เอกสารประกอบการเรียน

เอกสารประกอบการเรยี น

วชิ า พลศกึ ษาเพื่อพัฒนาสุขภาพ ๒๐๐๐๐ - ๑๖๐๓
กีฬาวอลเลย์บอล ทักษะการเล่นลกู สองมอื บน

หลกั สูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พทุ ธศักราช 2562

นางสาวอจั ฉรา ผิวมะลิ
ตำแหนง่ ครู อนั ดับ คศ.๑
วิทยาลัยเทคนคิ พิษณโุ ลก แผนกวิชาสามัญสัมพันธ์
สำนกั งานคณะกรรมการการอาชีวศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ก
คำนำ

เอกสารประกอบการสอนวิชาพลศึกษาเพื่อพฒั นาสขุ ภาพ รหสั วชิ า ๒๐๐๐๐ - ๑๖๐๓ ทักษะการเล่นลูก
สองมือบนฉบับนี้ เรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญตามหลักสูตร
ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) พุทธศักราช ๒๕๖๒ ของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา โดยได้จัดทำ
เอกสารประกอบการเรียน ทักษะการเล่นลูกสองมือบน ซึ่งมีเนื้อหาในหนังสือเรียนเล่มนี้ประกอบด้วย
ความหมายของการเล่นลูกสองมือบน ความสำคัญของการเล่นลูกสองมือบน จุดมุ่งหมายของการเล่นลูกสอง
มือบน การเตรียมความพร้อมการเล่นลูกสองมือบน วิธีการเล่นลูกสองมือบน รูปแบบการเล่นลูกสองมือบน
ลกั ษณะการเล่นลูกสองมือบน แบบฝกึ ทักษะการเล่นลูกสองมือบน โดยเน้อื หาจะมีความสัมพันธ์และต่อเนื่องกัน
มกี ารยกตวั อยา่ งและภาพประกอบอย่างชัดเจน ผู้เรยี นสามารถทำแบบทดสอบท้ายบทและตรวจคำตอบกับเฉลย
ทีถ่ ูกตอ้ งด้วยตนเอง ทำให้ผเู้ รยี นสามารถทราบการพัฒนาตนเองไดท้ นั ที

หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารประกอบการเรียนเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน ครู และผู้สนใจทั่วไป
สมดงั เจตนารมณ์ของผู้เรยี บเรียง หากมีขอ้ เสนอแนะประการใด ผเู้ รียบเรยี งยนิ ดนี อ้ มรบั ไวด้ ้วยความขอบคุณย่งิ

ครอู ัจฉรา ผิวมะลิ
ผเู้ รยี บเรยี ง

สารบัญ ข

เร่ือง หนา้
คำนำ ก
สารบญั ข

ทกั ษะการเล่นลกู สองมอื บน 3
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 5
ความหมายของการเล่นลูกสองมอื บน 6
ความสำคัญของการเล่นลกู สองมอื บน 6
จดุ มงุ่ หมายของการเลน่ ลูกสองมอื บน 7
การเตรียมความพร้อมของการเล่นลูกสองมือบน 10
วธิ ีการเล่นลูกสองมือบน 16
รปู แบบการเลน่ ลกู สองมือบน 16
ลกั ษณะการเล่นลกู สองมือบน 19
แบบฝกึ ทกั ษะการเล่นลกู สองมอื บน 23
แบบทดสอบหลงั เรียน
26
เอกสารอา้ งองิ

1

2

สาระสำคญั
กีฬาวอลเลย์บอลเป็นกิจกรรมทางพลศึกษาที่มีผู้นิยมเล่นทั้งผู้ชายและผู้หญิง มีความเหมาะสม

ที่จะนำไปใช้ในการเรียนการสอน เพื่อเป็นการฝึกฝนและส่งเสริมบุคลิกภาพที่ดีแก่ผู้เรียน ส่งผลให้ร่างกาย
แข็งแรง มีความคล่องแคล่วว่องไว และมีน้ำใจนักกีฬา ตลอดจนรู้จัก กฎ กติกา มารยาทในการเป็นผู้เล่นและ
มารยาทในการเปน็ ผ้ชู มท่ดี ี จะทำใหก้ ารเล่นกีฬาและการชมกีฬาเกิดความสนกุ สนาน

สมรรถนะประจำหนว่ ย
1. แสดงความรู้เกี่ยวกับหลักการออกกำลังกาย หลักการเสริมสร้างสมรรถภาพทางกาย หลักการ

ปฐมพยาบาลการบาดเจ็บจากการเล่นกฬี า และหลกั การปฏบิ ัตติ นในการดแู ละเล่นกีฬา
2. ปฏิบัตกิ ิจกรรมกีฬาไทย/กีฬาสากลตามกฎ กติกาและมารยาทท่ีกำหนด

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
1. ด้านความรู้ (K)
๑.๑ นักเรยี นมคี วามรู้และเขา้ ใจวิธกี ารเลน่ ลูกสองมือบน (การเซต)
๑.๒ นักเรยี นสามารถอธิบายทักษะการเล่นลกู สองมือบนได้
๒. ด้านทักษะ (P)
๒.๑ นักเรยี นสามารถปฏบิ ัตทิ กั ษะการเลน่ ลกู สองมอื บนได้
๓. ด้านคณุ ธรรมจริยธรรม (A)
๓.๑ มีความรับผิดชอบ ซื่อสัตย์ สนใจใฝ่หาความรู้ ความสามัคคี ความกตัญญูกตเวที

ความมมี นุษยสัมพันธ์ รบั ฟังความคิดเห็นของผอู้ น่ื และกลา้ แสดงออก

สาระการเรยี นรู้
1. ความหมายของการเลน่ ลกู สองมือบน
๒. ความสำคญั ของการเลน่ ลูกสองมือบน
๓. จดุ มงุ่ หมายของการเล่นลกู สองมือบน
๔. การเตรยี มความพร้อมการเล่นลูกสองมือบน
๕. วิธกี ารเลน่ ลูกสองมือบน
๖. รูปแบบการเลน่ ลูกสองมือบน
๗. ลกั ษณะการเลน่ ลูกสองมอื บน
๘. แบบฝึกการเล่นลูกสองมือบน

3

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ทักษะการเล่นลกู สองมือบน
วิชา พลศกึ ษาเพ่ือพัฒนาสุขภาพ รหสั วิชา ๒๐๐๐๐-๑๖๐๓ ระดบั ชนั้ ประกาศนียบัตรวิชาชพี

จำนวน ๑๐ ขอ้ คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน เวลา ๑๐ นาที

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นเลือกคำตอบท่ีถกู ทีส่ ุดเพยี งขอ้ เดียว
๑. ข้อใด ไม่ใช่ ทมี่ าของแรงท่ีนกั กีฬาจะเลน่ ลกู สองมือบน

