1 แผนการจัดการเรียนรู้ที่1 หน่วยการเรียนรู้ที่3 ศาสนาเพื่อชีวิต เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา จำนวน 1 ชั่วโมง รหัสวิชา ส31101 รายวิชา สังคมศึกษา 1 กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ครูผู้สอน นางสาวนิรชา ศรีจริต 1. มาตรฐานที่ ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ และศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข 2. ตัวชี้วัดที่/ผลการเรียนรู้ 1. วิเคราะห์ข้อคิดและแบบอย่างการดำเนินชีวิตจากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชน ตัวอย่างตามที่กำหนด (ส 1.1 ม.4-6/14) 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายประวัติของพุทธสาวกและพุทธสาวิกาได้ (K) 2. นักเรียนสามารถวิเคราะห์ข้อคิดและแบบอย่างการดำเนินชีวิตจากประวัติพุทธสาวกและพุทธสาวิกาได้ (P) 3. นักเรียนสามารถนำข้อคิดและแบบอย่างการดำเนินชีวิตจากประวัติพุทธสาวกและพุทธสาวิกา ไปประยุกต์ใช้ให้เกิดผลดีต่อการดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข (A) 4. สาระสำคัญ การศึกษาประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกา จะทำให้เห็นแบบอย่างที่ดีในการดำเนินชีวิต ซึ่งสามารถนำไป ประยุกต์ใช้ให้เกิดผลดีต่อการดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข 5. สาระการเรียนรู้ 1. พุทธสาวก ได้แก่ องคุลิมาล 6. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 7. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการทำงาน 8. ทักษะผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R+8C) 3R : ☐ Reading อ่านออก ☐ (W)Riting เขียนได้ ☐ (A)Rithmatic มีทักษะคิดคำนวณ 8C : ☐ Critical Thinking and Problem Solving (การคิดอย่างมีวิจารณญาณ แก้ไขปัญหาได้) ☐ Creativity and Innovation (การคิดอย่างสร้างสรรค์ คิดเชิงนวัตกรรม) ☐ Cross-cultural Understanding (ความเข้าใจในความแตกต่างทางวัฒนธรรม) ✓ ✓ ✓
2 ☐Collaboration Teamwork and Leadership (ความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ) ☐ Communication Information and Media Literacy (ทักษะการสื่อสาร และการรู้เท่าทันสื่อ) ☐ Computing and ICT Literacy (ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ และรู้เท่าทันเทคโนโลยี) ☐ Career and Learning Skill (ทักษะทางอาชีพ และการเรียนรู้) ☐ Compassion (มีความเมตตา วินัย คุณธรรม จริยธรรม ฯลฯ) 9. ชิ้นงาน/ภาระงาน - ใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา 10. การวัดและการประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ วิธีการวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การวัดและประเมินผล นักเรียนสามารถอธิบาย ประวัติของพุทธสาวก และพุทธสาวิกาได้ (K) สังเกตการตอบคำถาม แบบสังเกต การตอบคำถาม นักเรียนผ่านเกณฑ์การประเมิน ร้อยละ 65 นักเรียนสามารถ วิเคราะห์ข้อคิดและ แบบอย่างการดำเนิน ชีวิตจากประวัติพุทธ สาวกและพุทธสาวิกาได้ (P) การตรวจใบงาน ใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา และชาวพุทธ ตัวอย่าง นักเรียนผ่านเกณฑ์การประเมิน ร้อยละ 65 นักเรียนสามารถนำ ข้อคิดและแบบอย่าง การดำเนินชีวิตจาก ประวัติพุทธสาวก และพุทธสาวิกาไป ประยุกต์ใช้ให้เกิดผลดี ต่อการดำเนินชีวิตได้ อย่างมีความสุข (A) - สังเกตการตอบคำถาม - แบบสังเกต การตอบคำถาม นักเรียนผ่านเกณฑ์การประเมิน ร้อยละ 65 - การสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน - แบบสังเกตพฤติกรรม ระหว่างเรียน นักเรียนผ่านเกณฑ์คุณภาพ ระดับ พอใช้ ขึ้นไป 11. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. หนังสือประกอบการเรียน 2. Microsoft Power Point 3. เกมส์ถอดรหัส (DAVINCI) 4. วิดีโอ ลูกคนใหม่ 5. สื่ออินเทอร์เน็ต 6. เกมส์ตัวเลขเสี่ยงโชค 7. ใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา 8. สื่อทำมือ (ภาพองคุลิมาล, พระพุทธเจ้า ,มารดาองคุลิมาล) ✓ ✓
