PERWAKILAN DATA

7

LEMBARAN KERJA 7-3
Latihan Pengukuhan

1. Menterjemah mesej di bawah dengan menukar nombor perduaan kepada nombor
perpuluhan dan kemudian menulis huruf yang mewakili setiap nombor perpuluhan. (A
ialah 1, B ialah 2, dan seterusnya sehingga 26) Tunjukkan jalan kerja anda.

101002 101002 101002 101002 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

101002 101002 101002

120

7

2. Tuliskan mesej di bawah dalam bentuk nombor perduaan dengan menukarkan

setiap huruf kepada nombor perpuluhan dan selepas itu menukarnya kepada nombor

perduaan. Tunjukkan jalan kerja anda. (A ialah 1, B ialah 2, dan seterusnya sehingga 26)

SYABAS ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

121

7

SKEMA JAWAPAN
LEMBARAN KERJA 7-1
Penukaran Nombor Perduaan
kepada Nombor Perpuluhan

Lengkapkan lembaran kerja di bawah mengikut arahan yang diberikan oleh guru.
Contoh: Nombor perduaan: 110012

Langkah 1 24 = 16 23 = 8 22 = 4 21 = 2 20 = 1 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7
0 1
Langkah 2 1 1 0
2x0 1x1
Langkah 3 16 x 1 8x1 4x0 =0 =1
= 16 =8 =0
21 = 2 20 = 1
110012 = 16 + 8 + 1 0 1
= 25
2x0 1x1
1. Jalan kerja teka-teki nombor perduaan dan perpuluhan: =0 =0
a. 101002
21 = 2 20 = 1
Langkah 1 24 = 16 23 = 8 22 = 4 1 1

Langkah 2 1 1 0 2x1 1x1
=2 =1
Langkah 3 16 x 1 8x0 4x1
= 16 =0 =4
1010012 = 16 + 4
= 20 23 = 8 22 = 4
a. 110112 1 0

Langkah 1 24 = 16 8x1 4x0
Langkah 2 =8 =0
Langkah 3 1

16 x 1
= 16

110112 = 16 + 8 + 2 + 1
= 27

122

7

a. 011002

Langkah 1 24 = 16 23 = 8 22 = 4 21 = 2 20 = 1 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

Langkah 2 0 1 1 0 0

Langkah 3 16 x 0 8x1 4x1 2x0 1x0
011002 = 8 + 4 =0 =8 =4 =0 =0
= 12
a. 011112

Langkah 1 24 = 16 23 = 8 22 = 4 21 = 2 20 = 1

Langkah 2 0 1 1 1 1

Langkah 3 16 x 0 8x1 4x1 2x1 1x1
=0 =8 =4 =2 =1

011112 = 8 + 4 + 2 + 1
= 15

a. 111102

Langkah 1 24 = 16 23 = 8 22 = 4 21 = 2 20 = 1

Langkah 2 1 1 1 1 0

Langkah 3 16 x 1 8x1 4x0 2x1 1x1
= 16 =8 =4 =2 =0

111102 = 16 + 8 + 4 + 2
= 30

123

7 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

SKEMA JAWAPAN
LEMBARAN KERJA 7-2
Penukaran Nombor Perduaan
kepada Nombor Perpuluhan

Tuliskan mesej yang perlu ditukarkan kepada nombor perduaan dalam kotak
di bawah.
1. Mesej yang diberi:

JOM MAKAN DI KANTIN. / ESOK CUTI SEKOLAH. /
CIKGU NAK JUMPA KAMU. / TAK LARAT MAIN BOLA. /
SAYA TERUJA JUMPA KAMU. / CUACA SANGAT PANAS.

Lengkapkan jadual ASCII dengan menukarkan setiap nombor perpuluhan dalam
jadual kepada nombor perduaan. Tunjukkan jalan kerja anda dalam ruang di bawah.

JADUAL ALPHABET-ASCII

Huruf Nombor Perpuluhan Nombor Perduaan

A 065 10000012
B 066 10000102
C 067 10000112
D 068 10001002
E 069 10001012
F 070 10001102
G 071 10001112
H 072 10010002
I 073 10010012
J 074 10010102
K 075 10010112

124

7

Huruf Nombor Perpuluhan Nombor Perduaan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

L 076 10011002
M 077 1001101
N 078
O 079 10011102
P 080 10011112
Q 081 10100002
R 082 10100012
S 083 10100102
T 084 10100112
U 085 10101002
V 086 10101012
W 087 10101102
X 088 10101112
Y 089 10110002
Z 090 10110012
10110102

125

7

2. Jalan kerja menukar nombor perpuluhan kepada nombor perduaan (jadual ASCII):

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

126

7

Tuliskan mesej yang telah ditukarkan kepada nombor perduaan: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

JOM MAKAN DI KANTIN
10010102 10011112 10011012 10011012 10000012 10010112 10000012
10011102 10001002 10010012 10010112 10000012 10011102 10101002
10010012 10011102
ATAU

ESOK CUTI SEKOLAH
10001012 10100112 10011112 10010112 10000112 10101012 10101002
10010012 10100112 10001012 10010112 10011112 10011002 10000012
10010002
ATAU

CIKGU NAK JUMPA KAMU
10000112 10010012 10010112 10001112 10101012 10011102 10000012
10010112 10010102 10101012 10011012 10100002 10000012
ATAU

TAK LARAT MAIN BOLA
10101002 10000012 10010112 10011002 10000012 10100102 10000012
10101002 10011012 10000012 10010012 10011102 10000102 10011112
10011002 10000012
ATAU

