BAHASA MELAYU BAB 2 MICHELLE

• Transkripsi fonetik bermaksud satu cara merakamkan
bunyi-bunyi bahasa dengan menggunakan lambang-
lambang fonetik yang diiktiraf di peringkat
antarabangsa.

• Dalam transkripsi fonetik pengkaji berusaha memberi
lambang fonetik secara sangat terperinci dengan bunyi
yang diucapkan atau tulisan yang dipindahkan ke dalam
transkripsi fonetik tersebut. Transkripsi fonetik juga
digunakan oleh pengkaji dialek. Lambang fonetik di
tulis dalam kurungan [ ].

• Terdapat pelbagai lambang dalam transkripsi fonetik
ini. Sebagai contoh, lambang pembibiran [w],
penyegauan (nasalisasi) [ ~ ], perengkungan [L, d, z ],
penglelangitkerasan [j] dan pengglotisan [ˀ]

Contoh transkripsi fonetik

2.4 STRUKTUR SUKU KATA BAHASA

MELAYU

• Suku katadalam bahasa Melayu ialah bahagian
perkataan yang ditandai oleh kehadiran satu
vokal (V).

• Vokal boleh wujud bersendirian atau bersama
dengan konsonan (K).

• Kesemua enam vokal baku bahasa Melayu boleh
terlibat dalam pembinaan struktur suku kata.

• Terdapat sebelas struktur atau pola suku kata
bahasa Melayu, yang terdiri daripada struktur
suku kata asli dan struktur suku kata pinjaman.



• Suku kata terbahagi kepada dua, iaitu suku kata terbuka dan suku kata

tertutup.
• Suku kata terbuka ialah suku kata yang diakhiri oleh bunyi vokal, misalnya si-

ku, sa-ku, sa-ya, bu-a-ya dan ma-ri.
• Suku kata tertutup ialah suku kata yang diakhiri oleh bunyi konsonan, misalnya

kun-tum, sem-bang, sung-guh, ber-nang, ger-sang, pan-tas dan ter-kam.

2.5 SISTEM EJAAN RUMI BAHASA

MELAYU

• Ejaan ialah kaedah atau cara menulis perkataan dengan
menggunakan huruf.

• Sistemejaan bahasa Melayu yang digunakan dalam
bahasa Melayu ialah Sistem Ejaan Rumi Baharu Bahasa
Melayu yang bermulasecara rasmi pada 16 Ogos 1972.

• Badan yang bertanggungjawab menyusun pedoman
ejaan Rumi di Malaysia ialah Jawatankuasa Tetap
Bahasa Malaysia yang dilantik oleh Menteri Pendidikan
Malaysia, dan diletakkan di bawah pengurusan Dewan
Bahasa dan Pustaka.

• Sistem ejaan ini diselaraskan dengan sistem ejaan
bahasa Indonesia

2.5.1 POLA KESELARASAN VOKAL

• Keselarasan vokal ialah kesesuaian dua huruf
vokal yang terdapat dalamdua suku kata pada
sesuatu kata dasar.

• Suku kata yang dimaksudkan ialah suku kata
praakhir terbuka atau tertutup, dan suku kata
akhir tertutup.

• Keselarasan tertakluk kepada prinsip atau
syarat-syarat yang berikut:-

 Berdasarkankata dasar sahaja-Kata dasar yang
berakhirkansuku kata tertutup sahaja-Dua
suku kata terakhir sahaja dikira sekiranya kata
dasar itu mengandungi lebih daripada dua
suku kata.

Pola keselarasan terdiri daripada jenis utama
dan jenis kecualian.

Pola Keselarasan Utama

i. Terdapat 18 pola keselarasan vokal utama
dalam Sistem Ejaan Rumi Baharu Bahasa
Melayu(Ismail Dahaman, 2000:12-13).



Kekecualian Keselarasan Vokal

I. Polakekecualian ialah pola yang tidak
mematuhi sistem keselarasan vokal.

II. Kekecualian ini digunakan untuk mengeja
perkataan-perkataan daripada bahasa asing,
khususnya bahasa-bahasa di Nusantara dan
bahasa Inggeris.

