โรงเรีียนคาทอลิิกเป็็นทางเลืือกที่่�โดดเด่่นของสัังคมไทยด้้วยเอกลัักษ์์และ อััตลัักษณ์์การศึึกษาคาทอลิิกที่่�ปรากฏชัันเจนเสมอมา เพราะการจััดการศึึกษา แบบคาทอลิิกที่่�เน้้นการพััฒนานัักเรีียนเป็็นรายบุุคคล ให้้ผู้้เรีียนเป็็นมนุษย์ุที่่ ์ส�มบููรณ์์ ในทุุกมิิติิ และพััฒนาตนเองสู่่ความเป็็นเลิิศเต็็มตามศัักยภาพที่่�พระเจ้้าประทานให้้ กล่่าวคืือ บ่่มเพาะนัักเรีียนให้้มีีความเป็็นเลิิศทางวิชิาการ และเป็็นคนดีมีหลัี ักธรรม ในการดำำเนิินชีีวิิตด้้วยความรัักเมตตา รัับใช้้ ซื่่�อสััตย์์ พอเพีียง ฯลฯ ตามคุุณค่่า พระวรสาร และที่่�สำำคััญอีีกประการหนึ่่�งก็็คืือพร้้อมที่่�จะทำำสิ่่�งที่่�ดีีงามเพื่่�อโลก และสิ่่�งแวดล้้อมที่่�ดีีกว่่าเสมอ กล่่าวคืือ “การศึึกษาแบบคาทอลิิก” เป็็น “การศึึกษา เพื่่�อการพััฒนาที่่�ยั่่�งยืืน” หลัักสููตรวิิชา “คริิสต์์ศาสนา” นี้้�จะช่่วยให้้เป้้าหมายการจััดการศึึกษา ที่่�ว่่า “พััฒนานัักเรีียนให้้เป็็นมนุุษย์์ที่่�สมบููรณ์์ในทุุกมิิติิตามแบบอย่่างของพระเยซูู คริสิตเจ้้า” กล่่าวคืือเติิบโตขึ้้�นทั้้�งในปรีชีาญาณและพระหรรษทานเฉพาะพระพัักตร์์ ของพระเจ้้าและต่่อหน้้ามนุุษย์์ (เทีียบ ลููกา 2:52) สภาการศึึกษาคาทอลิิกแห่่งประเทศไทย ขอขอบคุุณ อััครสัังฆมณฑล กรุุงเทพฯ สัังฆมณฑลจัันทบุุรีี คณะเซนต์์คาเบรีียล คณะเซนต์์ปอลเดอชาร์์ตร คณะธิิดาแม่่พระองค์อุ์ ปุถััมภ์์และคณะภคินีิ ีพระหฤทััยของพระเยซููเจ้้าแห่่งกรุุงเทพฯ ที่่�ได้้ช่่วยปรัับปรุุงหลัักสููตรวิิชาคริิสต์์ศาสนาที่่�ดีีอยู่่แล้้วในฉบัับทดลองใช้้ สู่่ดีียิ่่�งขึ้้�น ในฉบัับปรุุงปรุุงนี้้� และขอขอบคุณุแผนกคริสิตศาสนธรรม อััครสัังฆมณฑลกรุุงเทพฯ ที่่�ได้้ช่่วยพิิสููจน์์อัักษรและจััดรููปเล่่มให้้ดููสวยงามและน่่านำำ ไปใช้้ (บาทหลวงเอกรััตน์์ หอมประทุุม) เลขาธิิิการสภาการศึึึกษาคาทอลิิกแห่่งประเทศไทย 7 เมษายน 2024 ระลึึกถึึึงนัักบุุญยอห์์น แบปติิสต์์ เดอ ลาซาล (องค์์อุุปถััมภ์์ของครูู) คำำ�นำำ� 1
สภาการศึึกษาคาทอลิิกแห่่งประเทศไทย ได้้แสดงความเป็็นหนึ่่�งเดีียวกัับ พระศาสนจัักร โดยการจััดทำำแผนงานและโครงการต่่าง ๆ ที่่�ตอบสนองต่่อการมีี ส่่วนร่่วมในแผนงานอภิิบาลของสภาพระสัังฆราชคาทอลิิกแห่่งประเทศไทย ในส่่วน ของการพััฒนาการศึึกษาคาทอลิิกอย่่างจริิงจััง เพื่่�อเป็็นสนามการอบรมและฐาน การประกาศข่่าวดีีอย่่างเด่่นชััด และมีีเอกภาพตามอััตลัักษณ์์การศึึกษาคาทอลิิก โดยมีีพระคริิสตเจ้้าเป็็นรากฐานและศููนย์์กลางของการจััดการศึึกษา โรงเรีียนคาทอลิิกมุ่่งมั่่�นในการดำำเนิินการให้้บรรลุุเป้้าหมายทางวััฒนธรรม และหล่่อหลอมเยาวชนไม่่น้้อยไปกว่่าโรงเรีียนอื่่�น ๆ แต่่หน้้าที่่�เฉพาะของโรงเรีียน คาทอลิิกคืือ การสร้้างบรรยากาศพิิเศษในชุุมชนโรงเรีียนให้้เป็็นบรรยากาศที่่�มีี ชีวิีิตชีีวาด้้วยจิิตตารมณ์์แห่่งอิสิรภาพและความรัักของพระวรสาร (Gravissimum Educationis, n.8) ขอให้้ครููทุุกท่่านที่่�อุุทิิศตนให้้กัับโรงเรีียนคาทอลิิก ระลึึกไว้้เสมอว่่า เป้้าหมาย และแผนงานทางการศึึกษาของโรงเรีียนคาทอลิิกจะสำำเร็็จลุุล่่วงไปได้้ก็็โดยอาศััย บรรดาครููนี่่�เอง อัันดัับแรกเรามีีแผนการสอนวิิชาคริิสต์์ศาสนาเพื่่�อช่่วยให้้นัักเรีียน ได้รู้้จัักพระบุุคคลและคุณคุ่่าพระวรสารอัันเป็็นหลัักคำำสอนของพระเยซููเจ้้า และต่่อ ยอดด้้วยการบููรณการคุุณค่่าพระวรสารในรายวิิชาที่่�ครููได้้สอนให้้กัับนัักเรีียน ขอให้้ครููเป็็นประจัักษ์์พยานถึึงชีีวิิตด้้วยแบบอย่่างที่่�ดีี ใกล้้ชิิดกัันด้้วยความรััก ในระหว่่างเพื่่�อนครูู ความผููกพัันกัับนัักเรีียนและกัับผู้้ปกครอง และพยายามอย่่าง สุุดความสามารถในการกระตุ้้นให้้นัักเรีียนรู้้จัักพััฒนาตนเองเพื่่�อมุ่่งสู่่ความเป็็นเลิิศ แห่่งความเป็็นมนุุษย์์ ตามอััตลัักษณ์์การศึึกษาคาทอลิิก คำำ�นิิยม (อาร์์คบิิชอปอัันตน วีีระเดช ใจเสรีี) ประธานสภาการศึึกษาคาทอลิิกแห่่งประเทศไทย เมษายน 2024 2
สารบัญ คำำนำำ ....................................................................................................................................1 คำำนิิยม................................................................................................................................2 สารบััญ................................................................................................................................3 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 1 ประวัติั ศิาสตร์์พระศาสนจัักรสากล...............................4 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 2 นัักบุุญเปโตร..........................................................37 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 3 หลัักธรรมคำำสอนและความเชื่่�อคาทอลิิก เรื่่�อง ความสุุขแท้้จริิง.............................................54 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 4 มโนธรรม................................................................68 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 5 ธรรมเนีียมปฏิิบััติิ....................................................78 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 6 การภาวนาด้้วยพระวาจา...........................................97 หน่่วยการเรีียนรู้้ที่่� 7 บุุคคลแบบอย่่าง เรื่่�อง นัักบุุญ ยอห์์น ปอล ที่่� 2 พระสัันตะปาปา.....................................................108 3
หน่่วยการเรีียนรู้้�ที่่� 1 เรื่่�อง ประวััติิศาสตร์์พระศาสนจัักรสากล รายวิิชา คริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่� 4 ภาคเรีียนที่่� 1 จำำ นวน 5 คาบ 4 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ผลการเรีียนรู้้ รู้้และเข้้าใจเกี่่�ยวกัับประวััติิการก่่อตั้้�งพระศาสนจัักรสากล สาระสำำคััญ โดยทางชีีวิิต การสิ้้�นพระชนม์์และการกลัับคืืนพระชนมชีีพของพระเยซููเจ้้า ทำำ ให้้อาณาจัักรของพระเจ้้าเป็็นจริิงขึ้้�นมา ก่่อนการเสด็็จขึ้้�นสวรรค์์ไปหาพระบิิดา พระเยซููเจ้้าทรงมอบอาณาจัักรนี้้�ให้้อยู่่ในความรัับผิิดชอบของบรรดาสานุุศิิษย์์ บรรดาอััครสาวกได้้แยกย้้ายกัันไปประกอบภารกิจิหลัังจากที่่�พระจิิตเจ้้าได้้เสด็็จลง มาเหนืือพวกเขา บรรดาคริิสตชนรุ่่นแรกๆ ได้้รวมตััวกัันเป็็นกลุ่่มโดยอาศััยความ เชื่่�อเดีียวกัันในองค์์พระผู้้เป็็นเจ้้าผู้้ทรงกลัับคืืนพระชนมชีีพ กลุ่่มคริิสตชนนี้้�เป็็น เครื่่�องหมายและเครื่่�องมืือของการสถิิตอยู่่อย่่างต่่อเนื่่�องและความรอดของพระเยซูู เจ้้าในโลกนี้้� นี่่�คืือกำำเนิิดของพระศาสนจัักร จุุดประสงค์์การเรีียนรู้้ 1. บอกความเป็็นมาโดยสัังเขปของการก่่อตั้้�งพระศาสนจัักรได้้ 2. สามารถยกตััวอย่่างเหตุุการณ์์การเบีียดเบีียนพระศาสนจัักรของบุุคคลในยุุค ดัังกล่่าวได้้ 3. เล่่าเรื่่�องราวเกี่่�ยวกัับเฮเรติ๊๊�ก และพระศาสนจัักรในศตวรรษแรกๆ โดยสัังเขปได้้ สาระการเรีียนรู้้ 1. การก่่อตั้้�งพระศาสนจัักร 2. การเบีียดเบีียนพระศาสนจัักร 3. สมััยเฮเรติ๊๊�กและพระศาสนจัักรในศตวรรษแรก ๆ
5 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 คุุณค่่าพระวรสาร 1. ความเชื่่�อ 2. ความศรััทธา เหตุุการณ์์ในวัันก่่อตั้้�งพระศาสนจัักร (วัันเปนเตกอสเต) (กจ. 1:12-13) ใบความรู้ที่ 1 บรรดาอััครสาวกเดิินทางจากภููเขาที่่�เรีียกว่่า “ภููเขามะกอกเทศ” กลัับไปยััง กรุุงเยรููซาเล็็ม ภููเขานี้้�อยู่่ใกล้้กรุุงเยรููซาเล็็มเป็็นระยะทางที่่�อนุุญาตให้้เดิินได้้ในวััน สัับบาโต เมื่่�อเข้้าไปในเมืืองแล้้ว เขาขึ้้�นไปยัังห้้องชั้้�นบนซึ่่�งเคยเป็็นที่่�พัักของเขา อััครสาวกเหล่่านั้้�นคืือ เปโตร ยอห์์น ยากอบ อัันดรููว์์ ฟีีลิิป โทมััส บาร์์โธโลมิิว มััทธิิว ยากอบบุุตรของอััลเฟอััส ซีีโมนผู้้เป็็นชาติินิิยม และยููดาสบุุตรของยากอบ ชุุมนุุมในห้้องอาหาร พระจิิตเสด็็จลงมา เมื่่�อพระเยซููเจ้้าเสด็็จขึ้้�นสวรรค์์แล้้ว บรรดาอััครสาวกและพวกศิิษย์์ได้้ไป ชุุมนุุมกัันในห้้องรัับประทานอาหารพร้้อม กัับพระนางพรหมจารีีมารีีอา ทั้้�งหมดมีี จำำนวนประมาณ 120 คน ขณะที่่�ประชุุม อยู่่นั้้�นเขาได้้เลืือก มััทธีีอััส ขึ้้�นแทนยููดาส ผู้้ทรยศ ในวัันสมโภชพระจิิตเจ้้า ซึ่่�งเป็็นวััน ที่่�ห้้าสิิบหลัังจากปััสกา หรืือวัันที่่�สิิบหลััง จากวัันพระเยซููเจ้้าเสด็็จขึ้้�นสวรรค์์ ขณะ ที่่�บรรดาศิษย์ิกำ์ ำลัังชุุมนุุมภาวนาอยู่่ เวลา ประมาณ 9.00 น. เขาได้้ยิินเสีียงดัังเหมืือนกัับเสีียงลมพััดจััด ขณะเดีียวกัันนั้้�นได้้ เห็็นลิ้้�นไฟ ลอยมาหยุุดเหนืือทุุกคน และเขาทั้้�งหลายก็็เต็็มเปี่่�ยมไปด้้วยพระจิิตเจ้้า ทุุกคนร่่วมอธิิษฐานภาวนาสม่ำ ำ� เสมอเป็็นน้ำ ำ�หนึ่่�งใจเดีียวกััน พร้้อมกัับบรรดาสตรีี รวมทั้้�งมารีีย์์พระมารดาของพระเยซููเจ้้าและพระประยููรญาติิของพระองค์์