3 12. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูให้นักเรียนเตรียมความพร้อมในการเรียนจากนั้นให้นักเรียนนั่งสมาธิ หลังจากนั้นครูจึงให้ นักเรียนเล่นเกมส์ถอดรหัส (DAVINCI) โดยให้นักเรียนทายว่าวันนี้ครูจะสอนเรื่องอะไร (เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา) โดยใช้ภาพและจำนวนพยางค์บอกใบ้ 2. ครูให้นักเรียนชมวิดีโอ “ลูกคนใหม่” โดยให้นักเรียนร่วมกันสะท้อนคิดว่า ลักษณะตัวละคร และเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นอย่างไร และได้ข้อคิดหรือคุณธรรมใดบ้าง จากนั้น ครูจึงเชื่อมโยงว่าในสมัยพุทธกาล ก็มีเหตุการณ์เช่นนี้เคยเกิดขึ้นกับพุทธสาวกองค์หนึ่ง ซึ่งมีชื่อว่า “องคุลิมาล” 3. ครูแจ้งตัวชี้วัดช่วงชั้นและจุดประสงค์การเรียนรู้ ขั้นจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 4. ครูเข้าสู่เนื้อหาที่เรียน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา - ประวัติโดยย่อขององคุลิมาล - คุณธรรมที่ควรนำมาเป็นแบบอย่างขององคุลิมาล ขณะสอนครูจะใช้ PPT, สื่อทำมือ และคำถามสอนควบคู่กันไป เพื่อกระตุ้นความสนใจของนักเรียน ขั้นสรุป 5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสิ่งเรียนในวันนี้โดยให้นักเรียนช่วยกันเสนอว่า นักเรียนอยากจะนำ คุณธรรมด้านใดขององคุลิมาลมาเป็นต้นแบบในการดำเนินชีวิต เพราะเหตุใด (ครูให้นักเรียนตอบได้อย่าง อิสระ) 6. ครูให้นักเรียนเล่นเกมส์“ตัวเลขเสี่ยงโชค” เพื่อทดสอบความเข้าใจ 7. ครูให้นักเรียนทำใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา โดยให้ศึกษา ค้นคว้าเพิ่มเติมจากหนังสือเรียน และอินเทอร์เน็ต 13. บันทึกผลการจัดการเรียนรู้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ผลการจัดการเรียนรู้ (ระบุรายชื่อผู้เรียนที่ไม่ผ่านการประเมินตามตัวชี้วัด) ผู้เรียนที่ผ่านการประเมินตามตัวชี้วัด จำนวน.................คน คิดเป็นร้อยละ.......................... ผู้เรียนที่ไม่ผ่านการประเมินตามตัวชี้วัด จำนวน.................คน คิดเป็นร้อยละ.......................... รายชื่อผู้เรียนที่ไม่ผ่าน 1. ชื่อ-สกุล.................................................................................................................. สาเหตุ (ถ้าทราบ).................................................................................................. 2. ชื่อ-สกุล.................................................................................................................. สาเหตุ (ถ้าทราบ)................................................................................................... และพบผู้เรียนที่มีความสามารถพิเศษ (ถ้ามี) ได้แก่ 1. ชื่อ-สุกล................................................................ด้าน....................................... .. 2. ชื่อ-สุกล................................................................ด้าน.........................................
