2 สารจากคณบดี จุลสารคณะแพทยศาสตร์เดินทางมาถึงฉบับที่ ๓ แล้ว ตรงกับช่วงเวลาเปิดเทอมใหม่ วันไหว้ ครู และใกล้วันมหิดล ซึ่งปีนี้ ครม. มีมติก�ำหนดให้วันที่ ๒๔ กันยายน เป็นวันหยุดราชการ ร่วมกับ บรรยากาศที่ทุกท่านรอวันเปิดเรียนในห้องเรียน รอวันเปิดประเทศจากสถานการณ์ โรคติดต่อ ร้ายแรงที่ยังต้องเฝ้าระวังและควบคุมการระบาดอย่างต่อเนื่อง ผมจึงขอถือโอกาส นี้กล่าวสวัสดี ท่านผู้อ่านทุกท่าน ขอให้ทุกท่านปลอดภัย แข็งแรง มีสุขภาพดี มีภูมิคุ้มกันป้องกันโรคต่าง ๆ ที่มี ประสิทธิภาพ โดยทุกท่านยังต้องร่วมมือร่วมใจกันปฏิบัติตัวให้เป็นสุขนิสัยประจ�ำตัว ตามข้อแนะน�ำ แบบ Universal Prevention หรือ การป้องกันโรคแบบครอบจักรวาล ในช่วงที่ผ่านมา คณะฯ มีข่าวดีเล็ก ๆ ที่เป็นความ ส�ำเร็จก้าวส�ำคัญต่อการมุ่งสู่วิสัยทัศน์การเป็นคณะแพทย์ชั้นน�ำ ที่มีหลักสูตรในระดับมาตรฐานสากล คือ หลักสูตรแพทย ศาสตรบัณฑิต ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. ๒๕๖๕ ได้รับความเห็นชอบจากสภามหาวิทยาลัยแล้ว เมื่อวันที่ ๑๘ สิงหาคม ๒๕๖๔ โดยมีจุดเด่นที่น่าสนใจส�ำหรับผู้ที่สนใจเรียนแพทย์ในหลักสูตรที่มีเวลาเรียนไม่อัดแน่นจนเกินไป จากการปรับปรุง ลดหน่วยกิตลงมาเป็น ๒๔๔ หน่วยกิต จากเดิม ๒๕๖ หน่วยกิต ทั้งนี้ไม่ได้ลดคุณภาพการเรียนการสอน ในทางตรงกันข้าม ในหลักสูตรใหม่ได้เพิ่มความมีเอกลักษณ์ที่มุ่งสร้างแพทย์รุ่นใหม่ให้มีศักยภาพสูงทั้งทางด้านวิชาชีพและด้านการท�ำงาน ด้วย การเรียนและฝึกฝนทางด้านการบริหารจัดการ ที่ได้รับความร่วมมืออย่างดียิ่งจากคณาจารย์คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัย สยาม มาร่วมสอนในหลักสูตร เช่น สมรรถนะความเป็นผู้น�ำและผู้ตามที่ดี การวางแผนยุทธศาสตร์ แผนธุรกิจ การบริหาร การเงินงบประมาณ การบริหารบุคคล การตลาด รวมทั้งการบริหารโรงพยาบาล เป็นต้น และเพื่อให้เป็นหลักสูตรที่ตอบ สนองความต้องการของคนรุ่นใหม่ ยังเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เลือกเรียนตามความสนใจในรายวิชาต่าง ๆ ได้หลากหลาย มากขึ้น โดยส�ำเร็จการศึกษาใน ๖ ปี ไม่มีการยืดชั้นปีเรียน ในขณะนี้คณาจารย์และเจ้าหน้าที่ต่างมุ่งมั่นตั้งใจรอการเปิด ใช้หลักสูตรใหม่ในปีการศึกษา ๒๕๖๕ นี้ครับ ในด้านการศึกษาของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม คณะฯ ก�ำลังสร้างทีมการศึกษาเพิ่มอีก ๑ ทีม เพื่อ พัฒนาหลักสูตรแพทย์แผนไทยประยุกต์ ที่มุ่งผลิตแพทย์แผนไทยที่มีสมรรถนะตามมาตรฐานของสภาวิชาชีพแพทย์แผน ไทย และต่อยอดสมรรถนะอื่น ๆ ให้ผู้ที่ส�ำเร็จการศึกษา มีความรู้ความสามารถในการประกอบวิชาชีพในระบบสุขภาพ ของประเทศ สามารถเสริมหรือเป็นทางเลือกส�ำหรับผู้ป่วยที่เหมาะสมต่อวิธีการรักษาทั้งศาสตร์ของแพทย์แผนปัจจุบัน และแพทย์แผนไทย รวมทั้งการแพทย์ทางเลือก จึงเป็นเรื่องใหม่ที่ก�ำลังจะเกิดขึ้นในคณะแพทย์แห่งนี้ครับ ในปีนี้คณะแพทยศาสตร์ได้ประดิษฐานพระบรมรูปสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ณ บริเวณห้องโถงในคณะแพทยศาสตร์ และเนื่องในโอกาส “วันมหิดล” ในปีนี้ คณะฯ ได้จัดพิธีถวายราชสักการะและวาง พานดอกไม้สด โดยผู้บริหารและคณาจารย์มหาวิทยาลัยสยาม จึงขอน้อมน�ำพระราชด�ำรัสสมเด็จพระราชบิดา พระบิดา แห่งวงการแพทย์ไทย มาให้ทุกท่านใช้ส�ำหรับการปฏิบัติภารกิจต่าง ๆ ตลอดไป คือ “ขอให้ถือประโยชน์ส่วนตนเป็นที่สอง ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง ลาภ ทรัพย์ และ เกียรติยศจะตกมาแก่ท่านเอง ถ้าท่านทรงธรรมะแห่งวิชาชีพไว้ ให้บริสุทธิ์” สุดท้ายนี้ ขอขอบคุณอาจารย์แพทย์โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ที่กรุณาเขียนบทความให้ความรู้ทางสุขภาพ และ ขอขอบคุณทีมจัดท�ำจุลสารคณะแพทยศาสตร์ ที่ท�ำหน้าที่เป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราวกิจกรรมที่เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่ผ่าน มา ซึ่งเป็นบรรยากาศแห่งความสุข ความเปลี่ยนแปลง ความก้าวหน้า ที่คณาจารย์ บุคลากร นักศึกษาแพทย์ และศิษย์เก่า สานสัมพันธ์ร่วมกันพัฒนาคณะฯ ให้มีความเจริญรุ่งเรืองสืบไปครับ ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม วันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๔