III. Terdapat 18 pola kekecualiankeselarasan
vokal bahasa Melayu



2.5.2 PENGEJAAN

Kata Pinjaman
• Kata pinjaman daripada bahasa Inggeris dan

bahasa Eropah yang lain dieja mengikut
peraturan tertentu dan antaranya adalah seperti
dalam jadual di bawah.
• Oleh hal yang demikian, penyesuaian huruf
dilakukan sekiranya perlu. Penyesuaian tersebut
boleh terdiri daripada pengekalan, penggantian,
dan pengguguran huruf tertentu.





i. Pengekalan huruf
• Hal ini bermakna bahawa ejaan asal

dikekalkan.
i. atom
ii. bank
iii. diesel
iv. hotel
v. neon
vi. pistol
vii. status
viii.zoo

 Penggantian huruf
• Beberapa huruf digantikan untuk disesuaikan

dengan bunyi atau sebutan dalam bahasa
Melayu. Beberapa contohnya seperti yang
berikut.
 c menjadi k

i. criteria - kriteria

ii. vaccin - vaksin
• republic - republik
 y menjadi i

i. January - Januari

ii. gravity - graviti

iii. geology - geologi

 g menjadi j
i. regime - rejim
ii. magistrate - majsitret
iii. contingent - kontinjen
 ph menjadi f
i. graph - graf
ii. photography - fotografi
iii. telephone - telefon
 ou menjadi au
i. accountant - akauntan
ii. pound - paun

 Pengguguran huruf
• Beberapa huruf tertentu tidak dikekalkan.
 ch menjadi k

i. scheme - skim

ii. cholera - kolera

iii. monarchy - monarki
 ce menjadi s

i. science - sains

ii. ambulance - ambulans

iii. insurance - insurans
 uu menjadi u

i. vacuum - vakum

ii. continuum - kontinum

 Penulisan kata berimbuhan
 Kata berimbuhan ialah kata dasar yang menerima awalan, akhiran, apitan

atau sisipan menggunakan bentuk terikat (seperti juru, tata, maha) dan
kata dasar yang ditulis serangkai dengan bentuk yang lain
 Semua imbuhan yang diberikan kepada sesuatu kata dasar, ditulis
serangkai dengan kata dasar itu. . Dengan kata lain ,berimbuhan ditulis
sebagai satu perkataan.
 Contoh:

i. ter + batas = terbatas

ii. pe + takut = penakut

iii. laut + an = lautan

iv. cari + kan = carikan

v. getar + el = geletar

vi. ibu + ke - an = keibuan

vii. dalam + pe - an = pedalaman
 Bagi awalan se-, penulisannya diserangkaikan dengan kata dasar, jika kata

dasar itu bukan nama khas; seperti semeja, sebuah, sekeping, serumah,
dan sehati. Walau bagaimanapun, sekiranya se- diimbuhkan kepada nama
khas c, maka tanda sempang hendaklah diberikan.
 Contoh: se-Eropah, se-Malaysia, se-Amerika

 Imbuhan-imbuhan pinjaman juga ditulis
serangkai dengan kata dasarnya.

 Contoh:

Karyawam Autodinamik

Tunasusila Propemerintah

Antisosial Jurubina

Biduanita Prasangka

Proaktif Prasejarah

Dwibulanan Semibulatan

Ekabahasa Subtajuk



 Penulisan Kata Majmuk

 Terdapat dua cara penulisan kata majmuk, iaitu yang
diserangkaikan atau disatukan sebagai satu perkataan.

 Terdapat tiga jenis kata majmuk yang unsur-unsurnya
ditulis terpisah iaitu:

 Kata majmuk istilah khusus
 Contoh: guru,kaunseling,runding ,cara ,papan kekunci,

Pesuruhjaya Tinggi,maulidur rasul,Ketua Setiausaha Negara

 Kata majmuk rangkai kata bebas

• Contoh:

temu bual budi bahasa

kertas jawapan alas meja

lampu kuning sampul surat

 Kata majmuk yang mendukung makna yang berunsur
kiasan atau simpulan bahasa.

• Contoh:

• kaki bangku kutu embun

• ambil hati buta hati

• mandikerbau tidur ayam

 Kata majmuk yang terdiri daripada kata yang telah mantap
penulisannya sebagai serangkai atau sebagai satu
perkataan kekal ditulis serangkai, iaitu bagi kata inajmuk
yang berikut:

• Setiausaha,Jawatankuasa
,beritahu,kerjasama,warganegara, tandatangan,
pesuruhjaya,tanggungjawab,kakitangan,olahraga,
antarabangsa,sukarela,bumiputera,suruhanjaya, matahari

• Selain kata-kata di atas, menurut Tatabahasa
Dewan (2010), kata majmuk umum yang juga
ditulis serangkai ialah