4 ปัญหา/อุปสรรค ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. การแก้ไขปรับปรุง ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ผลการแก้ไขปรับปรุง ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ลงชื่อ ..................................................... ครูผู้สอน (.....................................................) วันที่ ............. เดือน ............................... พ.ศ. ................ นิรชา ศรีจริต นางสาวนิรชา ศรีจริต 29 มีนาคม 2566
5 ตัวอย่างใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา
6 แนวทางการตอบใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา
7 แบบประเมินใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา เลขที่ ชื่อ-สกุล ความถูกต้อง การใช้ภาษา ความ เรียบร้อย ความตรง ต่อเวลา รวม 10 คะแนน 3 2 1 3 2 1 2 1 2 1 ลงชื่อ ผู้ประเมิน ( ) / / / เกณฑ์การประเมินใบงาน เรื่อง พุทธสาวก พุทธสาวิกา รายการประเมิน ระดับคุณภาพ ความถูกต้อง 3 หมายถึง ถูกต้องทั้งหมด 2 หมายถึง ถูกต้องบางส่วน 1 หมายถึง ถูกน้อยเล็กน้อย การใช้ภาษา 3 หมายถึง ดี (เขียนอธิบายเข้าใจทั้งหมด) 2 หมายถึง ปานกลาง (เขียนอธิบายเข้าใจทั้งหมด) 1 หมายถึง ปรับปรุง (เขียนอธิบายเข้าใจเล็กน้อย) ความเรียบร้อย 2 หมายถึง ทำงานเรียบร้อย/สะอาด 1 หมายถึง ทำงานไม่เรียบร้อย/ไม่สะอาด ความตรงต่อเวลา 2 หมายถึง ส่งงานตรงเวลาที่กำหนด 1 หมายถึง ส่งงานล่าช้า เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ คะแนน ระดับคุณภาพ 7-10 ดี 5-7 พอใช้ 0-4 ปรับปรุง
8 แบบสังเกตการตอบคำถาม เลขที่ ชื่อ-สกุล ความสนใจ ตั้งใจฟังคำถาม ตอบคำถามถูกต้อง ตรงประเด็น ตอบคำถาม อย่างสม่ำเสมอ 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ผู้ประเมิน ( ) / / / เกณฑ์คุณภาพการสังเกตการตอบคำถาม รายการประเมิน คำอธิบายคุณภาพ 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) ความสนใจ ตั้งใจฟังคำถาม ตั้งใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน ตอบคำถามได้ทันที ตั้งใจฟัง ไม่หลับ ไม่พูดคุยในชั้นเรียน แต่ตอบคำถามไม่ได้ทันที ไม่ตั้งใจฟัง พูดคุย ในชั้นเรียน และตอบ คำถามไม่ได้ทันที ตอบคำถามถูกต้อง ตรงประเด็น ตอบคำถามได้ถูกต้อง ตรงประเด็น และอธิบาย คำตอบชัดเจน ตอบคำถามได้ถูกต้อง ตรงประเด็น แต่อธิบาย คำตอบได้ไม่ชัดเจน ตอบคำถามได้ถูกต้อง เพียงบางส่วน ตอบคำถาม อย่างสม่ำเสมอ มีส่วนร่วมในการตอบ คำถามอย่างสม่ำเสมอ มีส่วนร่วมในการตอบ คำถามบ่อยครั้ง มีส่วนร่วมในการตอบ คำถามน้อยครั้ง คะแนนตัดสินคุณภาพ คะแนน คุณภาพ 8-9 ดี 5-7 พอใช้ 1.4 ปรับปรุง
9 แบบสังเกตพฤติกรรมระหว่างเรียน (รายบุคคล) เลขที่ ชื่อ-สกุล ความรับผิดชอบ ในงานที่ได้รับ มอบหมาย ยอมรับเมื่อมีความ ผิดพลาดเกิดขึ้น และพยายามแก้ไข สนใจและให้ความ ร่วมมือในกิจกรรม อย่างต่อเนื่อง 3 2 1 3 2 1 3 2 1 ลงชื่อ ผู้ประเมิน ( ) / / / เกณฑ์คุณภาพประเมินพฤติกรรมระหว่างเรียน รายการประเมิน คำอธิบายคุณภาพ 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) รับผิดชอบ ในงานที่ได้รับมอบหมาย ทำงานสำเร็จตามที่ได้รับ มอบหมายเป็นอย่างดี และตรงเวลาที่กำหนด ทำงานสำเร็จตามที่ได้รับ มอบหมายเป็นอย่างดี แต่ไม่ทันเวลาที่กำหนด ทำงานไม่สำเร็จ ตามที่ได้รับมอบหมาย เป็นอย่างดี และไม่ทันเวลาที่กำหนด ยอมรับเมื่อมีความ ผิดพลาดเกิดขึ้น และพยายามแก้ไข ยอมรับความผิดพลาด และพยายามแก้ไข ยอมรับความผิดพลาด แต่ไม่พยายามแก้ไข ไม่ยอมรับความผิดพลาด และไม่ยอมแก้ไข สนใจและให้ความ ร่วมมือในกิจกรรม อย่างต่อเนื่อง สนใจและให้ความ ร่วมมือในกิจกรรม เป็นอย่างดีและต่อเนื่อง สนใจและให้ความ ร่วมมือในกิจกรรม แต่ไม่ค่อยต่อเนื่อง สนใจและให้ความ ร่วมมือในกิจกรรมน้อย และไม่ต่อเนื่อง คะแนนตัดสินคุณภาพ คะแนน คุณภาพ 8-9 ดี 5-7 พอใช้ 1.4 ปรับปรุง