ก. น้วิ มอื ทกุ นิว้
ข. ขอ้ มอื
ค. แขนทอ่ นลา่ ง
ง. หวั เข่า
๒. เป้าหมายสำคญั ของการเล่นลกู สองมือบนเพ่ืออะไร
ก. ส่งลกู บอลให้เพ่อื นเลน่ ลกู สองมือล่าง
ข. เพื่อให้เพ่ือนในทีมตบลูกบอล
ค. เพื่อความแม่นยำในการเล่นลูกไปฝง่ั ตรงข้าม
ง. เพอ่ื ส่งลกู บอลหลอกล่อคตู่ อ่ สู้
๓. นกั เรียนคิดว่าตำแหน่งทเี่ หมาะสมจะเล่นลกู สองมือบนได้ดที ่ีสดุ คอื ตำแหน่งใด
ก. ตำแหน่งกลางหนา้
ข. ตำแหนง่ กลางหลัง
ค. ตำแหน่งหนา้ ซา้ ย
ง. ตำแหนง่ หนา้ ขวา
๔. ผทู้ ี่ทำหน้าทเี่ ลน่ ลกู สองมือบนส่วนใหญ่จะเลน่ ลกู ครัง้ ที่เทา่ ไหร่
ก. ลูกที่ ๑
ข. ลูกที่ ๒
ค. ลูกท่ี ๓
ง. ถกู ทกุ ข้อ
๕. ข้อใดกลา่ ว ถูกตอ้ ง ในการยืนเลน่ ลูกสองมือบน
ก. ยืนใหม้ ีเทา้ นำเทา้ ตาม
ข. เท้าทัง้ สองขา้ งยืนคู่กัน
ค. ยนื เต็มเท้าเพอ่ื การทรงตวั ท่ดี แี ละเคลื่อนท่ี
ง. ขอ้ ก และ ขอ้ ข ถกู

4

๖. ลกู ท่เี กิดจากการเลน่ ลูกสองมอื บนจะเปน็ ลักษณะอย่างอะไร
ก. เปน็ ลกู ท่ีควบคมุ ทิศทางได้งา่ ย
ข. ลูกที่แรงและเรว็
ค. ลกู จะโดง่ และช้า
ง. เปน็ ลูกทบี่ ังคบั ทศิ ทางไมไ่ ด้

๗. การเล่นลกู สองมือบนน้ิวในขอ้ ใดทช่ี ว่ ยควบคมุ ทิศทางของลกู บอล
ก. นว้ิ โปง้
ข. นว้ิ ชี้
ค. นว้ิ กลาง
ง. นว้ิ นาง

๘. การเล่นลกู สองมือบนน้ิวในขอ้ ใดสำคัญที่สุดในการเลน่ ลูกบอล
ก. น้วิ โปง้ นิว้ ชี้ นวิ้ กลาง
ข. นิ้วช้ี น้ิวกลาง นว้ิ นาง
ค. น้วิ กลาง นิว้ นาง น้วิ ก้อย
ง. ข้อ ก และ ขอ้ ข ถูก

๙. ขอ้ ใดกล่าว ถูกตอ้ ง ในการเล่นลกู สองมือบน
ก. การเล่นลกู สองมือบนใช้นวิ้ ๒ นวิ้ คือนิ้วชี้และนิ้วกลาง
ข. การเล่นลกู สองมอื บนต้องใช้แรงส่งจากแขนและข้อมือ
ค. การเลน่ ลูกสองมอื บนนิ้วทส่ี ำคญั ที่สดุ คือนว้ิ ช้ี
ง. นวิ้ กลางชว่ ยควบคุมทิศทางของลูกบอล

๑๐. ในขณะแข่งขนั ผเู้ ลน่ ลูกสองมือบนเลน่ ลูกแรกเปน็ การเลน่ ๒ จังหวะกรรมการจะตดั สินอยา่ งไร
ก. เป่านกหวดี แลว้ ใหฝ้ ่ายเดมิ เสริ ์ฟใหม่
ข. เล่นต่อไดแ้ ตไ่ มน่ ับจำนวนครงั้ ทีเ่ ลน่ ลกู สองมอื บน
ค. เป่านกหวีดแลว้ เปล่ยี นใหอ้ กี ฝา่ ยเสริ ์ฟ
ง. ใหผ้ ู้เล่นทุกคนเลน่ ต่อได้ตามปกติ

5

การเล่นลูกสองมือบน

การเลน่ ลูกสองมือบน (การเซต Set-up)
การเล่นวอลเลย์บอลในปัจจุบัน ทักษะการเล่นลูกสองมือบนหรือการเซตถูกนับว่ามีความสำคัญยิ่ง

ในเกมการแข่งขัน เนื่องด้วยแต่ละทีมสามารถเล่นลูกได้ ๓ ครั้ง และการเล่นลูกจำนวน ๓ ครั้งนั้น
อย่างน้อย ต้องมีการเล่นลูกสองมือบนหรือการเซต ๑ ครั้งหรือมากกว่า ด้วยในการเล่นปัจจุบันผู้เล่น
สามารถเล่นลูกสองมือบนหรือการเซตในการเล่นลูกครั้งแรกได้ ทำให้เกมการแข่งขันวอลเลย์บอล
มีความสนกุ สนานมากยงิ่ ข้ึน อกี ทงั้ การเล่นลูกสองมือบนยังเป็นการตั้งลูกวอลเลย์บอลที่แน่นอนกว่าวิธีการเล่น
ดว้ ยทกั ษะอ่ืน แต่ละทมี จะมีผู้ท่ีมีความสามารถในการเล่นลูกสองมือบน ๑ หรือ ๒ คนก็ได้ ซึ่งถ้าทีมใดมีผู้เล่น
ลูกสองมือบนได้ดี พร้อมทั้งมีความสามารถทางทักษะการตบที่ดีด้วย จะทำให้ทีมนั้นมีเกมการรุก
ทมี่ ปี ระสิทธภิ าพมาก เพราะสามารถทำเกมรุกได้ ๓ คน ตลอดเวลาการแข่งขนั นกั กีฬาที่เล่นในตำแหน่งตวั เซต
หรือผู้เล่นลูกสองมือบนของทีมนับว่าเป็นมันสมองหรือกองบัญชาการของทีม ซึ่งการรุกจะมีประสิทธิภาพ
มากหรือน้อยย่อมขึ้นอยู่กับการตัดสินใจในการเล่นลูกทุกครั้งของตัวเซต เพื่อหาจุดอ่อนและช่องว่างของ
ทีมคตู่ ่อสู้ในขณะแขง่ ขนั

ความหมายการเลน่ ลูกสองมือบน (การเซต Set-up)
การเล่นลูกสองมือบนหรือการเซตนับว่าเป็นทักษะพื้นฐานที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการตั้งลูกบอล

ให้เพอ่ื นรว่ มทีมตบลูกบอลไปยังฝ่ายตรงข้าม มีผใู้ หค้ วามหมายไวต้ า่ งๆกนั ดังนี้
สรุ ศกั ด์ิ เครอื หงส์ (๒๕๔๖, หนา้ ๑๘) กล่าวไว้ว่า การเล่นลกู สองมอื บน หมายถงึ การเล่นลูกบอล

เมื่อลอยเข้าใกล้มือในระยะที่สามารถจะเล่นลูกได้ ให้ออกแรงจากบริเวณส่วนใต้โคนนิ้วหัวแม่เท้า ( ball of
foot) กระทำตอ่ พ้ืน แล้วสง่ แรงผา่ นขอ้ ต่อต่างๆ คือ ข้อเท้า เขา่ สะโพก ไหล่ ศอก ขอ้ มือและข้อนว้ิ ตามลำดับ
โดยให้ปลายนิ้วทั้งหมดสัมผัสลูกบอลพร้อมกันนิ้วหัวแม่มือ นิ้วชี้และนิ้วกลางจะรับน้ำหนักลูกบอลมากที่สุด
ส่วนนว้ิ นางและน้ิวกอ้ ยทำหนา้ ทีช่ ่วยประคองลกู บอล

วรี ะพงษ์ บางท่าไม้ (๒๕๔๖, หนา้ ๖๖-๖๗) กล่าวไวว้ า่ การเลน่ ลกู สองมือบน หมายถึง การวางมือ
ลูกบอลเคลื่อนมาได้ระยะใกล้ ให้ยกมือทั้งสองขึ้นวางเหนือหน้าผาก โดยให้ห่างจากหน้าผากประมาณ
๑๐ เซนติเมตร ข้อศอกทั้งสองข้างกางออกด้านข้างเป็นมุม ๔๕ องศา ยกขึ้นในระดับหัวไหล่ ตามองลอดช่อง
ระหว่างมือทั้งสอง มือทั้งสองกางนิ้วออกพอประมาณทำมือทั้งสองให้มีลักษณะเหมือนมีลูกบ อลอยู่ในมือ
ให้เกร็งนิ้วหรือฝ่ามือและส่งแรงเมื่อลูกบอลเคลื่อนมาเกือบถึงมือให้ผ่อนมือ ตามลูกบอลลงมาเล็กน้อย
ให้ลูกบอลสัมผัสมือและนิ้วมากที่สุด เพื่อโอกาสในการบังคับลูกบอล เมื่อมือเริ่มสัมผัสกับลูกบอลให้ออกแรง
ต้านน้ำหนักของลูกบอลไว้ แล้วให้ใช้แรงส่งจากนิ้ว ข้อมือ ข้อศอกและข้อเท้ารวมเป็นแนวเดียวส่งลูกบอล
ไปสเู่ ปา้ หมายท่ตี ้องการ

6

สรปุ
การเล่นลูกสองมือบน (การเซต set-up) หมายถึง การเล่นลูกด้วยปลายนิ้วมือทั้งสองข้างพร้อมกัน
และส่งแรงเมื่อลูกบอลเคลื่อนมาเกือบถึงมือให้ผ่อนมือ ส่งลูกบอลในทิศทางที่ต้องการ โดยมีจุดหมาย
เพ่ือรบั ลกู แรกหรอื เพอื่ ส่งใหผ้ เู้ ล่นในทมี ตบลูกไปยังฝ่ายตรงขา้ มอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ

ความสำคญั ของการเลน่ ลูกสองมือบน
อุทัย สงวนพงศ์ (๒๕๔๖, หน้า ๔๐) ได้กล่าวถึงความสำคัญของการเล่นลูกสองมือบนหรือการเซต

ไว้ว่า การเซตเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญอย่างหนึ่งของการเล่นวอลเลย์บอล ผู้เล่นทุกคนจึงต้องเซตลูกบอล
ให้ได้และในทีมหนึ่ง ๆ จะมีคนเซตที่ดีที่สุดเพียงหนึ่งหรือสองคน เพราะตัวเซตเป็นหัวใจของทีม
ในการท่ีจะสร้างเกมรกุ

สมชาย ประเสริฐศิริพันธ์ และคณะ (๒๕๔๖, หน้า๙๑) ได้กล่าวถงึ ความสำคญั ของการเล่นลูกมือบน
หรือการเซตไว้ว่า ทักษะการเล่นลูกสองมือบนหรือการเซตลูกบอลเป็นทักษะที่สำคัญที่ทำให้เกมรุก
มีประสิทธิภาพ เพราะทักษะการเซตมีความแน่นอนและแม่นยำในการตั้งลูกมากกว่าการเล่นลูกบอล
สองมอื ลา่ ง

สรุป
การเล่นลูกมือบน หรือที่เรียกว่า การเซต นับเป็นทักษะพื้นฐานที่สำคัญอย่างยิ่ง ผู้เล่นทุกคน
ต้องฝึกฝนให้ชำนาญ เพราะการเซตมีความแน่นอนและแม่นยำในการตั้งลูกบอลให้ผู้เล่นอื่นตบลูกในเกม
การแข่งขัน ตัวเซตถือว่าเป็นหัวใจของทีมที่จะสร้างเกมรุกให้มีประสิทธิภาพ ทีมที่มีตัวเซต บอลที่ดีทีมน้ัน
ก็มกั จะประสบความสำเร็จในการแขง่ ขนั

จุดมุ่งหมายของการเลน่ ลูกสองมือบน
สุรศักดิ์ เครือหงส์ (๒๕๔๖, หน้า๖๙) ได้กล่าวไว้ จุดประสงค์สิ่งเดียวของการเล่นลูกสองมือบน คือ

การตั้งชูลูกบอลให้มีความสัมพันธ์กับผู้ตบ โดยคำนึงถึงระยะห่างจากตาข่ายมากน้อยเท่าใด ประกอบกับ
ความสามารถของผู้ตบ องค์ประกอบของความสัมพันธ์กันทั้งสองประการนี้คือ ผู้เล่นยืนในท่าเตรียมพร้อม
ความสูงของผู้ตัง้ ชูลูกบอล ความสูงของระยะลูกบอล วิถีโค้งของลกู บอลท่ีลงสู่พื้นที่หมายทีจ่ ะใหล้ ูกบอลตกลง
ในตำแหน่งใด หลักสำคัญของการเล่นลูกสองมือบนคือทำให้ผู้ตามสามารถตบลูกนั้น ๆ ได้อย่างหนักหน่วง
ตรงตามจุดมุ่งหมายของผู้ตั้งชูลูกบอลนั้นและความถนัดของผู้ตบโดยผู้ตั้ งชูลูกบอลจะต้องมีความเข้าใจ
ถงึ ความสามารถของผตู้ บว่าชอบลกู ในลักษณะใด กพ็ ยายามตั้งใจป้อนลกู บอลให้ตามลกั ษณะที่เขาชอบ

สรปุ
จุดมุ่งหมายของการเล่นลูกสองมือบน ก็เพื่อตั้งลูกบอลให้ผู้ตบ ทั้งนี้ต้องมีความสัมพันธ์ทั้งกันและกัน
จะต้องคำนึงถึงระยะห่างของลูกบอลกับผู้ตามและระยะที่ห่างจากตาข่าย รวมถึงองค์ประกอบของผู้ตบบอล

7
โดยมีหลักสำคัญว่าจะตั้งลูกบอลอย่างไร เพื่อให้ผู้ตบสามารถแสดงศักยภาพการตบของตนเองได้มากที่สุด
เป็นการตบทีม่ ปี ระสิทธภิ าพในการรกุ ครง้ั นนั้ และสุดทา้ ยคือ การตบตามจุดหมายของตนเองเป็นสำคัญ
การเตรียมพรอ้ มการเลน่ ลกู สองมอื บน