3 บทบรรณาธิการ วัตถุประสงค์ เพื่อเป็นสื่อกลางในการประชาสัมพันธ์ข่าวสารกิจกรรม การด�ำเนินงานของคณะรอบ 6 เดือนรวมทั้งสร้าและ รวบรวมความรู้ทางการแพทย์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ สู่สาธารณชน ปณิธาน เจียระไนพัฒนาศักยภาพผู้เรียนให้เป็นแพทย์มืออาชีพ มีภาวะผู้น�ำ ปรัชญาทางการศึกษา จัดการศึกษาด้วยหลักของความใฝ่รู้ เข้าถึงวัฒนธรรมที่ หลากหลาย รับผิดชอบต่อสังคม วิสัยทัศน์ เป็นคณะแพทย์ชั้นน�ำในด้านการผลิตบัณฑิตที่มีภาวะ ผู้น�ำ และท�ำประโยชน์เพื่อสังคม ค่านิยม (Values): IR3 มั่นคงยิ่งในคุณธรรม (Integrity) สุภาพให้เกียรติ (Respect) รับผิดชอบ (Responsibility) ปรับตัวได้ (Resilience/Flexibility) สารบัญ > สารจากคณบดี (2) > บทบรรณาธิการ (3) > งานวิชาการ (4) > งานกิจการนักศึกษา (5) > งานบริการวิชาการ (8) > งานวิจัย (10) > งานวิเทศสัมพันธ์ (11) > งานนโยบายและประกันคุณภาพการศึกษา (13) > กิจกรรมของคณะแพทยศาสตร์ (14) > บทความวิชาการ (17) > ขอแสดงความยินดี (19) คณะผู้จัดท�ำ ->ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ ศ.กิตติคุณ นพ.เฉลิม วราวิทย์ รศ.นพ.ชูเกียรติ อัศวาณิชย์ ->ที่ปรึกษา ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ รศ.ดร.เสาวณีย์ รัตนพานี ->บรรณาธิการ อ.ดร.ศราวุธ ลาภมณีย์ ->คณะท�ำงาน น.ส.ปารีรัฐ วิชัยดิษฐ น.ส.ยลธิดา ประสิทธิเวช น.ส.พรชนก นุชนารถ ดร.ธวัชชัย ก้านศรีรัตน์ จุลสารคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ฉบับที่ 3 (เดือนมกราคม-เดือนมิถุนายน 2564) ได้รวบรวมการด�ำเนินงานตามพันธะกิจและกิจ กรรมทั้งภายในและภายนอกคณะ นอกจากนี้ จุลสารมีบทความทางสุขภาพ เรื่อง การนอน และสุขภาพ โดย พญ.พรรณทิพา สมุทรสาคร กลุ่มงานโสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า รวมถึงบทคัดย่องานวิจัยที่มีคุณค่า ในเชิงวิชาการของนักศึกษาชั้นปีที่ 6 ปีการศึกษา 2563 คณะผู้ จัดท�ำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า จุลสารคณะแพทยศาสตร์ฉบับนี้ เป็นสื่อ ประชาสัมพันธ์องค์กรและสร้างภาพลักษณ์ให้เป็นที่รู้จักต่อสังคม เป็นวงกว้าง หากมีข้อเสนอแนะใดๆที่ท�ำให้จุลสารนี้มีการพัฒนา ยิ่งขึ้น ทางบรรณาธิการและคณะผู้จัดท�ำยินดีน้อมรับด้วยความ ขอบพระคุณยิ่ง อาจารย์ ดร.ศราวุธ ลาภมณีย์
4 การประชุมปรับปรุงหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต ร่วมกับศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า วันที่ 13 มกราคม 2564 คณะแพทยศาสตร์ร่วมกับ ศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จัด ประชุมเรื่องการปรับปรุงหลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาแพทยศาสตร์ (หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2565) เพื่อชี้แจงรายละเอียดและหารือแนวทางการปรับปรุงหลักสูตร ตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษาแห่งชาติ และ เกณฑ์มาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์ (World Federation for Medical Education) โดยมีผู้บริหาร คณาจารย์ ปรีคลินิกและคลินิกเข้าร่วมการประชุมอย่างพร้อมเพรียงกัน การประชุมเตรียมความพร้อมส�ำหรับการเปิดเรียน และชี้แจงแนวปฏิบัติการจัดการเรียนการสอน และการสอบของคณะแพทยศาสตร์ ในยุคชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564 ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพล พิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ เป็นประธานในการ ประชุมคณาจารย์ เพื่อชี้แจงแนวปฏิบัติการจัดการ เรียนการสอน และการสอบของคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ในยุคชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) ให้คณาจารย์ทุกท่านมีความเข้าใจตรงกัน และเตรียมความ พร้อมส�ำหรับการเปิดเรียนในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 ณ ห้อง TBL คณะแพทยศาสตร์ และทางออนไลน์ผ่านระบบ Google Meet โดยคณะฯ พิจารณาจัดการเรียนการสอน และการสอบ รวมถึงก�ำหนดข้อปฏิบัติในการใช้อาคารสถาน ที่ ให้เป็นไปตามมาตรการป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาด ของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) อย่างเคร่งครัด งานวิชาการ
