· ¯ É PHE RRNEHH $W ¥ W n ´ R UQ H \ ³ ¬ ¹ ¯ fl · ¥´£ ª » ¤ q ³ ¬¹ ¯ º ®´ ´¤¯ ¶ ¥ q ¬ÅÃ(%22. ¬³Ê m ´Ã¯ § ¶  ³Ê ç²Â© É Æ q ³ m ¯Æ · Ë ¬Åà ³ ¬¹ ¯ ¬³Ê m ´Ã¯ § ¶  ³Ê à §¡¯¥ q £ ³ m ¯Æ · Ë n ¯ ¶ Ê £ · ¥ º Â¥ ¹ Ê ¯ ¬ ³ Ê ¹ Ë ¯ ³ ¬ ¹ ¯Æ n · Ê
คํานํา จากใจ PUIFAIBOOK PUIFAIBOOK ขอเป็นกําลังใจ และเป็นส่วนหนึ่งของความสําเร็จ ทีมงานหวังว่าหนังสือเล่มนี้ คงจะสร้างความรู้ ความเข้าใจ ในการสอบครั้งนี้ และขอให้ทุกท่าน ออกจากห้องสอบ ด้วยรอยยิ้มแห่งความหวัง ตัวอย่าง
สารบัญ เรื่อง หน้า ส่วนที่ 1 กฎหมายที่เกี่ยวข้อง สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 1 สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ.2558 9 สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 15 สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 17 สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและ ความเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ.2535 24 ส่วนที่ 2 แนวคิดเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ 33 ส่วนที่ 3 ระบบเฝ้าระวังโรค และภัยสภาพ 45 ส่วนที่ 4 การวางแผนครอบครัว 82 ส่วนที่ 5 การบริหารงานสาธารณสุข 97 ส่วนที่ 6 การวางแผนและการเขียนโครงการ 126 ส่วนที่ 7 การจัดเวทีประชาคม 132 ส่วนที่ 8 แนวข้อสอบนักวิชาการ แนวข้อสอบพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 138 แนวข้อสอบพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 166 แนวข้อสอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องสาธารณสุข 193 แนวข้อสอบการสร้างเสริมสุขภาพ 199 แนวข้อสอบการเฝ้าระวังโรคและควบคุมโรคติดต่อ 224 แนวข้อสอบระบาดวิทยาและการควบคุมโรค 241 ตัวอย่าง
เรื่อง หน้า แนวข้อสอบการคุ้มครองผู้บริโภค 253 แนวข้อสอบอนามัยชุมชน 258 แนวข้อสอบบริหารสาธารณสุข 266 แนวข้อสอบระบบสารสนเทศสาธารณสุข 281 ส่วนที่ 8 แนวข้อสอบภาค ก / สรุปกฎหมาย (EBOOK) 297 ส่วนที่ 9 แคปชั่นความส าเร็จ สร้างแรงผลักดัน 298 ตัวอย่าง
ส่วนที่ 1กฎหมายที่เกี่ยวข้อง สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 มีเปูาหมายในการคุ๎มครองควบคุมกํากับดูแลประชาชนในด๎านสาธารณสุขสิ่งแวดล๎อม เพื่อให๎เกิด สภาวะความเป็นอยูํที่เหมาะสมกับการดํารงชีพของประชาชน และมีลักษณะเป็นการกระจายอํานาจไปสูํ องค๑กรปกครองสํวนท๎องถิ่น เพื่อให๎ราชการสํวนท๎องถิ่น มีอํานาจในการออกข๎อกําหนดของท๎องถิ่น ซึ่งใช๎บังคับ ในเขตพื้นที่รับผิดชอบได๎และให๎อํานาจแกํเจ๎าพนักงานท๎องถิ่น