6 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 วัันเปนเตกอสเต (กจ. 2:1-13) เมื่่�อวัันเปนเตกอสเตมาถึึง บรรดาศิษย์ิทุ์ุกคนมาชุุมนุุมในสถานที่่�เดีียวกััน ทัันใด นั้้�นมีีเสีียงจากฟ้้าเหมืือนเสีียงลมพััดแรงกล้้า ทุุกคนที่่�อยู่่ในบ้้านได้้ยิิน เขาเห็็น เปลวไฟลัักษณะเหมืือนลิ้้�น แยกไปอยู่่เหนืือศีีรษะของเขาแต่่ละคน ทุุกคนได้้รัับ พระจิิตเจ้้าเต็็มเปี่่�ยมและเริ่่�มพููดภาษาอื่่�นๆ ตามที่่�พระจิิตเจ้้าประทานให้้พููด ขณะนั้้�น ที่่�กรุุงเยรููซาเล็็มมีีชาวยิิวผู้้เลื่่�อมใสศรััทธาในพระเจ้้ามาจากทุุกชาติิทั่่�วโลก เมื่่�อ ประชาชนได้้ยิินเสีียงนี้้� จึึงมาชุุมนุุมกัันจำำนวนมาก รู้้สึึกฉงนสนเท่่ห์์เพราะแต่่ละคน ได้ยิ้ ินคนเหล่่านี้้พูู�ดภาษาของตน และประหลาดใจอย่่างยิ่่�ง กล่่าวว่่า “ทุุกคนที่่กำ�ำลััง พููดอยู่่นี้้�เป็็นชาวกาลิิลีมิี ิใช่หรื่ ือ แล้้วทำำ ไมเราแต่ล่ะคนจึึงได้ยิ้ ินเขาพููดภาษาท้้องถิ่่�น ของเรา เราชาวปารเธีีย ชาวมีีเดีีย และชาวเอลาม บางคนอาศััยอยู่่ในเขตเมโส โปเตเมีีย แคว้้นยููเดีีย แคว้้นคััปปาโดเซีีย แคว้้นปอนทััสและแคว้้นอาเซีีย แคว้้น ฟรีีเจีียและแคว้้นปััมฟีีเลีีย บางคนมาจากอีียิิปต์์และเขตของประเทศลิิเบีียรอบๆ เมืืองไซรีีน บางคนมาจากกรุุงโรม ทั้้�งชาวยิิวและผู้้กลัับใจเข้้านัับถืือลััทธิยิิว บางคน เป็็นชาวเกาะครีีตและชาวอาหรัับ พวกเราได้้ยิินคนเหล่่านี้้�ประกาศกิิจการยิ่่�ง ใหญ่่ของพระเจ้้าเป็็นภาษาของเรา” ทุุกคนประหลาดใจและฉงนสนเท่่ห์์พููดกัันว่่า “นี่่�หมายความว่่าอย่่างไร” แต่่บางคนหััวเราะเยาะ กล่่าวว่่า “พวกนี้้�ดื่่�มเหล้้ามาก เกิินไป” การเทศนาครั้้�งแรกของอััครสาวก (กจ. 2:14-41) บรรดาอััครสาวก เมื่่�อรัับพระจิิตเจ้้าแล้้ว ได้้กลัับกลายเป็็นคนใหม่่ เต็็มไปด้้วยความ กล้้าหาญ ความรู้้ และความกระตืือรืือร้้น เพื่่�อสิิริิมงคลของพระเจ้้า เขาออกจากห้้อง รัับประทานอาหาร เริ่่�มเทศนาประกาศการ กลัับเป็็นขึ้้�นมาของพระเยซููคริสิตเจ้้า ขณะนั้้�น ที่่�กรุุงเยรููซาเล็็มมีีชาวยิิวเป็็นจำำนวนมาก มาชุุมนุุมกัันจากส่่วนต่่างๆ ของโลก เพื่่�อ ฉลองวัันเปนเตกอสเต เขาพากัันวิ่่�งมาฟัังคำำ เทศนาของพวกอััครสาวก แต่่ต่่างตกตะลึึง พรึึงเพริิดที่่�ได้ยิ้ ินพวกอััครสาวกพููดเป็็นภาษา ชาติิต่่างๆ ของตน
7 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 นัักบุุญเปโตร ถืือโอกาสพููดกัับเขาว่่า “มหััศจรรย์์ที่่�ทำำ ให้้พวกท่่านพิิศวงอยู่่นี้้� คืือการทำำ ให้้สำำเร็็จไปตามคำำทำำนายที่่�ว่่า จะถึึงสมััยหนึ่่�งที่่�เราจะระบายพระจิิต ของเราเหนืือสรรพสััตว์์ทั้้�งปวงที่่�มีีชีีวิิต... ในสมััยนั้้�นเราจะทำำ ให้้เกิิดสิ่่�งประหลาด มหััศจรรย์์บนท้้องฟ้้าและแผ่่นดิิน และบุุตรหลานของพวกท่่านจะกล่่าวคำำทำำนาย ชาวอิิสราเอลทั้้�งหลาย พระเยซููชาวนาซาเร็็ธผู้้นี้้� ซึ่่�งพวกท่่านได้้สัังหารโดยอาศััย มืือของคนชั่่�วช้้านั้้�น พระเจ้้าได้บั้ ันดาลให้้กลัับเป็็นขึ้้�นมา และเราทั้้�งหมดเป็็นพยาน การกลัับเป็็นขึ้้�นมาของพระองค์์...” เมื่่�อได้้กล่่าวปราศรััยอีีกหลายครั้้�งแล้้ว เปโตรได้้กล่่าวเตืือนผู้้ฟัังโอวาทของท่่าน ให้้รัับศีีลล้้างบาป ในนามของพระเยซููเจ้้าเพื่่�อรัับการยกบาปและพระคุุณของ พระจิิตเจ้้า ประมาณสามพัันคนได้้กลัับใจ และนัับเข้้าในจำำนวนศิิษย์์ อััครสาวกทำำอััศจรรย์์ (กจ. 3:1-10) อััครสาวกเมื่่�อเทศนาแล้้ว ก็็ได้้ทำำอััศจรรย์์เป็็นอัันมากด้้วย เปโตรกัับยอห์์น ขึ้้�นไปยัังพระวิหิ ารในเวลาถวายบููชา ได้้พบชายคนหนึ่่�งอายุุ 40 ปีี เป็็นคนขาพิิการ ตั้้�งแต่่กำำเนิิด ชายคนนั้้�นขอทานจากท่่านทั้้�งสอง เปโตรตอบว่่า “ข้้าพเจ้้าไม่่มีีเงิิน ไม่่มีีทอง แต่่ข้้าพเจ้้ามีีอะไรจะให้้ท่่าน เดชะพระนามของพระเยซููคริิสตเจ้้า ชาว นาซาเร็็ธ จงเดิินไปเถิิด” คนขาพิิการหายจากโรคทัันทีี เริ่่�มเดิินเข้้าไปในพระวิิหาร ลิิงโลดด้้วยความยิินดีีและร้้องสรรเสริิญพระเจ้้า เมื่่�อได้ยิ้ ินข่่าวอัศัจรรย์นี้้ ์ ป�ระชาชน ก็็วิ่่�งมา เปโตรกล่่าวคำำปราศรััยอีีกครั้้�งหนึ่่�ง ทำำ ให้้คนกลัับใจอีีกห้้าพัันคน พวกอััครสาวกถููกเบีียดเบีียน (กจ. 4:1-22) พวกที่่�ถวายบููชาและ หััวหน้้ายามพระวิิหารเห็็น พวกอััครสาวกเทศนา และ ทำำอััศจรรย์์ได้้ผลเป็็นที่่�น่่า พิิศวงเช่่นนี้้�ก็็มีีความเคืือง แค้้น จัับพวกอััครสาวก ไปขัังคุุกไว้้ วัันรุ่่งขึ้้�นศาล ซัันเฮดริิน หรืืออีีกนััยหนึ่่�งศาลสููงสุุดของชาวยิิวก็็ได้้ประชุุมกััน ซัักถามพวก อััครสาวกว่่า “ท่่านทั้้�งสองทำำ การโดยอำำนาจหรืือในนามของผู้้ใด” เปโตรตอบ โดยไม่่สะทกสะท้้านเลยว่่า “ชายคนนี้้�หายจากโรค มายืืนอยู่่ต่่อหน้้าท่่านทั้้�งหลาย ก็็เพราะพระนามของพระเยซููคริิสตเจ้้า ชาวนาซาเร็็ธ ซึ่่�งท่่านนำำ ไปตรึึงกางเขน
8 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 แต่่พระเจ้้าทรงบัันดาลให้้กลัับคืืนพระชนมชีีพจากบรรดาผู้้ตาย” ทุุกคนที่่�ร่่วมเป็็นสมาชิิกของสภา ต่่างพิิศวงแปลกใจ เมื่่�อเห็็นความหนัักแน่่น มั่่�นคงของพวกอััครสาวก เขาเพีียงแต่่ห้้ามสอนในนามของพระเยซููคริิสตเจ้้าอีีก แต่่พวกสาวกได้้ตอบอย่่างกล้้าหาญเด็็ดเดี่่�ยวว่่า “ท่่านทั้้�งหลายจงตััดสิินเถิิดว่่าอะไร เป็็นการถููกต้้องเฉพาะพระพัักตร์์ของพระเจ้้า จะฟัังท่่านหรืือจะฟัังพระเจ้้า เราจำำ เป็็น ต้้องพููดถึึงสิ่่�งที่่�เราได้้เห็็นและได้ยิ้ ินมา” เมื่่�อเขาตอบดัังนี้้�แล้้ว พวกนั้้�นก็ปล่็ ่อยตััวไป เพราะกลััวประชาชน ชีีวิิตของคริิสตชนกลุ่่มแรก (กจ. 2:42-47) คนเหล่่านั้้�นประชุุมกัันอย่่างสม่ำ ำ� เสมอ เพื่่�อฟัังคำำสั่่�งสอนของบรรดาอััครสาวก ดำำเนิินชีีวิิตร่่วมกัันฉัันพี่่�น้้อง ร่่วม พิิธีีบิิ ขนมปััง และอธิิษฐานภาวนา พระเจ้้าทรง บัันดาลให้้บรรดาอััครสาวกทำำปาฏิิหาริิย์์ และเครื่่�องหมายอััศจรรย์์เป็็นจำำนวนมาก ทุุกคนจึึงมีีความยำำเกรง ผู้้มีีความเชื่่�อทุุกคน ดำำเนิินชีีวิิตร่่วมกัันและมีีทุุกสิ่่�งเป็็นของ ส่่วนรวม เขาขายที่่�ดิินและทรััพย์์สิินอื่่�นๆ แบ่่งเงิินให้้ทุุกคนตามความต้้องการ ทุุกๆ วัันเขาพร้้อมใจกัันไปที่่�พระวิิหารและไปตามบ้้านเพื่่�อทำำพิิธีีบิิขนมปััง ร่่วมกิิน อาหารด้้วยความยิินดีี และเข้้าใจกััน เขาทั้้�งหลายสรรเสริิญพระเจ้้า และได้รั้ ับความ นิิยมจากประชาชนทุุกคน องค์์พระผู้้เป็็นเจ้้าทรงทำำ ให้้จำำนวน ผู้้ที่่�ได้รั้ับความรอดพ้้น เพิ่่�มขึ้้�นทุุกวััน การเลืือกตั้้�งสัังฆานุุกร (กจ. 6:1-7) เวลานั้้�นศิิษย์์มีีจำำนวนมากขึ้้�น บรรดาศิิษย์์ที่่�พููดภาษากรีีกไม่่พอใจศิิษย์์ที่่�พููด ภาษาฮีีบรูู เพราะในการแจกทานประจำำวััน บรรดาแม่่ม่่ายของตนถููกละเลยมิิได้้ รัับแจก อััครสาวกสิิบสองคนจึึงเรีียกบรรดาศิิษย์์มาประชุุม กล่่าวว่่า “ไม่่สมควรที่่� เราจะละทิ้้�งการประกาศพระวาจาของพระเจ้้าเพื่่�อไปแจกอาหาร พี่่�น้้องทั้้�งหลาย จงเลืือกบุุรุุษเจ็็ดคน จากกลุ่่มของท่่านทั้้�งหลาย เป็็นคนที่่�มีีชื่่�อเสีียงดีี เปี่่�ยมด้้วย พระจิิตเจ้้าและปรีีชาญาณ แล้้วเราจะแต่่งตั้้�งเขาให้้ทำำหน้้าที่่�นี้้� ส่่วนเราจะอุุทิิศตน อธิษิฐานภาวนาและประกาศพระวาจา ทุุกคนในที่่ป�ระชุุมต่่างเห็็นชอบกัับข้้อเสนอนี้้� จึึงเลืือก สเทเฟน บุรุษุ ผู้้เปี่่�ยมด้้วยความเชื่่�อและพระจิิตเจ้้า ฟีลิี ิป โปรโครััส นิิคาโนร์์
