สนุกกับเกม เบ็ดเตล็ด สุขศึกษา และพลศึกษา สุพิศ ฤทธิ์สว่าง
คำ นำ E-BOOK เรื่อง "สนุกกับเกมเบ็ดเตล็ด" ฉบับนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อใช้ ประกอบการเรียนการสอนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษาและพลศึกษาชั้ประถม ศึกษาปีที่ ๑ โรงเรียนพันธกิจศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้ สุขศึกษาและ พลศึกษาได้จัดทําขึ้นตามมาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด และสาระการเรียน รู้แกนกลาง ของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมีเนื้อหาสาระครอบคลุมสาระที่ ๓ การเคลื่อนไหว การออกกํา ลังกาย การเล่นเกมกีฬาไทย โดยมุ่งเน้นการสร้างและพัฒนาพฤติกรรม ทางสุขภาพ ทั้งด้านความรู้ เจตคติ คุณธรรม ค่านิยม และการปฏิบัติเกี่ยว กับ สุขภาพควบคู่ไปด้วยกัน รวมทั้งการใช้กิจกรรมการเคลื่อนไหว การออ กกําลังกาย การเล่นเกมและกีฬา ในการพัฒนา สุขภาพทั้งด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ให้เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า E-BOOK ฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ ต่อนักเรียนทุกคน ตลอดจนเป็นแนวทาง และวิธีการปฏิบัติตนในการดูแล รักษาสุขภาพของผู้เรียนครอบครัวและชุมชน ก่อให้เกิดประโยชน์ ในการ จัดการศึกษาตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ให้บรรลุจุดมุ่งหมายได้อย่างแท้จริง ครูเบนซ์ - สุพิศ ฤทธิ์สว่าง มิถุนายน 2566
สารบัญ สนุกกับการเล่นเกม เบ็ดเตล็ด 1. 2. การปฏิบัติตนเพื่อความ ปลอดภัยในการเล่นเกม 3. ประโยชน์ของการเล่นเกม 4. แบบฝึกหัด 5.เฉลยแบบฝึกหัด 6.บรรณานุกรม 7.ประวัติผู้จัดทำ 1 18 19 20 22 24 25
ในชีวิตประจำ วันนอกจากเราไป โรงเรียนเพื่อเรียนหนังสือแล้วเรา ยังใช้เวลาว่างในการเล่นกับเพื่อน ซึ่งการเล่นร่วมกันหลาย ๆ คน ต้อง มีรูปแบบและข้อตกลงในการเล่น ร่วมกัน เรียกว่า กติกา ซึ่งกติกาจะ ทำ ให้เราเล่นได้อย่างราบรื่น สนุกสนาน การเล่นที่มีรูปแบบและ ข้อตกลงง่าย ๆ เรียกว่า เกม ซึ่งเกม ที่เหมาะสมกับวัยของเรา ได้แก่ เกม เบ็ดเตล็ด สนุกกับการเล่นเกม เบ็ดเตล็ด
เกมเบ็ดเตล็ด คือ การเล่นที่มีรูป แบบและวิธีการเล่นอย่างง่าย ๆ นิยม เล่นกันในกลุ่มเพื่อนเมื่อมีเวลาว่าง ทําให้ผู้เล่นเกิดความสนุกสนาน เพลิดเพลิน เกมเบ็ดเตล็ด