ในการควบคุมดูแลโดยการออกคําสั่งให๎แก๎ไข ปรับปรุงการอนุญาต หรือไมํอนุญาตการสั่งพักใช๎หรือเพิกถอนใบอนุญาตและการเปรียบเทียบคดี เจ๎าพนักงานตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 มีอยูํ 3 ประเภท ได๎แกํ 1. เจ๎าพนักงานท๎องถิ่น (นายกองค๑กรปกครองสํวนท๎องถิ่นเป็นเจ๎าพนักงานโดยตําแหนํง 2. เจ๎าพนักงานสาธารณสุข 3. ผู๎ซึ่งได๎รับแตํงตั้งจากเจ๎าพนักงานท๎องถิ่น และเจ๎าพนักงานตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 มีอํานาจตามมาตรา 46 แหํง พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 คือ แจ๎งเจ๎าพนักงานท๎องถิ่นเพื่อออกคําสั่งเมื่อพบเห็นผู๎ดําเนิน กิจการไมํปฏิบัติตามข๎อบัญญัติท๎องถิ่น หรือกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข๎อง และหรือออกคําสั่งให๎แก๎ไขปรับปรุงกรณีที่ เป็นอันตรายร๎ายแรงและต๎องแก๎ไขโดยเรํงดํวน แจ๎งเจ๎าพนักงานท๎องถิ่นทราบ (สามารถแจ๎งโดยวาจาได๎) สารบัญญัติที่สําคัญในหมวดที่เกี่ยวข๎องกับการอนามัยสิ่งแวดล๎อม ตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ได๎แบํงออกเป็น 16 หมวด 90 มาตรา โดยมีหมวดที่สําคัญดังจะกลําวดังตํอไปนี้ หมวด 3การก าจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย ขอบเขตการจัดการสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย ของราชการสํวนท๎องถิ่นกับกรมโรงงานอุตสาหกรรม 1. สิ่งปฏิกูลและมูลฝอยที่อยูํในความควบคุมของราชการสํวนท๎องถิ่นตามพระราชบัญญัติการ สาธารณสุข พ.ศ.2535 - อุจจาระ, ปัสสาวะและสิ่งอื่นใดที่เป็นสิ่งโสโครกหรือมีกลิ่นเหม็น - เศษอาหารกระดาษ โฟม พลาสติก ขวด แก๎ว โลหะ ฯลฯ และของเสียอันตราย ได๎แกํ มูลฝอยติดเชื้อจากโรงพยาบาลกากสารเคมี สารเคมีกําจัดแมลงกากน้ํามัน หลอดฟลูออเรสเซนต๑ แบตเตอรี่ที่ใช๎งานแล๎ว ฯลฯ 2. สิ่งปฏิกูลและมูลฝอยที่อยูํในความควบคุมของกรมโรงงานอุตสาหกรรม ตามพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ.2535 - ของเสียจากการประกอบกิจการโรงงาน เชํน สิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไมํใช๎แล๎วที่มีองค๑ประกอบ หรือ ปนเปื้อนสารอันตราย หรือมีคุณสมบัติที่เป็นอันตราย หมวด 4 สุขลักษณะของอาคาร อาคาร ตึก บ๎านเรือน ร๎าน แพ คลังสินค๎า สํานักงาน หรือสิ่งที่สร๎างขึ้นอยํางอื่นซึ่งบุคคล อาจเข๎าอยูํ หรือเข๎าใช๎สอยได๎มีหลักเกณฑ๑ที่สําคัญคือ ห๎ามเจ๎าของหรือผู๎ครอบครองอาคาร 1. ทําให๎อาคาร สํวนหนึ่งของอาคาร สิ่งที่ตํอเนื่องของอาคาร ชํารุดทรุดโทรม มีสภาพรกรุงรัง จนอาจ เป็นอันตรายตํอสุขภาพของผู๎อยูํอาศัย ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 1
สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ.2558 โดยที่พระราชบัญญัติโรคติดตํอ พ.ศ.2523 ได๎ใช๎บังคับมาเป็นเวลานานแล๎ว บทบัญญัติ บางประการ ไมํเหมาะสมกับสถานการณ๑ปัจจุบัน ซึ่งมีการแพรํกระจายของโรคติดตํอที่รุนแรง และกํอให๎เกิดโรคระบาดมาก ผิดปกติกวําที่เคยเป็นมา ทั้งโรคติดตํอที่อุบัติใหมํและโรคติดตํอที่อุบัติซ้ํา ประกอบกับประเทศไทยได๎ให๎การ รับรองและดําเนินการตามข๎อกําหนดของกฎอนามัย ระหวํางประเทศ พ.ศ.2548. ในการนี้ จึงต๎องพัฒนาและ ปรับปรุงมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการเฝูาระวังการปูองกัน และการควบคุมโรคติดตํอให๎สอดคล๎องกับ สถานการณ๑ปัจจุบันและข๎อกําหนด ของกฎอนามัยระหวํางประเทศ จึงจําเป็นต๎องตราพระราชบัญญัตินี้ได๎ดังนี้ พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ.2558 มีเนื้อหารวมจ านวน 60 มาตรา สรุปสาระส าคัญได้ดังนี้ 1. บทนิยามศัพท์ “โรคติดต่อ” หมายความวํา โรคที่เกิดจากเชื้อโรคหรือพิษของเชื้อโรคซึ่งสามารถ แพรํโดยทางตรง หรือโดยทางอ๎อมมาสูํคน “โรคติดต่ออันตราย” หมายความวํา โรคติดตํอที่มีความรุนแรงสูงและสามารถแพรํไปสูํผู๎อื่นได๎อยําง รวดเร็ว “โรคติดต่อที่ต้องเฝูาระวัง” หมายความวํา โรคติดตํอที่ต๎องมีการติดตาม ตรวจสอบหรือจัดเก็บข๎อมูล อยํางตํอเนื่อง “โรคระบาด” หมายความวํา โรคติดตํอหรือโรคที่ยังไมํทราบสาเหตุของการเกิดโรค แนํชัด ซึ่งอาจ แพรํไปสูํผู๎อื่นได๎อยํางรวดเร็วและกว๎างขวาง หรือมีภาวะของการเกิดโรคมากผิดปกติกวําที่เคยเป็นมา “พาหะ” หมายความวํา คนหรือสัตว๑ซึ่งไมํมีอาการของโรคติดตํอปรากฏ แตํรํางกาย มีเชื้อโรคนั้นซึ่ง อาจติดตํอถึงผู๎อื่นได๎ 2. เนื้อหาของร่างพระราชบัญญัติ 2.1 กําหนดให๎รัฐมนตรีวําการกระทรวงสาธารณสุขรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให๎มีอํานาจ แตํงตั้งเจ๎าพนักงานควบคุมโรคติดตํอ ออกกฎกระทรวงกําหนดกิจการอื่น ตลอดจนออกระเบียบหรือประกาศ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ 2.2 หมวด 1 บททั่วไป 2.2.1 กําหนดให๎รัฐมนตรีโดยคําแนะนําของคณะกรรมการโรคติดตํอแหํงชาติ มีอํานาจ ประกาศกําหนดในเรื่องตําง ๆ เพื่อประโยชน๑ในการปูองกันละควบคุมโรคติดตํอ เชํน 1. ชื่อและอาการสําคัญของโรคติดตํออันตรายและโรคติดตํอที่ต๎องเฝูาระวัง 2. ชํองทางเข๎าออกแหํงใดในราชอาณาจักรให๎เป็นดํานควบคุมโรคติดตํอระหวําง ประเทศ และยกเลิกดํานควบคุมโรคติดตํอระหวํางประเทศ 2.2.2 กําหนดให๎รัฐมนตรีโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการโรคติดตํอแหํงชาติ มีอํานาจ ประกาศกําหนดในเรื่องตําง ๆ เพื่อประโยชน๑ในการปูองกันและควบคุมโรคติดตํอ เชํน 1. หลักเกณฑ๑และวิธีการแจ๎งในกรณีที่มีโรคติดตํออันตราย โรคติดตํอที่ต๎องเฝูาระวัง หรือโรคระบาดเกิดขึ้น 2. หลักเกณฑ๑ วิธีการ และเงื่อนไขในการดําเนินการหรือออกคําสั่งและการสอบสวนโรค ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 2
สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 เหตุผลในการบัญญัติกฎหมาย สุขภาพ หมายถึง ภาวะของมนุษย๑ที่สมบูรณ๑ทั้งทางกาย ทางจิต ทางปัญญา และทางสังคม เชื่อมโยง กันเป็นองค๑รวมอยํางสมดุล ดังนั้นการวางระบบเพื่อดูแลแก๎ไขปัญหาด๎านสุขภาพของประชาชน จึงไมอาจมุํง เน๎นที่การจัดบริการเพื่อการรักษาพยาบาลเพียงด๎านเดียว เพราะจะทําให๎รัฐและประชาชนต๎องเสียคําใช๎จําย มาก และจะเพิ่มมากขึ้นตามลําดับ ในขณะเดียวกันโรคและปัจจัยที่คุกคามสุขภาพมีการเปลี่ยนแปลงและมี ความยุํงยากสลับซับซ๎อนมากขึ้น จําเป็นต๎องดําเนินการให๎ประชาชนมีความรู๎เทําทัน มีสํวนรํวม และมีระบบ เสริมสร๎างสุขภาพและระวังปูองกัน จึงสมควรมีกฎหมายวําด๎วยสุขภาพแหํงชาติ เพื่อวางกรอบและแนวทางใน การกําหนดนโยบาย ยุทธศาสตร๑และการดําเนินงานด๎านสุขภาพของประเทศ รวมทั้งมีองค๑กรและกลไกเพื่อให๎ เกิดการดําเนินงานอยํางตํอเนื่องและมีสํวนรํวมจากทุกฝุาย อันจะนําไปสู๎เปูาหมายในการสร๎างเสริมสุขภาพ รวมทั้งสามารถดูแลแก๎ไขปัญหาด๎านสุขภาพของประชาชนได๎อยํางมีประสิทธิภาพและทั่วถึง สาระส าคัญของกฎหมาย 1. กําหนดเรื่องสิทธิและหน๎าที่ด๎านสุขภาพตามมาตรา 5-12 ได๎แกํ (1) สิทธิในการดํารงชีวิตในสิ่งแวดล๎อมและสภาพแวดล๎อมที่เอื้อตํอสุขภาพ และบุคคลมี หน๎าที่รํวมกับหนํวยงานของรัฐในการดําเนินการให๎เกิดสิ่งแวดล๎อมและสภาพแวดล๎อม (2)การสํงเสริมและคุ๎มครองสุขภาพของเด็กคนพิการ คนสูงอายุ คนด๎อยโอกาสในสังคมและ กลุํมคนที่มีความจําเพาะในเรื่องสุขภาพ (3)การคุ๎มครองข๎อมูลด๎านสุขภาพของบุคคล และการแจ๎งข๎อมูลอยํางเพียงพอเพื่อที่ ผู๎รับบริการจะใช๎ประกอบการตัดสินใจในการรับบริการ (4)การคุ๎มครองเรื่องการวิจัยในมนุษย๑ (5) สิทธิในการได๎รับข๎อมูล และการร๎องขอให๎มีการประเมินและมีสํวนรํวมในกระบวนการ ประเมินผลกระทบด๎านสุขภาพจากนโยบายสาธารณะ (6) สิทธิการทําหนังสือแสดงเจตนาไมํประสงค๑จะรับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืด การตายในวาระสุดท๎ายของชีวิต 2. มีคณะกรรมการสุขภาพแหํงชาติ (คสช. ) โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่ นายกรัฐมนตรีมอบหมาย เป็นประธาน และรัฐมนตรีวําการกระทรวงสาธารณสุข เป็นรองประธานกรรมการ มีบทบาทสําคัญ ได๎แกํ (1) จัดทําธรรมนูญวําด๎วยระบบสุขภาพแหํงชาติเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาให๎ความ เห็นชอบ (2) เสนอแนะหรือให๎คําปรึกษาตํอคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับนโยบายและยุทธศาสตร๑ด๎านสุขภาพ และติดตามผลการดําเนินงานตามที่ได๎เสนอแนะหรือให๎คําปรึกษาดังกลําวพร๎อมทั้งเปิดเผยให๎ สาธารณชนทราบด๎วย ทั้งนี้ ธรรมนูญวําด๎วยระบบสุขภาพแหํงชาติ รวมถึงนโยบายและยุทธศาสตร๑ ด๎านสุขภาพที่คณะรัฐมนตรีให๎ความเห็นชอบแล๎ว ให๎ผูกพันหนํวยงานของรัฐและหนํวยงานอื่นที่ เกี่ยวข๎องที่จะต๎องดําเนินการตํอไปตามอํานาจหน๎าที่ของตน (3) จัดให๎มีสมัชชาสุขภาพแหํงชาติและสนับสนุนในการจัดให๎มีสมัชชาสุขภาพเฉพาะพื้นที่ หรือสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็น ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 3
สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ.2522 1. ความมุ่งหมายและวัตถุประสงค์ของกฎหมาย เนื่องจากการเสนอสินค๎าและบริการตําง ๆ ตํอประชาชนนับวันแตํจะเพิ่มมากขึ้น ผู๎ประกอบธุรกิจ ได๎ นําวิชาการในทางการตลาดและทางการโฆษณามาใช๎ในการสํงเสริมการขายสินค๎าและบริการ ซึ่งการกระทํา ดังกลําวทําให๎ผู๎บริโภคตกอยูํในฐานะที่เสียเปรียบ เพราะผู๎บริโภคไมํอยูํในฐานะที่ทราบภาวะตลาด และความ จริงที่ เกี่ยวกับคุณภาพและราคาของสินค๎า และบริการตําง ๆ ได๎อยํางถูกต๎องทันทํวงที ประกอบกับมีผู๎บริโภค เป็นจํานวน มากที่ยังไมํได๎รับการคุ๎มครองสิทธิตามที่กฎหมายเฉพาะวําด๎วยการนั้น ๆ บัญญัติไว๎อยํางมี ประสิทธิภาพ ตลอดจน มีผู๎บริโภคเป็นจํานวนมากร๎องเรียนวําไมํได๎รับความเป็นธรรมในการทําสัญญากับผู๎ ประกอบธุรกิจมากขึ้นการที่ผู๎บริโภคแตํละรายจะไปฟูองร๎องดําเนินคดีกับผู๎ประกอบธุรกิจเมื่อมีการละเมิดสิทธิ ของผู๎บริโภค ยํอมจะ เสียเวลาและคําใช๎จํายเป็นการไมํคุ๎มคํา และผู๎บริโภคจํานวนมากไมํอยูํในฐานะที่จะสละ เวลาและเสียคําใช๎จํายในการดําเนินคดีได๎ และในบางกรณีก็ไมํอาจระงับหรือยับยั้งการกระทําที่จะเกิดความ เสียหายแกํผู๎บริโภคได๎ทันทํวงทีสมควรมีกฎหมายให๎ความคุ๎มครองสิทธิของผู๎บริโภคเป็นการทั่วไป โดยกําหนด หน๎าที่ของผู๎ประกอบธุรกิจ ตํอผู๎บริโภค เพื่อให๎ความเป็นธรรมตามสมควรแกํผู๎บริโภค ตลอดจนจัดให๎มีองค๑กร ของรัฐที่เหมาะสมเพื่อตรวจตรา ดูแล และประสานงานการปฏิบัติงานของสํวนราชการตําง ๆ ในการให๎ความ คุ๎มครองผู๎บริโภค อีกทั้งยังมีการ ปรับปรุงให๎คณะกรรมการคุ๎มครองผู๎บริโภคทําหน๎าที่ไกลํเกลี่ยหรือ ประนีประนอมข๎อพิพาทเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู๎บริโภคอันจะเป็นการชํวยลดปริมาณคดีที่จะไปสูํศาลได๎ และปรับปรุงมาตรการคุ๎มครองผู๎บริโภคด๎านความ ปลอดภัยโดยกําหนดให๎มีคณะกรรมการเฉพาะเรื่องด๎าน ความปลอดภัยของสินค๎าและบริการและกระบวนการ เกี่ยวกับการคุ๎มครองผู๎บริโภคในด๎านความปลอดภัย มี การกําหนดให๎เลขาธิการคณะกรรมการคุ๎มครองผู๎บริโภค มีอํานาจดําเนินคดีแทนผู๎บริโภค และกําหนดให๎ องค๑กรปกครองสํวนท๎องถิ่นได๎รับคําปรับจากการเปรียบเทียบในสํวนที่ เกิดจากการดําเนินงานของตน 2. สรุปสาระส าคัญของกฎหมาย 2.1 พระราชบัญญัติคุ๎มครองผู๎บริโภค พ.ศ.2522 ได๎กําหนดอํานาจหน๎าที่ของสํานักงาน คณะกรรมการคุ๎มครองผู๎บริโภค ( สคบ. ) ไว๎ดังนี้ 1. รับเรื่องราวร๎องทุกข๑จากผู๎บริโภคที่ได๎รับความเดือดร๎อนหรือเสียหายอันเนื่องมาจากการ กระทําของผู๎ประกอบธุรกิจ เพื่อเสนอตํอคณะกรรมการพิจารณาดําเนินการตํอไป 2. ติดตามและสอดสํองพฤติการณ๑ของผู๎ประกอบธุรกิจ ซึ่งกระทําการใด ๆ อันมีลักษณะเป็น การละเมิดสิทธิของผู๎บริโภค และจัดให๎มีการทดสอบหรือพิสูจน๑สินค๎าหรือบริการใด ๆ ตามที่ เห็นสมควรและจําเป็น เพื่อคุ๎มครองสิทธิของผู๎บริโภค 2/1 สํงเสริมและสนับสนุนการมีสํวนรํวมและการรวมตัวกันของผู๎บริโภคในการ จัดตั้ง องค๑กรของผู๎บริโภค และสํงเสริมองค๑กรของผู๎บริโภคในการรักษาสิทธิของผู๎บริโภคตาม แผนยุทธศาสตร๑การคุ๎มครอง ผู๎บริโภค 2/2 แจ๎งหรือโฆษณาขําวสารเกี่ยวกับสินค๎าหรือบริการที่อาจกระทบตํอสิทธิของ ผู๎บริโภค หรืออาจกํอให๎เกิดความเสียหายหรือเสื่อมเสียแกํสิทธิของผู๎บริโภค โดยจะระบุชื่อ สินค๎าหรือบริการ หรือชื่อของ ผู๎ประกอบธุรกิจด๎วยก็ได๎ 3. สนับสนุนหรือทําการศึกษาและวิจัยปัญหาเกี่ยวกับการคุ๎มครองผู๎บริโภครํวมกับ สถาบันการศึกษาและหนํวยงานอื่น ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 4
สรุปสาระส าคัญพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบ เรียบร้อยของบ้านเมือง พ.ศ.2535 พระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร๎อยของบ๎านเมือง พ.ศ.2535 มาตรา 2 (1) พระราชบัญญัตินี้ให๎ใช๎บังคับในเขตเทศบาล สุขาภิบาลกรุงเทพมหานคร และเมือง พัทยา เมื่อพ๎นกําหนดสามสิบวันนับแตํวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต๎นไป สําหรับองค๑การบริหารสํวนจังหวัด จะให๎ใช๎พระราชบัญญัตินี้บังคับในเขตองค๑การบริหารสํวนจังหวัด ใด ในท๎องที่ใดมีบริเวณเพียงใด และจะให๎ใช๎บังคับทั้งหมดทุกมาตราหรือยกเว๎นมาตราใด ให๎ กระทรวงมหาดไทยประกาศในราชกิจจานุเบกษา สําหรับองค๑การปกครองท๎องถิ่นอื่นนอกจากที่ระบุไว๎ในวรรคหนึ่งและวรรคสองการใช๎บังคับตาม พระราชบัญญัตินี้ให๎เป็นไปตามที่รัฐมนตรีวําการกระทรวงมหาดไทยประกาศ มาตรา 3 ให๎ยกเลิกพระราชบัญญัติรักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร๎อยของบ๎านเมือง พ.