แผน (Plan)

ลกั ษณะของแผนท่ดี ี

5. เปน็ ทย่ี อมรับ แผนทด่ี คี วรเปน็ ท่ียอมรับจากฝ่ายต่างๆ ท่เี กี่ยวข้อง
และไมส่ ร้างความขดั แย้งจนส่งผลเสยี ตอ่ องคก์ าร

อาจกลา่ วไดว้ ่า “แผนท่ีดนี ั้นตอ้ ง Dynamic” ซึง่ หากปล่อยให้แผน
มีลักษณะเป็น Static หรอื แผนท่ีน่งิ ๆ ไม่มกี ารพัฒนาแลว้ กว่าจะ
สามารถดาเนินการได้แลว้ เสรจ็ เทคโนโลยแี ละสถานการณ์ต่างๆ
ที่ปจั จบุ นั น้ีเปลย่ี นแปลงอยา่ งรวดเร็วตลอดเวลา อาจทาให้ผลงาน
ของคแู่ ข่งทง้ิ หา่ งจากเราชนิดไมเ่ ห็นฝุน่ หรืออาจจะผิดพลาด
จากเป้าหมายไปมาก

ลาดบั ขน้ั ตอนของกระบวนการวางแผน

(Stages of the planning process)

การวางแผนเปน็ งานที่มีความสาคัญ

เพราะมีผลกระทบตอ่ ความสาเรจ็ หรือ
ล้มเหลวขององคก์ าร กระบวนการ
วางแผน ต้องใชผ้ ูท้ ม่ี ีความร้คู วาม
สามารถจัดทาแผนในการจดั ทาแผนมี
กระบวนการท่ีสาคญั ๆ

ขน้ั เตรียมการ

เปน็ ขนั้ ตอนแรกกอ่ นที่จะทาการวางแผน

1.จัดหาข้อมลู และรวบรวมข้อมลู ต่างๆ ที่เกีย่ วข้อง

ไดแ้ ก่ ข้อมลู เกยี่ วกับบุคลากรรายงานผลการดาเนนิ
แผนงานทผี่ า่ นมา ข้อมลู เกีย่ วกบั ทรัพยากรในทุกๆ ด้าน
ขององค์การ นโยบายและขอ้ กาหนดหรือแนวปฏิบตั ติ ่างๆ
ทเ่ี กย่ี วข้อง สถิติ ตลอดจนข้อมลู เกย่ี วกับปัญหาอปุ สรรคต่างๆ
ท่ีองค์การต้องประสบ

ขนั้ เตรียมการ

เป็นขั้นตอนแรกก่อนท่จี ะทาการวางแผน

2.การมอบหมายผ้รู บั ผิดชอบในการจัดทาแผน

โดยปกตินยิ มมอบหมายใหจ้ ัดทาเป็นคณะกรรมการ
เฉพาะกจิ โดยมีผแู้ ทนจากหน่วยงานยอ่ ย ๆ ท่เี กีย่ วขอ้ ง
เพอื่ ให้แผนท่ีจัดทาครอบคลุมนโยบายขององคก์ าร
คณะกรรมการเฉพาะกิจที่จดั ตัง้ ข้นึ น้ี เม่ือจดั ทาแผน
เรียบรอ้ ยแลว้ กจ็ ะกลับไปปฏบิ ัติหน้าที่ตามปกติ

ขั้นเตรียมการ

เป็นขั้นตอนแรกกอ่ นทจ่ี ะทาการวางแผน

3.การกาหนดแนวปฏิบัติในการจัดทาแผน

เปน็ การกาหนดระยะเวลา ข้นั ตอนการจดั ทาแผน
เงอ่ื นไขและรายละเอยี ดต่าง ๆ ทกี่ าหนดใหม้ ีในแผน

