การบัญชีภาษีเงินได้บุคคลฯ-04

สาระสาคญั

การหกั ภาษีเงินได้ ณ ท่ีจ่ายเป็นวิธีการเสยี ภาษีเงนิ ได้วิธีหน่ึงของผู้มีเงินได้ โดย
กฎหมายกาหนดใหผ้ จู้ ่ายเงนิ ไดใ้ นบางกรณีทาหน้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี ่าย ตามหลกั เกณฑแ์ ละ
วธิ กี ารท่กี ฎหมายกาหนด และนาเงนิ ภาษสี ่งให้กรมสรรพากร เงนิ ภาษที ่นี าส่งดงั กล่าวถอื
เป็นเครดติ ภาษขี องผมู้ เี งนิ ได้ เมอ่ื ยน่ื แบบแสดงรายการประจาปีสามารถนาไปเครดติ ภาษไี ด้

ความหมายของภาษีเงินไดห้ กั ณ ทีจ่ ่าย

ภาษเี งนิ ไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ย (Withholding Tax) หมายถงึ ภาษที ผ่ี จู้ า่ ยเงนิ มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้
ไวจ้ ากผมู้ เี งนิ ได้ ทุกครงั้ ทม่ี กี ารจา่ ยเงนิ ได้ และนาสง่ กรมสรรพากรภายในกาหนดเวลา ภาษเี งนิ ไดท้ ห่ี กั
ไวถ้ อื เป็นเครดติ ภาษขี องผมู้ เี งนิ ได้ เมอ่ื ผมู้ เี งนิ ไดย้ ่นื แบบแสดงรายการภาษปี ระจาปี สามารถนาภาษที ่ี
ถกู หกั ไวไ้ ปเครดติ ภาษไี ด้ ซง่ึ มผี ลใหไ้ มต่ อ้ งเสยี ภาษี หรอื เสยี เพม่ิ เตมิ อกี เลก็ น้อยหรอื ในบางกรณผี มู้ เี งนิ
ไดอ้ าจไดค้ นื ภาษี

วตั ถุประสงคใ์ นการหกั ภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย

วตั ถุประสงคใ์ นการหกั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย มดี งั น้ี
1. เพอ่ื บรรเทาภาระภาษแี ก่ผมู้ เี งนิ ได้ ทไ่ี มต่ อ้ งเสยี ภาษเี งนิ ไดใ้ นคราวเดยี วกนั เป็นจานวนมาก
2. เพอ่ื ใหร้ ฐั บาลมรี ายไดเ้ ขา้ คลงั อยา่ งสม่าเสมอ
3. เพอ่ื ลดการหลกี เลย่ี งภาษี
4. เพอ่ื ลดภาระหน้าทใ่ี นการตรวจสอบภาษหี รอื ตดิ ตามจดั เกบ็ ภาษใี นภายหลงั

กฎหมายทีเ่ กีย่ วขอ้ งกบั การหกั ภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย

กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การหกั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย ไดแ้ ก่
1. กฎกระทรวง ฉบบั ท่ี 144 (พ.ศ. 2522) ออกตามความในประมวลรษั ฎากรวา่ ดว้ ยภาษเี งนิ ได้
2. กฎกระทรวง ฉบบั ท่ี 229 (พ.ศ. 2544) ออกตามความในประมวลรษั ฎากรวา่ ดว้ ยภาษเี งนิ ได้
3. กฎกระทรวง ฉบบั ท่ี 234 (พ.ศ. 2544) ออกตามความในประมวลรษั ฎากรวา่ ดว้ ยภาษเี งนิ ได้
4. คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 4/2528 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แหง่
ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย
5. คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 101/2544 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ ่ายเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แห่ง
ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย
6. คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 105/2545 เรอ่ื ง กาหนดสถานทร่ี บั แบบแสดงรายการและ
รบั ชาระเงนิ ภาษอี ากรตามประมวลรษั ฎากร
7. คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 106/2545 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แหง่
ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย

กฎหมายที่เกีย่ วขอ้ งกบั การหกั ภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย

กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การหกั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย ไดแ้ ก่
8. คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 111/2545 เร่อื ง สงั่ ให้ผูจ้ ่ายเงนิ ได้พงึ ประเมนิ ตามมาตรา 40
แหง่ ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย
9. ตารางแสดงการหกั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี ่าย ตามคาสงั่ กรมสรรพากรท่ี ท.ป. 4/2528 แก้ไขโดย
คาสงั่ กรมสรรพากรท่ี 101/2544
10. คาช้แี จงกรมสรรพากร เร่อื ง การหกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ท่จี ่าย ตามคาสงั่ กรมสรรพากรท่ที .ป.
101/2544 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แหง่ ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้
ณ ทจ่ี า่ ย ลงวนั ท่ี 27 มถิ ุนายน พ.ศ. 2544
11. คาช้แี จงกรมสรรพากร เร่อื ง การหกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ท่จี ่าย ตามคาสงั่ กรมสรรพาก รท่ที .ป.
101/2544 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แหง่ ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้
ณ ทจ่ี า่ ย ลงวนั ท่ี 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2544

กฎหมายที่เกีย่ วขอ้ งกบั การหกั ภาษีเงินได้ ณ ทีจ่ ่าย

กฎหมายทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั การหกั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย ไดแ้ ก่
12. คาช้แี จงกรมสรรพากร เร่อื ง การหกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ท่จี ่าย ตามคาสงั่ กรมสรรพากรท่ที .ป.
101/2544 เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แหง่ ประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้
ณ ทจ่ี า่ ย ลงวนั ท่ี 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2544
13. คาช้ีแจงกรมสรรพากร เร่ือง การหักภาษีเงินได้ ณ ท่ีจ่าย ตามคาสัง่ กรมสรรพาก รท่ี
ท.ป.101/2544
เรอ่ื ง สงั่ ใหผ้ จู้ า่ ยเงนิ ไดพ้ งึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 แห่งประมวลรษั ฎากร มหี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย
ลงวนั ท่ี 24 สงิ หาคม พ.ศ. 2544
14. ประกาศอธบิ ดี เกย่ี วกบั ภาษเี งนิ ได้ (ฉบบั ท่ี 62) เรอ่ื ง กาหนดแบบหนงั สอื รบั รองการหกั ภาษี
ณ ทจ่ี า่ ย

ผูม้ หี นา้ ทีห่ กั ภาษีเงินได้ ณ ทีจ่ ่าย

ผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย ไดแ้ ก่ บุคคลธรรมดาหรอื นติ บิ ุคคล หา้ งหุน้ สว่ นสามญั หรอื
คณะบุคคลทม่ี ใิ ชน่ ติ บิ ุคคล ผจู้ า่ ยเงนิ ไดใ้ หแ้ กผ่ รู้ บั เงนิ

ผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ย ตามแบบ ภ.ง.ด.3 จะหมายถงึ ผจู้ า่ ยเงนิ ไดใ้ หแ้ ก่ผรู้ บั ซง่ึ มหี น้าท่ี
เสยี ภาษเี งนิ ไดบ้ คุ คลธรรมดา

ผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ย ตามแบบ ภ.ง.ด.53 จะหมายถงึ ผจู้ า่ ยเงนิ ไดใ้ หแ้ ก่ผรู้ บั ซง่ึ มหี น้าท่ี
เสยี ภาษเี งนิ ไดน้ ติ บิ ุคคล

ผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษเี งนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย ไดแ้ ก่ บคุ คล หา้ งหุน้ สว่ น บรษิ ทั สมาคม หรอื คณะบคุ คล
ท่จี ่ายเงนิ ได้พงึ ประเมนิ ตามมาตรา 40 (1) (2) แห่งประมวลรษั ฎากร ซ่งึ ได้แก่ เงนิ ได้ตามประเภท
ตอ่ ไปน้ี รวมตลอดถงึ เงนิ ภาษอี ากรของเงนิ ไดด้ งั กลา่ วทผ่ี จู้ า่ ยเงนิ หรอื ผยู้ น่ื ออกแทนใหไ้ มว่ า่ ในทอดใด

ความรบั ผดิ ของผูม้ ีหนา้ ที่หกั ภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย

1. ถา้ ผจู้ า่ ยเงนิ ซง่ึ มหี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ยมไิ ดห้ กั และนาเงนิ สง่ หรอื ไดห้ กั และนาเงนิ สง่ แลว้
แตไ่ มค่ รบจานวนทถ่ี กู ตอ้ ง ผจู้ า่ ยเงนิ ตอ้ งรบั ผดิ รว่ มกบั ผมู้ เี งนิ ไดใ้ นการเสยี ภาษีทต่ี อ้ งชาระตามจานวน
เงนิ ภาษที ม่ี ไิ ดห้ กั และนาส่งหรอื ตามจานวนท่ขี าดไป แล้วแต่กรณีในกรณีทผ่ี ู้จ่ายเงนิ ไดห้ กั ภาษีไวแ้ ล้ว
ให้ผู้มเี งนิ ได้ซ่งึ ต้องเสยี ภาษีพ้นความรบั ผดิ ท่จี ะชาระเงนิ ภาษีเท่าจานวนท่ผี ู้จ่ายเงนิ ได้หกั ไว้ และให้
ผจู้ า่ ยเงนิ รบั ผดิ ชาระเงนิ ภาษจี านวนนนั้ แตฝ่ ่ายเดยี ว (มาตรา 54 แหง่ ประมวลรษั ฎากร)

2. ถ้าผู้จ่ายเงนิ ซ่งึ มหี น้าท่หี กั ภาษี ณ ท่จี ่าย ไม่นาเงนิ ภาษีท่ตี นมหี น้าทห่ี กั ไปนาส่งภายใน
กาหนดเวลา จะตอ้ งรบั ผดิ เสยี เงนิ เพมิ่ อกี รอ้ ยละ 1.5 ต่อเดอื น หรอื เศษของเดอื นของเงนิ ภาษที ต่ี อ้ งเสยี
หรอื นาสง่ โดยไมร่ วมเบย้ี ปรบั ทงั้ น้ี ใหค้ านวณเงนิ เพมิ่ เป็นรายเดอื น (เศษของเดอื นใหน้ บั เป็น 1 เดอื น)
นบั แตว่ นั พน้ กาหนดเวลายน่ื แบบฯ จนถงึ วนั ยน่ื แบบฯ และนาสง่ ภาษี (มาตรา 27 แหง่ ประมวลรษั ฎากร)

3. ผใู้ ดเจตนาละเลยไมย่ น่ื รายการทต่ี อ้ งยน่ื เพอ่ื หลกี เลย่ี ง หรอื พยายามหลกี เล่ยี งการเสยี ภาษอี ากร
ตอ้ งระวางโทษปรบั ไม่เกนิ 5,000 บาท หรอื จาคุกไม่เกนิ 6 เดอื น หรอื ทงั้ ปรบั ทงั้ จา (มาตรา 37 ทวแิ ห่ง
ประมวลรษั ฎากร)

การคานวณภาษีเงินไดห้ กั ณ ทีจ่ ่าย

1. ตามมาตรา 50 แหง่ ประมวลรษั ฎากร
2. ตามมาตรา 3 เตรส แหง่ ประมวลรษั ฎากร

สรปุ ขนั้ ตอนในการคานวณภาษีเงินได้ หกั ณ ที่จ่าย
1. ใหค้ านวณหาจานวนเงนิ ได้พงึ ประเมนิ เสมอื นหน่ึงว่าได้จ่ายทงั้ ปี โดยให้นาเงนิ ได้พงึ ประเมนิ ทจ่ี ่ายแต่ละ

คราวคณู ดว้ ยจานวนคราวทจ่ี ะตอ้ งจา่ ย (ตอ่ ปี)
2. หกั คา่ ใชจ้ า่ ย
3. เหลอื เป็นเงนิ ไดห้ ลงั หกั คา่ ใชจ้ า่ ย
4. หกั คา่ ลดหยอ่ นและรายการยกเวน้
5. เหลอื เป็นเงนิ ไดส้ ทุ ธิ
6. คานวณภาษเี งนิ ไดต้ ามอตั ราภาษเี งนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา
7. หารดว้ ยจานวนคราวทต่ี อ้ งจา่ ยต่อปี (ถา้ หารไมล่ งตวั เหลอื เศษเทา่ ใด ใหเ้ พมิ่ เงนิ เท่าจานวนทเ่ี หลอื เศษนัน้