ทรงศักดิ์ เจริญพงศ์ (๒๕๔๖, หน้า ๔๔) ได้กล่าวถึง การเตรียมพร้อมการเลน่ ลูกสองมือบนได้ดังน้ี
๑. ยกมอื ทัง้ สองขน้ึ อยู่ประมาณหน้าผาก กางนวิ้ ออก
๒. กางข้อศอกออกเลก็ นอ้ ย ให้แขนทอ่ นบนกบั ท่อนล่างทำมมุ ในลกั ษณะเปน็ มุมฉาก
๓. หงานฝา่ มือและเงยหน้าขึน้
๔. ย่อเข่าเลก็ น้อย

รปู ภาพแสดงทักษะการเตรยี มความพร้อมการเล่นลกู สองมือบน
อทุ ยั สงวนพงศ์ และสมบัติ คณุ ามาศปกรณ์ (๒๕๔๖, หนา้ ๒๔-๒๕) ได้กลา่ วถงึ หลักการโดยท่ัวไปในการเล่น
ลกู สองมือบน ไวด้ ังน้ี

๑. ยกมือทั้งสองขึ้นอยู่ประมาณหน้าผากมือทั้งสองห่างจากใบหนา้ ประมาณ ๑ กำมือกางนิ้วออกกาง
ข้อศอกออกเล็กน้อย ข้อศอกอยู่ระดับเสมอไหล่ กางนิ้วออกนิ้วมืองอเป็นรูปครึ่งวงกลม ปลายนิ้วก้อย
อยูข่ ้างหน้า น้วิ หัวแม่มอื เปน็ น้ิวท่รี องรับลกู บอล นว้ิ นางเปน็ นว้ิ ทใี่ ชอ้ อกแรงและชว่ ยควบคุมทิศทางของลูกบอล
นว้ิ ชแ้ี ละนิ้วกลางเปน็ นว้ิ ท่ีช่วยน้วิ นางโดยทำงานสัมพนั ธ์กนั กับขอ้ มือดว้ ย

รูปภาพแสดงลักษณะของมือและตำแหนง่ ของมือในการเล่นลกู สองมือบน

8
๒. ยืนให้เท้าทัง้ สองแยกห่างกันประมาณ ๑ ช่วงไหล่ หรือกว้างกว่าเล็กน้อยจะยืนให้ปลายเท้าทั้งสอง
เสมอกันหรือเท้าใดเท้าหนึ่งเป็นเทา้ นำก็ได้ ยกส้นเทา้ ข้นึ เล็กน้อย ยอ่ เขา่ แขม่วท้องโน้มตัวไปข้างหน้าเล็กน้อย
ปลอ่ ยไหลต่ ามสบายไม่เกร็ง
๓. การเคลื่อนที่เข้าหาลูกบอลนั้น จะต้องพยายามเคลื่อนที่ไปยังตำแหน่งที่ถูกบอลจะตกให้ลูกบอล
อยเู่ หนือศรี ษะบริเวณหนา้ ผาก
๔. เมื่อย่อเข่า ยกมือขึ้นแล้วขณะที่ลูกบอลสัมผัสนิ้วมือ ส่งแรงจากแรงสปริงของนิ้วพร้อมกับแรงส่ง
จากข้อมอื ข้อศอก รวมทัง้ การเหยยี ดแขนและเขา่ ออกไป
ชาญฤทธิ์ วงษป์ ระเสรฐิ (ม.ป.ป., หน้า ๗-๙) ไดก้ ล่าวถงึ การเตรียมพร้อมการส่งลูกบอลด้วยมือบน
(Set) ไว้ดงั น้ี
๑. การเตรียมพร้อมที่จะเคลื่อนที่ไปเซตเป็นการเตรียมพร้อมที่จะเคลื่อนที่ไปอยู่ใต้ลูกบอล
ซึ่งในขณะเดยี วกนั ตอ้ งกางนว้ิ ออกใหพ้ ร้อมทจี่ ะเซตบอลได้

รูปภาพแสดงการเตรยี มความพร้อมทจ่ี ะเคล่ือนทไี่ ปเซต
๒. การเตรียมพร้อมขณะอยู่ใต้ลูกบอล จะกางน้ิวทั้งหมดออกและยกไว้ตรงใบหน้าตามองลูกบอลผ่าน
ระหว่างมอื ท้งั สองขา้ ง ส่วนแขนนน้ั ตอ้ งงอเปน็ มุมฉาก ซง่ึ เป็นพื้นฐานทสี่ ำคัญอยา่ งยิง่ ของผ้เู ล่นทุกคนไม่เฉพาะ
ผู้เลน่ ท่ีทำหนา้ ท่ีเป็นตัวเซตเทา่ น้ัน

รปู ภาพการเตรียมความพร้อมขณะอยู่ใตล้ ูกบอล

9
๓. การเตรียมพร้อมที่จะเซต โดยลำตัวเอนไปด้านหลังเล็กน้อย เป็นการเตรียมพร้อมที่จะเซตบอล
ไปในทิศทางใดก็ได้อีกลักษณะหนึ่ง เริ่มจากการเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วไปอยู่ใต้บอลแล้วเอนส่วนบนของลำตัว
ไปดา้ นหลงั เล็กน้อย บอลต้องอยู่ตรงหน้าผากจึงจะเป็นจุดที่ดีท่ีสุด เพราะจะทำให้สามารถเซตบอลไปข้างหน้า
หรือขา้ งหลังก็ได้ทมี ตรงขา้ มจะไมส่ ามารถอ่านทิศทางของบอลไดเ้ ลย

รปู ภาพแสดงการเตรียมความพรอ้ มท่ีจะเซตโดยลำตัวเอนไปดา้ นหลังเล็กน้อย
๔. การเตรียมความพร้อมเซตบอลไปในทิศทางใดก็ได้ จากท่าเตรียมพร้อมในรูปทำให้มีผู้สกัดกั้น ๒
คน ของทีมตรงข้ามต้องอยู่ใกล้ ๆ ตัวเซตเพราะไม่สามารถอ่านทิศทางการเซตบอลของการเซตได้ จากน้ัน
ตวั เซตกพ็ รอ้ มท่ีจะเซตบอลไปในจดุ ทต่ี ัวตบจะทำการตบได้อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ

รูปภาพแสดงลักษณะการเตรยี มความพร้อมเซตบอลไปในทศิ ทางใดก็ได้

10
วธิ กี ารเลน่ ลกู สองมอื บน

พิชิต ภูติจนั ทร์ (๒๕๔๖, หนา้ ๔๘) ไดก้ ล่าวถึง วธิ กี ารเลน่ ลูกสองมือบนไวด้ งั นี้
๑. เคล่อื ท่ใี หเ้ ร็วไปอยใู่ ต้ลูกบอล
๒. สไลด์เทา้ เร็วๆ หรอื กา้ วไขวใ้ นจังหวะสดุ ทา้ ยใหเ้ ท้าอยเู่ หล่ือมหน้าหลงั
๓. งอเขา่ เลก็ น้อยเท่าลูกบอลลอยมาต่ำ เพอื่ ให้ศีรษะอยู่ใต้ลูกบอล
๔. ต้ังมือและแขนใหเ้ สร็จก่อนท่ีลูกบอลจะลอยมาถึง
๕. ศอกกางออกและให้ศอกอยสู่ ูงกวา่ ไหล่
๖. หกั ขอ้ มือใหม้ ือหงาย กางนว้ิ ออก
๗. ตามองลูกบอลทีก่ ำลังลอยมา ดลู กู บอลทางชอ่ งระหวา่ งมอื ทง้ั สอง
๘. ใช้แรงผลักลูกบอลจากนิ้ว แขนและข้อมือ นอกจากต้องการเซตไปไกลๆให้ใช้เท้า เข่า ลำตัว ช่วย
ด้วย
๙. เหยียดเขา่ ใหต้ งึ พร้อมๆกบั จงั หวะการเซต
๑๐. มอื เคลื่อนทตี่ ามลกู บอลท่เี ซตไป และแยกมือออกเมื่อเซตลูกบอลไปแล้ว