ขั้นวิเคราะห์ข้อมลู

เปน็ ข้นั ตอนนาข้อมลู ตา่ งๆ ทีร่ วบรวมมาทาการวเิ คราะห์

ขั้นวิเคราะห์ขอ้ มูล เปน็ ข้นั ตอนทผ่ี ้จู ดั ทาแผนจะต้องนาขอ้ มลู ตา่ งๆ
ที่รวบรวมมาทาการวเิ คราะห์เพือ่ หาจดุ แขง็ จดุ อ่อน โอกาส ปัญหา
และอุปสรรคทอี่ งคก์ ารเปน็ อยู่ในปจั จุบัน เพอื่ นาข้อมูลท่ี
วิเคราะห์น้ีไปใชใ้ นการจัดทาแผนให้เหมาะสมและ
สอดคล้อง ในขน้ั วิเคราะห์ข้อมลู น้ีเปน็ ขนั้ ท่ที าใหท้ ราบ
สภาพแวดล้อมภายในองคก์ ารและสภาพแวดล้อมภายนอก
องคก์ าร รวมถึงปัจจยั ใดขององคก์ ารทเ่ี อ้ือต่อ
ความสาเรจ็ ขององค์การ

ขั้นวเิ คราะห์ข้อมลู

เป็นขัน้ ตอนนาขอ้ มูลต่างๆ ทร่ี วบรวมมาทาการวิเคราะห์

1.สภาพแวดลอ้ มภายในองค์การ

ไดแ้ ก่ โครงสรา้ งขององคก์ าร ทรัพยากรต่างๆ ในการจดั การ

2.สภาพแวดลอ้ มภายนอกองคก์ ร

ไดแ้ ก่ สภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมอื ง เทคโนโลยี
ตลอดจนสภาพภูมศิ าสตร์ วฒั นธรรม และการเปลีย่ นแปลง
ของโลก

ข้ันการกาหนดแผน

ภายหลงั จากท่ีมกี ารวิเคราะห์ขอ้ มูลเพ่ือค้นหาปจั จยั
ท่ีเอ้ือตอ่ ความสาเรจ็ ขององค์การ แนวนโยบายของ
องคก์ าร และสภาพแวดล้อมทงั้ ภายในและ
ภายนอกองคก์ ารแล้ว ในขน้ั การกาหนดแผน
จะต้องดาเนินการในเรอ่ื งต่าง ๆ ดงั น้ี

ขน้ั การกาหนดแผน

1.การระบุภารกจิ

ภารกจิ หมายถงึ วตั ถุประสงค์เบ้อื งตน้ หรือวตั ถุประสงค์
พนื้ ฐานขององคก์ าร แตล่ ะองค์กรซง่ึ มคี วามเฉพาะเจาะจง
บง่ บอกลักษณะเฉพาะตัวขององค์การ และสามารถ
วดั ความก้าวหนา้ ในการดาเนนิ งานขององคก์ ารได้

ขน้ั การกาหนดแผน

2.การกาหนดวัตถปุ ระสงค์หลัก

หมายถงึ การกาหนดผลงานของแผนใหม้ ี
ความชัดเจน มคี วามเฉพาะเจาะจงมากกว่าการ
กาหนดภารกิจ สามารถวดั และประเมนิ ผลใน
เชิงปรมิ าณได้

ขน้ั การกาหนดแผน

3.การกาหนดกลยุทธ์

คอื การกาหนดทางเลือกและความเป็นไปได้ใน
การปฏิบตั แิ ผนใหบ้ รรลวุ ัตถปุ ระสงค์ โดยการนาจดุ แข็ง
และจุดอ่อนท่ีได้วเิ คราะห์แลว้ มาประเมินทางเลอื กวา่
ปจั จัยในส่วนใดทจ่ี ะทาให้ภารกิจและวตั ถปุ ระสงคข์ อง
องค์การบรรลุผลได้

ขั้นการดาเนินงานตามแผน

ในขั้นตอนน้ีจะตอ้ งนาภารกจิ วัตถปุ ระสงค์ และกลยุทธ์
ท่ีกาหนดเอาไวม้ าตีความเพือ่ นาไปสกู่ ารปฏบิ ัติ
มกี ารกาหนดวัตถปุ ระสงคร์ องซึ่งเปน็ วตั ถุประสงค์
ระยะส้ัน ในขั้นตอนนี้จะระบุความชัดเจนของแผน
ในด้านต่างๆ คอื ความต้องการของแผน ใครเปน็
ผรู้ ับผิดชอบ ระยะเวลาหรอื กาหนดการดาเนนิ การ