รวมเขา้ กบั เงนิ ภาษที จ่ี ะตอ้ งหกั ไวค้ รงั้ สุดทา้ ยในปีนัน้ เพ่อื ใหย้ อดเงนิ ภาษที ห่ี กั รวมทัง้ ปีเท่ากบั จานวนภาษที ต่ี ้อง
เสยี ทงั้ ปี)

การใชโ้ ปรแกรมคานวณภาษีเงินไดห้ กั ณ ทีจ่ ่าย

ในการคานวณภาษเี งนิ ได้ หกั ณ ทจ่ี า่ ย ผคู้ านวณสามารถเลอื กใชโ้ ปรแกรมคานวณภาษเี งนิ ได้หกั ณ ทจ่ี า่ ย ท่ี
กรมสรรพากรเตรยี มไวใ้ ห้ โดย

1. เขา้ ไปท่ี http://www.rd.go.th เลอื ก ความรเู้ รอ่ื งภาษี เลอื ก ภาษเี งนิ ไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ย
2. เลอื กโปรแกรมคานวณภาษหี กั ณ ทจ่ี า่ ย
3. ทาตามคาแนะนาบนหน้าจอ

แบบแสดงรายการและแบบคารอ้ ง/
คาขอเกีย่ วกบั ภาษีเงินไดห้ กั ณ ที่จ่าย

แบบแสดงรายการเกย่ี วกบั ภาษเี งนิ ไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ยบางสว่ น

แบบแสดงรายการและแบบคารอ้ ง/
คาขอเกีย่ วกบั ภาษีเงินไดห้ กั ณ ที่จ่าย

แบบแสดงรายการเกย่ี วกบั ภาษเี งนิ ไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ยบางสว่ น

แบบแสดงรายการและแบบคารอ้ ง/
คาขอเกีย่ วกบั ภาษีเงินไดห้ กั ณ ที่จ่าย

แบบแสดงรายการเกย่ี วกบั ภาษเี งนิ ไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ยบางสว่ น

แบบแสดงรายการและแบบคารอ้ ง/
คาขอเกีย่ วกบั ภาษีเงินไดห้ กั ณ ที่จ่าย

กาหนดเวลาและสถานที่ยนื่ แบบ

ผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ยตอ้ งยน่ื แบบฯ พรอ้ มนาเงนิ ภาษีสง่ ต่อเจา้ พนกั งาน
ภายใน 7 วนั นบั แต่วนั สน้ิ เดอื นของเดอื นทจ่ี า่ ยเงนิ ไมว่ า่ จะหกั ภาษไี วห้ รอื ไมก่ ต็ าม ณ
สถานทด่ี งั ต่อไปน้ี

1. สานกั งานสรรพากรพน้ื ทส่ี าขา ในทอ้ งทท่ี ผ่ี มู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ยมี
สานกั งานตงั้ อยซู่ ง่ึ ไดม้ กี ารจา่ ยเงนิ

2. ธนาคารพาณชิ ยไ์ ทย
2.1 ในกรงุ เทพมหานคร ใหย้ น่ื ณ ธนาคารพาณชิ ยไ์ ทยและสาขาในเขต
กรงุ เทพมหานครทก่ี รมสรรพากรกาหนดใหเ้ ป็นสถานทย่ี น่ื แบบฯ และนาสง่ ภาษี
2.2 ในจงั หวดั อ่นื ใหย้ น่ื ณ สานกั งานสาขาทกุ สาขาของธนาคารพาณชิ ยไ์ ทย
ตาม (2.1) โดยผมู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ย จะตอ้ งยน่ื แบบและนาสง่ ภาษผี า่ นธนาคารใน
เขตอาเภอหรอื กง่ิ อาเภอทอ้ งทท่ี ผ่ี มู้ หี น้าทห่ี กั ภาษี ณ ทจ่ี า่ ยไดม้ กี ารจา่ ยเงนิ

การบนั ทึกบญั ชีภาษีเงินไดห้ กั ณ ที่จ่าย

ภาษีเงินได้หัก ณ ท่ีจ่ายท่ีจะบันทึกบัญชีในท่ีน้ีเป็ นภาษีเงินได้บุคคล
ธรรมดาหกั ณ ท่ีจ่ายเฉพาะเงนิ ได้พึงประเมนิ ตามมาตรา 40 (1) และ (2) ซ่ึงมี
รายละเอยี ดดงั น้ี