เพื่อฝึกการทรงตัวและความ คล่องแคล่ว ว่องไวในการเคลื่อนไหว ตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไปผู้เล่นหนึ่งคนเป็น คนขาเก ผู้เล่นที่เหลือคอยวิ่งหนีคน ขาเก ตั ว อ ย่ า ง เ ก ม เ บ็ ด เ ต ล็ ด มี ดั ง นี้ ๑. เกมคนขาเก จุดมุ่งหมาย ผู้เล่น ๑. วงกลมขนาดพอเหมาะกับจํานวน ผู้เล่น ๒. จับสลากเพื่อเลือกคนขาเก ๑ คน การเตรียม ๑.คนขาเกให้ใช้วิธีเขย่งขาเดียว เพื่อ ไล่แตะผู้เล่นคนอื่น ๆ ห้ามวิ่งไล่แตะ ผู้เล่น ขณะ เท้าทั้งสอง สัมผัสพื้น ๒.ผู้เล่นคนอื่นๆ ห้ามหนีคนขาเกออก ไปนอก วงกลมที่กําหนด กติกา
๑. คนขาเกจะต้องเขย่งขาเดียวเพื่อ ไล่ แตะผู้เล่นคนอื่น ๒. ผู้เล่นคนอื่นจะต้องหนีไม่ให้คนขาเก แตะถูกตัว โดยจะต้องหนีอยู่ในวงกลม ถ้าผู้เล่นคนใดถูกแตะจะต้องไปเป็นคนขา เกแทน วิธีเล่น
๒. เกมกาฟักไข่ อุปกรณ์ ลูกปิงปอง หรือกระดาษที่ขยำ เป็น ก้อนจำ นวนไม่ตํ่ากว่า ๑๐ ลูก หรือ ๑๐ จุดมุ่งหมาย เพื่อฝึกทักษะการป้องกันและความ คล่องแคล่วว่องไว ตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป ให้ผู้เล่นหนึ่งคน เป็นแม่กาที่เหลือเป็นนกอินทรี ผู้เล่น ๑. ผู้ที่เป็นแม่กาต้องรักษาไข่และพยายามตี มือผู้ที่ เป็นนกอินทรีที่จะมาแย่งไข่ให้ได้ ๒. ผู้ที่เป็นนกอินทรีต้องพยายามแย่งไข่จาก ผู้ที่เป็น แม่กาให้ได้ ๑. วงกลมขนาดพอเหมาะ ๒. จับสลากเพื่อเลือกแม่กา ๑ คน การเตรียม กติกา
๑. ให้แม่กาเข้าไปอยู่ในวงกลมและผู้ที่เป็น นกอินทรีต้อง พยายามแย่งไข่จากแม่กา ๒. แม่กาจะต้องระวังไม่ให้นกอินทรีแย่งไข่ ไปได้ ๓. ในขณะแย่งไข่ ถ้านกอินทรีถูกแม่กาตีมือ ในวงกลม ถือว่าแพ้ จะต้องเปลี่ยนเป็นแม่กา แทน แล้วเริ่ม เล่นใหม่ ๔. ถ้าฝ่ายนกอินทรีลักกินไข่แม่กาหมดถือว่า แม่กาแพ้ เมื่อเริ่มเล่นใหม่ วิธีเล่น
๓. เกมขึ้นเขา ลงน้ำ เพื่อฝึกการเคลื่อนไหวของ ร่างกายตามคำ สั่ง ตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป ผู้เล่นหนึ่งคน เป็นผู้สั่งการที่เหลือเป็นผู้เล่น จุดมุ่งหมาย ผู้เล่น การเตรียม ๑.แบ่งพื้นที่สนามเป็น ๓ ส่วน คือ ส่วนภูเขาส่วนพื้นดินและส่วน แม่นํ้า ๒.จับสลากเลือกผู้สั่งการ ๑ คน กติกา ผู้เล่นต้องฟังคำ สั่งของผู้สั่งการแล้วปฏิบัติ ตามอย่างถูกต้อง หากปฏิบัติตรงข้ามกับคำ สั่ง จะต้องออกจากการเล่น
วิธีเล่น ผู้เล่นทั้งหมดจะยืนอยู่ในส่วนที่เป็นพื้นดิน ผู้สั่งการจะยืนอยู่หน้าผู้เล่น และจะ เป็นผู้ บอกว่า “ขึ้นเขา” หรือ “ลงนํ้า”ถ้าผู้สั่งการ บอกว่า “ขึ้นเขา” ผู้เล่นต้องกระโดดหรือวิ่ง ไปในส่วนภูเขา ถ้าผู้สั่งการบอกว่า “ลงน้ำ ” ผู้เล่นต้องกระโดดลงไปในส่วนที่เป็นแม่นํ้า ถ้าใครปฏิบัติตรงข้ามกับคำ สั่งจะต้องออก จากการเล่นจนเหลือผู้เล่นเพียงคนเดียวเป็น ผู้ชนะ