5 งานกิจการนักศึกษา การประชุมคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ครั้งที่ 1/2564 วันที่ 16 มิถุนายน 2564 คณะแพทยศาสตร์จัดการ ประชุมคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ครั้งที่ 1/2564 โดยมีกรรมการผู้ทรง คุณวุฒิ ศ.นพ.วชิร คชการ รศ.นพ.รุ่งนิรันดร์ ประดิษฐ สุวรรณ และ ผศ.นพ.จิโรจน์ สูรพันธุ์ เข้าร่วมการประชุม พร้อมด้วย ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดี คณะแพทยศาสตร์ และ พญ.ช่อทิพย์ วัฒนสุทธิพงศ์ รอง ผู้อ�ำนวยการศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิกฝ่ายการศึกษา และประเมินผล ในฐานะอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร เพื่อพิจารณาและวิพากษ์หลักสูตรแพทยศาสตรบัณฑิต หลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565 ณ ห้องประชุมคณะแพทยศาสตร์ และในรูปแบบออนไลน์ผ่านระบบ Google Meet นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 3 เข้าร่วมการสัมมนา LODI Moment Webinar Series 2021: Episode Two Fortifying New Mindset, Creating New Mileage วันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2564 นศพ.กัญญภัส เพ็งหนู ชั้นปี 3 เป็นตัวแทนมหาวิทยาลัยสยาม เข้าร่วมการสัมมนา LODI Moment Webinar Series 2021: Episode Two Fortifying New Mindset, Creating New Mileage เพื่อแลกเปลี่ยน ประสบการณ์เกี่ยวกับการเรียนออนไลน์ ร่วมกับตัวแทนจาก ประเทศมาเลเซีย อินโดนีเซีย เกาหลี ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลีย งานวิชาการ
6 งานกิจการนักศึกษา นักศึกษาแพทย์เข้าร่วมการแข่งขันตอบปัญหา จุลชีววิทยา ปรสิตวิทยา และวิทยาภูมิคุ้มกัน ทางการแพทย์ระดับนานาชาติ ประจ�ำปี 2564 (SIMPICSED 2021) วันที่ 13 – 14 มีนาคม 2564 นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 3 เข้า ร่วมการแข่งขันตอบปัญหาจุลชีววิทยา ปรสิตวิทยา และวิทยา ภูมิคุ้มกันทางการแพทย์ระดับนานาชาติ ประจ�ำปี 2564 (SIMPICSED 2021) ซึ่งจัดโดยคณะแพทยศาสตร์ศิริราช พยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โดยมี อ.ดร.ธิดารัตน์ เนติกุล อาจารย์ประจ�ำสาขาจุลชีววิทยา ปรสิตวิทยา เป็นอาจารย์ ที่ปรึกษาทีม ในครั้งนี้มีผู้เข้าแข่งขันทั้งจากประเทศไทย และต่างประเทศ จ�ำนวน 70 ทีม โดยผลการแข่งขันในรอบ แรก ทีมคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยามเป็น 1 ใน 40 ทีมที่ผ่านเข้าไปแข่งขันต่อในรอบที่ 2 และถูกจัดให้อยู่ใน Division C ร่วมกับทีมจากประเทศไทย 2 ทีมและทีมจาก ต่างประเทศอีก 5 ทีม ผลการแข่งขันในรอบที่ 2 ได้ล�ำดับที่ 6 น อ ก จ า ก นี้ นั ก ศึ ก ษ า แ พ ท ย ์ ไ ด ้ เข ้ า ร ่ ว ม กิ จ ก ร ร ม ตอบค�ำถามผ่าน Application Kahoot เพื่อชิง รางวัล AMBOSS free access มีผลการแข่งขัน ดังนี้ นศพ.ยุทธบูลย์ ดีพิชิต ได้ล�ำดับที่ 1 รับรางวัล AMBOSS free access นศพ.พงศ์เทพ อรรถสกุลชัย ได้ล�ำดับที่7 นศพ.ภาณุวัฒน์ ด้วงชะเอม ได้ล�ำดับที่8 นศพ.ณัฐกานต์ เบาสูงเนิน ได้ล�ำดับที่ 9 พิธีมอบเสื้อ Extern ให้กับนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 ปีการศึกษา 2564 วันที่ 19 เมษายน 2564 ศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จัดพิธีมอบเสื้อ Extern ให้กับ นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 ปีการศึกษา 2564 จ�ำนวน 43 คน ในโอกาสนี้ นพ.มณเฑียร เพ็งสมบัติ ผู้อ�ำนวยการ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ให้เกียรติเป็นประธานในพิธี มอบเสื้อ Extern และกล่าวให้โอวาทนักศึกษาแพทย์ โดยมี ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะ แพทยศาสตร์ ร่วมแสดงความยินดีและกล่าวให้โอวาท พญ.สิริรัตน์ ลิมกุล ผู้อ�ำนวยการศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก และคณะผู้บริหารศูนย์แพทย์ฯ แนะน�ำตารางเรียน การ จัดการเรียนการสอนชั้นคลินิก และข้อมูลฝ่ายกิจการนักศึกษา ณ ห้องประชุมเจษฎาบดินทร์ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า
7 งานกิจการนักศึกษา งานปัจฉิมนิเทศนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 ปีการศึกษา 2563 วันที่ 20 เมษายน 2564 คณะแพทยศาสตร์จัด งานปัจฉิมนิเทศนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 ปีการ ศึกษา 2563 ทั้งนี้ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรการ ป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) คณะฯ จึงจัด งานในรูปแบบออนไลน์ผ่านระบบ Google Meet ในโอกาสนี้ ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดี คณะแพทยศาสตร์ พญ.สิริรัตน์ ลิมกุล ผู้อ�ำนวยการ ศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ได้กล่าวแสดงความยินดีและให้โอวาทนักศึกษาแพทย์ ศ.เกียรติคุณ นพ.อมร ลีลารัศมี นายกแพทย สมาคมแห่งประเทศไทย ฯ และรองอธิการบดี มหาวิทยาลัยสยาม ให้ค�ำแนะน�ำจากแพทยสมาคม รศ.(พิเศษ) นพ.เอกชัย โควาวิสารัช รองคณบดีฝ่าย วิชาการ แนะน�ำการท�ำงานของแพทย์จบใหม่ และ ศ.เกียรติคุณ นพ.บุญเจือ ธรณินทร์ บรรยายเรื่อง จริยธรรมส�ำหรับแพทย์ยุคนี้ เพื่อเป็นแนวทางในการ ประกอบวิชาชีพในอนาคตส�ำหรับนักศึกษาแพทย์ โดยมีคณาจารย์ร่วมแสดงความยินดีกับนักศึกษา แพทย์ที่ส�ำเร็จการศึกษาในปีนี้ จ�ำนวน 29 คน
