BAHAN BENGKEL PENSKORAN BERDASARKAN RUBRIK MATA PELAJARAN PENDIDIKAN MORAL SPM 2022

BAHAN BENGKEL PENSKORAN BERDASARKAN RUBRIK
MATA PELAJARAN PENDIDIKAN MORAL
SPM 2022

Jalinan Kolaboratif SISC+ Sains Sosial
Bersama Jurulatih Utama Daerah
Pendidikan Moral
Daerah Melaka Tengah

ISI KANDUNGAN

1 Jalinan Kolaboratif SISC+ dan Jurulatih Utama Daerah 2
Melaka Tengah 3
4
2 Maklumat SISC dan JUD 7
10
Sekapur Sirih Pegawai Pendidikan Daerah 11
3 PPD Melaka Tengah

Sekapur Sirih Timbalan PPD Sektor Pembelajaran
4 PPD Melaka Tengah

5 Format Pentaksiran

6 Tips Menghafal Nilai

ISI KANDUNGAN

7 Soalan Struktur 13
( Kata Tugas : Nyatakan / Senaraikan / Berikan ) 14
16
8 Soalan Struktur 18
( Kata Tugas : Jelaskan ) 21
23
9 Soalan Struktur 27
( Kata Tugas : Huraikan / Terangkan )

Soalan Struktur
10 ( Kata Tugas : Terangkan dua nilai )

Soalan Esei
11 ( Format Terkini )

12 Skor Pemarkahan Bahagian Esei ( Aras )

13 Soalan Esei
( Cara Menulis Nilai )

ISI KANDUNGAN

14 Soalan Esei Bahagian B 29
( Contoh Soalan 6 (a) & Contoh Jawapan ) 31
36
15 Soalan Esei Bahagian B 38
( Contoh Soalan 6 (b) & Contoh Jawapan ) 42
46
16 Soalan Esei Bahagian C 63
( Contoh Soalan 8 (a) & Contoh Jawapan )

Soalan Esei Bahagian C
17 ( Contoh Soalan 8 (b) & Contoh Jawapan )

Soalan Esei Bahagian C
18 ( Contoh Soalan 8 (c) & Contoh Jawapan )

19 Glosari / Istilah

20 Sekalung Penghargaan

1

JALINAN KOLABORATIF SISC+ SAINS SOSIAL 2
BERSAMA JURULATIH UTAMA DAERAH
PENDIDIKAN MORAL

NOR AZLINA BINTI SIDEK
SISC+ SAINS SOSIAL
PPD MELAKA TENGAH

SITI SALWA BINTI MD KHALID
KETUA JURULATIH UTAMA
SMK MUNSHI ABDULLAH

HAZLANI BIN ABU TALIB NOR HAFIZAH HARRIS FADHILAH TUAN NAH BINTI SITI MUNIRAH BINTI NURSHAFINAZ
SMK METHODIST ACS BINTI ZAIDI BIN SADARUDIN RAJA OTHMAN MOHD RAZALI BINTI SHOEB
SMK TINGGI CINA MELAKA
SMK TUN TUAH SMK YOK BIN SMK MALIM SMK BUKIT RAMBAI