9 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ทิิโมน ปาร์์เมนััส และ นิิโคลััสชาวอัันทิิโอก ผู้้กลัับใจมานัับถืือศาสนายิิว เขานำำ คนทั้้�งเจ็็ดคนมาอยู่่ต่่อหน้้าบรรดาอััครสาวกซึ่่�งอธิษิฐานภาวนาและปกมืือเหนืือเขา พระวาจาของพระเจ้้าแพร่่หลายยิ่่�งขึ้้�น ศิิษย์์มีีจำำนวนมากขึ้้�นในกรุุงเยรููซาเล็็ม บรรดาสมณะหลายคนยอมรัับความเชื่่�อด้้วย การเป็็ นมรณะสัักขีีของสเทเฟน (กจ. 6:8-15) พวกยิิวได้้เห็็นการประหลาดมหััศจรรย์์ ต่่างๆ ที่่�นัักบุุญสเทเฟนกระทำำก็็มีีความเคีียด แค้้นต่่อท่่าน แต่่ไม่่อาจสู้้องค์์พระจิิตเจ้้าซึ่่�ง ตรัสั โดยอาศััยปากของท่่านได้้ จึึงหาพยานเท็็จ มากล่่าวหาว่่า ท่่านได้้กล่่าวคำำผรุุสวาทต่่อ พระวิิหารและพระบััญญััติิ นัักบุุญสเทเฟน ได้้แก้้ข้้อกล่่าวหาอย่่างเข้้มแข็็ง และได้้กล่่าว ตำำหนิิความมิิจฉาทิิฐิิของพวกยิิว คำำตำำหนิิ ของท่่านทำำ ให้้พวกนั้้�นคลั่่�งแค้้น รุุกเข้้าจัับท่่าน ฉุุดลากไปนอกเมืืองและทุ่่มด้้วยหิิน ขณะที่่� กำำลัังรัับทรมานอยู่่นั้้�น สเทเฟนได้ส้วดอุทิุศิ ให้้ แก่่ผู้้เบีียดเบีียน ท่่านมีีเกีียรติิตายเป็็นคนแรก เพื่่�อพระนามของพระเยซููคริิสตเจ้้า บััดนี้้� ได้้เกิิดการเบีียดเบีียนพวกศิิษย์์ของพระเยซููเจ้้าอย่่างรุุนแรง พวก อััครสาวกจำำต้้องออกจากกรุุงเยรููซาเล็็ม เพื่่�อหนีีให้้พ้้นจากการติิดตามของพวก ฟารีีสีีและคััมภีีราจารย์์ สััญลัักษณ์์แห่่งความเชื่่�อ (บทข้้าพเจ้้าเชื่่�อ) พวกอััครสาวก ก่่อนที่่�จะแยกย้้ายกัันออกไปประกาศพระวรสารทั่่�วพิิภพ ได้้ทำำ การย่่อคำำสั่่�งสอน เพื่่�อใช้้เป็็นบรรทััดฐานแห่่งความเชื่่�อ สำำหรัับผู้้ที่่�จะสมััครเข้้า ถืือพระศาสนาของพระเยซููคริิสตเจ้้า บทย่่อความเชื่่�อนี้้�เรีียกว่่า สััญลัักษณ์์ของ อััครสาวก
10 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 นักบุญเปาโลกลับใจ (ราว ค.ศ.35) เซาโล ซึ่่�งภายหลัังเปลี่่�ยนชื่่�อเป็็น เปาโล เกิดิที่่�เมืืองทาร์ซั์สั ในแคว้้นซิลีิ ีเซีีย อยู่่ในตระกููล เบนยามิิน ตั้้�งแต่่อายุุยัังเยาว์์ท่่านได้้เข้้าถืือลััทธิิ ของพวกฟารีีสีี ซึ่่�งภายนอกดููเป็็นลััทธิิที่่�ถููกต้้อง และเคร่่งที่่�สุุด แต่่เป็็นลััทธิิที่่�เย่่อหยิ่่�งและขััดสู้้ กัับพระเยซููมากที่่�สุุด เซาโลใจร้้อนรนมาก จน ทำำการเบีียดเบีียนพระศาสนจัักรที่่�พึ่่�งกำำเนิิด เพราะใจรัักศาสนา ท่่านเป็็นผู้้สมรู้้ร่่วมคิิดใน การสัังหารนัักบุุญสเทเฟน โดยเก็็บเสื้้�อผ้้าของ เพชฌฆาตที่่�ทุ่่มหิินนัักบุุญมรณสัักขีี ท่่านได้้ขอหนัังสืือจากเจ้้าคณะสงฆ์์ เพื่่�อไปยัังเมืืองดามัสกัสัมีอำี ำนาจที่่�จะจัับกุุม คริสิตชนทุุกคนที่่�อยู่่ในเมืือง ขณะกำำลัังเดิินทางไปนั้้�น มีีแสงสว่่างเจิิดจ้้ามาล้้อมตััว ท่่านไว้้ ทำำ ให้้ท่่านล้้มลงไปยัังพื้้�นดิิน ในขณะเดีียวกัันนั้้�น ท่่านได้ยิ้ ินเสีียงๆ หนึ่่�งกล่่าว ว่่า “เซาโล เซาโลท่่านเบีียดเบีียนเราทำำ ไม” เซาโลถามว่่า “พระเจ้้าข้้า พระองค์คื์ ือใคร” เสีียงนั้้�นตอบว่่า “เราคืือเยซููซึ่่�งท่่านกำำลัังเบีียดเบีียน” เซาโลกลััวจนตััวสั่่�น ร้้องว่่า “พระสวามีีเจ้้า ท่่านปรารถนาให้้ข้้าพเจ้้าทำำประการใดเล่่า” พระองค์์ตรััสตอบว่่า “ท่่านจงลุุกขึ้้�น เข้้าไปในเมืืองแล้้วจะมีีคนบอกให้้รู้้ว่่า จะต้้องทำำ อะไร” เซาโลลุุกขึ้้�น แม้้ว่่านััยน์์ตาท่่านเปิิดอยู่่ ก็็มองอะไรไม่่เห็็น เพื่่�อนร่่วมทางต้้อง จููงมืือ พาท่่านเข้้าไปในเมืืองดามััสกััส ท่่านอยู่่ในเมืืองนั้้�นสามวััน โดยมิิได้้กิินและ ดื่่�มอะไรเลย ระหว่่างนั้้�นพระสวามีีเจ้้าได้้เผยให้้ศิิษย์์คนหนึ่่�งชื่่�อ อานาเนีีย ทราบว่่า เซาโลผู้้เบีียดเบีียน บััดนี้้�ได้้กลายเป็็นเครื่่�องมืือที่่�เลืือกสรรของพระองค์์ไปแล้้ว อา นาเนีียทำำตามรัับสั่่�งของพระเจ้้า เข้้าไปในบ้้านที่่�เซาโลอาศััยอยู่่ ปกมืือเหนืือท่่าน ทำำ ให้้ท่่านกลัับแลเห็็น แล้้วโปรดศีีลล้้างบาปให้้ เซาโลก็็เต็็มเปี่่�ยมไปด้้วยพระจิิต เจ้้า และได้้กลัับกลายเป็็นผู้้เผยแพร่่พระวรสารที่่�ร้้อนรนที่่�สุุดผู้้หนึ่่�ง ใบความรู้ที่ 2 เมล็ดพันธุ์แห่งข่าวดี
11 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 คนนอกศาสนามาถืือความเชื่่�อ คนนอกศาสนาคนแรกที่่�ได้้เข้้าถืือ ความเชื่่�อ เป็็นนายร้้อยชาวโรมัันคนหนึ่่�ง ชื่่�อ โครเนลีีอััส อยู่่ที่่�เมืืองซีีซารีียา ในประเทศปาเลสไตน์์ โครเนลีีอััสผู้้นี้้� เป็็นผู้้ชอบธรรมและใจบุุญ ขณะกำำลััง สวดภาวนา ได้้เห็็นเทวดาองค์์หนึ่่�ง ประจัักษ์์แก่่ตนว่่า “โครเนลีีอััสเอ๋๋ย คำำ อธิิษฐานภาวนาและการกระทำำทาน ของท่่าน เป็็นเหมืือนเครื่่�องบููชาที่่�พอ พระทััยเฉพาะพระพัักตร์์พระเจ้้าแล้้ว บััดนี้้� ท่่านจงส่่งคนไปยัังเมืืองยััฟฟา แล้้วเชิิญซีีโมนที่่�เรีียกกัันว่่า เปโตร มาที่่นี่่� �” (กจ. 10) ในขณะเดีียวกัันนัักบุุญเปโตร ก็็รู้้โดยพระจิิตว่่า ท่่านต้้องรัับคนนอกศาสนาเข้้าในพระศาสนจัักร ท่่านได้้ออกจาก เมืืองยััฟฟาพร้้อมกัับคนที่่�โครเนลีีอััสใช้้ไป และได้้มาที่่�เมืืองซีีซารีียา นายร้้อยชาวโรมัันเรีียกญาติิพี่่�น้้องและมิิตรสหายมารวมกัันที่่�บ้้าน เปโตรได้้ ประกาศคำำสอน และการมหััศจรรย์์ของพระเยซููคริิสตเจ้้าให้้ทุุกคนฟััง ขณะที่่�ท่่าน กำำลัังพููดอยู่่นั้้�น พระจิิตเจ้้าได้้เสด็็จลงมาเหนืือผู้้ฟัังอย่่างแลเห็็นได้้ และท่่านอััครสาวก ได้้โปรดศีีลล้้างบาปแก่่เขา ตั้้�งแต่่นั้้�นมา คนนอกศาสนาเป็็นอัันมากได้้กลัับใจ ภายหลังการกลับใจของเปาโล รายละเอีียดเกี่่�ยวกัับเรื่่�องนี้้มี�ีอยู่่ในหนัังสืือ กิิจการอััครสาวก ในที่่นี้้� �จะเล่่าเพีียง ย่่อๆ เท่่านั้้�น หลัังจากกลัับใจแล้้ว เปาโลคงค้้างแรมอยู่่ที่่�ดามััสกััส และเมืืองอื่่�นๆ ในประเทศนั้้�นเกืือบ 3 ปีี เมื่่�อท่่านกลัับมาที่่�เยรููซาเล็็ม ชั้้�นแรกพวกคริิสตชนพากััน หวาดกลััว เพราะยัังจำำ ได้ว่้ ่าท่่านเคยเป็็นศััตรููฉกรรจ์ต่์ ่อพระศาสนจัักร แต่่ บารนาบััส ซึ่่�งรู้้เรื่่�องการกลัับใจของเปาโล ได้้พาท่่านไปหาเปโตร ที่่�เยรููซาเล็็ม เปาโล ไปตามโรงธรรม เทศน์ส์อนชาวยิิว พวกนั้้�นพากัันโกรธแค้้น ที่่�เห็็นท่่านกลัับเป็็นคริิสตชน วัันหนึ่่�งเปาโลกำำลัังภาวนาอยู่่ในวิิหาร พระเยซููทรง ประจัักษ์์มา รัับสั่่�งให้้ท่่านออกจากเยรููซาเล็็ม เนื่่�องจากพวกยิิวจะทำำร้้าย และขอให้้
12 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ท่่านไปประกาศศาสนาแก่่คนต่่างศาสนา เปาโลไปพบเปโตรอีีกครั้้�งหนึ่่�ง ต่่อจากนั้้�น ศิิษย์์บางคนช่่วยกัันพาท่่านออกจากเยรููซาเล็็มไปสู่่ทาร์์ซััส บ้้านเกิิดของท่่าน หลัังจากนั้้�นไม่่นาน พวกอััครสาวกได้้ยิินข่่าวว่่าคนต่่างศาสนาเป็็นอัันมาก เข้้าสู่่พระศาสนจัักร ที่่�เมืืองอัันติิโอก อััครสาวกจึึงใช้้บารนาบััสจากเยรููซาเล็็ม ไปดููสภาพคริิสตชนที่่�อัันติิโอก บารนาบััสได้้พบว่่ามีีคนกลัับใจมากมายจริิงๆ บารนาบััสได้้ไปที่่�ทาร์์ซััส พาเปาโลมาที่่�อัันติิโอก ทั้้�งสองช่่วยกัันแพร่่พระนามของ พระเยซูู ในจำำนวนผู้้กลัับใจมีีแพทย์์คนหนึ่่�งชื่่�อ ลููกา ภายหลัังลููกาได้้กลายเป็็น สหายของเปาโลในการจาริิกแพร่่ธรรม ลููกายัังได้้ประพัันธ์์พระวรสารฉบัับที่่�สาม และเขีียนงานแพร่่ธรรมของเปาโล คืือ หนัังสืือกิิจการอััครสาวก การจาริิกเทศนาครั้้�งแรกของนัักบุุญเปาโล การเบีียดเบีียนศาสนาในสมััย กษััตริย์ิ ์อกริิปปาทำำ ให้้พวกคริสิตชนต้้องหลบหนีี จากปาเลสไตน์์ไปตามประเทศอื่่�นๆ พระจิิตเจ้้าได้้นำำเปาโลให้้ออกจากอัันติิโอก ไปยัังดิินแดนต่่างๆ ด้้วย เปาโลออกจาริิกประกาศศาสนาครั้้�งแรกโดยนำำบารนาบัสั ไปด้้วย ท่านไปทีเกาะไ่ซปรัส ชักพาให้หลายคนกลับใจ แล้วต่อไปยังอาเซียน้อย เทศนา ตามหัวเมืองรายทางตลอดไป พระเจ้าทรงคุ้มครอง และบันดาลให้ท่านทำำอัศจรรย์ ได้มากมาย จึงมีคนเป็นอันมากกลับใจ สามสี่ปีต่อมา ท่านก็ย้อนกลับมาทีเยรู่ซาเล็ม ขณะไปถึงเมืองต่างๆ ก่อนอื่นเปาโลไปยังโรงธรรมของชาวยิว เมื่อถึงเวลา อธิบายพระคัมภีร์ ท่านก็รับเชิญให้เทศนา ใครๆ ก็ร้ว่าเูปาโลเคยศึกษาทีเยรู่ซาเล็ม เปาโลอธิบายแจ่มแจ้งถึงเรื่องราวของพระเยซู ท่านบอกว่า พระเยซูได้ทำำอัศจรรย์ มากมาย ได้ตายและกลับคืนชีพ อาศัยความเชื่อถึงพระเยซูนี้แหละ ทุกคนจะได้รับ ความรอด การจาริกเทศนาครั้งที่สอง และครั้งที่สามของเปาโล เปาโลได้ออกแพร่ธรรมในหมู่คนนอกศาสนาอีกเป็นครั้งที่สอง และครั้งที่สาม ครั้งที่สองท่านไปยังอาเซียน้อย มาซิโดเนีย และกรีซ ท่านค้างแรมเป็นเวลานานที่ เมืองโครินธ์ ครั้งที่สาม ท่านค้างแรมเกือบสามปีที่เอเฟซัส
13 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ในการจาริกเทศนานี เ้ปาโลได้รับความยุ่งยากลำำบากมาก เพราะพระนามพระ เยซู ในการเดินทางครั้งแรก ที่เมืองลิสตรา พวกยิวได้ยุยงประชาชนให้ก่อการ จลาจลเป็นปฏิปักษ์ต่อท่าน เขาจับท่านออกไปนอกเมือง และทุ่มหิน จนคิดว่าท่าน ถึงแก่กรรมแล้ว หลายครั้งพวกยิวขู่จะทุ่มหิน ที่เมืองฟิลิปในแคว้นมาซิโดเนีย ท่าน ถูกเฆียนด้วย่หวาย ถูกพวกยิวขับไล่จากเมืองหนึงไ่ปยังอีกเมืองหนึง ท่านต้อง่ฟันฝ่า อุปสรรคร้อยแปดในการเดินทาง เปาโลก็เป็นแต่มนุษย์ ทีท่าน่สามารถทนทานความ ยากลำำบากได้เช่นนั้น ก็เพราะพระจิตเจ้าทรงอุปถัมภ์โดยแท้ ภาพแผนที่่�เส้้นทางการเทศนาของนัักบุุญเปาโล ครั้้�งที่่� 1 และครั้้�งที่่� 2