SAYA TERUJA JUMPA KAMU
10100112 10000012 10110012 10000012 10101002 10001012 10100102
10101012 10010102 10000012 10010102 10101012 10011012 10100002
10000012 10010112 10000012 10011012 10101012
ATAU

CUACA SANGAT PANAS
10000112 10101012 10000012 10000112 10000012 10100112 10000012
10011102 10001112 10000012 10101002 10100002 10000012 10011102
10000012 10100112

127

7

SKEMA JAWAPAN
LEMBARAN KERJA 7-3
Latihan Pengukuhan

1. Menterjemah mesej di bawah dengan menukar nombor perduaan kepada nombor
perpuluhan dan kemudian menulis huruf yang mewakili setiap nombor perpuluhan. (A
ialah 1, B ialah 2, dan seterusnya sehingga 26) Tunjukkan jalan kerja anda.

101002 101002 101002 101002 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

101002 101002 101002

1. 101002 = 20 (T)
2. 000012 = 1 (A)
3. 010002 = 8 (H)
4. 011102 = 14 (N)
5. 010012 = 9 (I)
6. 000012 = 1 (A)
7. 010002 = 8 (H)

Mesej yang diberi: TAHNIAH

128

7

2. Tuliskan mesej di bawah dalam bentuk nombor perduaan dengan menukarkan

setiap huruf kepada nombor perpuluhan dan selepas itu menukarnya kepada nombor

perduaan. Tunjukkan jalan kerja anda. (A ialah 1, B ialah 2, dan seterusnya sehingga 26)

SYABAS ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 7

1. S = 19
19 = 100112
2. Y = 25
25 = 110012
3. A = 1
1 = 000012
4. B = 2
2 = 000102
5. A = 1
1 = 000012
6. S = 19
19 = 100112

Mesej yang diberi: 100112 110012 000012 000102 000012 100112

129

PENGAJARAN 8

2.0 PERWAKILAN DATA

2.1 Sistem Nombor Perduaan

2.1.4 Melakukan operasi tambah bagi
dua nilai nombor perduaan.

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 132

Lembaran Kerja 8-1 135

Lembaran Kerja 8-2 136

Lembaran Kerja 8-3 138

Skema Jawapan 139

8

PENGAJARAN 8 Persediaan: 5 hingga ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
10 minit
BIDANG PEMBELAJARAN Pengajaran: 60 minit

2.0 Perwakilan Data Penerapan Pemikiran
Komputasional:
Standard Kandungan • Leraian (Decomposition)
2.1 Sistem Nombor Perduaan • Pengecaman Corak
(Pattern Recognition)
Standard Pembelajaran • Peniskalaan (Abstraction)
Murid boleh:

2.1.4 Melakukan operasi tambah bagi dua nilai nombor perduaan.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
N/A

Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 8-1
• Lembaran Kerja 8-2
• Lembaran Kerja 8-3

Prasyarat

• Murid telah dapat mengenal pasti nombor perduaan dan nombor perpuluhan.
• Murid telah dapat menukar nombor perpuluhan kepada nombor perduaan.

Sumber Tambahan

• Laman sesawang untuk menjana soalan penolakan dan penambahan nombor

perduaan. http://www.math-aids.com/Number_Systems/Adding_Subtracting_Binary.

html

• Nota operasi tambah nombor perduaan. Laman sesawang ini juga mempunyai

soalan tambahan yang lebih mencabar untuk murid aras tinggi. http://www.cimt.

plymouth.ac.uk/projects/mepres/book9/bk9i1/bk9_1i2.html

• Kalkulator dalam talian untuk membantu guru mengira penambahan

dan penolakan nombor perduaan: http://www.calculator.net/binary-calculator.

html?number1=110&c2op=-&number2=10&calctype=op&x=53&y=3

131

8

RANCANGAN PENGAJARAN

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa BBM
Set Induksi n/a

5 Minit 1. Guru menunjukkan persamaan berikut:

1 + 1 = 10 Penerapan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
Pemikiran
2. Guru menanyakan murid sama ada persamaan di atas betul atau Komputasional:
salah dan sebabnya. • Pengecaman
3. Guru mengingatkan murid bahawa mereka telah mempelajari Corak
dua jenis nombor, iaitu nombor perpuluhan dan nombor
perduaan. Guru membimbing murid untuk membuktikan bahawa
1 + 1 = 2 betul apabila semua nombor yang digunakan ialah
nombor perpuluhan. Kalau nombor yang digunakan ialah nombor
perduaan, 2 ditukarkan kepada 102. Oleh itu, dalam nombor
perduaan, 12 + 12 = 102

15 Minit Aktiviti 1: Cara melakukan operasi tambah bagi dua nilai nombor BBM
perduaan • Lembaran
1. Guru menunjukkan satu lagi persamaan: Kerja 8-1
(m/s 135)
1+1+1=?
Penerapan
2. Murid memberikan jawapan kepada persamaan di atas. (112). Pemikiran
Jika murid jawab 3, tanya murid nombor 3 ialah dalam bentuk Komputasional:
nombor perpuluhan atau perduaan? Kalau kita tukar nombor • Pengecaman
perpuluhan 3 kepada nombor perduaan, apakah jawapannya?) Corak
• Leraian

Peraturan untuk penambahan dua nilai nombor perduaan:

12 + 02 = 12
12 + 12 = 102
12 + 12 + 12 = 112

3. Guru menunjukkan langkah untuk operasi penambahan bagi
dua nilai nombor perduaan. Murid mencatatkan jawapan dalam
lembaran kerja 1.0.
Contoh: 11012 + 11102 = ?
Langkah 1: 12 + 02 = 12