๔. เกมคนเก็บขยะ เพื่อฝึกความคล่องแคล่วว่องไว ๑. เศษกระดาษที่ขยำ เป็นก้อนหรือ วัสดุอื่น ๆ ที่สมมุติให้เป็นขยะ ๒. นกหวีดหรืออุปกรณ์อื่นที่ใช้ทำ เสียงแทนนกหวีดได้ ๓. กระดาษหรือวัสดุอื่นที่ใช้สมมุติ เป็นบ้าน อุปกรณ์ จุดมุ่งหมาย ตั้งแต่ ๓ คนขึ้นไป คนทิ้งขยะ ๑ คน ที่เหลือ เป็นคนเก็บขยะ ผู้เล่น ๑. เตรียมอุปกรณ์ ได้แก่ เศษกระดาษ นกหวีด และกระดาษที่ใช้สมมุติเป็นบ้าน ๒. จับสลากเพื่อเลือกคนทิ้งขยะ ๑ คน การเตรียม กติกา ผู้ที่เป็นคนทิ้งขยะต้องยืนหันหลังให้กับคนเก็บ ขยะ ซึ่งนั่งล้อมวงกัน โดยห้ามหันมามองในขณะ เป่า นกหวีด
วิธีเล่น ๑. เริ่มเล่นให้คนทิ้งขยะนําขยะมาทิ้งหน้าบ้าน ของคนเก็บขยะคนใดคนหนึ่งแล้วไปยืนหันหลัง โดยไม่หันมามองคนเก็บขยะ ๒. คนเก็บขยะจะต้องนําขยะออกจากหน้าบ้าน ตนไปไว้หน้าบ้านคนอื่นโดยวนเป็นวงกลมทาง ใดทางหนึ่ง ๓. คนทิ้งขยะจะ เป่านกหวีดขึ้น ในขณะที่เสียง นกหวีดดัง ถ้าขยะอยู่หน้าบ้านของใคร ผู้นั้นจะ ต้องออกจากวงไปแล้วเอาขยะ ไปให้คนทิ้งขยะ ๔. คนเก็บขยะที่เหลือจะต้องขยับวงให้เข้ามา ชิดกันแล้ว เริ่มเล่นใหม่จนกระทั่งเหลือผู้ชนะ ๑ คน
๕. เกมชักเย่อ 11 อุปกรณ์ เชือกยาวและผูกผ้าสีแดงที่กึ่งกลาง เชือก จุดมุ่งหมาย เพื่อฝึกความแข็งแรงและความ สามัคคี ผู้เล่น มากกว่า๒คนแบ่งเป็น๒ฝ่ายเท่าๆกัน ผู้เล่นแต่ละฝ่ายต้องพยายามดึงเชือก ให้ ส่วนที่ผูกด้วย ผ้าสีแดงเข้ามาในเขตแดนของ ตนให้ได้ ๑. แบ่งพื้นที่การเล่นออกเป็น ๒ ส่วน ๒. แบ่งผู้เล่นออกเป็น ๒ ฝ่ายเท่า ๆ กัน การเตรียม กติกา
วิธีเล่น เมื่อได้ยินสัญญาณเริ่มเล่น ให้ผู้เล่นทั้ง ๒ ฝ่าย ออกแรงดึงเชือก เพื่อจะ ให้ผ้าสีแดงเข้ามาใน เขตแดนของตน ถ้าฝ่ายใดสามารถดึงเชือก จนผ้าสีแดงเข้ามาอยู่ในเขตแดนของตนได้ ก็ จะ เป็นฝ่ายชนะ 12
๘-๑๐ คน เพื่อฝึกความคล่องแคล่วว่องไวใน การเคลื่อนไหว จับสลากเลือกผู้นำ ๑ คน การเตรียม ๖. เกมจับหมู่ จุดมุ่งหมาย ผู้เล่น กติกา เมื่อผู้นําออกคําสั่งให้จับหมู่ ผู้เล่นหมู่ ใดจับหมู่ช้าให้ออกจากการเล่นแล้วคอย ช่วยร้องเพลงและปรบมือ 13
วิธีเล่น ๑. ให้ผู้เล่นยืนเป็นวงกลมหันหน้าเข้าหากัน ๒. ให้ผู้เล่นหนึ่งคนเป็นผู้นํามายืนกลาง วงทําหน้าที่ออกคําสั่งให้ผู้เล่นอื่นทําตาม เช่น สั่งให้จับหมู่ หมู่ละ ๒ ๓ หรือ ๔ คน สั่ง ให้แยกวงหรือสั่งให้วงเข้าที่ หมู่ใดทําช้า ที่สุด ให้ออกจากการเล่น แล้วคอยช่วย เพื่อนร้องเพลง และปรบมือ ให้ผู้อื่นเล่นต่อ ไป 14
๗. เกมลิงชิงบอล ตั้งแต่ ๓ คนขึ้นไป ผู้เล่นหนึ่งคนเป็นลิง คอยแย่งชิงลูก-บอล ที่เหลือเป็นผู้รับ-ส่ง ลูกบอล ไม่ให้ผู้ที่เป็นลิงแตะลูกบอลได้ เพื่อฝึกความคล่องแคล่วว่องไวในการ เคลื่อนไหว จับสลากเลือกผู้เป็นลิง ๑ คน การเตรียม จุดมุ่งหมาย ผู้เล่น กติกา ถ้าผู้ที่เล่นเป็นลิงแตะหรือจับลูกบอล ได้จากใคร ผู้นั้นจะต้องมาเป็นลิงแทน 15