• Peribadi dinihari sukacita apabila
padahal bagaimana

• dukacita apakala darihal kenapa
peribahasa kepada

• manakala barangkali perikemanusiaan
daripada walhal kadangkala

 Kata majmuk bebas dan istilah yang ditulis
terpisah, serta simpulan bahasa yang
menerima apitan, hendaklah ditulis serangkai.
Contoh:

i. Nyah bau - mengenyahbaukan

ii. usaha sama - diusahasamakan

iii. warganegara - kewarganegaraan

iv. setiausaha - kesetiausahaan

v. ijabkabul - mengijabkabulkan

vi. anaktiri - dianaktirikan

vii. kuat kuasa - penguatkuasaan

 Apabila sesuatu kata nama majmuk yang ditulis
terpisah periu digandakan, pengulangan hanya
berlaku pada kata nama yang diterangkan, iaitu
pada kata yang pertama, bukan seluruh kata
majmuk itu.

• Contoh:

i. ketua jabatan -> ketua-ketua jabatan

ii. rumah kebajikan-> rumah-rumah kebajikan

iii. pelabur asing -> pelabur-pelabur asing

iv. menteri luar -> menteri-menteri luar

v. pekerja tempatan-> pekerja-pekerja tempatan

Penulisan kata ganda

 Kata ganda ditulis dengan menggunakan
tanda sempang (-). Terdapat tiga jenis kata
ganda dalam bahasa Melayu.

 Pertama, kata ganda penuh, yang mungkin
terdiri daripada kata ganda yang menunjukkan
maksud jamak atau kata ganda semu.

 Kata ganda penuh/seluruh melibatkan seluruh
kata dasar yang diulang atau digandakan
tanpa sebarang perubahan bentuk.



 Kata ganda berentak ialah kata ganda yang
mengalami persamaan atau penyesuaian bunyi
(rima) di pangkal, di hujung, atau seluruhnya
apabila digandakan.

• Contohnya:

i. persamaan bunyi di pangkal: lalu-lalang, beli-
belah, dentam-dentum, bengkang-bengkok,
desas-desus, dan sebagainya.

ii. persamaan bunyi di hujung: karut-marut, cerai-
berai, calar-balar, dan sebagainya.

iii. penyesuaian bunyi seluruhnya: compang-
camping, dolak-dalik, huyung-hayang dan selok-
belok dan sebagainya.

• Kata ganda berimbuhan ialah kata ganda yang
menerima imbuhan sama ada awalan, apitan,
sisipan, atau akhiran.

• Contoh :

• Klitik ialah istilah yang digunakan untuk ganti
nama singkat. Bentuk ini sering digunakan oleh
pengguna bahasa berdasarkan keperluan budaya.
Bentuk yang lazim digunakan ialah kau-, -mu, -ku,
dan -nya.

• Bentuk singkat ini tidak boleh berdiri sendiri
sebagai perkataan. Oleh itu, ganti nama ini perlu
dicantumkan pada kata dasar yang mendahului
atau mengikutinya.Contoh:

• kaubaca
• kucari
• kepunyaanku
• keperluanmu
• bukunya

• Kata sendi nama merupakan kata depan kepada
kata nama.

• Kata sendi bertugas sebagai kata yang
merangkaikan frasa nama dengan kata-kata atau
frasa-frasa yang lain.

• Kata sendi memerlukan frasa nama untuk
membentuk frasa sendi supaya dapat bertugas
sebagai predikat ayat.

• Antara kata sendi yang lazim digunakan dalam
Bahasa Melayu ialah seperti : di, ke, dari,
daripada, kepada, pada, bagi, demi, tentang,
seperti, bagai, umpama, sejak, terhadap, akan,
oleh, hingga, sampai, antara, untuk, dengan,
dalam, dan sebagainya





2.6 TANDA BACA

• Tanda baca ialah simbol atau tanda yang
digunakan untuk memberri isyarat kepada
pembaca supaya melakukan sesuatu dalam
bacaan.

• Ia diletakkan di temapt-tempat tertentu dalam
ayat berdasarkan tujuan dan kesesuaiannya.

Tanda baca utama ialah “)
• tanda Noktah atau titik ( . )
• Tanda koma ( , )
• Tanda tanya atau soal ( ? )
• Tanda seruan ( ! )
• Tanda sempang atau sengkang ( - )
• Tanda noktah bertindih ( : )
• Tanda pengikat kata atau petik ( “