ขน้ั การวดั ผลและประเมนิ ผล

ในข้นั ตอนนี้เปน็ การควบคุมการปฏิบัติตามแผน
ทก่ี าหนดเอาไว้ให้เหมาะสมและสอดคลอ้ งกบั
นโยบายขององค์การ

ประโยชนข์ องการวางแผน

การวางแผนที่ถูกตอ้ งและเหมาะสมกอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชน์ หาก
ผู้ปฏิบตั ิงานได้มีการวางแผนทด่ี ี แล้วจะทาใหอ้ งคก์ ารไดร้ บั ประโยชน์จาก
การวางแผน ดงั ตอ่ ไป

1.การทางานบรรลจุ ุดมุ่งหมาย

เน่ืองจาก การวางแผนทุกประเภทต้องกาหนดเปา้ หมาย
วตั ถุประสงคแ์ ละแนวทางในการปฏบิ ตั ิ การกาหนดจุดม่งุ หมาย
จึงเปน็ ขัน้ ตอนแรกในการวางแผน หากขน้ั ตอนแรกมีความชดั เจน
ยอ่ มส่งผลให้มกี ารจดั การท่ดี ี มที ศิ ทางและแนวทางทด่ี แี ละถกู ตอ้ ง
ในการนาไปปฏบิ ัติ

ประโยชนข์ องการวางแผน

2.ชว่ ยลดความไม่แนน่ อนในเหตกุ ารณอ์ นาคต

เนื่องจากการวางแผนเปน็ เร่ืองของอนาคต ผู้เกย่ี วข้องในการ
วางแผนจงึ ตอ้ งวเิ คราะห์เหตกุ ารณแ์ ละสถานการณ์ต่างๆ ทอ่ี าจ
ส่งผลต่อการดาเนนิ งานตามแผน เปน็ การเปดิ โอกาส
ใหผ้ วู้ างแผนได้ใช้ความรอู้ ยา่ งเตม็ ท่ีในการจดั การกับ
ความเปลีย่ นแปลงท่อี าจเกดิ ขนึ้ จึงหาแนวทางในการ
ปอ้ งกนั ผลกระทบทาให้ช่วยลดความไม่แนน่ อนของ
เหตกุ ารณ์หรอื สถานการณท์ ีเ่ ก่ยี วขอ้ งกบั แผน

ประโยชน์ของการวางแผน

3.เป็นการสร้างแรงจงู ใจต่อพนักงาน

การกาหนดแผนงานเปน็ เรอ่ื งท่ีเกยี่ วขอ้ งกับพนักงานโดยตรง
แผนท่ดี จี ะทาให้พนกั งานเกดิ ความสามัคคี รว่ มแรงรว่ มใจในการ
ปฏิบัติงาน

4.ช่วยประสทิ ธภิ าพของงาน

การวางแผนทด่ี ีจะทาใหผ้ ้ปู ฏบิ ตั งิ านมีแนวทางใน
การทางานอยา่ งถกู ตอ้ ง จงึ ได้งานที่มคี ุณภาพสูง

ประโยชน์ของการวางแผน

5.เพ่ิมประสิทธผิ ลในงาน

เน่ืองจากการมีแผนงานท่เี หมาะสมและถูกต้องชว่ ยทาใหเ้ กิดทศิ ทาง
และเป็นแนวทางแกผ่ ้ปู ฏบิ ตั ิงานไดป้ ฏบิ ตั ิงานในหนา้ ทีแ่ ละความ
รบั ผดิ ชอบท่ไี ด้รบั และปฏิบตั ิตามแผนทก่ี าหนดอยา่ งเครง่ ครดั
จะทาใหไ้ ดร้ ับผลสาเรจ็

6.จดั เวลาการทางานได้เหมาะสม

การวางแผนทดี่ ีทาให้เกิดการทางานที่เป็นกระบวน
การและเป็นขนั้ ตอน ผูบ้ รหิ ารสามารถจดั การเวลาได้
เหมาะสม