รปู ภาพแสดงลักษณะการเคล่อื นที่เพ่ือเล่นลกู สองมือบน

11

ลักษณะการใช้ปลายนิ้วสัมผสั ลูกบอล จุดท่ีสมั ผสั ลกู บอลโดยทัว่ ไปจะเปน็ ลักษณะดงั น้ี

นว้ิ หัวแมม่ ือ ขอ้ นิ้วมือท่ี ๑

น้ิวชี้ ข้อนิว้ มือที่ ๑-๒

นว้ิ กลาง ขอ้ น้ิวมือที่ ๑-๒

นวิ้ นาง ข้อนิว้ มือท่ี ๑

นว้ิ กอ้ ย ข้อน้วิ มือท่ี ปลายน้ิว

รูปภาพแสดงการสัมผัสลกู บอลของนิ้วมอื ทัง้ ๕ น้วิ
เกร็งปลายนิ้วทุกครั้งที่สัมผัสลูกบอลพร้อมกับออกแรงผลักลูกบอล และยืดลำตัวขึ้นเป็นการช่วยส่งลูกบอล
อีกแรงหนึง่

สุรศกั ด์ิ เครอื หงส์ (๒๕๔๖, หนา้ ๑๓-๑๕) ได้กล่าวถงึ การเล่นลูกสองมือบน ดงั น้ี
๑. การเคลื่อนที่ ตัวเซตต้องเป็นคนตัดสินใจและเคลื่อนที่ได้รวดเร็วมีตำแหน่งของมือที่ถูกต้อง และ
เป็นผู้ทม่ี คี วามสามารถพเิ ศษ ขณะที่เรมิ่ เคลอื่ นที่ควรใชเ้ ท้าขวาเป็นเท้าหนา้ และโน้มตัวไปขา้ งหน้าเลก็ น้อย

รูปภาพแสดงลักษณะการเคลอื่ นที่เพ่ือเลน่ ลกู สองมือบน

12
๒. การมองที่ลูกบอลขณะเคลื่อนที่ ตัวเซตต้องมองที่ลูกบอลและตัวรับ เพื่อสามารถปรับจังหวะ
การตบของตวั ตบได้

รูปภาพแสดงลักษณะการมองบอลขณะเคลื่อนท่ี
๓. การทรงตัว ตัวเซตจะต้องมีการทรงตัวที่ดี เท้านำเท้าตาม ยกมือทั้งสองขึ้น กางนิ้วออกให้ลูกบอล
อย่บู รเิ วณดา้ นหน้าของหน้าผาก

รปู ภาพแสดงลกั ษณะการทรงตวั ที่ดี

13
๔. ลักษณะของมือและแขน มือและแขนทำมุม ๙๐ องศา กางศอกออกแต่ไม่กว้างเกินไป ให้มุมที่
ข้อศอกเป็นมมุ ๙๐ องศา ตามองกว้างผ่านมอื ที่ทำเปน็ รูปสามเหลี่ยม

รปู ภาพแสดงลักษณะมอื และแขนทำมุม ๙๐ องศา
๕. รูปมือเป็นรูปถ้วย ก่อนเซตต้องทำมือเป็นลกั ษณะรูปถ้วยในขณะถูกลกู บอล นิ้วชี้และนิ้วกลางตอ้ ง
กางออก นิ้วหัวแมม่ อื อยู่ใต้ลูกบอล น้ิวนางและน้ิวก้อยกางออก

รูปภาพแสดงลกั ษณะรปู มือเป็นรปู ถว้ ย

14
๖. ตำแหน่งลูกบอลที่หน้าผากพยายามให้ลูกบอลอยู่ที่หน้าผาก ปล่อยปลายแขนตามสบายและเกร็ง
น้ิวมือเล็กน้อย

รูปภาพแสดงลักษณะตำแหน่งลกู บอลที่หน้าผาก
๗. การหันหน้าไปทางเป้าหมายเพื่อความแม่นยำในการเซต ตัวเซตต้องมีความมั่นคง
โดยการถ่ายนำ้ หนักตวั จากเท้าหลงั ไปส่เู ท้าหนา้ เข่าและศอกตอ้ งเหยียดไปท่ีลกู บอล

รปู ภาพแสดงลกั ษณะตำแหน่งลูกบอลการหนั หนา้ ไปทางเป้าหมาย

15
๘. การเหยียดข้อศอก สำหรับการเซตสูงไปที่เสาอากาศ ข้อศอกต้องเหยียด ข้อมือและนิ้วมือ
ปล่อยตามสบาย น้วิ มือชี้ไปท่เี ปา้ หมายเหยยี ดแขนลำตวั และส่งลูกไปทเ่ี สาอากาศลักษณะโค้ง

รปู ภาพแสดงลักษณะการเหยียดศอก
๙. การเคลื่อนที่เข้าไปอยู่ใต้ลูกบอล การเซตลูกต่ำ ตัวเซตต้องย่อเข่าให้ต่ำ เท้านำอยู่ข้างหน้า
ซึ่งจะสามารถเซตลูกได้ทุกแบบ ถ้าไม่สามารถย่อเข่าให้อยู่ใต้ลูกบอลได้ ตัวเซตต้องใช้มือล่างแขนต้องเหยียด
และตง้ั บอลให้หา่ งจากตาข่าย

รปู ภาพแสดงลักษณะการเคลื่อนที่เข้าไปอยู่ใตล้ กู บอล

16

รปู แบบของการเล่นลูกสองมือบน
ศรีเกษม อุ่นประดิษฐ์ และคณะ (๒๕๔๖, หน้า ๔๐-๔๑) ได้กล่าวถึงรูปแบบของการเล่น

ลูกสองมือบนดังตอ่ ๆปนี้
๑. ตั้งลูกบอลสูงโด่ง (Hight set) เป็นการตั้งลูกบอลสูงโด่ง เป็นการตั้งลูกบอลเพื่อให้ผู้เล่นแดนหนา้

ซ้าย – ขวา ทำการรุก (ตบ) หรือตั้งลูกสูงโด่งจากข้างสนามมากลางสนาม โดยทั่วไปมักจะตั้งลูกบอล
สูงประมาณ ๔-๕ เมตร และผู้เล่นคนต่อไปจะเป็นผู้เล่นตบลูกบอล การตั้งลูกบอลที่ดีคือการตั้งลูกบอลที่ได้
ระยะของจังหวะตบลูกบอลในการรุกและควรจะตั้งบอลห่างจากตาข่าย ๔๕-๙๐ เซนติเมตร ซึ่งขึ้นอยู่กับ
ตำแหนง่ ของผู้ตบลูกบอลและความแขง็ แรงของการสกดั กัน้

