การเพาะปลูกผักสลัดอินทรีย์

4.2 ชว่ งเวลาการเก็บเกี่ยวเมลด็ ท่เี หมาะสม คือช่วงท่มี ีปริมาณและคณุ ภาพเมลด็ ดที ีส่ ดุ โดยการ
เกบ็ เมลด็ ทไี่ มอ่ อ่ นเกนิ ไป หรอื เก็บช้าจนเมลด็ ร่วงหลน่ ช่วงท่เี หมาะสม คือ ช่วงทเ่ี มลด็ สกุ แก่ทาง
สรรี วิทยา เมลด็ ทีส่ ุกแก่ทางสรีรวทิ ยา คือเมล็ดทม่ี กี ารสะสมอาหารไวใ้ นเมล็ดมากทส่ี ดุ เมล็ดยังคงมี
ความชน้ื สูง และความช้ืนจะค่อยๆ ลดลง ซง่ึ ระยะที่ความชืน้ ลดลง เมลด็ จะไม่ได้รับสารอาหารจากตน้
แม่แล้ว สามารถสังเกตไดจ้ ากการเปล่ียนสี การแตกของฝกั โดยการนับอายหุ ลงั ดอกบาน
4.3 วิธีการเก็บเก่ยี วพชื แต่ละชนิดมคี วามแตกตา่ งกัน บางชนิดเก็บเกี่ยวพร้อมกันท้ังตน้
แต่สำ� หรบั ผกั สลัด มีการพฒั นาของเมลด็ แตกต่างกัน จึงต้องเกบ็ ในช่วงทีเ่ มล็ดเหมาะสมและได้
ปริมาณมากทส่ี ดุ ซ่ึงจะมเี มลด็ บางส่วนทีห่ ลดุ รว่ งไปบา้ งและเมลด็ ทยี่ งั ออ่ นอยู่

จะเห็นได้ว่าการปลูกเพื่อเกบ็ เกยี่ วเมล็ดพันธม์ุ ีรายละเอียดปลีกย่อยมากมาย มปี ัจจัยหลายอย่าง
ท่เี ก่ยี วขอ้ งกบั การผลติ เมลด็ พันธ์เุ พอื่ ให้ได้คุณภาพท่ดี ี มเี ปอร์เซน็ ต์ความงอกสงู และไมเ่ ปน็ เมล็ดท่ี
สะสมโรคและแมลง
5. ปัญหาและอปุ สรรคท่ีพบ
สภาพแวดล้อมทไ่ี มเ่ หมาะสม เน่อื งจากปจั จุบันทคี่ อ่ นข้างแปรปรวน ไม่สามารถคาดเดาได้ ท�ำให้
เกิดความเสียหายตอ่ ผลผลติ เช่น ช่วงก่อนการเก็บเกีย่ วเมล็ดพนั ธ์ุ หากมฝี นหลงฤดมู า จะทำ� ให้คณุ ภาพ
ของเมลด็ ตำ�่ ลง เกิดความเสยี หาย ท�ำใหเ้ มลด็ เปน็ เช้อื รา สะสมโรค ดังนน้ั การวางแผนการปลกู เพอ่ื
เก็บเกีย่ วเมล็ดพันธ์ุเป็นเรือ่ งที่ส�ำคญั มากตอ่ การผลิตเมล็ดพนั ธุ์
การปะปนกันของสายพนั ธุ์ เนอ่ื งจากมกี ารปลูกผกั สลดั หลากหลายชนดิ ควรมกี ารตรวจแปลง
อยา่ งสม�ำ่ เสมอ ไม่ให้มีสายพันธอุ์ ่ืนๆ หรือเมล็ดวัชพืชปะปนกนั กบั เมลด็ พันธท์ุ ี่ต้องการเกบ็ พนั ธุ์

