาหารนาน 7
ถึง 10 วนั

5.3 การติดเช้ือ Chlamydia trachomatis ในเด็ก
5.3.1 การติดเชื้อที่ชอ่ งคลอด อวยั วะเพศ และทวารหนกั ให้ยาอยา่ งใด

อยา่ งหนงึ่ ได้แก ่
o เด็กน�้าหนกั นอ้ ยกว่า 45 กก. ให้ erythromycin base 50 mg
นา�้ หนกั ตวั 1 กก./วนั แบง่ กนิ วนั ละ 4 ครง้ั แตไ่ มเ่ กนิ 500 mg ตอ่ มอื้ หลงั อาหาร นาน 14 วนั

แนวทางการดแู ลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 35

o เด็กน้�าหนักมากกว่า หรือเท่ากับ 45 กก. แต่อายุน้อยกว่า 8 ป ี
ให ้ azithromycin 1 g กนิ ครั้งเดียวขณะทอ้ งวา่ ง
o เด็กอายุต้ังแต่ 8 ปขี ้นึ ไป ใช้ azithromycin หรอื doxycycline
ขนาดเดยี วกับผใู้ หญ่ได้
o ควรค�านึงถึงการถกู ล่วงละเมดิ ทางเพศในเดก็

5.3.2 การติดเช้ือในเยื่อบุตาทารก (neonatal nongonococcal
conjunctivitis)
o ให้ยา erythromycin base 50 mg/น�้าหนักตัว 1 กก./วัน
แบ่งกิน วนั ละ 4 ครงั้ นาน 14 วนั หรอื ใหย้ า azithromycin suspension 20 mg
นา้� หนกั ตวั 1 กก. กินวันละ 1 ครง้ั นาน 3 วัน
o ยาปฏิชีวนะที่ใช้เฉพาะที่ตาอย่างเดียว ไม่เพียงพอต่อการรักษา
การติดเช้อื หนองในเทยี มที่เยอื่ บุตาของทารก
o ไมต่ ้องใชย้ าปฏิชีวนะทใี่ ช้เฉพาะท่ีตาร่วมกบั ยากิน
o มารดา บิดา หรือคู่เพศสัมพันธ์ของมารดาควรได้รับการประเมิน
การติดเช้ือและรักษา
o ควรเฝา้ ระวังการติดเชอื้ หนองในเทยี มท่ปี อดร่วมดว้ ย

หมายเหตุ
1. Erythromycin มปี ระสทิ ธภิ าพในการรกั ษาหนองในเทยี มทเี่ ยอ่ื บตุ าของทารก

ประมาณ 80% จงึ แนะนา� ตดิ ตามการรกั ษาทกุ ราย เนอ่ื งจากทารกอาจจะตอ้ ง
ได้รับการรกั ษาอีกคร้ัง
2. การใช้ยา erythromycin ในทารกท่มี ีอายุตา�่ กวา่ 6 สปั ดาห ์ พบว่า มีรายงาน
การเกดิ Infantile Hypertrophic Pyloric Stenosis (IHPS) ในระหวา่ งการใหย้ า
ดังนนั้ ในทารกทไี่ ด้รับยา ควรเฝ้าสังเกต อาการของ IHPS ทุกราย
5.3.3 ทารกทเี่ กดิ จากมารดาที่ตดิ เชื้อขณะคลอด
ไมแ่ นะนา� ใหใ้ ชย้ าปฏชิ วี นะเพอ่ื ปอ้ งกนั การตดิ เชอ้ื ควรตดิ ตามอาการ
ของทารกและรกั ษาเมือ่ พบวา่ มีภาวะตดิ เช้อื
36 แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

6. ผตู้ ดิ เช้ือเอชไอวี
ใหก้ ารรกั ษาเหมอื นผทู้ ไ่ี มต่ ดิ เชอื้ เอชไอวี
7. การนดั ผู้ปว่ ย/ผูต้ ิดเชื้อมารับการตรวจภายหลงั การรกั ษา
แนะนา� ผู้ป่วยงดมเี พศสัมพนั ธข์ ณะได้รับการรกั ษาและจนกระทง่ั คู่นอนไดร้ บั การ
รักษาแล้ว

ครงั้ ท่ี 1 2 สปั ดาห ์ หลงั จากวนั ทร่ี บั การรกั ษาเพอ่ื ทา� การตรวจ urethral Gram stain
คร้งั ท่ี 2 3 เดอื น หลงั จากวนั ท่รี บั การรกั ษาพร้อมท้ังตรวจเลือดซา้� เพ่อื ค้นหาโรค
ซิฟิลสิ และใหก้ ารปรกึ ษา เพ่อื ตรวจหาการตดิ เชือ้ เอชไอวี
แนะนา� ใหต้ รวจคดั กรองการติดเชอื้ เอชไอวี และซิฟลิ ิสในผู้มารบั บรกิ ารทุกราย

แนวทางการดูแลรกั ษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562 37

เอกสารอ้างอิง

1. Bureau of AIDS, TB and STIs, Department of Disease Control, Ministry
of Public Health of Thailand. Guidelines for the treatment of sexually
transmitted diseases 2015. 1 ed. Bangkok: Bangrak STIs Cluster; 2015.

38 แนวทางการดูแลรักษาโรคหนองใน พ.ศ. 2562

ศนู รั แ งพ โรคหนองในดอ า
โทรศัพท 5
รษ อ ลกทรอนก .