๒. การตั้งลูกเหนือศีรษะ (Overhead set) การตั้งลูกบอลเหนือศีรษะในแนวดิ่งผู้เล่นลูกบอลน้ี
จะต้องคาดคะเนระยะทางวิ่งจากตำแหน่งหน้าซ้าย-ขวา (ปีก) อ้อมมาทำการตบลูกบอลให้สัมพันธ์กับระยะ
ความสูงของลูกบอลที่ตั้งขึ้น การตั้งต้องให้ขึ้นเหนือศีรษะในแนวดิ่งและระวังไม่ให้ลูกบอลลอยโด่งไปข้างหน้ า
เพราะจะทำใหผ้ ตู้ บหลงทางได้ เมือ่ ผตู้ ้ังๆลูกบอลแล้วต้องเคลื่อนที่ตวั ออกจากพนื้ ที่ดังกล่าว เพือ่ ใหผ้ ตู้ บลกู บอล
เข้าทำการรุกต่อไป

๓. การตั้งลูกสกัดกั้น (Short set) การตั้งลูกสั้นเป็นการเล่นลูกบอลเหนือตาข่ายอย่างรวดเร็ว
ผู้ต้งั จะตอ้ งตง้ั ลกู บอลไมส่ ูงเกนิ ๑ เมตร เหนอื ตาข่าย ผู้ตบเคลอ่ื นทีเ่ ข้าทำการตบลูกบอล ณ ตำแหนง่ ของผเู้ ล่น
ตั้งลูกบอลและตบลูกบอลทันทีที่ลูกบอลถูกตั้งขึ้น จะเห็นว่าช่วงเวลาที่ทำการรุกอย่า งรวดเร็วให้ผู้เล่น
ตบลูกบอลเคลื่อนทีท่ นั ทีท่ลี ูกบอลหลดุ จากมือของผ้เู ล่น ทักษะน้ีถกู คดิ คน้ ขนึ้ โดยนักกีฬาวอลเลย์บอลชาวญ่ีปุ่น
เมือ่ ปี ค.ศ. ๑๙๖๙ การตัง้ ลูกบอลนี้ต้องข้นึ อยูก่ ับการตดั สนิ ใจของผู้ต้งั ลูกบอลกับผเู้ ล่นตบลกู บอลสมั พนั ธ์กัน

๔. การตั้งลูกบอลแบบพุ่งขนาด (Parallel set) เป็นการตั้งลูกบอลเพื่อลดเวลาเคลื่อนที่ของลูกบอล
ทำให้การรุกตบลูกบอลเร็วขึ้น จึงให้ตั้งลูกบอลส่งลูกบอลแบบวอลเลย์บอลระดับศีรษะข้างหน้าด้วยความแรง
และเรว็ ใหล้ กู วิ่งไปยงั ตำแหน่งท่จี ะส่งลูกบอลไปดว้ ย

ลกั ษณะการเล่นลูกสองมอื บน
ชาญฤทธิ์ วงษ์ประเสรฐิ (ม.ป.ป., หนา้ ๘-๑๐) ไดก้ ล่าวถงึ ลักษณะของการเล่นลูกสองมือบนตา่ ง ๆ

ดงั น้ี
๑. การเซตบอลไปด้านหลัง
การเซตบอลไปด้านหลังจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องแอ่นหลังแล้วดันสะ โพกไปข้างหน้าขณะที่มือ

จะถูกลูกบอล เท้าหลังจะต้องก้าวไปข้างหน้า พร้อมกับยกข้อศอกตามบอลที่เซตออกไป โดยหงายมือไปข้าง
หลังและฝ่ามือหงายข้ึนมาเพดาน

17

๒. การเซตบอลทจ่ี ะเซตไปได้ท้งั ดา้ นหน้าและด้านหลงั
การเซตบอลที่จะทำให้ผู้สกัดกั้นดูไม่ออกว่าจะเซตบอลไปทิศทางไหน จะต้องย่อเข่าทั้งสองข้างลง

แต่ลำตวั ตอ้ งตรง ซง่ึ ทำให้สามารถเซตบอลไปในทิศทางใดก็ได้
๓. การกระโดดเซตบอล
การกระโดดเซตบอลในลักษณะนี้ ใชห้ ลักการเดียวกบั ท่ีกล่าวมาคือการยกมือข้ึน กางนิ้วออกลำตัว

ตรงและขาตอ้ งงอเพ่ือให้สามารถเพมิ่ กำลงั ได้มากข้ึนเมื่อต้องการจะเซตบอลไปใหใ้ กลๆ้
๔. การเซตบอลทอ่ี ยู่ห่างจากตาขา่ ย
เมื่อผู้เล่นต้องเคลื่อนที่เข้าหาบอลที่อยู่ห่างจากตาข่าย ถ้าบอลลอยมาอยู่ในระดับต่ำและห่างจาก

ตาข่ายเลก็ น้อย ผู้เลน่ ต้องเคลือ่ นท่ีไปอยู่ใต้บอลแล้วจึงเซตบอล
๕. การคุกเข่าเซต
ถา้ บอลแรกถูกส่งมาในระดับต่ำมาก ปกติมกั จะต้องใชม้ ือลา่ ง (Under Hand) ส่งบอลให้เพ่ือนร่วม

ทีมตบ ซึ่งเหมือนกับแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้าแบบขอไปที ถ้าสามารถเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วไปอยู่ใต้บอล
ที่ลอยมาในระดับต่ำ คุกเข่าลงและเอนส่วนบนของลำตัวไปด้านหลังเล็กน้อย ก็จะสามารถเซตบอลที่ลอยมา
ในระดบั ต่ำไปในทศิ ทางใดกไ็ ด้ เช่น ทา่ เซตบอลไปทางด้านหลังและคกุ เขา่

๖. การกระโดดเซตบอลไปดา้ นหลัง
การเซตจะกระโดดพร้อมทั้งเอนตัวไปด้านหลังเล็กน้อย โดยไม่ให้ผู้สกัดกั้นของทีมตรงข้าม

คาดคะเนทิศทางของบอลได้ การกระโดดเซตบอลไปทางด้านหลังนั้นต้องใช้ลูกบอลคลอ้ ยไปทางด้านหลังของ
หน้าผาก เมื่อกระโดดขึ้นไปแล้ว เอนส่วนบนของลำตัวไปด้านหลังเล็กน้อยพร้อมกับแหงนคอข้ึ นบอลจะได้
ลอยอยู่เหนือหน้าผากพอดี แล้วจึงเซตบอลไปข้างหลังด้วยการขยับข้อมือ เมื่อพิจารณากันให้ดีแล้วจะพบว่า
ท่ากระโดดเซตบอลไปทางด้านหลังของผู้เลน่ ท้ังสองคนไม่ได้แตกต่างกันเลย

๗. การเซตบอลท่ีจะเปล่ียนทิศทางของบอลได้อย่างฉบั พลัน
สังเกตการณ์ยกข้อศอก การกางนิ้วมือ รวมทั้งทรวดทรงของลำตัวผู้เล่นต้องเริ่มจากการย่อตัว

แลว้ ยดื ตวั ขึน้ สูง เม่ือเซตบอลและสามารถเปล่ยี นทศิ ทางไดท้ ันที
๘. การเซตบอลอย่างกะทันหัน
การเซตบอลจะต้องเซตไปทางด้านหน้าเท่านั้น หากเซตกลับหลังก็เป็นการพาบอล (Hold Ball)