132

8

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa



1 1 0 1

+ 1 1 1 0

1

Langkah 2: 02 + 12 = 12 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8

1 1 0 1
1 0
+ 1 1 1 1



Langkah 3: 12 + 12 = 102 Bawah satu lebih ke sebelah kiri

1

1 1 0 1
1 1 0
+ 1 0 1 1



Langkah 4: 12 + 12 + 12 = 112

1
1 1 0 1
+ 1 1 1 0
1 1 0 1 1

Oleh itu: 1101 + 1110 = 11011
2 2 2

4. Guru menunjukkan sekurang-kurangnya dua contoh
menggunakan cara yang sama.

133

8

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa BBM:
Aktiviti 2: Menambah dua nombor perduaan • Lembaran
1. Murid mencatat bulan kelahiran mereka dalam bentuk nombor Kerja 8-2
20 Minit perduaan pada kertas. Murid dibahagikan kepada kumpulan. (m/s 136-137)
(tidak melebihi 4 orang murid satu kumpulan)
2. Murid diberitahu bahawa kelas mereka telah dikunci oleh sebuah Penerapan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
mangga istimewa. Murid hanya boleh keluar jika mereka berjaya Pemikiran
memasukkan kombinasi nombor untuk mangga tersebut dengan Komputasional:
betul. • Pengecaman
3. Kombinasi mangga istimewa ikut kumpulan (Lembaran Kerja 8-2): corak
• Leraian
Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor • Peniskalaan
1 2 34 5 6

Bulan Bulan Bulan Bulan Bulan Bulan
lahir lahir lahir lahir lahir lahir
murid A murid A murid A murid B murid B murid C
+ bulan + Bulan + Bulan + Bulan + Bulan + Bulan
lahir lahir lahir lahir lahir lahir
murid B murid C murid D murid C murid D murid D

4. Murid diberi 15 minit untuk mendapatkan kombinasi yang betul
bagi kumpulan masing-masing.
5. Guru membimbing murid semasa aktiviti dijalankan.
6. Murid membentangkan jawapan masing-masing.
7. Guru memberikan ulasan serta membetulkan sebarang kesilapan.

15 Minit Aktiviti 3: Latihan pengukuhan BBM:
1. Murid diberi penilaian individu dalam bentuk lembaran kerja. • Lembaran Kerja
2. Murid diberi 15 minit untuk menyiapkan penilaian individu. 8-3 (m/s 138)

Penerapan
Pemikiran
Komputasional:
• Pengecaman
corak
• Leraian
• Peniskalaan

5 Minit Penutup

1. Guru bertanya semula soalan semasa set induksi dan soalan

tambahan seperti berikut:

a. 12 + 02 = ? (12)
b. 12 + 12 = ? (102)
c. 12 + 12 + 12 = ? (112)
d. 12 + 12 + 12 + 12 = ? (1002)

134

LEMBARAN KERJA 8-1 8
Penambahan Nombor Perduaan
135
Isikan contoh di bawah dengan jawapan yang betul.
Peraturan untuk penambahan dua nilai nombor perduaan:

12 + 02 = ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
12 + 12 =
12 + 12 + 12 =

Contoh: 11012 + 11102 = ?

Langkah 1: 12 + 02 = ___

1 1 0 1

+ 1 1 1 0

Langkah 2: 02 + 12 = ___

1 1 0 1
+ 1 1 1 0

Langkah 3: 12 + 12 = 102 Bawah satu lebih ke sebelah kiri

_________ 1 0 1
1 1 1 0
+ 1

Langkah 4: 12 + 12 + 12 = ___

_________

1 1 0 1
0
+ 1 1 1

Oleh itu, 11012 + 11102 = ______________

8

LEMBARAN KERJA 8-2
Membuka Mangga Rahsia

Gunakan lembaran kerja di bawah untuk membantu anda membuka mangga rahsia
dalam kelas anda.

1. Tuliskan bulan kelahiran setiap ahli kumpulan anda.

Murid A (nombor perpuluhan): Murid C (nombor perpuluhan): ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
Murid A (nombor perduaan): Murid C (nombor perduaan):

Murid B (nombor perpuluhan): Murid D (nombor perpuluhan):
Murid B (nombor perduaan): Murid D (nombor perduaan):

2. Berikut merupakan petua untuk mendapatkan kombinasi nombor yang betul. Isikan
nombor yang betul untuk membuka mangga kumpulan anda.

Petua:

Nombor 1 Nombor 2 Nombor 3 Nombor 4 Nombor 5 Nombor 6

Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor
perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan
bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir
murid A + murid A + murid A + murid B + murid B + murid C +
Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor
perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan
bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir

murid B murid C murid D murid C murid D murid D

Kombinasi Mangga:

1 23

4 56

136

8

Jalan kerja untuk mencari kombinasi mangga:

ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8

137

8

LEMBARAN KERJA 8-3
Latihan Pengukuhan

Jawab semua soalan penambahan nombor perduaan di bawah dengan lengkap.
Tunjukkan jalan kerja anda.

1. 112 + 112 = 2. 11102 + 1112 = ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8

3. 11112 + 101012 = 4. 10112 + 11012 =

5. 11102 + 11112 = 6. 111112 + 111012 =

138

SKEMA JAWAPAN 8

LEMBARAN KERJA 8-1 139
Penambahan Nombor Perduaan

Isikan contoh di bawah dengan jawapan yang betul.
Peraturan untuk penambahan dua nilai nombor perduaan:

12 + 02 = 12 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
12 + 12 = 12
12 + 12 + 12 = 112

Contoh: 11012 + 11102 = ?