14 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 จดหมายของนักบุญเปาโล เปาโลเขีียนจดหมายหลายฉบัับ เตืือนใจคริสิตชนให้้สััตย์์ซื่่�อต่่อพระเยซููท่่านขอ ให้้เขาบำำเพ็็ญฤทธิ์์�กุุศล เป็็นต้้นความบริิสุุทธิ์์� และความรัักกัันฉัันท์์พี่่�น้้อง ใน พัันธสััญญาใหม่่ ได้้บรรจุุจดหมายของเปาโลไว้้ 13 ฉบัับ จดหมายเหล่่านี้้� พระสงฆ์์ อ่่านในพิิธีีบููชาขอบพระคุุณก่่อนถึึงบทพระวรสาร แสดงถึึงความรัักใหญ่่หลวง ของท่่านต่่อพระเยซูู เปาโลอธิิบายว่่าเราเป็็นหนึ่่�งเดีียวกัับพระสวามีีเจ้้าอย่่างไร ท่่านสอนเรื่่�อง “พระกายทิิพย์์” ทุุกคนเป็็นอวััยวะในพระกายนี้้� โดยมีีพระเยซููเป็็น ศีีรษะ เปาโลกล่่าวว่่า “มิิใช่่ข้้าพเจ้้าดอกที่่�ดำำรงชีีวิิต แต่่เป็็นพระคริิสตเจ้้าต่่างหาก ที่่�เจริิญชีีพในข้้าพเจ้้า” ทำำ ไมเปาโลไปกรุุงโรม ขณะที่่�เปาโลกลัับไปยัังกรุุง เยรููซาเล็็ม หลัังจากการเดิินทางครั้้�ง ที่่�สอง มีีผู้้ทำำนายบอกว่่า ท่่านจะถููก พวกยิิวก่่อความเดืือดร้้อน แต่่ท่่าน ตอบว่่า หากเป็็นน้ำ ำ� พระทััยของพระ แล้้ว ท่่านก็็ยิินดีีรัับทน พวกยิิวพบท่่านที่่�พระวิหิาร เขา กรููกัันห้้อมล้้อมจะทำำร้้าย แต่่พอดีี กองทหารโรมัันที่่�เยรููซาเล็็มช่่วย ไว้ทั้ ัน ท่่านถููกส่่งตััวมาที่่ซี�ซีารีียา ซึ่่�งเป็็นที่่พั�ักของผู้้ว่่าราชการโรมััน อย่่างไรก็ดี็ ี ผู้้ว่่า ราชการโรมัันพิิจารณาแล้้ว ลงมติว่ิ่า เปาโลไม่มี่ผิี ิดอัันใดควรถููกประหารชีวิีิต เปาโล ถููกขัังอยู่่ 2 ปีี ที่่�สุุดเปาโลผู้้ถืือสััญชาติิโรมััน จึึงอุุทธรณ์์ขอให้้ส่่งไปกรุุงโรม เพื่่�อให้้ จัักรพรรดิิตััดสิิน ระหว่่างทางเรืือที่่�เปาโลโดยสารถููกพายุุขนาดหนัักจนอัับปาง แต่ทุ่ ุกคนไม่่เป็็นอัันตราย เปาโลพัักที่่�เกาะมอลต้้าตลอดฤดููหนาว พอต้้นฤดููใบไม้ผ้ ลิิ จึึงถููกส่่งมายัังกรุุงโรม เปาโลอยู่่ในสภาพนัักโทษที่่�โรมกว่่า 2 ปีี ท่่านเจริิญชีีพใน บ้้านเช่่า มีีทหาร 4 คนควบคุุมตลอดเวลา อย่่างไรก็็ดีีท่่านได้้รัับอนุุญาตให้้เทศนา แก่่ทุุกคนได้้โดยเสรีี ท่่านเชิิญหััวหน้้าพวกยิิวที่่�โรมมาสนทนากััน มีีชาวยิิวจำำนวน น้้อยได้้กลัับใจเป็็นคริิสตชน แต่่ได้้ผลดีีในหมู่่ชนนอกศาสนา
15 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 เปาโลกลับไปเยี่ยมกลุ่มคริสตชนต่างๆ พ้้นระยะที่่�เป็็นนัักโทษ 2 ปีีแล้้ว เปาโลได้้รัับการปลดปล่่อย กล่่าวกัันว่่าท่่านได้้ ไปเยี่่�ยมสเปนชั่่�วระยะเล็็กน้้อย ท่่านได้้กลัับไปเยี่่�ยมกลุ่่มคริสิตชนต่่างๆ ที่่�เคยสั่่�งสอน ท่่านได้้บวชศิิษย์์เป็็นพระสงฆ์์ไปดููแลวััดต่่างๆ เช่่น ทิิตััส ที่่�เกาะครีีต ทิิโมธีี ที่่�เมืือง เอเฟซัสั งานของเปาโลตอนนี้้� เรารู้ไ้ด้้จากจดหมายต่่างๆ ที่่ท่�่านเขีียนถึึงศิษย์ิ ์ 2 คนนี้้� เปโตรที่่�อัันติิโอกและกรุุงโรม นัักบุุญเปโตร ในฐานะที่่�เป็็นประมุุขของคณะ อััครสาวก ได้้ตั้้�งกลุ่่มคริิสตชนที่่�สำำคััญๆ ชั้้�นแรก ท่่านพำำนัักอยู่่ที่่�เยรููซาเล็็ม ต่่อมาท่่านได้้เลืือกเมืือง อัันติิโอก อัันเป็็นเมืืองหลวงของประเทศซีีเรีียและ ภาคตะวัันออกทั้้�งหมด เป็็นที่่�พำำนััก ท่่านอยู่่ที่่�เมืือง อัันติิโอกเป็็นเวลา 7 ปีี และที่่�เมืืองนี้้�แหละเขาได้้เริ่่�ม เรีียกบรรดาศิษย์ิ ์ของพระเยซููคริสิตเจ้้าว่่า “คริสิตชน” ท่่านยัังเป็็นผู้้ตั้้�งกลุ่่มคริสิตชนต่่างๆ ในแคว้้นปอนทัสั คััปปาโดเซีีย บิิธีีเนีีย ฯลฯ ต่่อมา (ราว ค.ศ. 44) ท่่านได้้ไปยัังกรุุงโรม อัันเป็็นศููนย์์กลางของศาสนา เท็็จเทีียม เลืือกเป็็นที่่�พำำนััก และทำำ ให้้เมืืองนี้้�เป็็น ศููนย์์กลางแห่่งพระศาสนจัักรสากล ภารกิิจของอััครสาวกองค์ ์ อื่ ่� นๆ พวกอััครสาวกได้้แยกย้้ายกัันไปในมณฑลต่่างๆ ของจัักรวรรดิิโรมััน และใน ประเทศอื่่�นๆ อีีกหลายประเทศ เพื่่�อนำำ “ข่่าวดีี” แห่่งความรอดไปป่่าวประกาศใน ดิินแดนเหล่่านั้้�น ในระยะเริ่่�มต้้นของพระศาสนจัักร การกลัับใจมีีมาก ในสมััยปลาย ศตวรรษที่่�หนึ่่�ง มีีคริิสตชนเกืือบทั่่�วไปในจัักรวรรดิิโรมััน จากการเล่่าสืืบต่่อๆ กัันมา เราทราบว่่า นัักบุุญโทมััส ได้้นำำพระวรสารไปใน ประเทศอิินเดีียตะวัันออก นัักบุุญยอห์์น นำำ ไปในอาเซีียน้้อย นัักบุุญอัันดรููว์์นำำ ไป ในประเทศชาวซิิท นัักบุุญฟิิลิิป นำำ ไปในอาเซีียเหนืือ นัักบุุญบาร์์โธโลมิิว นำำ ไป ในอาหรัับใต้้ นัักบุุญมััทธิิว นำำ ไปในประเทศซีีเรีีย และ นัักบุุญมััทธีีอััส ในประเทศ เอธิิโอเปีีย
16 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 การประชุุมที่่�กรุุงเยรููซาเล็็ม (ค.ศ. 52) ชาวยิิวที่่�เมืืองอัันติิโอกบางคน ที่่�กลัับใจใหม่่อ้้างว่่า คนนอกศาสนา ที่่�กลัับใจเป็็นคริิสตชน จะต้้องถืือ ตามข้้อบัังคัับในกฎหมายของโมเสส แต่่เปาโลและบารนาบััสกลัับยืืนยััน ว่่า พระเยซููคริิสตเจ้้าได้้เสด็็จมา ปลดเปลื้้�องเขาให้้พ้้นจากข้้อบัังคัับนี้้� เพื่่�อยุุติิข้้อพิิพาทดัังกล่่าวนี้้� พวก อััครสาวกได้้มาประชุุมกัันที่่�กรุุงเยรููซาเล็็ม โดยมีนัี ักบุุญเปโตรเป็็นประธาน หลัังจาก อภิิปรายกัันอย่่างคร่ำ ำ� เคร่่งแล้้ว เปโตรได้้ลุุกขึ้้�น ประกาศว่่า “กฎหมายเก่่าเฉพาะ ในส่่วนที่่�เกี่่�ยวกัับจารีีตพิิธีี ไม่่บัังคัับใช้้อีีก” ทุุกคนได้้น้้อมยอมตามคำำชี้้�ขาดนี้้� และเขาได้้แจ้้งคำำตััดสิินของที่่�ประชุุมไปให้้กลุ่่มคริิสตชนทุุกแห่่งทราบ บัันทึึกของอััครสาวก บรรดาอััครสาวกและพวกศิิษย์์มิิได้้เทศนาด้้วยปากเปล่่าอย่่างเดีียว แต่่ยัังได้้ บัันทึึกเป็็นลายลัักษณ์์อัักษรไว้้ด้้วย บัันทึึกเหล่่านี้้�เรีียกว่่า พัันธสััญญาใหม่่ คืือ (ก) พระวรสาร อัันเป็็นบัันทึึกของนัักบุุญ 4 องค์์คืือ นัักบุุญมััทธิิว นัักบุุญลููกา นัักบุุญมาระโก และนัักบุุญยอห์์น (ข) กิิจการอััครสาวก โดยนัักบุุญลููกา มีีเรื่่�องของนัักบุุญเปโตรและเปาโล เป็็นต้้น (ค) จดหมาย ซึ่่�งนัักบุุญเปาโล นัักบุุญเปโตร นัักบุุญยากอบ นัักบุุญยููดา และ นัักบุุญยอห์์น เขีียนถึึงคริิสตชน เพื่่�อบำำรุุงส่่งเสริิมความศรััทธาบ้้าง ตัักเตืือนในข้้อ ที่่�จำำ เป็็นบ้้าง และสั่่�งสอนตามโอกาสอัันสมควร (ง) หนัังสืือพยากรณ์์ 1 เล่่ม เรีียกว่่า หนัังสืือวิิวรณ์ (Apocalypsis) ์ ซึ่่�งนัักบุุญ ยอห์์นเป็็นผู้้บรรยาย มีีข้้อความเป็็นอรรถาธิิบายเร้้นลัับ เหตุุการณ์์ซึ่่�งจะบัังเกิิดขึ้้�น จนถึึงวัันสุุดท้้ายของโลก
17 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 การวายชนม์์ของพระนางมารีีย์ ์ เรารู้้เรื่่�องแน่่นอนเกี่่�ยวกัับชีีวิิตช่่วงสุุด ท้้ายของแม่่พระน้้อยมาก เราเชื่่�อสืืบต่่อกััน มาว่่า ในระหว่่างที่่�เกิดการเิบีียดเบีียนอย่่าง รุุนแรงขึ้้�นที่่�กรุุงเยรููซาเล็็มใน ค.ศ. 44 นั้้�น แม่่พระได้้หลบไปอยู่่ที่่�เมืืองเอเฟซััส กัับ นัักบุุญยอห์น์บุุตรเลี้้�ยงของพระนาง ซึ่่�งไม่่ เคยแยกห่่างจากพระนาง ตั้้�งแต่่พระมหาไถ่่ สิ้้�นพระชนม์์ เราเชื่่�อกัันว่่า พระแม่่วายชนม์์เมื่่�ออายุปุระมาณ 63 ปีี ที่่�กรุุงเยรููซาเล็็ม หรืือเมืืองเอเฟซััส นัักบุุญยอห์ ์ น ผู้้ประพัันธ์์พระวรสาร นัักบุุญยอห์์น เป็็นอััครสาวกองค์์ที่่�อายุุน้้อย ที่่สุ�ุด และเป็็นมิิตรสนิิทใกล้ชิ้ ิดที่่สุ�ุดของพระเยซููเจ้้า เมื่่�อกลัับมาเมืืองเอเฟซััส อัันเป็็นเมืืองที่่�ท่่านได้้ เลืือกเป็็นที่่�พำำนัักแล้้ว ได้้มีีคนไปฟ้้องท่่านต่่อ จัักรพรรดิิโดมีีเตีียน จัักรพรรดิิมีีรัับสั่่�งให้้นำำท่่าน มาประหารชีีวิิตที่่�กรุุงโรม ท่่านถููกทิ้้�งไปในกระทะ น้ำ ำ� มัันเดืือด แต่ท่่านไม่รู้่้สึึกเจ็็บปวดแต่่อย่่างใดเลย หลัังจากอััศจรรย์์นี้้� ท่่านถููกเนรเทศไปยัังเกาะ ปััทมอส ที่่�เกาะนี้้� พระเจ้้าได้้โปรดให้้ท่่านเห็็น เหตุุการณ์์ภายหน้้า ซึ่่�งท่่านได้้เขีียนไว้้ในหนัังสืือ ที่่�เราเรีียกกัันว่่า หนัังสืือวิิวรณ์์ และท่่านได้้ส่่งหนัังสืือนี้้�ไปยัังกลุ่่มคริิสตชนสำำคััญ เจ็็ดแห่่งในอาเซีียน้้อย ในหนัังสืืออัันสููงเลิิศเล่่มนี้้� ท่่านได้้กล่่าวเป็็นรููปเปรีียบเทีียบ ทำำนายถึึงความล่่มจมแห่่งการนัับถืือรููปปฏิิมา และชััยชนะแห่่งพระศาสนจัักร เมื่่�อจัักรพรรดิิโดมีีเตีียนตายแล้้ว นัักบุุญยอห์์นได้้กลัับมาที่่�เมืืองเอเฟซััส จาก เมืืองเอเฟซััสนี้้� ท่่านได้้ปกครองกลุ่่มคริิสตชนต่่างๆ ในอาเซีียทั้้�งหมด และถึึงแก่่ มรณภาพที่่�เมืืองนี้้� เมื่่�ออายุุชรามาก (ราว ค.ศ. 104)