ประโยชน์ของการวางแผน

7.ชว่ ยใหค้ วามสัมพันธ์ระหวา่ งหน่วยงานต่างๆ

ภายในองคก์ ารดาเนินไปอย่างสัมพนั ธ์กันเพราะ
การวางแผนเปน็ เครอ่ื งบง่ ชี้ กาหนดทศิ ทางการตดั สินใจ
ของหนว่ ยงานตา่ งๆ ให้ดาเนินงานไปในทิศทางเดยี วกัน

ประโยชนข์ องการวางแผน

8.ช่วยใหผ้ ู้ปฏิบตั งิ านมีความเชื่อมน่ั

เนื่องจากผู้บรหิ าร ผปู้ ฏบิ ัตงิ านมคี วามเชื่อม่นั ในความเป็น
ผนู้ า ผู้ตาม เมอื่ ผบู้ รหิ ารกระต้นุ หรอื ให้โอกาสพนักงานในระดับ
ตา่ งๆ เขา้ มามสี ่วนร่วมในการวางแผน แล้วนาไป
ปฏิบตั แิ ละใชเ้ ปน็ เครอ่ื งมือวัดและประเมนิ ผลงาน
ของพนกั งานทาให้พนักงานปฏบิ ัตงิ านไดอ้ ย่างถูกต้อง
สนกุ กบั งานประสบผลสาเร็จ ทาใหพ้ นกั งานและ
องค์การเกดิ ความก้าวหนา้ ในอนาคต

บรรณานกุ รม

กองแผนงาน : การจัดการความร.ู้ (20 สงิ หาคม 2556). สืบคน้ เมอ่ื 11 มกราคม พ.ศ.2564 จาก
http://www.plan.msu.ac.th/kmplan/KMDetails.php?stat=read&kmid=220&group=13

เทพฤทธิ์ พิณนาคเิ ลย์ : แนวคิดทฤษฎเี กีย่ วกับการวางแผน2 (ความหมายของแผน). สบื คน้ เมอ่ื 11 มกราคม
พ.ศ.2564 จาก https://www.gotoknow.org/posts/307317

แนวคิดทฤษฎีและงานวิจยั ท่ีเกีย่ วขอ้ ง. สืบค้นเม่อื 11 มกราคม พ.ศ.2564 จาก http://www.research-
system.siam.edu/images/Accounting/Factors_Affecting_the_Success_of_Southern_Border_Pr
ovinces_Denelopment_Plan/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%97_2.pdf

ประเภท ระดับ และองคป์ ระกอบของแผน. สบื ค้นเมือ่ 11 มกราคม พ.ศ.2564 จาก http://old-book.
ru.ac.th/e-book/e/EA414(S)(48)/EA414(S)(48)-4.pdf

มณรี ตั น์ สวุ รรณวารี GotoKnow : ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารของโครงการ.
ลักษณะแผนที่ด.ี สบื ค้นเมอ่ื 11 มกราคม พ.ศ.2564 จาก https://www.gotoknow.org/
posts/460751

บรรณานกุ รม

วชิ าการบรหิ าร โครงการ : บทท่ี 1 ความรทู้ ว่ั ไปเกย่ี วกับการวางแผน. สบื คน้ เมื่อ 11 มกราคม พ.ศ.2564
จาก https://sites.google.com/site/pmtech32152009/1-sa-ma-rthxth-bay-naew-kh-dke-ywk-
bka-rbr-har-khorngkar-khwam-s-akh-y-khwam-pe-nma-khwam-hmay-khwam-taek-t-ang-rahw-
a-ngka-rbr-har-khorngkar-k-bkar-br-har-th-w-pi-laea-pra-yo-chn-khxng-kar-br-har-khorngkar-
rwm-th-ng-khwam-s-mph-nth-khxng-khorngkar-wngcr-khorngkar-laea-kar-wangphaen-
khorngkar

อัลลิปรญี า เหล็กพมิ าย : หลักการจดั การ Principles of management. สืบค้นเม่อื 11 มกราคม พ.ศ.2564
จาก https://sites.google.com/site/aunripreya456/5-prayochn-khxng-kar-wangphaen

Bloggang : ลักษณะของการวางแผนท่ีดี. (12 มกราคม 2551). สืบค้นเมือ่ 11 มกราคม พ.ศ.2564 จาก
https://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=mhajoy&month=01-
2008&date=12&group=19&gblog=6