Langkah 1: 12 + 02 = 12

1 1 0 1
0
+ 1 1 1 1



Langkah 2: 02 + 12 = 12

1 1 0 1
1 0
+ 1 1 1 1



Langkah 3: 12 + 12 = 102 Bawah satu lebih ke sebelah kiri

1

1 1 0 1

+ 1 1 1 0

0 1 1

Langkah 4: 12 + 12 + 12 = 112

1

1 1 0 1

+ 1 1 1 0

1 1 0 1 1

Oleh itu, 11012 + 11102 = 110112

8

SKEMA JAWAPAN

LEMBARAN KERJA 8-2
Membuka Mangga Rahsia

Gunakan lembaran kerja di bawah untuk membantu anda membuka mangga rahsia
dalam kelas anda.

1. Tuliskan bulan kelahiran setiap ahli kumpulan anda.

Murid A (nombor ppeerrdpuualuahna)n:)1: 13210 Murid C (nombor ppeerrdpuualuahna)n:)1: 2110 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8
Murid A (nombor Murid C (nombor

Murid B (nombor ppeerrdpuualuahna)n:)1: 051102 Murid D (nombor ppeerrdpuualuahna)n: )1: 02210
Murid B (nombor Murid D (nombor

2. Berikut merupakan petua untuk mendapatkan kombinasi nombor yang betul. Isikan
nombor yang betul untuk membuka mangga kumpulan anda.

Petua:

Nombor 1 Nombor 2 Nombor 3 Nombor 4 Nombor 5 Nombor 6

Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor
perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan
bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir
murid A + murid A + murid A + murid B + murid B + murid C +
Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor Nombor
perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan perduaan
bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir bulan lahir

murid B murid C murid D murid C murid D murid D

Kombinasi Mangga:

1 10002 2 1002 3 1012
4 1102 5 1112 6 112

140

Jalan kerja untuk mencari kombinasi mangga: 8

Nombor Pertama: 141

112 + 1012 = 10002 1 1
1
0
0 1
1
+ 1 0

1 0 1
1
Nombor Kedua: 0 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8

112 + 12 = 1002 1 1
1 0
1
0

+

1

Nombor Ketiga:

112 + 102 = 1012 1
1
0
+

1

Nombor Keempat:

1012 + 12 = 1102 1
0

1 1 1
1
+ 0

1

Nombor Kelima: 1 0 1
1 0
1012 + 102 = 1112 1 1 1

0
+ 1
1


Nombor Keenam: 1

12 + 102 = 112 1


+

8

SKEMA JAWAPAN
LEMBARAN KERJA 1.2
Latihan Pengukuhan

Jawab semua soalan penambahan nombor perduaan di bawah dengan lengkap.
Tunjukkan jalan kerja anda.

1. 112 + 112 = 1102 2. 11102 + 1112 = 101012 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 8

1 1 1
1 1 1 1 1 0
+ 1 1 + 1 1 1
1 1 0 1 0 1 0 1

3. 4.11112 + 101012 = 1001002 10112 + 11012 = 110002

1 1 1 1 1 1 1
1 0 1 0 1 1 0 1 1
+ 1 1 1 1 + 1 1 0 1
1 0 0 1 0 0 1 1 0 0 0

5. 11102 + 11112 = 111012 6. 111112 + 111012 = 1111002

1 1 1 1 1 1
1 1 1 1 1
1 1 1 0 1 1 1 0 1
1 1 1 0 0
+ 1 1 1 1 +

1 1 1 0 1 1

142

PENGAJARAN 9

2.0 PERWAKILAN DATA

2.1 Sistem Nombor Perduaan

2.1.5 Melakukan operasi tolak bagi
dua nilai nombor perduaan.

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 145

Lembaran Kerja 9-1 148

Skema Jawapan 149

Lampiran 9-1 150

Skema Jawapan 151

Lembaran Kerja 9-2 152

Skema Jawapan 153

9

PENGAJARAN 9 Persediaan: 5 -10 minit ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
Pengajaran: 60 minit
BIDANG PEMBELAJARAN
Penerapan Pemikiran
2.0 Perwakilan Data Komputasional:
• Leraian (Decomposition)
Standard Kandungan • Pengecaman Corak
2.1 Sistem Nombor Perduaan (Pattern Recognition)
• Peniskalaan (Abstraction)
Standard Pembelajaran
Murid boleh:

2.1.5 Melakukan operasi tolak bagi dua nilai nombor perduaan.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Lampiran 9-1

Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 9-1
• Lembaran Kerja 9-2

Prasyarat

• Murid telah dapat mengenal pasti nombor perduaan dan nombor perpuluhan.
• Murid telah dapat menukar nombor perpuluhan kepada nombor perduaan.
• Murid telah dapat menambah nombor perduaan.