18 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ใบความรู้ที่ 3 การเบียดเบียนพระศาสนจักร สาเหตุแห่งการเบียดเบียน การเผยแพร่่พระวรสาร มิิได้้เป็็นไปโดย ปราศจากอุุปสรรค พระวรสารตัักเตืือนสั่่�งสอน ให้้มนุุษย์์ถืือความบริิสุุทธ์์ แต่่ขณะนั้้�นโลกกำำลััง เต็็มไปด้้วยความชั่่�วช้้าลามก พระวรสารประกาศ ว่่ามนุุษย์์ทุุกคนเป็็นพี่่�น้้องกััน เพราะว่่ามนุุษย์์ เป็็นบุุตรของพระเจ้้าองค์์เดีียวกััน จำำ เป็็นต้้อง รัักซึ่่�งกัันและกััน และประพฤติิต่่อกัันฉัันท์์พี่่�น้้อง แต่่ครั้้�งนั้้�นเป็็นสมััยใช้้ทาส ผู้้เป็็นนายถืือว่่าทาส เป็็นสิ่่�งของ ดัังนั้้�นจิิตตารมณ์์ของพระวรสาร จึึงเป็็นไปอย่่างตรงกัันข้้ามกัับความเป็็นอยู่่ของ คนนอกศาสนา และตรงข้้ามกัันทุุกด้้านทุุกมุุม มิิหนำำซ้ำ ำ� พวกเจ้้านายมีีอำำ นาจมาก ไม่่ยอมให้้เผยแพร่่พระศาสนาของพระ คริิสตเจ้้า เพราะกลััวจะเสีียผลประโยชน์์ส่่วนตััว และเพื่่�อจะให้้คำำสอนของ พระองค์์สููญสิ้้�นไป เขาตั้้�งต้้นเบีียดเบีียนและข่่มเหงทุุกวิิถีีทางอย่่างทารุุณที่่�สุุด การเบีียดเบีียนเริ่่�มพร้้อมกัับการประกาศพระศาสนาตั้้�งแต่่กรุุงเยรููซาเล็็มมาแล้้ว บรรดาอััครสาวกล้้วนเคยถููกจัับขัังคุุกและถููกโบยตีีมาทั้้�งนั้้�น และ นัักบุุญสเทเฟน ถููกประหารชีีวิิตด้้วยการทุ่่มหิิน ไม่่ว่่าที่่�ใด ถ้้าพระวรสารเข้้าไปเผยแพร่่แล้้ว การเบีียดเบีียนทำำร้้ายก็็เกิิดขึ้้�นใน ที่่�นั้้�น การเบีียดเบีียนที่่�ทารุุณที่่�สุุด คืือ ในอาณาจัักรโรมัันอัันไพศาล คริิสตชนถููก กล่่าวหาว่่า ไม่่รู้้จัักเคารพนัับถืือเทพเจ้้า ไม่่นัับถืือจัักรพรรดิิ เป็็นพวกวายร้้าย เป็็น กาลีีของบ้้านเมืือง ก่่อให้้เกิดิสงคราม โรคระบาด ทุุพภิิกขภััยอัันล้้างผลาญประเทศ ชาติิให้้เสื่่�อมโทรม ยิ่่�งกว่่านั้้�น ยัังถููกหาว่่าเป็็นผู้้ประกอบกรรมอัันน่่าสยดสยองคืือ จัับทารกมาฆ่่ากินเิ นื้้�อ การที่่�คนนอกศาสนาเข้้าใจดัังนี้้� ก็็เนื่่�องจากพิธีิบููชีามิสซิาและ ศีลีมหาสนิิทนั่่�นเอง คำำกล่่าวร้้ายนี้้�เป็็นไปอย่่างโง่่เขลาที่่สุ�ุด แต่ก็่ ็ได้้เล่่าลืือกัันทั่่�วๆ ไป ประชาชนหลงเชื่่�อก็็พากัันเรีียกร้้องให้้กำำจััดคริสิตชน จัักรพรรดิก็ิ ็ตรากฎหมาย
19 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ขึ้้�นทัันทีี ห้้ามราษฎรเป็็นคริิสตชน ผู้้ใดฝ่่าฝืืนมีีโทษถึึงประหารชีีวิิต ในสามร้้อยปีี แรก การเบีียดเบีียนเป็็นไปอย่่างร้้ายแรงถึึงสิิบครั้้�ง และออกกฎหมายเคร่่งครััดขึ้้�น ทุุกทีี คริสิตชนผู้้เสีียชีวิีิตเป็็นมรณสัักขีี ทวีจำี ำนวนขึ้้�นอย่่างมากมาย การเบีียดเบีียน อย่่างนองเลืือดทั้้�งสิิบครั้้�งในสมััยนั้้�น ประวัติัศิาสตร์์เรีียกว่่า การเบีียดเบีียนครั้้�งใหญ่่ การลงโทษมรณสัักขีี การลงอาชญาแก่่คริสิตชนนั้้�นเป็็นเรื่่�องที่่น่�่าขนพองสยองเกล้้า จัักรพรรดิิเนโร สั่่�งให้้จัับคริสิตชนเอาผ้้าพัันตััวชุุบน้ำ ำ� มัันดิิน แล้้วจุุดต่่างชวาลา เพื่่�อให้้ความครึึกครื้้�น ในคืืนวัันสมโภช ซึ่่�งพระองค์์จััดให้้มีีขึ้้�นในพระอุุทยาน แต่่ตามธรรมดา เขาจัับ คริิสตชนไปเป็็นเหยื่่�อเสืือและสิิงโตในสัังเวีียน หรืือไม่ก็่ตั็ ัดขา ตััดแขน เชืือดคอและ ตรึึงกางเขน เขาใช้วิ้ธีิีทรมานทุุกชนิิด เพื่่�อให้้คริสิตชนกลััว จะได้ทิ้้�งศาสนา แต่่คริสิตชน ส่่วนมากไม่่หวาดหวั่่�น สู้้ทนความเจ็็บปวดด้้วยความชื่่�นชมและยิินดีีที่่�ได้้พลีีเลืือด เนื้้�อ เพื่่�อความรัักต่่อพระเยซููเจ้้า นักบุญเปโตรและเปาโล มรณสักขี จำำนวนมรณสัักขีทั้้ ี �งสิ้้�นมีีเท่่าใด ไม่มี่ ีใครทราบชััด รู้้กัันเพีียงว่่ามีีมากมายเท่่านั้้�น ผู้้ซึ่่�งอยู่่แนวหน้้าในการบููชาความเชื่่�อด้้วยชีวิีิต ที่่�เราควรออกนาม คืือ อััครสาวกทั้้�ง สิิบสององค์์นั่่�นเอง นัักบุุญเปโตรและเปาโล ได้้สิ้้�นชีีวิิตด้้วยการรัับเป็็นมรณสัักขีีในสมััยการเบีียด เบีียนของเนโร นัักบุุญอััครสาวกสององค์นี้้ ์ถูู�กขัังอยู่่ในคุุกมาแมร์ติ์ ิน 9 เดืือน ได้้เตืือน คนเฝ้้าคุุก 2 คนกัับนัักโทษ 47 คนกลัับใจ ตามคำำเล่่าลืือกัันมาว่่า พวกคริสิตชนได้้ หาช่่องทางให้้นัักบุุญเปโตรหลบหนีีไป ท่่าน ทนคำำรบเร้้าของเขาไม่่ได้้ก็็ยิินยอม แต่่พอ ถึึงประตููเมืือง พระเยซููทรงประจัักษ์์แก่่ท่่าน ตรัสว่ั ่า พระองค์กำ์ ำลัังไปกรุุงโรมเพื่่�อถููกตรึึง กางเขนอีีกครั้้�งหนึ่่�ง นัักบุุญเปโตรจึึงเข้้าใจ ว่่าที่่�พระองค์์จะต้้องตรึึงกางเขนอีีกครั้้�ง หนึ่่�งนั้้�น หมายความว่่า ตััวนัักบุุญเปโตรเอง ซึ่่�งเป็็นตััวแทนของพระองค์์ จะต้้องถููกตรึึง กางเขนแทน นัักบุุญเปโตรจึึงกลัับไปที่่�คุุก
20 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 และในวัันที่่� 29 มิิถุุนายน ค.ศ. 67 ท่่านได้้ถููกตััดสิินให้้ถููกทรมานตรึึงกางเขน บนเนิินวาติิกััน ท่่านได้้ขอให้้เขาผููกตััวท่่านกัับกางเขนโดยปัักหััวลง เพราะอ้้างว่่า ท่่านไม่่สมควรที่่�จะตายอย่่างเดีียวกัับพระอาจารย์์เจ้้าของตน ส่่วนนัักบุุญเปาโลซึ่่�งมีีสััญชาติิเป็็นชาวโรมััน ได้ถูู้กตััดศีีรษะในที่่ซึ่่� �งเรีียกว่่าบ่่อน้ำ ำ� ซััลเวีียน ณ สถานที่่�นี้้� ต่่อมาภายหลััง เขาได้้สร้้างวััดนัักบุุญเปาโลนอกกำำแพงเมืือง มรณสักขีอื่นๆ ที่ควรทราบ นัักบุุญยอห์น์ถููกทอดในกระทะน้ำ ำ� มััน แต่่เป็็นการ อัศัจรรย์์ ท่่านมิิได้้เป็็นอัันตรายอย่่างใดเลย อััครสาวก อีีก 9 องค์์ และพระสัันตะปาปาผู้้สืืบต่่อๆ มาแทบทุุก องค์์เป็็นมรณสัักขีี ในระยะ 300 ปีีแรก พระสงฆ์์และ บิิชอปจำำนวนนัับหมื่่�นยอมรัับความตาย ดีีกว่่าจะมีี ชีีวิิตด้้วยการปฏิิเสธพระเจ้้า นัักบุุญอิิกญาซีีโอ บิิชอปแห่่งอัันติิโอก กล่่าวไว้้ ว่่า “ข้้าพเจ้้าคืือเมล็็ดข้้าวของพระคริิสตเจ้้า ข้้าพเจ้้า จึึงควรถููกบดด้้วยเขี้้�ยวของสััตว์์ เพื่่�อจะได้้กลายเป็็น ปัังอัันโอชารสที่่�โปรดปรานของพระองค์์ ผู้้เป็็นพระ ผู้้เป็็นเจ้้าของข้้าพเจ้้า” นัักบุุญโปลีีการ์์ป บิิชอปที่่�สเมอร์์นา กล่่าวไว้้ด้้วยความองอาจเช่่นเดีียวกััน ในขณะที่่�ผู้้ว่่าราชการขู่่ว่่า “ท่่านแก่่แล้้ว จงสาปแช่่งพระเยซููเถิิด แล้้วเราจะปล่่อยท่่าน ไป” นัักบุุญตอบว่่า “เราปฏิิบััติิต่่อพระคริิสตเจ้้ามาเป็็นเวลาถึึง 86 ปีี พระคริิสตเจ้้า ไม่่เคยทำำร้้ายเรา เหตุุไฉนเราจึึงจะกล้้าสาปแช่่งพระองค์์ผู้้ให้้ความรอดแก่่เราได้้เล่่า” ดัังนั้้�นเขาจึึงจัับท่่านไปย่่างไฟ แต่่ไฟก็็ไม่่ได้้ทำำอัันตรายท่่านเลยแม้้แต่่น้้อย เสื้้�อผ้้า ก็็มิิได้้ไหม้้ เขาจึึงประหารท่่านด้้วยคมดาบ ในประเทศโกล นัักบุุญโปแตง บิชิอปแห่่งเมืืองลีีออง และนัักบุุญผู้้สืืบตำำแหน่่ง ต่่อ ก็็ได้ถูู้กประหารชีวิีิตด้้วยการทรมาน นัักบุุญเดอนีส์ี ์ บิชิอปแห่่งปารีสีถููกตััดศีีรษะ บนเนิินมองตาร์์ตร์์ ยัังมีสีตรีีและเด็็กๆ อีีกเป็็นอัันมากที่่�ได้รั้ับทรมาน และอดทนด้้วยความกล้้าหาญ เช่่น นัักบุุญเซซิิล ถููกทรมานนอนจมอยู่่บนกองเลืือดเป็็นเวลาสามวััน ท่่านร้้อง
21 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 สรรเสริิญพระผู้้เป็็นเจ้้าจนสิ้้�นชีีวิิต ทาสสาวชาว เมืืองลีีอองอีีกผู้้หนึ่่�งชื่่�อ บลัังดินิถููกทรมานจนพวก เพชฌฆาตเหน็็ดเหนื่่�อย ในที่่สุ�ุดเขามััดเธอด้้วยร่่างแห โยนให้้วััวกระทิิงขวิิดลอยขึ้้�นไปบนอากาศแล้้วเอา เขารัับ แต่่เธอก็็ยัังไม่่ตายในที่่�สุุดเขาก็็ตััดศีีรษะเสีีย นัักบุุญอัักแนส อายุุ 13 ปีี ถููกทรมานอย่่างโหดร้้าย เธอเสีียชีีวิิตแต่่มิิได้้เสีียความเชื่่�อ นัักบุุญทารซีีซีีโอ อีีกองค์์หนึ่่�งเป็็นเด็็กชาย มีีหน้้าที่่�เชิิญศีีลมหาสนิิท ไปให้้คริิสตชนที่่�ถููกจำำคุุก ได้้ถููกฆ่่าเพราะไม่่ยอมให้้ คนนอกศาสนาแย่่งชิิงศีีลมหาสนิิท ในรัชักาลของ พระเจ้้ามัักซีีเมี่่�ยน ปลายศตวรรษ ที่่� 3 นัักบุุญโมริิส กัับพลทหารคริิสตชนหกพัันคน ถููกตััดศีีรษะสิ้้�น เพราะไม่่ยอม นมััสการเทวรููป มรณสัักขีีทหารเหล่่านี้้� แทบทุุกคนเป็็นชาวเมืืองแทปส์์ ในประเทศ อียิี ปต์ิ ์ ในสารบบอัันทรงเกีียรติิแห่่งพระศาสนจัักรนั้้�น มีชื่่ ี �อมรณสัักขีี ทุุกเพศทุุกวััย ทุุกชั้้�น ซึ่่�งได้้รัับการสรรเสริิญอยู่่เป็็นนิิตย์์ อุุโมงค์์กาตากอมบ์ ์ การนัับถืือมรณสัักขีีและนัักบุุญนั้้�นมีีมา ตั้้�งแต่่ปฐมกาลแห่่งพระศาสนจัักรแล้้ว คริสิตชนเดิิมเก็็บพระธาตุุของมรณสัักขีด้ี ้วย การเทิิดทููนนัับถืือ และนำำ ไปฝัังไว้้ด้้วยความ เคารพ มีีการฉลองเป็็นที่่�ระลึึกถึึงวัันสิ้้�นชีีวิิต ทุุกรอบปีี สมััยเบีียดเบีียน สััตบุุรุุษไปชุุมนุุม กัันอยู่่ในกาตากอมบ์์ต่่างๆ กาตากอมบ์์ คืือ สุสุานใต้ดิ้ ินซึ่่�งคริสิตชนครอบครองมาตั้้�งแต่่ สมััยปกติิ เพื่่�อใช้้เป็็นที่่�ฝัังศพคริิสตชน ในที่่�นั้้�นเขาให้้เกีียรติิผู้้ตายด้้วยการขัับร้้อง บทสรรเสริิญ และบทขัับร้้องอื่่�นๆ กาตากอมบ์์เหล่่านี้้�ตั้้�งอยู่่ใกล้้ๆ กรุุงโรม เป็็น อุุโมงค์์ลึึกลงไปใต้้ดิิน ขุุดเป็็นทางเดิินซอกแซกหลายแยกหลายเลี้้�ยว และมีีเนื้้�อที่่� กว้้างใหญ่่มาก ตามผนัังของอุุโมงค์์ขุุดเป็็นช่่องสำำหรัับบรรจุุศพ ใช้้ศิิลาจารึึก ปิิดปากช่่อง คำำจารึึกนั้้�นมีีข้้อความเป็็นที่่�จัับใจมาก