MAKLUMAT SISC+ DAN JUD 3

BIL NAMA JAWATAN TEMPAT BERTUGAS NO TELEFON

1 PN. NOR AZLINA BINTI SIDEK SISC+ SAINS SOSIAL PPD MELAKA TENGAH 019 3983415
2 PN. SITI SALWA BINTI MD KHALID
3 EN. HAZLANI BIN ABU TALIB KETUA JURULATIH UTAMA SMK MUNSHI ABDULLAH 013 3888355
4 PN. NUR HAFIZAH BINTI ZAIDI (GURU AKADEMIK)
5 PN. TUAN NAH BINTI RAJA OTHMAN JURULATIH UTAMA SMK METHODIST (ACS) 019 6761927
6 PN. NURSHAFINAZ BINTI SHOEB (GURU AKADEMIK)
7 PN. SITI MUNIRAH BINTI MOHD RAZALI JURULATIH UTAMA SMK TUN TUAH 012 4026890
8 EN. HARRIS FADHILAH BIN SADARUDDIN (GURU AKADEMIK)
JURULATIH UTAMA SMK MALIM 012 6379128
(GURU AKADEMIK) 013 9555742
JURULATIH UTAMA SMK TINGGI CINA 011 23812565
(GURU AKADEMIK) MELAKA
JURULATIH UTAMA
(GURU AKADEMIK) SMK BUKIT RAMBAI
JURULATIH UTAMA
(GURU AKADEMIK) SMK YOK BIN 019 3343138

4

Sekapur Sirih
Pegawai Pendidikan Daerah
PPD Melaka Tengah

“ Melati kuntum tumbuh melata, Sayang merbah di pohon cemara ,
Awal bismillah mulanya kata, Assalamualaikum pembuka bicara ”.

Bersyukur kita ke hadrat Ilahi kerana saya diberi peluang menitipkan bicara dalam
ruangan Bahan Bengkel Penskoran Pendidikan Moral SPM untuk sekolah-sekolah
daerah Melaka Tengah bagi tahun 2022. Selawat dan salam juga saya ucapkan ke
atas Junjungan Besar Nabi Muhammad SAW dan seluruh ahli keluarga baginda.

5

Susulan Bengkel Penskoran Pendidikan Moral SPM yang telah diadakan pada
29 Ogos 2022 yang lalu, barisan Jurulatih Utama Pendidikan Moral telah berjaya
menghasilkan bahan perbengkelan untuk rujukan semua guru Pendidikan Moral.
Sesungguhnya, penghasilan bahan perbengkelan ini merupakan wadah penting
dalam usaha memastikan anak-anak murid di daerah Melaka Tengah cemerlang
dalam mata pelajaran Pendidikan Moral. Di kesempatan ini, saya ingin
merakamkan rasa bangga atas usaha murni SISC+ Sains Sosial PPD Melaka Tengah
yang telah memperkasakan barisan Jurulatih Utama Daerah bagi mata pelajaran
Pendidikan Moral. Tujuannya tidak lain dan tidak bukan, adalah untuk
membimbing dan menghasilkan bahan rujukan untuk guru-guru Pendidikan Moral
serta anak didik mereka.

6

Di samping menjadi wadah ilmu bagi meningkatkan pencapaian Gred Purata
Daerah bagi mata pelajaran Pendidikan Moral, bahan ini juga bakal menjadi senjata
anak didik untuk berjuang di medan pertempuran SPM 2022.
Akhir kata, saya mengucapkan tahniah dan syabas atas komitmen dan
pengorbanan semua pihak yang telah mengorbankan masa dan tenaga agar
penghasilan bahan ini seiring dengan kehendak Dokumen Standard Kurikulum dan
Pentaksiran (DSKP). Besarlah harapan saya agar bahan Pengskoran Pendidikan
Moral SPM 2022 ini dapat diteruskan lagi pada masa akan datang sebagai wahana
pendidikan yang mampu melonjakkan prestasi mata pelajaran Pendidikan Moral
negeri Melaka khususnya di daerah Melaka Tengah.
Sekian, terima kasih.

MOHD YUSRI BIN SEMAN BKT
Pegawai Pendidikan Daerah

Pejabat Pendidikan Daerah Melaka Tengah.