Sumber Tambahan

• Laman sesawang untuk menjana soalan penolakan dan penambahan nombor

perduaan. http://www.math-aids.com/Number_Systems/Adding_Subtracting_Binary.html

• Nota operasi tambah nombor perduaan. Laman sesawang ini juga mempunyai

soalan tambahan yang lebih mencabar untuk murid aras tinggi. http://www.cimt.

plymouth.ac.uk/projects/mepres/book9/bk9i1/bk9_1i2.html

• Kalkulator dalam talian untuk membantu guru mengira penambahan

dan penolakan nombor perduaan: http://www.calculator.net/binary-calculator.

html?number1=110&c2op=-&number2=10&calctype=op&x=53&y=3

144

9

RANCANGAN PENGAJARAN

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa BBM
Set Induksi n/a

5 Minit 1. Guru menunjukkan persamaan berikut:

10 - 1 = 1 Penerapan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
Pemikiran
2. Guru menanyakan murid sama ada persamaan di atas betul atau Komputasional:
salah dan sebabnya. • Pengecaman
3. Murid dikehendaki memberitahu sebab persamaan di atas adalah Corak
betul. (persamaan di atas ialah nombor perduaan. 102 tukar
kepada nombor perduaan ialah 2. Oleh itu, 2 – 1 = 1 ialah betul.

10 Minit Aktiviti 1: Cara melakukan operasi tolak bagi dua nilai nombor BBM
perduaan • Lembaran
1. Guru menunjukkan satu lagi persamaan: Kerja 9-1
(m/s 148)

11 - 1 = ? Penerapan
Pemikiran
2. Murid memberikan jawapan kepada persamaan di atas. (10) Komputasional:
• Pengecaman
Peraturan untuk penolakan dua nilai nombor perduaan: Corak
• Leraian
12 - 02 = 12
102 - 12 = 12
112 - 12 = 102

3. Guru menunjukkan langkah untuk operasi penolakan bagi
dua nilai nombor perduaan.

Contoh: 11012 - 1102 = ?
Langkah 1: 12 - 02 = 12

145

9

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa



1 1 0 1

- 0 1 1 0

1

Langkah 2: 102 - 12 = 12 (0 tidak boleh tolak 1. Pinjam daripada ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
nombor kiri.)

1 0 10 0 10 1
1 0
- 0 1 1 1



Langkah 3: 102 - 12 = 12


1 0 0 10 0 1
1 0
- 0 1 1 1

1

Langkah 4: 02 - 02 = 02


1 0 0 10 0 1
1 0
- 0 1 1 1

0 1

Oleh itu: 1101 - 110 = 111
2 2 2

4. Guru menunjukkan sekurang-kurangnya dua contoh.

146

9

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa BBM:
Aktiviti 2: Menolak dua nombor perduaan • Lampiran 9-1
1. Murid dibahagikan kepada kumpulan. (Setiap kumpulan (m/s 150)
15 Minit mempunyai maksimum 4 orang murid)
2. Setiap kumpulan diberi 4 kad. Murid dikehendaki untuk Penerapan
mencantum kad tersebut seperti permainan susun suai gambar. Pemikiran ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
Murid juga perlu mengisikan tempat kosong jika ada. Guru Komputasional:
menunjukkan satu contoh. • Pengecaman
corak
• Leraian
• Peniskalaan

3. Murid diberi 15 minit untuk melaksanakan aktiviti ini.
4. Guru membimbing murid semasa aktiviti dijalankan.

25 Minit Aktiviti 3: Aktiviti pengukuhan BBM:
1. Selepas 15 minit, guru menerangkan bahawa kad daripada setiap • Lembaran Kerja
kumpulan boleh dicantum sebagai satu teka-teki yang besar. 9-2 (m/s 152)
2. Murid dikehendaki untuk mencantumkan semua kad daripada
semua kumpulan untuk menghasilkan satu susunan gambar Penerapan
yang besar. Pemikiran
3. Murid diberi 15 minit untuk melaksanakan aktiviti tersebut. Komputasional:
4. Murid diberi Lembaran Kerja 9-2 untuk diselesaikan dalam tempoh • Pengecaman
10 minit. corak
• Leraian
• Peniskalaan

5 Minit Penutup

1. Guru bertanya semula soalan semasa set induksi dan soalan

tambahan seperti berikut:

a. 12 – 02 = ? (12)
b. 102 – 12 = ? (12)
c. 112 – 12 = ? (102)

147

9

LEMBARAN KERJA 9-1
Penambahan Nombor Perduaan

Isikan contoh di bawah dengan jawapan yang betul.
Peraturan untuk penolakan dua nilai nombor perduaan:

12 - 02 = 12 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
102 - 12 = 12
112 - 12 = 102

Contoh: 11012 - 1102 = ?

Langkah 1: 12 - 02 = 12

1 1 0 1
- 0 1 1 0

Langkah 2: 102 – 12 = 12 (0 tidak boleh tolak 1. Pinjam daripada nombor kiri.)

1 1 0 0 10 1
- 0 1 1 0

Langkah 3: 102 - 12 = 12

1 0 0 10 0 1
- 0 1 1 0

Langkah 4: 02 - 02 = 02

1 1 0 1 0 1
- 1 1 1 0

Oleh itu, 11012 - 1102 = ______________

148

9

SKEMA JAWAPAN

LEMBARAN KERJA 9-1
Penambahan Nombor Perduaan

Isikan contoh di bawah dengan jawapan yang betul.
Peraturan untuk penolakan dua nilai nombor perduaan:

12 - 02 = 12 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
102 - 12 = 12
112 - 12 = 102

Contoh: 11012 - 1102 = ?

Langkah 1: 12 - 02 = 12

1 1 0 1
0
- 0 1 1 1



Langkah 2: 102 – 12 = 12 (0 tidak boleh tolak 1. Pinjam daripada nombor kiri.)