22 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 เลิิกเบีียดเบีียน จัักรพรรดิิคอนสแตนติิน ทััณฑกรรมอัันโหดร้้ายทารุุณ ที่่�ใช้้ บัังคัับคริิสตชนนั้้�น หาได้้เป็็นเครื่่�อง ขััดขวางความเจริิญของพระศาสนาไม่่ พระศาสนจัักรของพระเจ้้ากลัับแผ่่ไพศาล ไปทั่่�วจัักรวรรดิิโรมัันอย่่างรวดเร็็ว สมกัับ ที่่�ท่่านแตร์์ตุุเลีียนกล่่าวว่่า “เลืือดของ มรณสัักขีี คืือ เมล็็ดพืืชทวีีพัันธุ์์คริิสตชน” ในท่่ามกลางอุุปสรรคนานััปการ แม้้จะ ร้้ายแรงสัักเพีียงไร พระวรสารก็ยั็ ังสามารถเผยแพร่่ไปอย่่างรวดเร็็ว การณ์์ทั้้�งนี้้�ไม่มี่ ี ใครอธิิบายได้้ว่่าเพราะเหตุุใด นอกจากจะบอกว่่าเป็็นมหััศจรรย์์เท่่านั้้�น ครั้้�นพระเจ้้าทรงสำำ แดงให้้มนุุษย์์เห็็นว่่า การสถาปนาตั้้�งพระศาสนจัักรเป็็น กิิ จการของพระองค์์ และอานุุภาพทั้้�งหมดในโลกและนรกไม่่สามารถที่่�จะทำำ อะไร แก่่พระศาสนจัักรได้้แล้้ว พระองค์์ก็็ได้้ทรงเรีียกบรรดาจัักรพรรดิิ ให้้เข้้ามาใน พระศาสนจัักรของพระองค์์ จัักรพรรดิิคอนสแตนติิน ได้้กลัับใจเพราะอััศจรรย์์ประการหนึ่่�ง ใน ค.ศ. 312 กล่่าวคืือ ในขณะนั้้�น จัักรพรรดิิทรราช มัักแซนซีีโอ ตีีได้้ประเทศอิิตาลีีและ แอฟริิกาแล้้ว กำำลัังคิิดจะแย่่งมงกุุฎจัักรพรรดิิจากพระองค์์ไป คอนสแตนติินยกทััพ เข้้ามาใกล้้กรุุงโรมเพื่่�อจะรบกัับมัักแซนซีีโอ เวลานั้้�นพระองค์มี์ ีพระทััยโอนเอีียงมา ข้้างพวกคริิสตชนอยู่่แล้้ว ได้้วอนขอพระเจ้้าของเขาให้้สำำแดงตััวให้้พระองค์์รู้้จััก บ่่ายวัันหนึ่่�ง ขณะที่่�จัักรพรรดิิคอนสแตนติินเดิินนำำทััพ พระองค์์ได้้ทรงเห็็นกางเขน อัันหนึ่่�งมีีแสงสว่่างอยู่่ในอากาศ พร้้อมด้้วยถ้้อยคำำนี้้� “In hoc signo vinces” แปลว่่า “ท่่านจะมีีชััยชนะอาศััยเครื่่�องหมายอัันนี้้�” ทั้้�งกองทััพก็็ได้้เห็็นอััศจรรย์์ที่่� กล่่าวด้้วย ภาพที่่�เห็็นนี้้ทำ�ำ ให้้พระองค์มี์กำี ำลัังใจ พระองค์์ได้รุ้ ุกโจมตีมัี ักแซนซีีโอใกล้้ สะพานมีีลวีี ที่่�ประตููกรุุงโรม มัักแซนซีีโอศััตรููของพระองค์์หนีีและจมน้ำ ำ� ตายใน แม่่น้ำ ำ� ไทเบอร์์ (312) ทัันทีีกรุุงโรมก็็เปิิดประตููทั้้�งหมด ต้้อนรัับผู้้มีีชััย จัักรพรรดิิได้้มีีพระบััญชาให้้ทำำรููปตั้้�งของพระองค์์ โดยถืือกางเขนในพระหััตถ์์ มีีถ้้อยคำำจารึึกอยู่่บนอนุุสาวรีีย์์เตืือนให้้ระลึึกว่่า ที่่�พระองค์์ทรงมีีชััยชนะนั้้�น ก็็โดย อาศััยเครื่่�องหมายแห่่งความรอดนี้้�แหละ จัักรพรรดิิคอนสแตนติินทรงพยายาม แก้้ไขความเลวร้้ายต่่างๆ ที่่�จัักรพรรดิิองค์์ก่่อนๆ ได้้กระทำำต่่อพระศาสนา โดย
23 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 พระกฤษฎีีกาประกาศ ณ เมืืองมิิลาน (313) พระองค์์ได้้ทรงประกาศว่่า ทุุกคนมีี อิสิรภาพที่่�จะนัับถืือพระเยซููคริสิตเจ้้า และทรงมีีพระบััญชาให้้คืืนวััดและสมบัติัต่ิ ่างๆ ที่่�ริิบจากพวกคริิสตชน จักรพรรดิจูเลียน ผู้ทิ้งศาสนา (ค.ศ.361-363) ถึึงกระนั้้�นก็็ดีี พระศาสนจัักรยัังต้้องสู้้ทนการ เบีียดเบีียนครั้้�งสุุดท้้ายอีีกครั้้�งหนึ่่�ง ในจัักรวรรดิิ โรมััน สมััย จัักรพรรดิจููิเลีียน จัักรพรรดิิพระองค์นี้้ ์ � เป็็นพระราชนััดดาของจัักรพรรดิิคอนสแตนติิน ได้้ร่่วมเข้้ากัับจัักรวรรดิิ ใน ค.ศ. 355 ได้้ละทิ้้�ง ศาสนาคริิสต์์และประกาศตััวเป็็นศััตรููกัับพวก คริิสตชน พระองค์์ได้้ทำำการเบีียดเบีียนพวก คริิสตชนมิิใช่่โดยใช้้กำำลัังอย่่างเปิิดเผย แต่่โดย ใช้วิ้ธีิอัี ันชั่่�วช้้า พระองค์สิ้้ ์ �นพระชนม์์อย่่างน่่าอนาถ ในสงครามกัับชาวเปอร์์เซีีย เทโอโดส มหาราช (ค.ศ.378-395) เทโอโดส เป็็นกษััตริิย์์คริิสตชนและกล้้าหาญตั้้�งมั่่�นอยู่่ในพระศาสนาเที่่�ยงแท้้ และทรงยัับยั้้�งพวกเฮเรติ๊๊�ก พระองค์์ทรงปกครองพลเมืืองให้้ได้้รัับความร่่มเย็็นทั่่�ว กัันเป็็นที่่�สรรเสริิญทั่่�วอาณาจัักร การกลัับใจของพวกคนป่่า ในศตวรรษที่่� 5 จัักรวรรดิิโรมัันถููกพวกคนป่่าย่ำ ำ� ยีี และพระศาสนจัักรต้้องสู้้ทน ความลำำบากมาก เนื่่�องจากขนบธรรมเนีียมอัันแข็็งกระด้้างและป่่าเถื่่�อนของเขา อย่่างไรก็็ดีี พวกบิิชอปและพวกนัักพรตมิิชชัันนารีี ได้้ค่่อยๆ ชัักนำำชนชาติิเหล่่านี้้� ให้้มาถืืออารยธรรมคริสิตชน ด้้วยประการฉะนี้้� พวกฟรัังค์์ วีซิี ิโกธ ลอมบาร์์ด และ แองโกลแซ็็กซััน จึึงได้้เข้้ามาถืือศาสนาคริิสต์์
24 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ลัทธิเฮเรติ๊ก คำำสั่่�งสอนใดๆ ที่่�ผิิดต่่อคำำสอนของพระศาสนจัักร เรีียกว่่า ลััทธิิเฮเรติ๊๊ก ลััทธิิ เฮเรติ๊๊�กคืือการเชื่่�อถืือความหลงผิิด หรืือดื้้�อดึึงไม่่ยอมเชื่่�อความจริิงข้้อใดข้้อหนึ่่�ง ซึ่่�งพระศาสนจัักรเปิิดเผยและประกาศเป็็นข้้อความเชื่่�อ ลัทธิเฮเรติ๊กต่างๆ ใน 3 ศตวรรษแรก ใน 3 ศตวรรษแรก มีีพวกเฮเรติ๊๊�กที่่�สำำคััญ คืือ พวกนิิยมยิิว ที่่ต้�้องการบัังคัับให้้คนนอกศาสนาที่่�กลัับใจใหม่่ ถืือข้้อบัังคัับตาม กฎหมายของโมเสส พวกญอสติ๊๊ก (Gnostic จากคำำๆ หนึ่่�งที่่�แปลว่่า ผู้้มีีความรู้้) เป็็นศิิษย์์ของ ซีีมอน ชาวสะมาเรีีย ซึ่่�งเรีียกกัันว่่า ซีีมอนหมอผีี มนุษย์ุ์เย่่อหยิ่่�งผู้้นี้้�เห็็นการอัศัจรรย์์ ที่่�พวกอััครสาวกทำำก็็ไปหานัักบุุญเปโตร ถวายเงิินให้้ เพื่่�อขอให้้มีอำี ำนาจทำำอัศัจรรย์์ ได้้เช่่นเดีียวกััน นัักบุุญเปโตรตอบว่่า “ขอให้้เงิินของเจ้้าจงวิิบััติิไปพร้้อมกัับตััวเจ้้า เพราะเจ้้านึึกว่่าจะซื้้�อพระคุุณของพระเจ้้าด้้วยเงิินได้้” แต่่นั้้�นมา คนที่่�ค้้าขายของ ศัักดิ์์�สิิทธิ์์�จึึงเรีียกกัันว่่า ซีีมอเนีีย (Simonia) พวกมานีีเค หรืืออีีกนััยหนึ่่�งศิิษย์์ของมาแนส อ้้างว่่ามีีหลัักการที่่�อยู่่แต่่นิิรัันดร สองประการ ประการหนึ่่�งเป็็นหลัักการที่่�ดีี เป็็นผู้้ให้้กำำเนิิดความดีี อีีกประการหนึ่่�ง เป็็นหลัักการไม่่ดีี เป็็นผู้้ให้้กำำเนิิดความชั่่�ว นัักบุุญออกััสติินได้้โต้้แย้้งและเอาชนะ พวกนี้้� อารีอุส ลััทธิิเฮเรติ๊๊�กมีีมาตั้้�งแต่่สามศตวรรษแรกดัังกล่่าวแล้้ว แต่่ที่่�มากที่่�สุุดนั้้�นคืือใน ศตวรรษที่่� 4 และที่่� 5 เฮเรติ๊๊�กที่่�สำำคััญคนแรกได้้แก่่ อารีีอุุส อารีีอุุสเป็็นพระสงฆ์์ ที่่�มีีความรู้้มาก แต่่มีีความทะเยอทะยาน อยากจะครองตำำแหน่่งปาตรีีอาร์์ค เมืือง อเล็็กซานเดรีีย เมื่่�อไม่่สมหวัังก็็เกิิดความเคืืองแค้้น คิิดปฏิิวััติิพระศาสนจัักร และ เปลี่่�ยนแปลงคำำสอน อารีีอุุสปฏิิเสธพระเทวภาพของพระเยซููคริิสตเจ้้า สอนว่่า ใบความรู้ที่ 4 ลัทธิเฮเรติ๊กต่างๆ ใน 3 ศตวรรษแรก
25 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 พระบุุตรไม่่เท่่าเทีียมพระบิิดาใน ทุุกสิ่่�งทุุกประการ คำำสอนนี้้�ก่่อให้้ เกิิดความวุ่่นวายในพระศาสนจัักร จัักรพรรดิิจึึงสั่่�งให้้มีีสัังคายนาประชุุม บิิชอปทั่่�วจัักรวรรดิิเพื่่�อชี้้�ขาด การ ประชุุมได้้กระทำำที่่�เมืืองนีีเชอา ใน ค.ศ. 325 สภาสัังคายนาตััดสิินว่่า อารีีอุุสเป็็นเฮเรติ๊๊�ก และประกาศว่่า พระเยซููคริิสตเจ้้าคืือพระบุุตรเที่่�ยงแท้้ของพระเจ้้า เทีียมเท่่าเสมอกัับพระบิิดา และเป็็นพระเจ้้าเที่่�ยงแท้้เช่่นเดีียวกัับพระบิิดา ครั้้�งนั้้�นมีีการเรีียบเรีียงบทแสดง ความเชื่่�อโดยสัังเขป เรีียกว่่า สััญลัักษณ์์เมืืองนีีเชอา คืือบทข้้าพเจ้้าเชื่่�อถึึงพระเจ้้า (Credo) ที่่�เราใช้้ขัับร้้องเวลามิิสซาใหญ่่มาจนบััดนี้้� อารีอุีสุไม่่ยอมรัับผิิด จึึงถููกเนรเทศ แต่่ไม่กี่่ปี�ก็ี ็กลัับมา และในขณะที่่�จะเข้้ากรุุง คอนสแตนติิโนเปิิลด้้วยความมีีชััยนั้้�น ก็็บัังเอิิญมีีเหตุุอัันเป็็น และสิ้้�นชีีพด้้วยโรค ปััจจุุบััน มาเซโดนิิอุุส ต่่อมาอีีก 50 ปีี มาเซโดนิิอุุส ปาตรีีอาร์์คเมืืองคอนสแตนติิโนเปิ้้�ล ไม่่เชื่่�อถึึง พระเทวภาพของพระจิิตเจ้้า คนผู้้นี้้�ถููก นัักบุุญบาซิิล และ นัักบุุญเกรโกรี่่� แห่่ง นาซีีอานส์์ โจมตีีอย่่างรุุนแรง ที่่�สุุดสภาสัังคายนากรุุงคอนสแตนติิโนเปิิล ตััดสิิน ลงโทษมาเซโดนิิอุุส ค.ศ. 381 เปลาช เปลาช สอนว่่า มนุุษย์์ไม่่ติิดบาปกำำเนิิด และการไถ่่บาปกัับพระหรรษทาน ไม่่ใช่สิ่่�งจำำ เป็็น นัักบุุญออกััสตินิ ได้้โต้้แย้้งลััทธินี้้ ิ �และการประชุุมที่่�เมืืองคาร์์เทจ ใน ค.ศ. 418 กัับการประชุุมที่่�เมืืองเอเฟซััส ใน ค.ศ. 431 ได้้ตััดสิินว่่าเป็็นลััทธิิที่่�ผิิด อารีีอุุส อารีอุีุส เป็็นพระอััยกากรุุงคอนสแตนติิโนเปิลิ เป็็นผู้้ก่่อลััทธิิเฮเรติ๊๊�กอีีกนิิกายหนึ่่�ง ซึ่่�งมีีความหลงผิิดเหมืือนนิิกายอื่่�นๆ คนผู้้นี้้�สอนว่่า ในพระเยซููมีีสองสภาวะคืือ พระเจ้้าแท้้และมนุุษย์์แท้้ พระนางมารีีย์์เป็็นพระมารดาของพระเยซููเจ้้าแต่่ในส่่วน