7

Sekapur Sirih
Timbalan PPD
Sektor Pembelajaran PPD Melaka Tengah

Alhamdulillah syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan limpah kurnia-Nya saya diberi
ruang dan peluang untuk merakamkan penghargaan atas usaha murni dalam
penghasilan Bahan Bengkel Penskoran Pendidikan Moral SPM untuk sekolah-
sekolah daerah Melaka Tengah

8

Terlebih dahulu saya ingin merakamkan setinggi-tinggi syabas, tahniah dan terima
kasih yang tidak terhingga kepada Pn Nor Azlina binti Sidek, Pegawai SISC+ Sains
Sosial Pejabat Pendidikan Melaka Tengah yang menerajui dan merealisasikan
penghasilan program yang hebat ini. Usaha ini merupakan jalinan kolaboratif SISC+
Sains Sosial bersama Jurulatih Utama Daerah yang telah dilantik. Saya percaya
dengan terhasilnya bahan ini, ianya akan dapat memberi manfaat dan sekaligus
memberikan suntikan semangat dan dorongan kepada anak-anak murid kita di
daerah Melaka Tengah untuk mempunyai persediaan yang mantap agar dapat
menggilap kecemerlangan dalam peperiksaan SPM 2022 khususnya bagi mata
pelajaran Pendidikan Moral.

9

Keazaman tinggi yang ditonjolkan oleh pasukan Jurulatih Utama Daerah bagi mata
pelajaran Pendidikan Moral adalah wajar dicontohi oleh semua pihak. Bimbingan
berterusan turut dilaksanakan apabila Jurulatih Daerah ini dijemput untuk
memberikan taklimat berkaitan Penskoran Berdasarkan Rubrik ini ke sekolah-
sekolah mengikut keperluan.
Akhir kata, sekali lagi saya merakamkan setinggi-tinggi tahniah dan syabas kepada
semua pihak yang telah terlibat dan menyumbangkan tenaga dalam usaha
penghasilan Bahan Bengkel Penskoran Pendidikan Moral SPM 2022. Semoga usaha
murni dan pengorbanan tuan-tuan dan puan- puan sekalian akan diberkati dan
menjadi amal jariah yang berpanjangan di dunia mahupun di akhirat.
Sekian, terima kasih.

CIK HJH NOORA BINTI ABU BAKAR
Timbalan PPD Sektor Pembelajaran
Pejabat Pendidikan Daerah Melaka Tengah.

10

FORMAT PENTAKSIRAN

JENIS INSTRUMEN UJIAN BERTULIS
JENIS ITEM
o SUBJEKTIF RESPON TERHAD
TEMPOH UJIAN o SUBJEKTIF RESPON TERBUKA
BILANGAN SOALAN
2 JAM 30 MINIT

BAHAGIAN A BAHAGIAN B BAHAGIAN C
o Struktur o Esei o Esei berkait
o 5 soalan o 2 soalan o 2 soalan
o 50 markah o 10 markah o 40 markah

Jawab semua Jawab 1 soalan shj Jawab semua

TIPS MENGHAFAL NILAI 11

Baik hati
Bertanggungjawab

Berdikari
Berterima kasih

12

MENJAWAB
SOALAN

STRUKTUR

KATA TUGAS 13

1. - Nyatakan .. CARA MENJAWAB
- Senaraikan ... Fakta sahaja
- Berikan ...
o Isu
o Kehendak 1. Nyatakan implikasi penglibatan murid sekolah

soalan dalam gejala sosial . [ 2 markah ]
o Jumlah markah
o Watak i. .........................................................
o Bentuk garisan
ii. .........................................................
ruang jawapan
i. Mereka boleh digantung sekolah
ii. Mereka boleh dibuang sekolah
iii. Mereka dipandang rendah oleh masyarakat

Jawapan tambahan ( extra 1 )

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 14
2. Jelaskan
- Fakta ( 2 + 1 ) atau

- Fakta ( 1 )+ Huraian ( 2 ) atau

- Fakta ( 2 )+ Huraian ( 1 )

2. Jelaskan implikasi penglibatan murid sekolah dalam gejala

sosial . [ 2 markah ]

Mereka boleh digantung sekolah (F)

Mereka boleh dibuang sekolah (F)

Mereka boleh mengandung (F) Huraian/ fakta

atau Mereka boleh digantung sekolah (F) tambahan
Ini kerana mereka ditangkap ( extra 1 )

merokok di sekolah. (H)

Kesihatan mereka akan terjejas (F)

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 15
2. Jelaskan
- Fakta ( 2 + 1 ) atau

- Fakta ( 1 )+ Huraian ( 2 ) atau

- Fakta ( 2 )+ Huraian ( 1 )

Mesti tulis 2 + 1
( extra fakta / huraian )

2. Jelaskan implikasi penglibatan murid sekolah dalam gejala

sosial . [ 2 markah ]

......................................................................................