1 1 0 0 10 1

- 0 1 1 0

1 1

Langkah 3: 102 - 12 = 12

1 0 0 10 0 1
-
0 1 1 0

1 1 1

Langkah 4: 02 - 02 = 02

1 1 0 1 0 1

- 1 1 1 0

0 1 1 1

Oleh itu, 11012 - 1102 = 01112

149

9

LAMPIRAN 9-1
Kad Aktiviti Susunan Gambar

Potong setiap kad berikut mengikut garis putus-putus. Setiap kumpulan
dikehendaki untuk mendapat 4 kad susunan gambar. Guru boleh mencetak
beberapa keping supaya cukup untuk semua kumpulan dalam kelas masing-
masing.

Kumpulan 1 Kumpulan 2 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9

10101 -10100 = 11111 - 10110 = 11001 -10001 =
00001 01000

1111-1110 = 11100 -10100 = 11010 -10010 = 11110 -11000 =
1000

1100 -1000 = 10111 - 10011 = 00100 10001 - 01111 =

11000 - 01111 = 11001 - 10111 = 11111 - 01101 = 11101 - 01101 =

Kumpulan 3 Kumpulan 4
10010
00010

10000 - 01011 = 11111 - 01001 = 0100 1100 - 1011 =
00101 00001

11100 - 01000 = 11100 -10100 = 1100 - 0011 = 01110 - 01001 =
10100 1001

11011 - 01000 = 10111 - 10000 = 11011 - 10001 =

150

9

SKEMA JAWAPAN

LAMPIRAN 9-1
Kad Aktiviti Susunan Gambar

Potong setiap kad berikut mengikut garis putus-putus. Setiap kumpulan
dikehendaki untuk mendapat 4 kad susunan gambar. Guru boleh mencetak
beberapa keping supaya cukup untuk semua kumpulan dalam kelas masing-
masing.

10101 -10100 = 11111 - 10110 = 11001 -10001 = ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9
00001 1001 01000

1111-1110 = 11100 -10100 = 11010 -10010 = 11110 -11000 =
01000 1000 00110

1100 -1000 = 10111 - 10011 = 10001 - 01111 =
0100 00100 00010

11000 - 01111 = 11001 - 10111 = 11111 - 01101 = 11101 - 01101 =
01001 00010 10010 10000

10000 - 01011 = 11111 - 01001 = 1100 - 1011 =
00101 0100 00001

11100 - 01000 = 11100 -10100 = 1100 - 0011 = 01110 - 01001 =
10100 00011 1001 00101

11011 - 01000 = 10111 - 10000 = 11011 - 10001 =
10011 00010 01010

151

9

LEMBARAN KERJA 9-2
Aktiviti Pengukuhan

Jawab semua soalan penolakan nombor perduaan di bawah dengan lengkap.
Tunjukkan jalan kerja anda.

1. 112 + 102 = 2. 11112 + 1102 = ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9

3. 11012 + 1102 = 4. 110112 + 1102 =

5. 1101012 + 10102 = 6. 110112 + 1112 =

152

9

SKEMA JAWAPAN

LEMBARAN KERJA 9-2
Aktiviti Pengukuhan

Jawab semua soalan penolakan nombor perduaan di bawah dengan lengkap.
Tunjukkan jalan kerja anda.

1. 112 + 102 = 12 2. 11112 + 1102 = 10102 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 9


1 1 1 1 1 1
- 1 0 - 1 1 0
0 1 1 0 0 1

3. 11012 + 1102 = 1112 4. 110112 + 1102 = 101012


1 1 0 1 1 1 0 1 1
- 1 1 0 - 1 1 0
1 1 1 1 0 1 0 1

5. 6.1101012 + 10102 = 1101012 110112 + 1112 = 101002


1 1 0 1 0 1 1 1 0 1 1
- 1 0 1 0 - 1 1 1
1 0 1 0 0 1 0 1 0 0

153

PENGAJARAN 10

2.0 PERWAKILAN DATA

2.1 Sistem Nombor Perduaan

2.1.6 Menggabungkan kemahiran
operasi tambah dan operasi tolak
nombor perduaan untuk
menterjemah aksara pengekodan
ASCII.

Kandungan Muka Surat

Rancangan Pengajaran 156

Lampiran 10-1 159

Lampiran 10-2 160

Lembaran Kerja 10-1 164

Lembaran Kerja 10-2 167

Skema Jawapan 170

10

PENGAJARAN 10 Persediaan: 5 hingga ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
10 minit
BIDANG PEMBELAJARAN Pengajaran: 60 minit

2.0 Perwakilan Data Penerapan Pemikiran
Komputasional:
Standard Kandungan • Leraian (Decomposition)
2.1 Sistem Nombor Perduaan • Pengecaman Corak
(Pattern Recognition)
Standard Pembelajaran • Peniskalaan (Abstraction)
Murid akan dapat:

2.1.6 Menggabungkan kemahiran operasi tambah dan operasi tolak nombor perduaan
untuk menterjemah aksara pengekodan ASCII.

Bahan Bantu Mengajar (BBM)

Bahan untuk kelas
• Lampiran 10-1
• Lampiran 10-2

Bahan untuk setiap murid
• Lembaran Kerja 10-1
• Lembaran Kerja 10-2

Prasyarat

• Murid telah dapat mengenal pasti nombor perduaan dan nombor perpuluhan.
• Murid telah dapat menukar nombor perpuluhan kepada nombor perduaan.
• Murid telah dapat menambah nombor perduaan.
• Murid telah dapat menolak nombor perduaan.