วิธีเล่น ๑. ให้ผู้เล่นยืนเป็นวงกลม ระยะห่าง กันพอประมาณ ๒. ผู้เล่นที่เป็นลิงยืนกลางวงกลม ๓. ผู้เล่นที่ยืนเป็นวงกลมส่งลูกบอล ไป-มาให้กัน ส่วนผู้ที่เป็นลิงจะต้อง คอยวิ่งไล่แตะหรือจับลูกบอลให้ได้ ถ้าผู้ที่เป็นลิงแตะลูกบอลได้จากใคร ผู้นั้นต้องออกมาเป็นลิงแทน 16
สรุป เกมเบ็ดเตล็ดเป็นเกมที่เล่นได้ง่าย ให้ความสนุกสนาน เพลิดเพลิน ช่วยให้ ร่างกายแข็งแรง จิตใจแจ่มใส และยัง เป็นการใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ 17
การปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัย ในการเล่นเกม การเล่นเกม เป็นกิจกรรมที่นิยมเล่นกันเป็นหมู่คณะจึง ควร คํานึงถึงความปลอดภัยและปฏิบัติตนตามกฎ กติกา ในการเล่น เพื่อให้ได้รับความสนุกสนาน และปลอดภัยขณะ เล่น การเล่นเกมให้ปลอดภัยควรปฏิบัติ ดังนี้ เล่นเกมตามกฎ กติกาของ เกมอย่างเคร่งครัด แต่งกายให้เหมาะสมกับการเล่นเกมและมิดชิด รัดกุม เล่นเกมในสถานที่ที่มีความปลอดภัย ไม่ควรเล่นเกมใน สถานที่เสี่ยงอันตราย เช่น บนถนน ใกล้บ่อนํ้า บริเวณที่ มีหญ้าขึ้นรก เล่นเกมด้วยความระมัดระวัง เพราะอาจวิ่งชนเพื่อน หรือสิ่งกีดขวาง ไม่เล่นเกมกับเพื่อนโดยใช้กำ ลังหรือเล่นรุนแรง และ ไม่แกล้งเพื่อน มีนํ้าใจนักกีฬา รู้แพ้ รู้ชนะ และรู้จักการให้อภัย และ กล่าวคำ ขอโทษ เมื่อตนเองทำ ผิด 1. 2. 3. 4. 5. 6. 18
ประโยชน์ของการเล่นเกม 1.ทําให้เจริญเติบโตสมวัย และมีสุขภาพร่างกาย สมบูรณ์ แข็งแรง ไม่เจ็บป่วยได้ง่าย 2.ทําให้เกิดความสนุกสนาน เพลิดเพลิน และมี อารมณ์ร่าเริง แจ่มใส 3.ทําให้เป็นคนกล้าคิด กล้าแสดงออก ฝึกความ เป็นผู้นํา เพราะ ได้ใช้ความรู้ ความสามารถของ ตนเองอย่างเต็มที่ 4.ทําให้เป็นคนมีความรับผิดชอบและมีระ เบียบ วินัยในตนเอง รู้จักการอดทนอดกลั้น เสียสละ และมีน้ำ ใจนักกีฬา 5.เป็นการรู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ 6.ช่วยสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในหมู่คณะ รู้ จักการทํางาน เป็นกลุ่ม 19
แบบฝึกหัด หลังเรียน 20
21
เฉลยแบบฝึกหัด หลังเรียน 22
23
อ้างอิง สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ(พว.)(2555), หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานสุขศึกษาและ พลศึกษาชั้นประถมศึกษา ปีที่ 1 ตามหลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551.กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์ บริษัทพัฒนา คุณภาพวิชาการ(พว.)จํากัด 24
25 ประวัติผู้จัดทำ ชื่อ : นายสุพิศ ฤทธิ์สว่าง ชื่อเล่น : ครูเบนซ์ ตำ แหน่ง : ครูผู้สอนรายวิชาสุขศึกษา และพลศึกษา สถานที่ทำ งาน : โรงเรียนพันธกิจศึกษา