8 งานบริการวิชาการ คณบดีคณะแพทยศาสตร์และนักศึกษาแพทย์ เข้าร่วมโครงการแพทย์อาสาถวายการตรวจสุขภาพ พระภิกษุสงฆ์ ณ วัดหงส์รัตนาราม ราชวรวิหาร วันที่ 14 มีนาคม 2564 ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพล พิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ ในฐานะนักศึกษาหลักสูตร ประกาศนียบัตรธรรมาภิบาลทางการแพทย์ ส�ำหรับผู้บริหาร ระดับสูงรุ่นที่ 9 (ปธพ.9) พร้อมด้วยนักศึกษาแพทย์ที่สมัครเป็น จิตอาสา เข้าร่วมโครงการแพทย์อาสาถวายการตรวจสุขภาพพระ ภิกษุสงฆ์ เพื่อถวายเป็นพระกุศลสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพโร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ณ วัดหงส์รัตนาราม ราชวรวิหาร \ ในโอกาสนี้ นักศึกษาแพทย์ได้อยู่ประจ�ำตามคลินิกเฉพาะทาง ต่างๆ เพื่อช่วยงานแพทย์อาสาในการตรวจรักษาพระภิกษุสงฆ์ และสามเณร จ�ำนวน 535 รูป ได้รับประสบการณ์และความรู้ ในระบบบริการสุขภาพ ได้ร่วมท�ำบุญและได้รับการส่งเสริมให้ มีจิตอาสา บ�ำเพ็ญประโยชน์เพื่อสาธารณะ เพื่อเตรียมพร้อม เป็นแพทย์ในอนาคต ความร่วมมือในการเป็นหน่วยบริการฉีดวัคซีนป้องกัน โควิด-19 นอกสถานพยาบาลของกรุงเทพมหานคร หอการค้าไทย - เดอะมอลล์ บางแค - เครือโรงพยาบาล BDMS กรุงเทพดุสิตเวชการ คณะแพทยศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม วันที่ 9 มิถุนายน 2564 เวลา 09.00 - 10.00 น. ฯพณฯ อนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง สาธารณสุขพร้อมด้วย ศาสตราจารย์ ดร. นายแพทย์สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและ นวัตกรรม (อว.) ดร.พรชัย มงคลวนิช อธิการบดีมหาวิทยาลัย สยาม ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรทิพา ส่องศิริ คณบดีคณะพยาบาลศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา มหัทธนทวี คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย สยาม ผู้อ�ำนวยการเขตบางแค คณะผู้บริหารเดอะมอลล์กรุ๊ป และผู้บริหารโรงพยาบาลพญาไท
9 งานบริการวิชาการ เข้าร่วมตรวจเยี่ยมหน่วยบริการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 นอก สถานพยาบาลของกรุงเทพมหานคร เพื่อรับฟังข้อมูลความ พร้อมการให้บริการฉีดวัคซีน รวมทั้งให้ก�ำลังใจบุคลากรผู้ ปฏิบัติหน้าที่ในการให้บริการวัคซีน แสดงความขอบคุณทุก ฝ่ายที่ช่วยในการฉีดวัคซีน และขอบคุณจิตอาสาทุกท่านที่เสีย สละมาในวันนี้ พร้อมทั้งชื่นชมการบริหารจัดการของศูนย์ฉีด วัคซีนศูนย์การค้าเดอะมอลล์ บางแคที่เป็นระบบ มีขั้นตอนที่ ชัดเจน และที่ส�ำคัญคือเรื่องของความรวดเร็วของผู้ได้รับบริการ นอกจากนี้ แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรม การแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวง สาธารณสุข ยังได้มอบยาฟ้าทะลายโจร พร้อมทั้งจัดแสดง สมุนไพร เครื่องดื่มกระชายขาว เครื่องดื่มตรีผลา และผลิตภัณฑ์ จากสมุนไพรไทยให้ผู้มารับบริการฉีดวัคซีนได้ลองชิมด้วย มหาวิทยาลัยสยาม ร่วมกับสภาหอการค้าไทย เดอะมอลล์กรุ๊ป เครือโรงพยาบาลพญาไท และกรุงเทพมหานคร ได้เริ่มด�ำเนิน การเปิดศูนย์บริการฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ให้กับประชาชน ทั่วไป บุคลากร นักศึกษาของมหาวิทยาลัยสยาม ซึ่งเริ่มฉีดรอบ แรกตั้งแต่วันที่ 25 พฤษภาคม 2564 ที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมาย ฉีดวัคซีนประมาณ วันละ 2,000 คน
10 งานวิจัย กิจกรรมบรรยายพิเศษเรื่อง แนวทางการพิจารณา จรรยาบรรณวิจัยในมนุษย์ ปีการศึกษา 2563 วันที่ 24 มีนาคม 2564 ฝ่ายวิจัยและวิเทศสัมพันธ์คณะ แพทยศาสตร์ จัดกิจกรรมบรรยายพิเศษเรื่อง แนวทาง การพิจารณาจรรยาบรรณวิจัยในมนุษย์ ให้กับคณาจารย์ ชั้นปรีคลินิก เจ้าหน้าที่ และนักศึกษาแพทย์ผู้สนใจ โ ด ย กิ จ ก ร ร ม นี้ เ ป ็ น กิ จ ก ร ร ม ใ น โ ค ร ง ก า ร ส ่ ง เ ส ริ ม ศักยภาพและทักษะในงานวิจัย ปีการศึกษา 2563 ในโอกาสนี้ คณะแพทยศาสตร์ได้รับเกียรติจากคณะกรรมการ พิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ มหาวิทยาลัยสยาม และคณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โรง พยาบาลพระนั่งเกล้า เป็นวิทยากรในการบรรยาย ดังนี้ ดร.วนิดา เลิศพิพัฒนานนท์ ผู้อ�ำนวยการส�ำนักส่งเสริมและ พัฒนาการวิจัย และเลขานุการคณะกรรมการการวิจัยในมนุษย์ มหาวิทยาลัยสยาม นายแพทย์ สกล สุขพรหม ประธานคณะ กรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โรงพยาบาล พระนั่งเกล้านางสาวธัญธร ธรรมรักษ์ เลขานุการคณะกรรมการ พิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า นางสาวอนงค์ พิบูลย์ ผู้ช่วยเลขานุการคณะกรรมการ พิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า
11 งานวิเทศสัมพันธ์ พิธีลงนามบันทึกข้อตกลง (MOU) ว่าด้วย ความร่วมมือด้านการจัดการเรียนรู้ ระหว่างโรงเรียนเตรียมวิทย์พัฒนา กับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม วันที่ 22 เมษายน 2564 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม โดย ดร.พรชัย มงคลวนิช อธิการบดีมหาวิทยาลัยสยาม และ ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ โรงเรียนเตรียมวิทย์พัฒนา กรุงเทพมหานคร โดย ดร.พัฒน พงศ์ สุขแก้ว ผู้แทนผู้รับใบอนุญาตโรงเรียนเตรียมวิทย์พัฒนา ได้ลงนามในบันทึกข้อตกลง (MOU) ว่าด้วยความร่วม มือด้านการจัดการเรียนรู้ระหว่างโรงเรียนเตรียมวิทย์ พัฒนา กับคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้และสร้างโอกาส ให้แก่เด็กนักเรียน พัฒนาคุณภาพการศึกษาทางด้านการ แพทย์ทุกสาขา รวมถึงเตรียมเด็กนักเรียนให้มีความพร้อม มี เจตคติที่ดีต่อวิชาชีพแพทย์และอาชีพอื่นทางด้านสาธารณสุข
12 งานวิเทศสัมพันธ์ การประชุมกรรมการบริหารและประชุมวิชาการ The First Council Meeting of the Second Council Board of BRIMEA and the 5th International Forum on Higher Medical Education and the 40th Anniversary Celebration of the Institute of International Health Professions Education and Research, China Medical University วันที่ 19 มิถุนายน 2564 ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ เข้าร่วมประชุมและท�ำหน้าที่ cochair ในงานประชุมกรรมการบริหารและประชุมวิชาการ The First Council Meeting of the Second Council Board of BRIMEA and the 5th International Forum on Higher Medical Education and the 40th Anniversary Celebration of the Institute of International Health Professions Education and Research, China Medical University ซึ่ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ได้รับการอนุมัติและลง นาม MOU เป็นสมาชิกเครือข่าย Belt and Road International Medical Education Alliance (BRIMEA) ในปี 2563 เครือข่าย Belt and Road International Medical Education Alliance (BRIMEA) ประกอบด้วยสมาชิกสถาบัน แพทยศาสตร์ 71 แห่ง จาก 21 ประเทศ ในยุโรป เอเชีย เอเชียใต้ และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีสถาบันในประเทศ จีนราว 50% ซึ่งมีข้อตกลงร่วมมือระหว่างสถาบันในการ พัฒนาบุคลากรทางการแพทย์ แพทยศาสตรศึกษา วิจัย แลกเปลี่ยนบุคลากรและนักศึกษา เรียนออนไลน์ร่วมกัน การประชุมในปีนี้ มีวิทยากรจาก ECFMG จาก Harvard University และจากสมาชิกมาน�ำเสนอเรื่องต่าง ๆ ที่ทันสมัย มีความ เป็นสากล เช่น ตัวอย่างความร่วมมือ เกณฑ์มาตรฐาน WFME การใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน การฝึกซักประวัติกับ หุ่น Simulated patient การจัดการความร่วมมือกับ Affiliate hospital เป็นต้น โดยการประชุมนี้มีทั้งแบบ onsite ของ ชาวจีนและออนไลน์ของชาวต่างชาติ ใช้ภาษาจีนและอังกฤษ นับว่าเป็นความก้าวหน้าของ BRIMEA อีกปีหนึ่งที่ผ่านมา
13 งานนโยบายและประกันคุณภาพการศึกษา การอบรมเรื่อง เกณฑ์มาตรฐานการศึกษา แพทยศาสตร์ (Criteria Training) และการเขียน รายงานการประเมินตนเอง (SAR Writing) ตาม เกณฑ์มาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์ พ.ศ. 2564 วันที่ 22 – 26 มีนาคม 2564 คณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์ และศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า น�ำโดย ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดี เข้าร่วมการอบรม เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์ (Criteria Training) และการเขียนรายงานการประเมินตนเอง (SAR Writing) ตาม เกณฑ์มาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์ พ.ศ. 2564 ครั้งที่ 1/2564 ซึ่งจัดโดยสถาบันรับรองมาตรฐานการศึกษาแพทยศาสตร์ (สมพ.) โดยการอบรมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้เข้าร่วมอบรมเข้าใจ ความหมายของเกณฑ์ข้อต่าง ๆ และสามารถเขียนรายงานผล การด�ำเนินงานของสถาบันที่สอดคล้องกับเกณฑ์ได้อย่างถูกต้อง