26 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 มนุุษย์์ ไม่่ใช่่ในส่่วนพระเจ้้า เพราะฉะนั้้�น การที่่�เรีียกพระนางมารีีย์์ว่่า “แม่่พระ” นั้้�น ไม่ถูู่กต้้อง คำำสอนของอารีอุีสปฏิ ุิเสธการบัังเกิดเป็็นม ินุษย์ุ์และการไถ่่บาปโดยสิ้้�นเชิิง สภาสัังคายนาเมืืองเอเฟซััส ได้้เรีียกอารีีอุุส แต่่อารีีอุุสไม่่ยอมจึึงถููกเนรเทศ (431) และสิ้้�นชีีพอย่่างอนาถ โดยไม่่ยอมรัับผิิด เอวติแกส เอวติิแกส เป็็นอธิิการอารามแห่่งหนึ่่�งที่่�มีี นัักบวชมาก ได้้ต่่อสู้้อารีีอุุสอย่่างรุุนแรง จนเลย ขอบเขตกลายเป็็นเฮเรติ๊๊�กอีีกพวกหนึ่่�ง ความจริิง เอวติิแกสเชื่่�อว่่าในพระเยซููเจ้้ามีีพระบุุคคลเพีียง องค์์เดีียว แต่่ลงความเห็็นอย่่างผิิดๆ ว่่า ใน พระเยซููเจ้้ามีีพระธรรมชาติิเดีียวเหมืือนกััน ตามความเห็็นนี้้� พระธรรมชาติิมนุุษย์์ได้้แทรกซึึม หรืือถููกกลืืนเข้้าในพระธรรมชาติิพระเจ้้า เหมืือน กัับเม็็ดฝนที่่�ตกลงในมหาสมุุทร ผลแห่่งลััทธิินี้้� คืือ ปฏิิเสธการไถ่่บาปนั่่�นเอง บิิชอปจึึงประชุุม พิิจารณาเรื่่�องนี้้�ในสภาสงฆ์์กรุุงคอนสแตนติิโนเปิิล ค.ศ. 448 เอวติิแกสมา ร่่วมด้้วย แต่่ไม่่ยอมรัับผิิด จึึงถููกตััดสิินให้้ขาดจากพระศาสนจัักร และถููกขัับออก จากตำำแหน่่งพ้้นอารามไป จัักรพรรดิิทรงเข้้าข้้างเอวติิแกส ให้้ประชุุมสัังคายนาที่่�เมืืองเอเฟซััส เมื่่�อ อุุทธรณ์์คำำตััดสิินของกรุุงคอนสแตนติิโนเปิลิ การประชุุมครั้้�งนี้้�เรีียกชื่่�อตามประวััติิ ว่่าประชุุมโจรแห่่งเมืืองเอเฟซััส คราวนี้้�เอวติิแกส กลัับเป็็นฝ่่ายชนะ แต่่ผู้้แทน พระสัันตะปาปายืืนกรานตามคำำพิิพากษาเดิิม ต่่อมามีีประชุุมสัังคายนาอีีกที่่�เมืือง คาลเชโดเนีีย (8 ตุุลาคม 451) คราวนี้้�คณะทููตของพระสัันตะปาปาเป็็นประธาน เอวติิแกสและคำำสอนอัันหลงผิิดถููกตััดสิินเป็็นเฮเรติ๊๊�ก และการประชุุมครั้้�งนี้้�บิิชอป 600 องค์์ประกาศว่่า ในพระเยซููเจ้้ามีีพระบุุคคลหนึ่่�งเดีียว แต่่มีีสองพระธรรมชาติิ ต่่างกััน ยัังมีีเฮเรติ๊๊�กอื่่�นๆ อีีก และทุุกครั้้�ง พระศาสนจัักรได้้ประชุุมบิิชอปเพื่่�อพิิจารณา ชี้้�ขาด มีีนัักปราชญ์์คอยป้้องกัันต่่อสู้้เพื่่�อรัักษาคำำสอนอัันเที่่�ยงแท้้อยู่่เป็็นนิิจ
27 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 นัักปราชญ์์แห่่งพระศาสนจัักร ในศตวรรษที่่� 4 และที่่� 5 มีนัี ักปราชญ์ยิ่่ ์ �งใหญ่่เป็็นอัันมาก บางท่่านใช้้ภาษาพููด และเขีียนเป็็นภาษากรีีก บางท่่านก็็เป็็นภาษาลาติิน พวกแรกได้้แก่่ ปิิตาจารย์์กรีีก พวกที่่�สองได้้แก่่ ปิิตาจารย์์ลาติิน ปิตาจารย์กรีก ผู้้ที่่�เรืืองนามที่่สุ�ุดในภาคตะวัันออก คืือ นัักบุุญอาทานาส (296-373) ปาตรีีอาร์์ค เมืืองอเล็็กซานเดรีีย ผู้้ควบคุุมกิิ จการสภาสัังคายนาเมืืองนีีเชอา และเป็็นผู้้นำำ ใน การตััดสิินอารีีอุุส นัักบุุญบาซิิล (329-395) บิิชอปแห่่งซีีซารีียา ผู้้ต่่อต้้านลััทธิิอารีีอุุสอย่่าง ทรหดและยืืนหยััดต่่อสู้้ผู้้แทนของจัักรพรรดิิวาแลนซ์์อย่่างเปิิดเผย เมื่่�อจัักรพรรดิิ ให้้ข้้าหลวงโมแดสต์์เรีียกนัักบุุญบาซิลิ ไปหา และบัังคัับให้้ลงนามรัับรองสััญลัักษณ์์ อารีีอุุส นัักบุุญบาซิิลได้้ตอบกัันดัังนี้้� นัักบุุญบาซิิล “เราจะเปลี่่�ยนข้้อความในสััญลัักษณ์์เมืืองนีีเชอาไม่่ได้้” โมแดสต์์ “จัักรพรรดิิ จะลงโทษริิบทรััพย์์ท่่าน” นัักบุุญบาซิิล “ทรััพย์์ของเรา คนจนเอาไปหมดแล้้ว” โมแดสต์์ “ท่่านจะถููกเนรเทศ” นัักบุุญบาซิิล “ที่่�ไหนๆ ก็็เป็็นบ้้านของเรา” โมแดสต์์ “ท่่านจะถููกประหารชีีวิิต” นัักบุุญบาซิิล “ก็็ยิ่่�งดีี วิิญญาณของเราจะได้้พ้้นบาป” โมแดสต์์ประหลาดใจมาก กล่่าวว่่า “ตั้้�งแต่่เกิิดมา ยัังไม่่เคยมีีใครพููดกัับเรา เด็็ดเดี่่�ยวเหมืือนผู้้นี้้�” นัักบุุญบาซิิลตอบว่่า “เพราะท่่านยัังไม่่เคยเผชิิญกัับบิิชอป ก็็เป็็นได้้” นัักบุุญเกรโกรี่่�บิชิอปแห่่งนาซีีอานส์์ (329-389) เป็็นเพื่่�อนศิษย์ิร่์ ่วมอาจารย์์ ของนัักบุุญบาซิิล นัักบุุญเกรโกรี่่� เมืืองนิิซ น้้องของ นัักบุุญบาซิิล และ นัักบุุญยอห์์น คริิสซอส ตอม (347-407) ทั้้�งสองเป็็นนัักเขีียนต่่อต้้านลััทธิิที่่�หลงผิิด ด้้วยความเข้้มแข็็ง และด้้วยความรู้้อัันลึึกซึ้้�ง ยอห์์น คริิสซอสตอม แปลว่่า ยอห์์น ปากทอง เนื่่�องจาก ความไพเราะแห่่งวาทศิิลป์์
28 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ปิตาจารย์ลาติน ที่่�เรืืองนามที่่�สุุด คืือ นัักบุุญฮีีแลร์์ นัักบุุญอััมโบรส นัักบุุญเยโรม นัักบุุญ ออกััสติิน และ นัักบุุญเลโอ มหาสัันตะปาปา นัักบุุญฮีีแลร์์ (320-368) บิิชอปเมืืองปััวเจีียร์์ ได้้ต่่อสู้้กัับพวกอารีีอุุสอย่่าง เข้้มแข็็งสุุดความสามารถ จนได้้ชื่่�อว่่า “ค้้อนทุุบเฮเรติ๊๊�ก” นัักบุุญออกััสติิน (354-430) บิิชอปเมืือง ฮิปิ โป ในแอฟริิกา เมื่่�อเป็็นหนุ่่มมีีความประพฤติิไม่่ เรีียบร้้อย แต่่ได้้กลัับใจเพราะคำำภาวนาของนัักบุุญ มอนิิกา ผู้้เป็็นมารดา และคำำตัักเตืือนของนัักบุุญ อััมโบรส ท่่านบอสซููเอต์์ยกย่่องนัักบุุญออกััสติินว่่า “เป็็นผู้้มีสติี ปัิ ัญญากว้้างขวางและลึึกซึ้้�งที่่สุ�ุด ซึ่่�งโลก เคยมีี ท่่านมีีความศรััทธามากเท่่ากัับความรู้” ในข้ณะ ที่่�ป่่วยหนัักก่่อนตาย ท่่านร้้องไห้้เมื่่�อคิิดถึึงความ ประพฤติิอัันเหลวไหลที่่�ล่่วงมาแล้้ว ท่่านได้้แต่่งคำำ สารภาพไว้้ในหนัังสืือเล่่มหนึ่่�ง ด้้วยความถ่่อมจิิตใจ อย่่างที่่�สุุด นัักบุุญเยโรม (340-420) เมื่่�อเยาว์วั์ ัยชอบสนุุกสนานคบเพื่่�อนฝููงมาก ต่่อมา ได้้ดำำเนิินชีีวิิตขััดสู้้กัับโลก ไม่่ยิินดีีด้้วยความสุุขอัันเหลวไหล ท่่านออกไปเป็็นฤาษีี บำำเพ็็ญพรตอย่่างแร้้นแค้้นและเคร่่งครััด ในทะเลทรายคาลซิสิ ณที่่นั้้� �น งานประจำำชีวิีิต มีีแต่่การสวดภาวนา การศึึกษา และการทรมานกายเท่่านั้้�น ต่่อมาท่่านไปอยู่่กรุุงโรม ได้้ช่่วยเหลืือพระสัันตะปาปาดามััสกััส ต่่อต้้านลััทธิิเฮเรติ๊๊�ก แต่่พอพระสัันตะปาปา สิ้้�นพระชนม์์แล้้ว ท่่านก็็ไปอยู่่ที่่�เบธเลแฮม ปฏิบัิติั ิความศรััทธาและต่่อสู้เฮเร้ติ๊๊�กต่่อไป จนจบชีีวิิตอัันเคร่่งครััด นัักบุุญเยโรม มีีความรู้้ลึึกซึ้้�งอย่่างน่่าพิิศวง ท่่านอธิิบายพระคััมภีีร์์แก่่บรรดา คณาจารย์์ที่่�มาขอร้้อง ให้้ทุุกคนเข้้าใจแจ่่มแจ้้งทุุกหมวดทุุกตอน ท่่านได้้แปลและ แก้้ไขพระคััมภีีร์์ เพราะสมััยนั้้�นอาศััยคััดลอกกัันด้้วยมืือ มัักจะมีีการผิิดพลาดง่่าย พระศาสนจัักรลาติินรัับรองการแปลของนัักบุุญเยโรม เรีียกว่่าฉบัับ “วุุลกาตา” นัักบุุญอััมโบรส (340-397) ข้้าหลวงเมืืองมิิลาน รัับเลืือกตั้้�งโดยมติิมหาชน เป็็นบิชิอปประจำำเมืือง ท่่านผู้้นี้้ต่�่อต้้านพวกเฮเรติ๊๊�กอย่่างเข้้มแข็็งอดทน เป็็นตััวอย่่าง ของบิชิอปทั้้�งหลาย ทั้้�งเป็็นผู้้ป้้องกัันผู้้น้้อยให้้พ้้นจากความอยุติุ ิธรรมของผู้้มีอำี ำนาจ
29 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ครั้้�งหนึ่่�ง ชาวเมืืองเธสะโลนิิกาก่่อการร้้าย จัักรพรรดิิเทโอโดสกริ้้�ว สั่่�งให้้ประหารชีวิีิตชาวเมืือง เธสะโลนิิกาไม่่เลืือกว่่าเด็็กหรืือผู้้ใหญ่่ ครั้้�งนั้้�น พลเมืืองถููกประหารชีวิีิตถึึง 7,000 คน ต่่อมาไม่่นาน จัักรพรรดิิเสด็็จไปเมืืองมิิลาน วัันหนึ่่�งจะเข้้าไปฟััง มิิสซาพร้้อมกัับข้้าราชบริิพาร ขณะที่่�ย่่างพระบาท จะข้้ามธรณีีพระวิหิาร นัักบุุญอััมโบรสก็ป็รากฏกาย ด้้วยเครื่่�องอาภรณ์์บิิชอป กระบวนพระสงฆ์์ใหญ่่ น้้อยตามมาข้้างหลััง บิิชอปโบกพระหััตถ์์ให้้ จัักรพรรดิิหยุุด แล้้วทููลว่่า “ข้้าแต่่มหาบพิิตร เหตุุใดท่่านจึึงกล้้าเข้้ามาในพระวิิหารของพระเจ้้า ด้้วยพระหััตถ์์ที่่�ยัังเปื้้�อนโลหิิตของคริิสตชนเล่่า” จัักรพรรดิิตอบว่่า “ข้้าพเจ้้า ทำำบาปจริิง แต่่ดาวิิดก็็ทำำเหมืือนกััน” นัักบุุญอััมโบรส ทููลว่่า “ถ้้าท่่านทำำบาปตาม เยี่่�ยงดาวิิด ก็็จงใช้้โทษตามอย่่างดาวิิดด้้วย” จัักรพรรดิิทรงน้้อมรัับทุุกประการ นัักบุุญเลโอ มหาสัันตะปาปา (390-461) ท่่านผู้้นี้้�เกิิดมาในตระกููลสููงที่่� กรุุงโรม เมื่่�อเยาว์วั์ ัยได้้ศึึกษาทั้้�งคดีีโลกคดีีธรรม ต่่อมาได้รั้ับเลืือกเป็็นพระสัันตะปาปา ค.ศ. 440 สมััยนั้้�นมีีความยุ่่งยากหลายประการ เป็็นเวลาที่่�พวกบาร์์บาเรีียน รุุกราน เฮเรติ๊๊�กก่่อความยุ่่งเหยิิง ประชาชนไร้ศี้ลี ธรรม ไม่มี่ ีขนบธรรมเนีียมประเพณีี สิ่่�งเหล่่านี้้ป�ระดาหน้้ากัันเข้้ามา ทำำลายสัังคมและพระศาสนจัักรอย่่างหนััก แต่่อาศััย ความไว้้วางใจในพระเจ้้า พระสัันตะปาปาจึึงทรงสามารถใช้้พลกำำลัังอย่่างเพีียงพอ ในการต่่อต้้านศััตรููอย่่างไม่่เลืือกหน้้า ก่่อนอื่่�นพระองค์์ทรงขจััดความประพฤติิอกุศลุ และความหลงผิิดของประชาชน ทรงรัับรองคำำชี้้�ขาดแห่่งสภาสัังคายนาเมืือง คาลเชโดเนีีย ซึ่่�งพระองค์์ได้้ทรงจััดตั้้�งขึ้้�น สภานี้้�ได้ตั้ ัดสิินลงโทษเอวติิแกส และอารีอุีสุ คนหลัังนี้้�ถููกตััดสิินเป็็นครั้้�งที่่�สอง พระสัันตะปาปาองค์นี้้ ์ ที่่� �ได้้ทรงหยุุดยั้้�ง อััตติลิ า “ผู้้ถืือพระอาชญาของพระผู้้เป็็น เจ้้า” ซึ่่�งเวลานั้้�นยกกองทััพมาประชิิดประตููกรุุงโรมแล้้ว ต่่อมา เยนเซริิก กษััตริิย์์แวนดััลยกมาล้้อมกรุุงโรมอีีก พระสัันตะปาปาเสด็็จ ออกไปเกลี้้�ยกล่่อมมิิให้้กษััตริิย์์เยนเซริิกทำำลายกรุุงโรม กษััตริิย์์เยนเซริิกแม้้จะ ยิินยอมแต่่ก็็ปล้้นเอาทรััพย์์สิินไปหมด พระสัันตะปาปาเลโอ ทรงใช้้เวลาตลอดพระชนม์ชี์ ีพในการเผยแพร่่พระเกีียรติิ มงคลของพระผู้้เป็็นเจ้้าเท่่านั้้�น พระองค์์สิ้้�นพระชนม์์ในความศัักดิ์์�สิิทธิ์์� และด้้วย ความตายอัันรุ่่งเรืือง