......................................................................................

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 16
- Fakta + huraian ( 2 + 1 )
3. Huraikan /
terangkan

3. Huraikan implikasi penglibatan murid sekolah dalam gejala

sosial . [4 markah ]

i. .......................................................................

.......................................................................

ii. .......................................................................

.......................................................................

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 17
- Fakta + huraian ( 2 + 1 )
3. Huraikan / HOW ?
terangkan WHY ?

3. Huraikan implikasi penglibatan murid sekolah dalam gejala

sosial . [4 markah ]

i. Imej mereka terjejas

Jawapan - Masyarakat memandang rendah terhadap mereka

extra 1 ii. Kesihatan mereka terjejas

- Mereka mungkin mengandung atau dijangkiti penyakit

kelamin

iii. Mereka mungkin dibuang sekolah

- Ini disebabkan mereka sering tidak hadir ke sekolah

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 18
- Nilai + huraian ( 2 + 1 )
4. Terangkan dua
nilai

4. Terangkan dua nilai yang harus diamalkan oleh remaja
untuk mengelakkan diri daripada terlibat dalam gejala sosial.
[4 markah ]
i. .......................................................................
.......................................................................
ii. .......................................................................
.......................................................................

KATA TUGAS CARA MENJAWAB 19

4. Terangkan dua nilai - Nilai + huraian ( 2 + 1 ) HOW ?
WHY ?

4. Terangkan dua nilai yang harus diamalkan oleh remaja untuk
mengelakkan diri daripada terlibat dalam gejala sosial.
[4 markah ]

Jawapan
extra 1

20

MENJAWAB
SOALAN
ESEI

21

Format
terkini

22

SKOR PEMARKAHAN BAHAGIAN ESEI 23

ARAS 4 • Menunjukkan pengetahuan dan pemahaman
konsep moral yg sangat jelas, tepat dan
7 - 8 markah mendalam serta membuat inferens yg tepat dari
aspek positif dan negatif

• Nilai universal yang menepati situasi
( Min : 2 nilai )

• Fakta yang sangat jelas, tepat dan lengkap.
( Min : 2 fakta )

• Huraian sangat terperinci dan relevan dengan
isu/situasi ( Min 2 huraian)

• Contoh sangat sesuai.
• Pengolahan sangat menarik ( Bahasa )
• Kematangan pengembangan idea.

SKOR PEMARKAHAN BAHAGIAN ESEI 24

ARAS 3 • Menunjukkan pengetahuan dan pemahaman
konsep moral yg sangat jelas, tepat dan
5 - 6 markah mendalam serta membuat inferens yg
ringkas dari aspek positif dan negatif

• Nilai universal yang menepati situasi
( Min : 1 Nilai )

• Fakta yang tepat dan lengkap (min : 1 Fakta)
• Huraian terperinci dan relevan dengan

isu/situasi. ( Min : 1 huraian).
• Contoh sesuai.
• Pengolahan menarik (Bahasa).

SKOR PEMARKAHAN BAHAGIAN ESEI 25

ARAS 2 • Menunjukkan pengetahuan dan pemahaman
konsep moral yang jelas
3-4 markah
• Fakta yang tepat ( Min : 1 fakta)
• Huraian kurang mendalam dan kurang

relevan dengan isu/situasi.
• Contoh yang kurang sesuai.
• Pengolahan sederhana.

SKOR PEMARKAHAN BAHAGIAN ESEI 26

ARAS 1 • Menunjukkan pengetahuan dan pemahaman
konsep moral yang terhad
1-2 markah
• Fakta terhad ( 1 sahaja )
• Tiada huraian
• Jawapan mudah / umum.