Sumber Tambahan

• Laman sesawang untuk menjana soalan penolakan dan penambahan nombor

perduaan. http://www.math-aids.com/Number_Systems/Adding_Subtracting_Binary.html

• Sumber latihan dalam talian. Laman sesawang ini juga mempunyai soalan

tambahan yang lebih mencabar untuk murid aras tinggi. http://www.cimt.plymouth.

ac.uk/projects/mepres/book9/bk9i1/bk9_1i2.html

• Kalkulator dalam talian untuk membantu guru mengira penambahan

dan penolakan nombor perduaan: http://www.calculator.net/binary-calculator.

html?number1=110&c2op=-&number2=10&calctype=op&x=53&y=3

155

10

RANCANGAN PENGAJARAN

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan

Masa BBM:
Set Induksi • Lampiran 10-1
1. Guru menunjukkan mesej berikut pada papan hitam/putih: (m/s 159)
5 Minit
LBTJI TBZBOH Penerapan
Pemikiran ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
Jawapan: Kasih Sayang (Setiap huruf pada mesej rahsia dipindah Komputasional:
atau ditukar ke huruf sebelumnya. Contohnya, huruf c pada mesej • Leraian
rahsia ialah huruf b, huruf c ialah huruf b dan seumpamanya) • Pengecaman
2. Murid dikehendaki untuk menterjemah mesej yang diberi dan corak
memberikan maksud dua perkataan di atas. • Peniskalaan
3. Guru menbimbing murid untuk mendapatkan jawapan.
4. Guru memberikan mesej berikut sebagai klu kepada murid:

KASIH TBZBOH

5. Guru memberitahu murid bahawa perkataan “KASIH” telah
diterjemah untuk mereka. Murid menggunakan perkataan “KASIH”
untuk membantu mereka menterjemahkan perkataan “TBZBOH”.
6. Guru menyoal murid tentang cara yang telah dilakukan untuk
menterjemah mesej di atas. (Setiap huruf pada mesej rahsia perlu
pindah satu huruf sebelumnya)
7. Guru menerangkan bahawa “setiap huruf dipindah ke huruf
sebelumnya” merupakan cara untuk menterjemah maklumat
rahsia.
8. Guru menerangkan bahawa operasi tambah dan operasi tolak
boleh digabungkan untuk melindungi maklumat sulit.
9. Guru menerangkan bahawa salah satu penggunaan operasi
tambah dan operasi tolak nombor perduaan adalah untuk
melindungi keselamatan data.

25 Minit Aktiviti 1 (Lembaran Kerja 10-1 m/s 164 - 166) BBM:
1. Guru menyoal murid: Komputer menyimpan data dan • Lampiran 10-2
berkomunikasi melalui sistem apa? (nombor perduaan) (m/s 160-163)
2. Murid memberi contoh data yang selalu disimpan di komputer • Lembaran Kerja
sekolah. 10-1
3. Guru menanyakan murid sama ada maklumat dalam komputer (m/s 164-166)
sekolah selamat dan cara komputer memastikan maklumat murid
selamat.

156

10

Cadangan Aktiviti BBM/ Catatan
Masa
4. Guru membimbing murid untuk menjawab soalan dengan Penerapan
mengingatkan mereka semula tentang aktiviti set induksi yang Pemikiran
telah dijalankan. Komputasional: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
5. Guru memaklumkan murid bahawa mereka perlu menghantar • Leraian
maklumat antara kumpulan. • Pengecaman
6. Setiap kumpulan dikehendaki untuk memastikan maklumat corak
tersebut selamat dan tidak diketahui oleh kumpulan lain. • Peniskalaan
7. Setiap kumpulan diberi kad arahan. (Lampiran 10-2 – m/s 160 -
163) Kad arahan mengandungi:
• Maklumat rahsia
• Operasi matematik yang perlu dilakukukan untuk merahsiakan
maklumat
Contoh:

Maklumat: SEKOLAH
Operasi Matematik: Tambah 1000112 kepada setiap huruf

Langkah 1: Rujuk jadual ASCII untuk mendapatkan nombor
perduaan untuk huruf yang dikehendki.

S = 10100112
Langkah 2: Tambahkan nilai nombor perduaan huruf yang
dikehendaki dengan 1000112.
10100112 + 1000112 = 11101102

1 1
1 0 1 0 0 1 1
+ 1 0 0 0 1 1
1 1 1 0 1 1 0

Langkah 3: Rujuk Jadual ASCII untuk mendapat huruf yang
dikehendaki

ASCII: 11101102 = v
8. Murid menggunakan Lembaran Kerja 10-2 untuk menunjukkan
jalan kerja aktiviti berkumpulan.
9. Murid diberi 20 minit untuk menyelesaikan tugasan yang diberi.

25 Minit Aktiviti 2 (Lembaran Kerja 10-2 m/s 167 - 169) BBM:
1. Setiap kumpulan saling bertukar maklumat rahsia dan operasi • Lembaran Kerja
matematik yang digunakan untuk merahsiakan maklumat. 10-2
2. Guru berbincang dengan murid cara untuk menterjemahkan (m/s 167-169)
maklumat rahsia yang diberi.
157

10

BBM/ Catatan
Masa 3. Guru membimbing murid untuk mendapatkan jawapan iaitu
melakukan operasi tolak. (maklumat dirahsiakan dengan operasi Penerapan
tambah) Pemikiran
Contoh: Komputasional: ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
• Leraian
Maklumat diterima: vhnrodk • Pengecaman
Operasi Matematik: Tolak1000112 kepada setiap huruf corak
• Peniskalaan

Langkahnya:
1. Semak jadual ASCII untuk menukar huruf v kepada nombor
perduaan.
v = 11101102

2. Tolak nombor perduaan v dengan 1000112


11101102 - 1000112 = 10100112

1 1 1 0 1 0 10 10 0 10
- 1 0 0 0 1 1
1 0 1 0 0 1 1

3. Semak jadual ASCII untuk dapatkan huruf yang dikehendaki

Jadual ASCII: 10100112 = S
Maklumat sebenar: S
4. Setiap kumpulan diberi masa 15 minit untuk mendapatkan
maklumat asal.
5. Selepas 15 minit, murid menyemak ketepatan maklumat antara
kumpulan.