จึงทำให้ทีมตรงข้ามอ่านทิศทางของบอลได้ และจะสกัดกัน้ ได้อยา่ งงา่ ยดายด้วยทถ่ี ูกต้องแล้วผู้เลน่ ตอ้ งเคล่ือนท่ี
ไปอยูใ่ ตบ้ อลอย่างรวดเรว็ และเซตขณะอยู่เหนือหนา้ ผากถา้ ทำไดท้ ุกคร้ัง

๙. การเซตบอลทถี่ กู ต้อง
โดยสรุปแล้วท่าทางในการเซตขัน้ พ้นื ฐานท่ีถกู ต้องกค็ ือทา่ ที่ตัวเซตจะสามารถเซตบอลไปในทิศทาง

ใดก็ได้ โดยต้องเคลื่อนที่ไปอยู่ใต้บอล ให้บอลอยู่ตรงหน้าผาก ลำตัวส่วนบนต้องเอนไปข้างหลังเล็กน้อย

18

ถ้าบอลอยู่ด้านหน้า หรือด้านหลังของลำตัวมากเกินไป การเซตบอลจะทำได้เฉพาะทิศทางเดียว เช่น ถ้าบอล
อยู่ด้านหน้ามากลำตัวบนจะเอนไปข้างหน้า จึงเซตบอลไปข้างหน้าได้เท่านั้น ในทำนองเดียวกันถ้าบอลอยู่
ด้านหลงั มากลำตัวส่วนบนจะเอนไปข้างหลังและเซตบอลไปข้างหลงั ได้เทา่ นั้น ดงั นั้นทมี ตรงขา้ มจะอ่านทิศทาง
ของบอลไดง้ ่ายและดักทำการสกัดกน้ั จนทำให้ตบบอลไดย้ าก

19

แบบฝึกการเล่นลกู สองมอื บนเดยี่ ว

วธิ ีปฏบิ ัติ
๑. จงั หวะที่ ๑ โยนลูกบอลขึน้ ตรงๆให้ลกู บอลตกลงในแนวเหนอื ศรี ษะ
๒. จังหวะที่ ๒ ลำตัวและเข่าย่อลงเล็กน้อย ตาแหงนมองดูลูกบอล กางนิ้วมือทั้งสองข้างออกและ

หงายฝา่ มือทั้งสองให้สงู กวา่ หน้าผากเลก็ น้อย
๓. จังหวะที่ ๓ ฝ่ามือทั้งสองหันเข้าหากันเล็กน้อย ใช้นิ้วชี้และนิ้วหัวแม่มือของมือทั้งสองห่างกัน

ประมาณ ๒-๓ เซนติเมตร งอขอ้ ศอกทัง้ สองข้างเล็กน้อย ศอกกางเฉยี ง ๔๕ องศา
๔. จังหวะที่ ๔ เมื่อลูกบอลตกมาถึงจุดสัมผัสให้เล่นลูกสองมือบน โดยเหยียดปลายนิ้ว ข้อมือ แขน

ลำตัว ขาและขอ้ เทา้ ข้นึ ตรงๆ เพื่อใหล้ ูกบอลลอยขึ้นไปในแนวตรง

รูปภาพการแสดงการเลน่ ลูกสองมือบนเด่ยี ว
ท่มี า : นายรังสรรค์ พิพฒั นช์ ลธี

20

การเลน่ ลูกสองมือบนเดี่ยว

วธิ ีปฏิบัติ
๑. นักเรียนฝึกทักษะการเล่นลกู สองมือคนเดียว เริ่ม จังหวะที่ ๑ จังหวะที่ ๒ จังหวะที่ ๓ จังหวะที่ ๔

และจังหวะท่ี ๕
๒. ฝกึ เล่นลูกสองมอื บนให้ได้ ๑๐ ครั้งในหนง่ึ โยน
๓. ถา้ ในหนง่ึ โยนทำติดตอ่ กันไม่ไดถ้ ึง ๑๐ คร้งั ให้ฝกึ ต่อโดยนบั ตอ่ เน่ือง

สญั ลกั ษณใ์ นกจิ กรรม = นกั เรยี น = ครู = ทิศทางลูกบอล = ลกู บอล

21

แบบฝึกการเลน่ ลกู สองมอื บนคู่

วธิ ปี ฏบิ ตั ิ

๑. คจู่ บั ลูกบอลนง่ิ ๆแลว้ ให้ผู้ฝึกทำความคนุ้ เคยกับลูกบอล โดยวางมือเหนือหน้าผากเล็กน้อยฝึกเล่น
ลกู บอลสองมือบน ประมาณ ๑๐ครงั้

๒. คโู่ ยนลกู บอลให้สงู เหนือศีรษะ ผู้ฝึกเลน่ ลกู สองมือบนกลบั ไปหาคู่
๓. เพ่อื นรบั ลูกบอลแล้วโยนใหม่

รปู ภาพการแสดงการเล่นลกู สองมือบนคู่
ที่มา : นายรังสรรค์ พพิ ัฒน์ชลธี

22

การเล่นลูกสองมือบนคู่

วธิ ีปฏบิ ตั ิ

๑. นกั เรียนจับค่จู ัดแถวตอนทั้งหมดหกแถว แถวละ ๖ คน แถวท่ี ๑ คู่ แถวที่ ๒ แถวท่ี ๓ คู่ แถวท่ี ๔
และแถวที่ ๕ คู่ แถวท่ี ๖

๒. ฝึกทกั ษะเลน่ ลูกสองมือบนคู่ เรมิ่ จาก จงั หวะท่ี ๑ จังหวะที่ ๒ จังหวะท่ี ๓
๓. สลับกันโยนใหเ้ พ่อื นคนละ ๑๐ ครง้ั
๔. เล่นลูกสองมอื บนให้ได้ต่อเน่ือง ๑๐ ครั้ง

สัญลักษณใ์ นกจิ กรรม = นกั เรยี น = ครู = ทิศทางลูกบอล = ลูกบอล

23

แบบทดสอบหลังเรียน ทกั ษะการเล่นลูกสองมือบน
วิชา พลศกึ ษาเพ่ือพัฒนาสุขภาพ รหัสวิชา ๒๐๐๐๐-๑๖๐๓ ระดับชนั้ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ

จำนวน ๑๐ ขอ้ คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน เวลา ๑๐ นาที

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นเลือกคำตอบท่ีถกู ท่สี ุดเพียงขอ้ เดียว
๑. ข้อใด ไม่ใช่ ทมี่ าของแรงที่นกั กฬี าจะเลน่ ลูกสองมือบน