27

CARA MENULIS NILAI DALAM JAWAPAN ESEI

Nilai rasional, bertanggungjawab, kerajinan dan
berdikari

Nilai yang diamalkan ialai nilai rasional,
bertanggungjawab, kerajinan dan berdikari

28

MENJAWAB
SOALAN

ESEI BHG B

SOALAN ESEI 29

6. a) Murid yang cemerlang akan mempunyai
keperibadian yang mulia dan terpuji.
Senaraikan dua ciri individu berkeperibadian mulia.
[ 2 markah ]

CONTOH 30
JAWAPAN

- Ikhlas dan jujur dalam tindakan
- Berpegang teguh kepada nilai moral
- Melakukan sesuatu kebaikan tanpa mengharapkan balasan

SOALAN ESEI 31

6. b) Huraikan faedah-faedah yang diperoleh oleh murid
daripada kempen tersebut. Berikan huraian anda
berdasarkan nilai-nilai universal yg telah dipelajari .
[ 8 markah ]

32

CARA MENJAWAB

6. b) Huraikan faedah-faedah yang diperoleh Faedah
oleh murid daripada kempen tersebut. - Dapat ilmu pengetahuan
Berikan huraian anda berdasarkan nilai- - Dapat kawan baharu
nilai universal yg telah dipelajari . - Dapat bersukan
[ 8 markah ] - Dapat disiplinkan diri
- Masa depan cerah

WATAK o Nilai ( 4 )
Murid /
o Faedah kempen kpd murid }
kita
o Huraian } 3 set

o Huraian Lanjut }

o Contoh }

CONTOH JAWAPAN 33

- Nilai bertanggungjawab, kerajinan, berdikari dan rasional

- Murid akan dapat menimba ilmu pengetahuan ( Faedah )
- Kita akan datang sekolah setiap hari ( Huraian )
- Kita tidak akan ketinggalan dalam pelajaran ( Huraian L )

- Kita akan meminjam buku di perpustakaan ( contoh )

- Kita akan dapat banyak kawan baharu ( Faedah )
- Apabila kita beraktiviti, kita akan berkenalan
( Huraian )
dengan banyak kawan dari pelbagai kaum ( Huraian L )
- Kita akan dapat memupuk perpaduan kaum

34

- Kita boleh bermain dan bersukan di sekolah ( Faedah )
- Kita juga akan dapat menyihatkan badan ( Huraian )
- Contoh : Bermain bola sepak dan badminton ( Contoh )

- Kesimpulannya kita haruslah sentiasa hadir ke sekolah supaya
tidak ketinggalan dalam pelajaran

35

MENJAWAB
SOALAN

ESEI BHG C

36

8. a) Senaraikan empat punca remaja terlibat dalam gejala

sosial. ( 4 markah )

CONTOH 37
JAWAPAN

- Pengaruh rakan sebaya negatif
- Kurang perhatian ibu bapa
- Kurang didikan agama
- Keinginan mencuba sesuatu yang baharu
- Mahu dilihat kuat dan berkuasa

38

8. b) Perbuatan remaja di dalam gambar adalah tidak

wajar. Huraikan implikasi yang boleh berlaku kepada

remaja-remaja ini. [ 8 markah ]

CARA MENJAWAB 39

8. b) Perbuatan remaja di dalam gambar adalah tidak

wajar. Huraikan implikasi yang boleh berlaku kepada

remaja-remaja ini. [ 8 markah ]

❑ Implikasi }

❑ Huraian } 3 set

❑ Huraian lanjut }

❑ Contoh }

CONTOH JAWAPAN 40

- Imej remaja akan terjejas ( Implikasi )
- Ini kerana remaja dilihat sebagai remaja yang
( Huraian )
rendah akhlaknya
- Masyarakat akan memandang rendah kepada ( Huraian L )
( contoh )
mereka