การตลาดของผกั สลัด
การจัดการผลผลติ

1. การสรา้ งแบรนด์และแพ็คเกตของสนิ ค้า
การปลกู ผักเพอื่ จ�ำหน่ายจ�ำเปน็ ตอ้ งศกึ ษาชอ่ งทางการตลาด เพอ่ื ใหท้ ราบวา่ ตลาดตอ้ งการ
อะไร แบบไหน หากเราผลติ สนิ คา้ แบบนี้ตอ้ งขายทไ่ี หน โดยการออกส�ำรวจตลาดแถวบ้าน คนในชุมชน
ห้าง เพื่อดผู ลติ ภณั ฑ์ มาตรฐานผัก แพ็คเกจตา่ งๆ วา่ คนนิยมบรโิ ภคอะไร จากน้ันควรศกึ ษาผักท่จี ะปลกู
หากปลกู ผักสลดั กต็ ้องศกึ ษาธรรมชาติของผกั สลดั ว่าชอบสภาพอากาศแบบไหน ดิน น้�ำ แมลงศตั รูพชื
โรค หากไม่มีประสบการณก์ ารปลกู ผักชนดิ นน้ั มากอ่ นใหท้ ดลองปลกู ขนาดเลก็ ๆ กอ่ นเม่อื มั่นใจมากขึ้น
จงึ ค่อยๆ ขยายพนื้ ท่เี พาะปลกู โดยการปลกู ผกั นัน้ อาศยั หลกั การปลกู แบบผสมผสาน เพ่อื ใหพ้ ชื ผกั มกี าร
สับเปลีย่ นหมุนเวียน และไม่มผี ลกระทบตอ่ ราคาพืชผกั บางชนดิ ทลี่ ้นตลาด

การตั้งชือ่ แบรนดม์ คี วามส�ำคัญมาก แบรนด์น้ันจะเกย่ี วข้องกบั สิ่งที่ท�ำ เปน็ ชื่อทส่ี อ่ื ความหมาย
คนจ�ำงา่ ย ชือ่ แบรนด์จะชว่ ยเพ่มิ การจดจำ� ท�ำให้เปน็ สนิ ค้าทม่ี ตี ัวตน โดยแบรนด์จะสรา้ งความสัมพันธ์
กบั กลุ่มเป้าหมาย บ่งบอกตัวตน ฟาร์มของเรา ชว่ ยสร้างมลู คา่ ให้กบั สินค้า ท�ำใหก้ ารท�ำตลาดได้ง่ายข้นึ
แพ็คเกตของสนิ คา้ สามารถเพ่มิ มลู คา่ ใหก้ บั สนิ คา้ ไดเ้ ช่นเดียวกนั กับการทำ� แบรนด์ ชว่ ยปกปอ้ ง
สนิ คา้ ทอี่ ยูภ่ ายในให้ได้รบั ความเสยี หายน้อยที่สุด ทง้ั ยังชว่ ยดึงดดู ความสนใจ ทำ� ให้สนิ คา้ โดดเด่น
ซง่ึ แพค็ เกตมีอิทธพิ ลอยา่ งมหาศาลในการเลือกซอื้ สินคา้ ของผู้บริโภค สามารถสร้างกำ� ไรสร้างมูลค่าเพิ่ม
ใหก้ ับสนิ ค้า รวมถึงการสร้างแพ็คเกตเพือ่ ทำ� โปรโมชนั่ ใเทศกาลตา่ งๆ เพื่อมอบใหแ้ กก่ นั ถอื เปน็ การเพมิ่
ยอดขายในชว่ งเทศกาล

2. การสรา้ งเครือขา่ ยทางการตลาด
สมาชกิ ผักอนิ ทรยี ์วังน�ำ้ เขียว เป็นกลุ่มสมาชกิ ทม่ี ีผลผลติ ออกต่อเนื่องทงั้ ปี มชี ่องทางการ
จ�ำหนา่ ยหลายช่องทาง ได้แก่ ขายให้กบั โครงการผกั แปลงใหญ่ ส่งขายใหก้ ับกสิกรรมไรส้ ารพิษ อ�ำเภอ
วังนำ�้ เขียว ขายในนามของเครอื ข่ายพิพธิ ภณั ฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรตพิ ระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ฯ
นอกจากนี้ยังมผี ูค้ า้ ประจ�ำ หรอื นำ� ไปจำ� หน่ายตามงานตา่ งๆ สง่ ให้กบั สหกรณก์ ารเกษตรอกี ด้วย
ปจั จบุ นั ผู้บรโิ ภคสามารถเขา้ ถงึ อนิ เตอร์เนต็ ไดง้ ่าย สามารถเข้าถึงสินคา้ เลือกซอื้ สินค้าได้ง่าย
มากข้นึ การท�ำการตลาดจงึ ตอ้ งมีการเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา เทคโนโลยเี ปลีย่ นแปลงไปอยา่ งรวดเร็ว
หากหยุดการเรยี นรู้ก็อาจจะแพค้ ่แู ข่ง อย่าเชอ่ื มนั่ ว่ายอดขายดีอยู่แล้ว และใชเ้ ทคนคิ เดิมๆ โดยไมม่ กี าร
เปลีย่ นแปลง อยู่ที่เราสามารถตอบโจทยค์ วามตอ้ งการของลูกคา้ ได้หรือไม่ ซึง่ เป็นไปตามกระแส หรอื
เทรนด์ของผบู้ รโิ ภคอยตู่ ลอดเวลา