5 Minit Penutup
1. Guru mendapatkan semula perhatian murid dan menanyakan
murid tentang soalan berikut:
a. Apakah kegunaan merahsiakan maklumat dengan operasi
tambah dan operasi tolak nombor perduaan?
b. Mengapakah kita perlu merahsiakan maklumat?
c. Apakah fungsi dan tujuan jadual ASCII
2. Guru meminta murid membuat kerja rumah menggunakan
Lampiran 10-2 (m/s 160 -163)

158

10 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10

LAMPIRAN 10-1
Maklumat Rahsia

Potong kad di bawah mengikut garisan yang diberi. Guru boleh laminat kad
di bawah supaya boleh digunakan semula.

TBLZBBTOJIH

TKBZABSOIHH

159

10 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10

LAMPIRAN 10-2
Maklumat Rahsia

Potong kad di bawah mengikut garisan yang diberi. Guru boleh laminat kad
di bawah supaya boleh digunakan semula. Pastikan guru mempunyai satu
kad untuk setiap kumpulan dalam kelas masing-masing.
Setiap kumpulan diberi:
1. Maklumat untuk dirahsiakan
2. Operasi matematik yang perlu dilakukan
3. Jadual ASCII

Kumpulan 1

KERAJINAN

Menambah 1000102 kepada setiap huruf

Kumpulan 2

BERDIKARI

Menambah 1000112 kepada setiap huruf

160

10

Kumpulan 3

RASIONAL ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10

Menambah 1001002 kepada setiap huruf

Kumpulan 4

KEADILAN

Menambah 1001012 kepada setiap huruf

161

10

JADUAL ASCII

ASCII merupakan singkatan nama bagi American Standard Code for
Information Interchange. ASCII digunakan oleh komputer untuk menukar
setiap huruf dan simbol yang kita taip dalam komputer kepada nombor
perduaan.

Huruf Nombor Perduaan Huruf Nombor Perduaan ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10

A 10000012 N 10011102
B 10000102 O 10011112
C 10000112 P 10100002
D 10001002 Q 10100012
E 10001012 R 10100102
F 10001102 S 10100112
G 10001112 T 10101002
H 10010002 U 10101012
I 10010012 V 10101102
J 10010102 W 10101112
K 10010112 X 10110002
L 10011002 Y 10110012
M 10011012 Z 10110102

162

10

Huruf Nombor Perduaan Huruf Nombor Perduaan

a 11000012 n 11011102 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
b 11000102 o 11011112
c 11000112 p 11100002
d 11001002 q 11100012
e 11001012 r 11100102
f 11001102 s 11100112
g 11001112 t 11101002
h 11010002 u 11101012
i 11010012 v 11101102
j 11010102 w 11101112
k 11010112 x 11110002
l 11011002 y 11110012
m 11011012 z 11110102

163

10

LEMBARAN KERJA 10-1
Aktiviti Merahsiakan Maklumat

Contoh diberi sebagai rujukan untuk merahsiakan maklumat yang diberi. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
Contoh:

Maklumat: SEKOLAH
Operasi Matematik: Tambah 1000112 kepada setiap huruf

Langkah 1: Rujuk jadual ASCII untuk mendapatkan nombor perduaan untuk
huruf yang dikehendaki.

S = 10100112

Langkah 2: Tambahkan nilai nombor perduaan huruf yang dikehendaki dengan
1000112.

10100112 + 1000112 = 11101102

1 1
1 0 1 0 0 1 1
+ 1 0 0 0 1 1
1 1 1 1 0 1 1 0

Langkah 3: Rujuk Jadual ASCII untuk mendapat huruf yang dikehendaki
Jadual ASCII: 11101102 = v

164

10

Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
Maklumat yang perlu dirahsiakan:

Operasi Matematik:

Maklumat rahsia:

Jalan kerja anda:

165

Jalan kerja anda:

10

166 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10

10

LEMBARAN KERJA 10-2
Aktiviti Menterjemah Maklumat

Contoh diberi sebagai rujukan untuk menterjemah maklumat yang diberi. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
Contoh:

Maklumat: vhnrodk
Operasi Matematik: Tambah 1000112 kepada setiap huruf
Langkahnya:
1. Semak jadual ASCII untuk menukar huruf v kepada nombor perduaan.

v = 11101102
2. Tolak nombor perduaan v dengan 1000112
11101102 + 1000112 = 10100112


1 1 1 0 1 0 10 10 0 10
- 1 0 0 0 1 1
1 0 1 0 0 1 1

3. Semak jadual ASCII untuk dapatkan huruf yang dikehendaki

Jadual ASCII: 10100112 = S
Maklumat sebenar: S

167

10

Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10
Maklumat yang diterima:

Operasi Matematik:

Maklumat asal:

Jalan kerja anda:

168

Jalan kerja anda:

10

169 ASAS SAINS KOMPUTER (TINGKATAN 1) PENGAJARAN 10