- Contohnya remaja yang menghisap rokok / ‘vape’

- Kesihatan diri remaja juga akan terjejas ( Implikasi )
- Remaja mungkin akan dijangkiti penyakit kelamin
( Huraian )
kerana terlibat dengan aktiviti seks bebas ( Contoh )
- Contohnya penyakit AIDS atau Siplis

41

- Remaja juga boleh mengandung ( Implikasi )

- Ini kerana remaja tidak menjaga batas pergaulan

antara lelaki dan perempuan ( Huraian )

- Contoh : Remaja melakukan hubungan seks dengan

teman lelaki mereka ( Contoh )

- Kesimpulannya remaja haruslah mendalami ilmu agama agar

sentiasa dapat berfikir secara mendalam sebelum melibatkan diri
dalam sesuatu aktiviti

CARA MENJAWAB 42

8. c) Huraikan langkah-langkah yang boleh diambil oleh ibu

bapa untuk mengelakkan anak-anak terlibat dalam

gejala sosial. Berikan huraian anda berdasarkan nilai

universal yang telah dipelajari [ 8 markah ]

❑ Nilai ( 4 )

❑ Langkah }

❑ Huraian } 3 set
❑ Huraian lanjut }

❑ Contoh }

CONTOH JAWAPAN 43

- Nilai bertanggungjawab, kasih sayang , kepercayaan kepada
Tuhan dan rasional

- Ibu bapa harus membina hubungan yang erat

dengan anak-anak ( Langkah )

- Walau sesibuk mana pun, ibu bapa harus meluangkan

masa yang berkualiti bersama anak-anak ( Huraian )

- Contohnya ibu bapa boleh membawa anak-anak

pergi berkelah, menonton wayang atau beriadah ( Contoh )

- Ini akan membuatkan anak-anak lebih gembira

bersama keluarga berbanding rakan-rakan ( Huraian L )

- Oleh itu, anak-anak akan lebih selesa berada di

rumah daripada melepak bersama rakan-rakan ( Huraian L )

44

- Ibu bapa harus memberikan didikan agama yang ( Langkah )
secukupnya kepada anak-anak
( Huraian )
- Ini akan menjadikan anak-anak tahu membezakan
perbuatan yang baik atau buruk ( Huraian L )
( Contoh )
- Ibu bapa boleh mengamalkan ajaran agama
bersama anak-anak

- Contoh : Bersembahyang bersama

- Ibu bapa boleh mewujudkan peraturan dalam ( Langkah )
keluarga ( Huraian )
( Contoh )
- Oleh itu, ibu bapa boleh mengawal pergerakan
anak dan dengan siapa mereka bergaul

- Contoh : Anak harus ditemani ibu bapa jika perlu
keluar rumah selepas jam 7.00 malam

45

- Kesimpulannya ibu bapa haruslah memainkan peranan yang baik
dalam mendidik dan membentuk sahsiah diri anak-anak agar
tidak terjebak dalam gejala sosial

GLOSARI / ISTILAH ( Tingkatan 4 ) 46

ISTILAH MAKSUD
UNIT 1
Peraturan atau ketentuan yang sudah menjadi kebiasaan dan dipatuhi oleh anggota
Norma masyarakat
Norma masyarakat Perilaku atau tindakan yang diterima sebagai amalan dalam sesuatu kelompok,
Kepentingan komuniti atau budaya
Globalisasi Sesuatu yang perlu diberi keutamaan
Menjejaskan Proses yang membolehkan sesuatu aktiviti (ekonomi, kebudayaan dan sebagainya)
Budaya hedonisme disebar atau diperluas ke peringkat antarabangsa atau ke seluruh dunia
Merosakkan / mendatangkan kesan tidak baik
UNIT 2 Pegangan atau pandangan hidup yang mementingkan keseronokan dan kesenangan
hidup
Keperibadian mulia
Suri teladan Sifat baik dan terpuji yang dimiliki oleh individu

Contoh yang baik