30 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ใบงานที่ 1 วัันเปนเตกอสเต (กจ. 2:1-13) คำำชี้้�แจง จงเติิมคำำจากเรื่่�องราวในพระคััมภีีร์์ที่่�นัักเรีียนได้้ฟััง วัันเปนเตกอสเต (กจ. 2:1-13) ใคร ทำำ อะไร ที่่�ไหน อย่่างไร .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... เมื่่�อไหร่่ ..................................................................................... .....................................................................................
31 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ใคร ที่่�ไหน เมื่่�อไร อย่่างไร ทำำ อะไร ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ................................................................................... ................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ..................................................................................... ชีีวิิตของคริิสตชนกลุ่่มแรก (กจ. 2:42-47)
32 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 ใบงานที่ 2 การเทศนาของนักบุญเปาโล คำำชี้้�แจง ให้้นัักเรีียนเติิมชื่่�อสถานที่่�ในแผนที่่�การเดิินทางของนัักบุุญเปาโล ให้้ถููกต้้อง ภาพแผนที่่�เส้้นทางการเทศนาของนัักบุุญเปาโล ครั้้�งที่่� 1 และครั้้�งที่่� 2
ใบงานที่ 3 การเบีียดเบีียนพระศาสนจัักร 33 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 คำำชี้้�แจง จงตอบคำำถามต่่อไปนี้้� โดยเติิมข้้อความลงในช่่องว่่าง 1.การเบีียดเบีียนพระศาสนจัักรในยุุคแรกที่่�เยรููซาเล็็มมีีสาเหตุุมาจาก ............................................................................................................................................ 2. การเบีียดเบีียนพระศาสนจัักรครั้้�งร้้ายแรงที่่สุ�ุดเกิดิ ขึ้้�นที่่�................................... มีีสาเหตุุมาจาก............................................................................................................. ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ ........................................................................................................................................ .......................................................................................................................................... 3. นัักบุุญมรณสัักขีีองค์์แรกของพระศาสนจัักรคืือ ........................................................................................................................................... 4. จัักรพรรดิิโรมัันที่่�เบีียดเบีียนพระศาสนจัักรอย่่างรุุนแรงคืือ .......................................................................................................................................... 5. คนนอกศาสนามีีความเข้้าใจผิิดเกี่่�ยวกัับพิิธีีมิิสซาว่่า ............................................................................................................................................ 6. อุุโมงค์์กาตากอมที่่�กรุุงโรมถููกสร้้างขึ้้�นเพื่่�อ ............................................................................................................................................ 7. นัักบุุญ.......................................เป็็นเด็็กชายคนหนึ่่�งที่่ถูู�กฆ่่าตายเพราะไม่่ยอม ให้้คนนอกศาสนามาแย่่งชิิงศีีลมหาสนิิท
34 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 8. “เลืือดของมรณสัักขีี คืือเมล็็ดพืชืทวีพัี ันธุ์์คริสิตชน” คำำกล่่าวนี้้ห�มายความว่่า ............................................................................................................................................ ............................................................................................................................................ ........................................................................................................................................... ........................................................................................................................................... 9. จัักรพรรดิิ................................................เป็็นผู้้ประกาศให้้เลิิกการเบีียดเบีียน พระศาสนจัักร และให้้อิิสรภาพแก่่คริิสตชนในการนัับถืือศาสนา 10. พวกคนป่่าที่่�ได้ถูู้ กชัักนำำจากบรรดานัักพรตมิชิ ชัันนารีีให้้มาถืืออารยธรรม คริิสตชนคืือ ........................................................................................................................................ 1. ลััทธิิเฮเรติ๊๊�กศัักดิ์์�สิิทธิ์์� 2. พวกนิิยมยิิว 3. นัักบุุญบาซิิล 4. พวกมานีีเค 5. เปลาช 6. พวกญอสติ๊๊�ก ก. เป็็นศิิษย์์ของซีีมอน ชาวสะมาเรีีย ข. ข้้าหลวงเมืืองมิิลาน ค. ถืือข้้อบัังคัับตามกฎหมายของโมเสส ง. ผู้้ต่่อต้้านลััทธิิอารีอุีสุอย่่างทรหด และ ยืืนหยััดต่่อสู้้ผู้้แทนของจัักรพรรดิิ วาแลนซ์์อย่่างเปิิดเผย ใบงานที่่� 4 ลััทธิิเฮเรติ๊๊กต่่างๆ คำำชี้้�แจง ให้้นัักเรีียนเลืือกตััวอัักษรที่่ส�อดคล้้องกัับแต่ล่ะข้้อความแต่ล่ะข้้อให้้ถููกต้้อง
35 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 7. เอวติิแกส 8. นัักบุุญอาทานาส 9. นัักบุุญเกรโกรี่่� เมืืองนิิซ 10. นัักบุุญฮีีแลร์์ 11. นัักบุุญเยโรม 12. นัักบุุญอััมโบรส 13. นัักบุุญเลโอ 14. นัักบุุญออกััสติิน 15. วัันที่่� 8 ตุุลาคม ค.ศ. 451 จ. หยุุดยั้้�ง อััตติิลา “ผู้้ถืือพระอาชญา ของพระผู้้เป็็นเจ้้า ฉ. ผู้้ที่่�เรืืองนามที่่�สุุดในภาคตะวัันออก ช. น้้องของนัักบุุญบาซิิล ซ. เชื่่�อถืือความหลงผิิด ฌ. สัังคายนาที่่�เมืืองคาลเชโดเนีีย ญ. ลงความเห็็นอย่่างผิิดๆ ว่่า ในพระ เยซููเจ้้า มีีพระธรรมชาติิเดีียว เหมืือนกััน ฎ. เป็็นผู้้มีีสติิปััญญากว้้างขวาง และ ลึึกซึ้้�งที่่สุ�ุดซึ่่�งโลกเคยมีี ท่่านมีีความ ศรััทธามากเท่่ากัับความรู้้ ฏ. สัังฆราชเมืืองปััวเจีียร์์ ฐ. แปลและแก้้ไขพระคััมภีีร์์ ฑ. สอนว่่า มนุุษย์์ไม่่ติิดบาปกำำเนิิด ฒ. อ้้างว่่า มีีหลัักการที่่�อยู่่แต่่นิิรัันดร สองประการ
36 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 ประวัติศาสตร์พระศาสนจักรสากล แบบเรีียนวิิชาคริิสต์์ศาสนา ชั้้�นมััธยมศึึกษาปีีที่่ 4 1. เปโตร 2. มััทธีีอััส 3. สเทเฟน 4. เปาโล 5. โครเนลีีอััส 6. ลููกา 7. ยอห์์น 8. เนโร 9. คอนสแตนติิน 10. อารีีอุุส ก. เดิิมชื่่�อเซาโล ต่่อมาได้้กลัับใจเป็็นสาวก ที่่�ร้้อนรน ข. จัักรพรรดิิผู้้ที่่�เบีียดเบีียนคริิสตชนอย่่าง หนััก ค. หััวหน้้าอััครสาวก และพระสัันตะปาปา องค์์แรก ง. ผู้้เขีียนหนัังสืือกิิจการอััครสาวก และ เล่่าเรื่่�องการก่่อตั้้�งพระศาสนจัักร จ. เป็็นเฮเรติ๊๊�กที่่�สอนผิิดจากข้้อความเชื่่�อ ฉ. สาวกที่่�ถููกเลืือกแทนยููดาสผู้้ที่่�ทรยศต่่อ พระเยซูู ช. นัักบุุญมรณสัักขีีองค์์แรก ของพระ ศาสนจัักร ซ. คนนอกศาสนาที่่�กลัับใจมาเชื่่�อในพระเยซูู ฌ. อััครสาวกที่่�หนุ่่มที่่�สุุด เป็็นผู้้ดููแลแม่่พระ หลัังการสิ้้�นพระชนม์์ของพระเยซูู ญ. จัักรพรรดิิที่่�กลัับใจมาเป็็นคริิสตชน และ ยกเลิิกการเบีียดเบีียนพระศาสนจัักร คาทอลิิก ใบงานที่่� 5 ใครเป็็ นใครในประวััติิพระศาสนจัักรสากล คำำชี้้�แจง ให้้นัักเรีียนเลืือกตััวอัักษรที่่ส�อดคล้้องกัับแต่ล่ะข้้อความแต่ล่ะข้้อให้้ถููกต้้อง