14 กิจกรรมของคณะแพทยศาสตร์ คณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์และผู้แทน นักศึกษาแพทย์ชั้นคลินิกเข้าพบผู้อ�ำนวยการ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า เนื่องในโอกาสวันปีใหม่ 2564 วันที่ 20 มกราคม 2564 คณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์ น�ำโดย ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดี และ ผู้แทนนักศึกษาแพทย์ชั้นคลินิก เข้าพบผู้อ�ำนวยการโรง พยาบาลพระนั่งเกล้า เพื่อมอบกระเช้าของขวัญและสวัสดีปี ใหม่ 2564 โดยมี นพ.มณเฑียร เพ็งสมบัติ ผู้อ�ำนวยการโรง พยาบาลพระนั่งเกล้า และ พญ.สิริรัตน์ ลิมกุล ผู้อ�ำนวยการศูนย์ แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก ให้การต้อนรับและมอบของขวัญวันปี ใหม่ให้กับคณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์และผู้แทนนักศึกษา แพทย์ ณ ส�ำนักงานผู้อ�ำนวยการโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ในโอกาสนี้ คณะผู้บริหารคณะแพทยศาสตร์ได้เข้าเยี่ยมชม ส�ำนักงานใหม่ของศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก และสถานที่ ส�ำหรับใช้ในการเรียนการสอนนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 4 – 6 ณ อาคารเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า โดย มีผู้อ�ำนวยการศูนย์ฯ และเลขานุการศูนย์ฯ น�ำชมสถานที่ วันครบรอบ 11 ปี การก่อตั้งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2564 เป็นวันครบรอบ 11 ปี การก่อตั้ง คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ในโอกาสนี้ คณะแพทยศาสตร์ได้จัดเลี้ยงอาหารกลางวัน ส�ำหรับนักศึกษาแพทย์ชั้นปรีคลินิกและคลินิก คณาจารย์ เจ้าหน้าที่ของคณะฯ และศูนย์แพทยศาสตร์ชั้นคลินิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า โดยได้รับการสนับสนุนจาก นพ.บุญ วนาสิน ผู้ริเริ่มก่อตั้งคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม
15 กิจกรรมของคณะแพทยศาสตร์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ เข้าร่วมรับการตรวจเยี่ยม และการประเมินความพร้อมเป็นสถาบันสมทบ แพทย์ประจ�ำบ้าน สาขาอายุรศาสตร์ ของกลุ่มงาน อายุรกรรม โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า วันที่ 17 มีนาคม 2564 ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ ร่วมให้การต้อนรับคณะผู้ตรวจเยี่ยม จากภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย เชียงใหม่ และเข้าร่วมรับการตรวจเยี่ยม และการประเมินความ พร้อมเป็นสถาบันสมทบแพทย์ประจ�ำบ้าน สาขาอายุรศาสตร์ ของกลุ่มงานอายุรกรรม โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า เพื่อแลก เปลี่ยนความรู้ ความคิดเห็น รับทราบปัญหาอุปสรรค รวมไปถึง การจัดการเรียนการสอน การวางแผนฝึกอบรม ตลอดจนเยี่ยม ชมโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า พิธีบวงสรวงอัญเชิญพระรูปหล่อสมเด็จ พระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ประดิษฐาน ณ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม วันที่ 8 เมษายน 2564 คณะแพทยศาสตร์จัดพิธีบวงสรวงอัญเชิญ พระรูปหล่อสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรม ราชชนก ประดิษฐาน ณ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ชั้น 14 อาคารเฉลิมพระเกียรติ 19 คณะแพทยศาสตร์ได้ด�ำเนิน การจัดสร้างพระรูปหล่อสมเด็จพระราชบิดา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเทิดพระเกียรติและน้อมร�ำลึกถึงพระ มหากรุณาธิคุณที่พระองค์ทรงสนพระทัยในสุขภาพพลานามัย ของพสกนิกรและทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างต่อเนื่อง ในอันที่จะสร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่ประชาชนชาว ไทย โดยพระองค์ได้ทรงอุทิศทั้งพระราชทรัพย์และพระ วรกายด้วยความมุ่งมั่นในการศึกษา และการวิจัยทางการ แพทย์เพื่อพัฒนาการแพทย์แผนปัจจุบันของไทยให้มีความ เจริญก้าวหน้า อันเป็นคุณูปการอย่างอเนกอนันต์ต่อปวงชน ชาวไทยมาจนถึงปัจจุบัน จึงได้รับการถวายพระสมัญญานาม ว่า พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันและสาธารณสุขไทย
16 กิจกรรมของคณะแพทยศาสตร์ ในการนี้ คณะแพทยศาสตร์ได้นิมนต์พระสงฆ์จากวัดชิโนรสาราม วรวิหาร จ�ำนวน 9 รูป มาประกอบพิธีเจริญพระพุทธมนต์ โดยมี ศ.คลินิก นพ.สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ พร้อมด้วยคณะผู้บริหารมหาวิทยาลัยสยาม ผู้บริหารคณะ แพทยศาสตร์ คณาจารย์ บุคลากรและนักศึกษาแพทย์ เข้าร่วม พิธีสงฆ์และพิธีวางพวงมาลาถวายราชสักการะ เพื่ออัญเชิญ พระรูปหล่อสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรม ราชชนก ขึ้นประดิษฐาน ณ แท่นฐานพระราชานุสาวรีย์ เพื่อเป็น ที่เคารพสักการะและเพื่อความเป็นสิริมงคลสืบไป การประชุมสามัญประจ�ำปีคณะกรรมการ มูลนิธิคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม ครั้งที่ 1/2564 วันที่ 21 เมษายน 2564 คณะแพทยศาสตร์จัดการประชุมสามัญ ประจ�ำปีคณะกรรมการมูลนิธิคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัย สยาม ครั้งที่ 1/2564 เพื่อพิจารณารายงานผลการด�ำเนินการ ของมูลนิธิ ประจ�ำปี 2563 และรับทราบความคืบหน้าการด�ำเนินงานของคณะแพทยศาสตร์ โดยมี พลอากาศเอก ชลิต พุกผาสุข ประธานกรรมการ มูลนิธิ เป็นประธานการประชุม ณ ห้องประชุม Millennium มหาวิทยาลัยสยาม
17 บทความวิชาการ : บทคัดย่อ การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สื่อผ่านหน้าจอเพียงอย่างเดียวกับการพัฒนาทางภาษาล่าช้าในเด็กอายุ 2- 5 ปี นายทศพล เจียมอนุกูลกิจ, นายพงศธร ทองเขียว, นายอัครพงษ์ โชตเศรษฐ์, นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม มุมมองและวัฒนธรรมทางการแพทย์ที่มีผลต่อเชื้อจุลชีพแบะเชื้อจุลชีพดื้อยา ณ โรงพยาบาล พระนั่งเกล้า จังหวัดนนทบุรี จิรายุ เศวตไกรพ, กชพร ไวทยกุล นักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 6 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบการศึกษาจากเหตุไปผลแบบย้อนหลัง เพื่อศึกษาปัญหาระยะเวลาในการใช้ สื่อผ่านหน้าจอและการพัฒนาทางด้านภาษาล่าช้าในเด็ก กลุ่มประชากร คือ ผู้ปกครองหรือผู้ดูแลของเด็กที่มีช่วงอายุ 2- 5 ปี ที่มา รับบริการที่คลินิกสุขภาพโรงพยาบาลพระนั่งเกล้าจ�ำนวน 62 คน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามอิเล็กทรอนิกส์ที่ผ่านการ ตรวจสอบความเที่ยงตรงจากผู้เชี่ยวชาญ โดยใช้สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ, Relative risk และ Chi-square test ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มที่ดูสื่อผ่านหน้าจอต่อวันเกิน 2 ชั่วโมง และกลุ่มที่ไม่ดูสื่อผ่านหน้าจอต่อวันเกิน 2 ชั่วโมง ไม่มีผลที่แตกต่างกันต่อจ�ำนวนเด็กที่มีพัฒนาการภาษาที่ล่าช้าอย่างมีนัยส�ำคัญ (P > 0.05) กลุ่มที่เริ่มดูสื่อ ผ่านหน้าจอในช่วงอายุ 1-2 ปี และกลุ่มที่เริ่มดูสื่อผ่านหน้าจอในช่วงอายุ 3-5 ปี ไม่มีผลที่แตกต่างกันต่อจ�ำนวน เด็กที่มีพัฒนาการภาษาที่ล่าช้าอย่างมีนัยส�ำคัญ (P > 0.05) ทั้งนี้กลุ่มที่มีสถานะทางเศรษฐกิจของครอบครัว ต�่ำ และกลุ่มไม่สถานะทางเศรษฐกิจของครอบครัวต�่ำไม่มีผลแตกต่างกันต่อจ�ำนวนเด็กที่มีพัฒนาการภาษาที่ล่าช้า ค�ำส�ำคัญ: การดูสื่อผ่านหน้าจอ, พัฒนาการทางด้านภาษาล่าช้า อาจารย์ที่ปรึกษา: ศ.กิตติคุณ นพ.เฉลิม วราวิทย์ ที่ปรึกษา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม อาจารย์ยุพา สุทธิมนัส พยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า บทคัดย่อ เชื้อจุลชีพดื้อยาเป็นปัญหาคุกคามต่อสุขภาพ ภาครัฐจึงก�ำหนดนโยบายผ่านการรณรงค์การใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุ สมผลแต่ยังไม่เป็นไปตามเป้าหมาย อีกทั้งการปฏิบัติการของแพทย์ต่อยาปฏิชีวนะมีความแตกต่างที่หลากหลายและซับซ้อน โดย เฉพาะอย่างยิ่งปัจจัยด้านสังคมและวัฒนธรรม เพื่อเข้าใจในมุมมอง และวัฒนธรรมทางการแพทย์ที่มีต่อเชื้อจุลชีพและเชื้อจุลชีพ ดื้อยา การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาแบบชาติพันธุ์ผ่านวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและสังเกตแบบมีส่วนร่วม โดยท�ำการการสุ่มตัวอย่าง แบบเจาะจงตามประสบการณ์ความเชี่ยวชาญและช่วงอายุ โดยค�ำนึงถึงความอิ่มตัวและความเพียงพอของข้อมูล ผลการวิจัย พบว่า ปัญหาเชื้อจุลชีพดื้อยาในระดับโรงพยาบาลเกิดจากการปฏิบัติการของแพทย์มักให้ความ ส�ำคัญต่อคนไข้เฉพาะรายเป็นหลักท�ำให้เป็นอุปสรรคต่อผู้ปฏิบัติการจึงเกิดการต่อรองเพื่อให้เกิดการใช้ยาตามที่ตัวเอง ต้องการ นอกจากนี้การตัดสินใจใช้ยาขึ้นอยู่กับความเชี่ยวชาญระบบอาวุโสที่ความสัมพันธ์กับวิชาชีพทางการแพทย์ ดังนั้นการใช้การต้านจุลชีพของแพทย์จึงเป็นปรากฏการณ์ซับซ้อนผูกโยงกับมุมมองหลายทางวัฒนธรรมการด�ำเนิน นโยบายให้ประสบความส�ำเร็จตามเป้าหมายจึงจ�ำเป็นต้องเข้าใจถึงความละเอียดอ่อนทางวัฒนธรรมทางการแพทย์ด้วย ค�ำส�ำคัญ : เชื้อจุลชีพดื้อยา, วัฒนธรรมทางการแพทย์, ยาปฏิชีวนะ อาจารย์ที่ปรึกษา ศ.กิตติคุณ นพ.เฉลิม วราวิทย์ ที่ปรึกษา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม อาจารย์ยุพา สุทธิมนัส พยาบาลวิชาชีพ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ภก.ผศ.ดร. ภานุพัฒน์ พุ่มพฤกษ์ ภาควิชาเภสัชกรรมชุมชน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร
18 บทความวิชาการ มนุษย์เราใช้เวลาถึงหนึ่งในสามของชีวิตไปกับการนอน การ นอนมีความส�ำคัญอย่างยิ่งต่อการท�ำงานของร่างกายทั้งในด้าน กายภาพ ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย อารมณ์ จิตใจ รวมถึง ความจ�ำ และการพัฒนาทางด้านสติปัญญา การนอนถูกควบคุม ด้วยสองกระบวนการของร่างกาย คือ การรักษาสภาวะสมดุล (Homeostasis) ของร่างกาย และจังหวะของนาฬิกาภายใน ร่างกาย (Circadian rhythm) Homeostatic processes ควบคุมสมดุลการนอนหลับให้เหมาะสม ยกตัวอย่างเช่น เวลา ที่มีการอดนอน จะกระตุ้นให้มีการเพิ่มระยะเวลาของการนอน และจะมีระยะหลับลึก (deep sleep) ที่เพิ่มขึ้นในวงจรการนอน หลับวันถัดไป ส่วน Circadian rhythm ประกอบด้วยรูปแบบ ของการตื่นและการนอน ซึ่งจะมีวงรอบทุก 24 ชั่วโมง ปัญหาด้านการนอนเป็นสิ่งที่พบได้บ่อย งานวิจัยที่ศึกษา เรื่องคุณภาพของการนอนหลับพบว่า ในปัจจุบันผู้ใหญ่ 15-35% มีการนอนหลับที่ไม่ต่อเนื่อง เช่น นอนหลับยากในช่วงต้น ระยะ เวลาในการนอนไม่เพียงพอ ตื่นบ่อยระหว่างคืน เป็นต้น ระยะ เวลาการนอนหลับรวมถึงคุณภาพในการนอนที่ดีเป็นสิ่งที่ส�ำคัญ ซึ่งปัจจัยดังกล่าวได้รับผลกระทบมาจากอายุ สภาวะทางจิตใจ สภาพร่างกาย วัฒนธรรม และปัจจัยทางสภาพแวดล้อม เป็นต้น การมีสุขอนามัยพื้นฐานของการนอนหลับ(Sleep hygiene) ที่ ดีจะเป็นพื้นฐานส�ำคัญ ที่จะส่งเสริมให้ทุกคนมีการนอนหลับที่มี คุณภาพดีและระยะเวลาที่เหมาะสม โดยประกอบด้วยค�ำแนะน�ำ เกี่ยวกับพฤติกรรม การผ่อนคลายจิตใจและการจัดสิ่งแวดล้อมให้ เหมาะสมกับการนอนหลับ ดังนี้ พฤติกรรม •ปรับนาฬิกาภายในร่างกาย (biological clock) ให้คงที่ ด้วยการ •เข้านอนและตื่นนอนในเวลาที่ใกล้เคียงกันทุกวันเป็นประจ�ำ •รับแสงแดดยามเช้า และเลี่ยงแสงก่อนเข้านอน •หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มหรืออาหารที่มีคาเฟอีนเป็นส่วนประกอบ เช่น ชา กาแฟ น�้ำอัดลม เป็นต้น เนื่องจากคาเฟอีนจะท�ำให้สมอง มีการตื่นตัว อาจท�ำให้นอนหลับยากหรือไม่ต่อเนื่องได้ •หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ นิโคตินในบุหรี่และการอยากบุหรี่ มีผล ท�ำให้สมองมีการตื่นตัวและมีการนอนหลับที่ไม่ต่อเนื่องได้ •หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ก่อนนอน การดื่มแอลกฮอล์อาจท�ำให้ นอนหลับได้เร็วขึ้นในช่วงแรก แต่จะท�ำให้การนอนหลับในครึ่ง คืนหลังมีความไม่ต่อเนื่องรวมทั้งกล้ามเนื้อมีการหย่อนตัวมากขึ้น •หลีกเลี่ยงการงีบหลับในเวลากลางวัน ถ้าจ�ำเป็นไม่ควรงีบเกิน 30 นาทีและไม่ควรงีบช่วงเย็น เพราะจะส่งผลท�ำให้หลับได้ยาก ขึ้นในเวลากลางคืน •ไม่ควรดื่มน�้ำปริมาณมากก่อนเข้านอนเพราะอาจท�ำให้ปัสสาวะ บ่อยและต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะ เกิดการนอนหลับที่ไม่ต่อเนื่องได้ •เลี่ยงการทานมื้อใหญ่ อาหารที่ย่อยยากและอาหารรสจัดก่อน เข้านอนภายใน 4 ชั่วโมง เนื่องจากในขณะนอนหลับร่างกาย จะมีการกลืนและการย่อยอาหารที่ลดลง และกรดในกระเพาะ อาหารจะหลั่งปริมาณมากที่สุดในเวลากลางดึก ท�ำให้มีโอกาส เกิดโรคกรดไหลย้อนได้สูง •ออกก�ำลังกายอย่างสม�่ำเสมอ แต่ควรเลี่ยงการออกก�ำลังกาย ในช่วงก่อนนอน •หลีกเลี่ยงการทานยานอนหลับต่อเนื่องเป็นประจ�ำ ยกเว้นภาย ใต้การรักษาของแพทย์ เนื่องจากอาจเกิดภาวะติดยานอนหลับได้ ผ่อนคลายจิตใจ •ท�ำจิตใจให้สงบและผ่อนคลายในช่วงก่อนนอน •หลีกเลี่ยงงานหรือสิ่งที่ท�ำให้เครียดในช่วงก่อนนอน อาจจดสิ่ง ที่กังวลไว้ในสมุดบันทึกก่อนนอน •หากนอนไม่หลับหรือตื่นขึ้นกลางดึกเป็นเวลามากกว่า 20 นาที แนะน�ำให้ลุกจากเตียงนอนและหากิจกรรมที่ผ่อนคลายท�ำ เช่น อ่านหนังสือ หรือ ฟังเพลง เมื่อรู้สึกง่วงนอนจึงกลับไปนอนที่ เตียงอีกครั้ง •ไม่ควรจดจ่อกับการนอนหลับหรือพยายามที่จะนอนหลับ สิ่งแวดล้อม -ควรจัดสิ่งแวดล้อมในห้องนอนให้เหมาะแก่การพักผ่อน เช่น เงียบ ลดแสง อากาศเย็นสบายและชุดเครื่องนอนที่เหมาะสม ต่อสรีระ -ควรใช้เตียงเพื่อการนอนหลับพักผ่อนหรือกิจกรรมทางเพศ เท่านั้น หลีกเลี่ยงการท�ำกิจกรรมอื่นๆ เช่น ดูโทรทัศน์ ฟังเพลง คุยโทรศัพท์ หรือรับประทานอาหาร เป็นต้น •หากปฏิบัติตามค�ำแนะน�ำเบื้องต้นแล้วยังมีปัญหาในการนอน หลับ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและแนวทางการรักษา ต่อไป การนอนและสุขภาพ พญ.พรรณทิพา สมุทรสาคร แพทย์กลุ่มงาน โสต ศอ นาสิก โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า
19
20
21
22
23
24
25
26
27