ก. น้วิ มอื ทกุ นิว้
ข. ขอ้ มอื
ค. แขนทอ่ นลา่ ง
ง. หวั เข่า
๒. เป้าหมายสำคญั ของการเล่นลกู สองมือบนเพ่ืออะไร
ก. ส่งลกู บอลให้เพ่อื นเลน่ ลูกสองมือล่าง
ข. เพื่อให้เพ่ือนในทีมตบลูกบอล
ค. เพื่อความแมน่ ยำในการเลน่ ลกู ไปฝัง่ ตรงข้าม
ง. เพอ่ื ส่งลกู บอลหลอกลอ่ คตู่ อ่ สู้
๓. นกั เรียนคิดว่าตำแหน่งทเี่ หมาะสมจะเล่นลกู สองมอื บนได้ดที ่ีสุด คือตำแหน่งใด
ก. ตำแหน่งกลางหนา้
ข. ตำแหนง่ กลางหลัง
ค. ตำแหน่งหนา้ ซา้ ย
ง. ตำแหนง่ หนา้ ขวา
๔. ผทู้ ี่ทำหน้าทเี่ ลน่ ลกู สองมือบนส่วนใหญจ่ ะเล่นลูกครั้งทเี่ ทา่ ไหร่
ก. ลูกที่ ๑
ข. ลูกที่ ๒
ค. ลูกท่ี ๓
ง. ถกู ทกุ ข้อ
๕. ขอ้ ใดกลา่ ว ถูกตอ้ ง ในการยืนเลน่ ลกู สองมือบน
ก. ยืนใหม้ ีเทา้ นำเทา้ ตาม
ข. เท้าทัง้ สองขา้ งยืนคู่กัน
ค. ยนื เต็มเท้าเพอ่ื การทรงตวั ทด่ี แี ละเคลื่อนที่
ง. ขอ้ ก และ ขอ้ ข ถกู

24

๖. ลูกท่ีเกิดจากการเล่นลูกสองมอื บนจะเปน็ ลักษณะอย่างอะไร
ก. เป็นลูกท่คี วบคุมทิศทางไดง้ ่าย
ข. ลกู ที่แรงและเร็ว
ค. ลกู จะโด่งและชา้
ง. เป็นลูกทบี่ ังคบั ทิศทางไมไ่ ด้

๗. การเล่นลูกสองมือบนนิ้วในข้อใดท่ชี ว่ ยควบคมุ ทิศทางของลกู บอล
ก. นว้ิ โป้ง
ข. นว้ิ ช้ี
ค. นวิ้ กลาง
ง. นว้ิ นาง

๘. การเล่นลูกสองมือบนนวิ้ ในข้อใดสำคญั ที่สุดในการเล่นลูกบอล
ก. นิว้ โป้ง นว้ิ ช้ี นว้ิ กลาง
ข. นวิ้ ช้ี นว้ิ กลาง นิ้วนาง
ค. นิ้วกลาง นิ้วนาง น้วิ กอ้ ย
ง. ข้อ ก และ ข้อ ข ถกู

๙. ข้อใดกล่าว ถกู ตอ้ ง ในการเล่นลกู สองมือบน
ก. การเล่นลูกสองมือบนใชน้ ิ้ว ๒ นวิ้ คือนิ้วชี้และนิว้ กลาง
ข. การเล่นลกู สองมือบนต้องใชแ้ รงสง่ จากแขนและข้อมือ
ค. การเลน่ ลกู สองมือบนนิ้วที่สำคัญที่สดุ คือนว้ิ ช้ี
ง. นวิ้ กลางชว่ ยควบคุมทศิ ทางของลกู บอล

๑๐. ในขณะแข่งขนั ผเู้ ล่นลกู สองมือบนเลน่ ลูกแรกเปน็ การเลน่ ๒ จังหวะกรรมการจะตดั สินอยา่ งไร
ก. เปา่ นกหวีดแล้วใหฝ้ ่ายเดิมเสริ ์ฟใหม่
ข. เล่นตอ่ ไดแ้ ตไ่ ม่นบั จำนวนครัง้ ท่ีเลน่ ลกู สองมอื บน
ค. เปา่ นกหวดี แลว้ เปลยี่ นให้อกี ฝ่ายเสริ ์ฟ
ง. ใหผ้ เู้ ล่นทุกคนเลน่ ตอ่ ได้ตามปกติ

25

เฉลยขอ้ สอบวัดผลสัมฤทธ์ิ
ก่อนเรยี น – หลังเรยี น

(๑) ง. หัวเข่า
(๒) ข. เพื่อให้เพ่ือนในทีบตบลูกบอล
(๓) ก. ตำแหน่งกลางหนา้
(๔) ข. ลูกที่ ๒
(๕) ก. ยนื ใหม้ เี ทา้ นำเท้าตาม
(๖) ก. เป็นลูกท่ีควบคมุ ทิศทางได้งา่ ย
(๗) ง. น้ิวนาง
(๘) ก. น้ิวโป้ง นว้ิ ช้ี นวิ้ กลาง
(๙) ข. การเลน่ ลกู สองมือบนต้องใช้แรงสง่ จากแขนและขอ้ มือ
(๑๐) ค. เปา่ นกหวีดแลว้ เปล่ียนให้อี กฝา่ ยเสิร์ฟ

26

เอกสารอา้ งองิ

ชาญฤทธิ์ วงศ์ประเสริฐ. (ม.ป.ป.). แบบฝึกทักษะการเล่นวอลเลย์บอล. กรุงเทพฯ : สมาคมวอลเลยบ์ อล
สมัครเลน่ แห่งประเทศไทย.

ทรงศกั ดิ์ เจริญพงษ.์ (๒๕๔๖). คมู่ อื การเลน่ วอลเลย์บอล. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์อักษรไทย.
พิชติ ภมู จิ ันทร.์ (๒๕๔๖). วอลเลย์บอล. กรุงเทพฯ : โรงพิมพโ์ อเด่ียนสโตว์.
วรี ะพงษ์ บางท่าไม้. (๒๕๔๖). วอลเลยบ์ อล. กรงุ เทพมหานคร : กรมวชิ าการ.
ศรีเกษม อนุ่ ประดษิ ฐ์ และคณะ. (๒๕๔๗). วอลเลยบ์ อล. สุพรรณบรุ ี : วทิ ยาลยั พลศึกษาจังหวดั สพุ รรณบุรี.
สมชาย ประเสรฐิ ศริ ิพันธ์ และคณะ. (๒๕๔๖). การออกกำลังเพ่อื สุขภาพ. กรุงเทพฯ : วัฒนาพานชิ .
สุรศกั ดิ์ เครือหงษ์. (๒๕๔๖). การสรา้ งแบบประเมินค่าทกั ษะกีฬาวอลเลย์บอลสำหรับโรงเรยี นชา่ งฝมี ือทหาร.

วทิ ยานิพนธศ์ ลิ ปะศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาพลศกึ ษา มหาวิทยาลยั เกษตรศาสตร.์
อภิศักด์ิ ขำสุข. (๒๕๔๘). การฝึกวอลเลยบ์ อล ๒๐๐๐. กรงุ เทพฯ : สำนักพิมพ์รัว้ เขยี ว.
อุทัย สงวนพงศ.์ (๒๕๔๖). คู่มอื การเลน่ กฬี าวอลเลย์บอล. กรุงเทพฯ : โรงพิมพล์ ินคอน.
อทุ ยั สงวนพงศ์ และสมบตั ิ คุณามาศปกรณ์. (๒๕๔๖). คู่มือการฝึกสอนกีฬาวอลเลย์บอลข้นั พนื้ ฐาน.

กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์อารต์ โปรเกรส.
รังสรรค์ พพิ ัฒน์ชลธ.ี เอกสารประกอบการเรียนรายวิชาพลศึกษากีฬาวอลเลย์บอล การเล่นลกู สองมือบน.