ศ.2503 มาตรา 4 ในพระราชบัญญัตินี้ ที่สาธารณะ หมายความวํา สาธารณสมบัติของแผํนดินนอกจากที่รกร๎างวํางเปลํา และหมายความ รวมถึงถนนและทางน้ําด๎วย สถานสาธารณะ หมายความวํา สถานที่ที่จัดไว๎เป็นสาธารณะสําหรับประชาชนใช๎เพื่อการบันเทิงการ พักผํอนหยํอนใจ หรือการชุมนุม ถนน หมายความรวมถึง ทางเดินรถ ทางเท๎า ขอบทาง ไหลํทางทางข๎ามตามกฎหมายวําด๎วย การจราจรทางบกตรอก ซอย สะพาน หรือถนนสํวนบุคคลซึ่งเจ๎าของยินยอมให๎ประชาชนใช๎เป็นทางสัญจรได๎ ทางน้ า หมายความวํา ทะเล ทะเลสาบ หาดทรายชายทะเลอํางเก็บน้ํา แมํน้ํา ห๎วย หนอง คลอง คัน คลอง บึง คูลําราง และหมายความรวมถึงทํอระบายน้ําด๎วย อาคาร หมายความวํา ตึก บ๎าน เรือน โรง ร๎าน เรือ แพ ตลาด คลังสินค๎า สํานักงาน หรือสิ่งปลูกสร๎าง อยํางอื่นซึ่งบุคคลอาจเข๎าอยูํหรือเข๎าใช๎สอยได๎และหมายความรวมถึงอัฒจันทร๑ เขื่อน ประตูน้ํา อุโมงค๑ หรือ ปูายตามกฎหมายวําด๎วยการควบคุมอาคารด๎วย สิ่งปฏิกูล หมายความวํา อุจจาระ หรือปัสสาวะ รวมตลอดถึงวัตถุอื่นใดซึ่งเป็นของโสโครกหรือมีกลิ่น เหม็น มูลฝอย หมายความวํา เศษกระดาษ เศษผ๎า เศษอาหาร เศษสินค๎า ถุงพลาสติก ภาชนะที่ใสํอาหาร เถ๎า มูลสัตว๑หรือซากสัตว๑รวมตลอดถึงสิ่งอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ตลาด ที่เลี้ยงสัตว๑หรือที่อื่น ซากยานยนต๑หมายความวํา รถยนต๑รถจักรยานยนต๑เครื่องจักรกล เรือ ล๎อเลื่อน ยานพาหนะอื่น ๆ ที่ เสื่อมสภาพจนไมํอาจใช๎การได๎และหมายความรวมถึงชิ้นสํวนของรถ เครื่องจักรกล หรือยานพาหนะ เจ้าพนักงานท้องถิ่น หมายความวํา (1) นายกเทศมนตรีสําหรับในเขตเทศบาล (2) ประธานกรรมการสุขาภิบาล สําหรับในเขตสุขาภิบาล (3) ผู๎วําราชการจังหวัด สําหรับในเขตองค๑การบริหารสํวนจังหวัด (4) ผู๎วําราชการกรุงเทพมหานคร สําหรับในเขตกรุงเทพมหานคร (5) ปลัดเมืองพัทยา สําหรับในเขตเมืองพัทยา ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 5
ส่วนที่ 2 แนวคิดเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ คนเราเกิดมาทุกคนยํอมตกอยูํภายใต๎กฎของธรรมชาติกลําวคือ ภายหลังเกิดจะไมํมีการเกิด อีก ผําน ขั้นตอนของการเจริญเติบโตแล๎ว เจ็บ และตายในที่สุด ในระหวํางจะที่ก๎าวไปสูํแตํละ ขั้นตอนนั้น แตํละคนจะ ใช๎ระยะเวลาตํางกันออกไป ความแตกตํางกันนั้นสํวนหนึ่งเป็นไปตามนิสัย สํวนตน ถ๎าผู๎ใดรู๎จักใช๎ชีวิตให๎ เหมาะสมและถูกต๎องตามความต๎องการที่แท๎จริงของชีวิตผู๎นั้นก็ยํอมที่ จะพบเจอกับความสุขมากกวําความ ทุกข๑ ความสุขเกิดขึ้นที่กายและจิต ในทางกายนั้นเพียงให๎เครื่อง อุปโภคบริโภคก็สบาย หรือเรียกวําสุขกาย แตํ ถ๎าจิตไมํสบาย เศร๎าหมองแม๎จะเครื่องอุปโภคบริโภค ดีอยํางไรก็พลอยซูบซีด เศร๎าหมองลงด๎วย จึงมีคํากลําว วํา “จิตเป็นนายกายเป็นบําว” ดังนั้นเพื่อให๎ เรามีความสุขทั้งทางรํางกายและจิตใจ เราจะมีวิธีการสํงเสริม สุขภาพตนเองตามแนวคิดเบื้องต๎น อยํางไร ซึ่งจะขออธิบายรายละเอียดดังตํอไปนี้ 1.1 ความหมายของสุขภาพ สุขภาพตรงกับภาษาอังกฤษ คือ Health องค๑การอนามัยโลก (The world health organization : WHO) ได๎ระบุนิยามไว๎วํา สุขภาพ หมายถึง สภาพความสมบูรณ๑ของรํางกาย จิตใจและสภาพความ เป็นอยูํทาง สังคม ซึ่งไมํใชํเพียงแตํการไมํมีโรคหรือทุพพลภาพเทํานั้น (Health is a state of complete physical mental and social well-being not merely the absence of disease or infirmity) ตํอมาในที่ ประชุม องค๑การสุขภาพโลกเมื่อเดือนพฤษภาคม 2541 ได๎เพิ่มสุขภาวะด๎านจิตวิญญาณ (Spiritual well-being) เข๎า ไปอีกหนึ่งหัวข๎อ (ประเวศ วะสี, 2547) สุขภาพตามความหมายในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน (2539) หมายถึง ภาวะที่ ปราศจาก โรคภัยไข๎เจ็บ เชํน อาหารเพื่อสุขภาพการสูบบุหรี่เป็นอันตรายตํอสุขภาพ เป็นต๎น สุชาติ โสมประยูรและคณะ (2542) ได๎กลําวถึงความหมายของสุขภาพวําการที่บุคคลใดจะ มีสุขภาพดีได๎นั้น จะต๎องแสดงออกซึ่งความมีชีวิตชีวาของสภาพรํางกายที่สังเกตเห็นได๎อยํางชัดแจ๎ง (สุขภาพกาย) พร๎อมทั้ง จะต๎องแสดงออกถึงความสามารถในการปรับตัวให๎เข๎ากับสถานการณ๑ และ สิ่งแวดล๎อมได๎อยํางถูกต๎อง เหมาะสม (สุขภาพจิต) เพราะโดยทั่วไปคุณสมบัติทั้งสองประการนี้เป็น องค๑ประกอบที่สําคัญยิ่งของความเป็น ผู๎มีสุขภาพดี วาสนา คุณาอภิสิทธิ์ (2547) ได๎มีแนวความคิดวํา สุขภาพสุขภาวะ หมายถึง ความเป็นดี อยูํดีหรือ ภาวะที่เป็นสุขในลักษณะองค๑รวมของสุขภาพด๎านตํางๆ คือ สุขภาวะทางกาย สุขภาวะทาง ปัญญา สุขภาวะทางอารมณ๑ สุขภาวะสังคม และสุขภาวะทางจิตวิญญาณมีพื้นฐานโยงใยมาจากการ มีสุขภาพ ดี แบบดีที่สุด เหมาะสมที่สุดและเป็นที่นําพอใจที่สุด กัลยารัตน๑ เมธีวีรวงศ๑และสุวิมล เตชะวีรพงศ๑ (2557)กลําววํา สุขภาพนั้น ไมํได๎มีเพียงทางกาย และ ทางจิตใจเทํานั้น แตํยังรวมถึงการปรับตัวเข๎าสูํสังคมได๎อยํางมีความสุขด๎วย เมื่อรู๎อยํางนี้ แล๎ว เราก็ควรจะ รักษาสุขภาพของเราให๎ดีอยูํเสมอ เพื่อที่เราจะได๎มีจิตใจที่มีความสุข รื่นเริง ไมํ ติดขัด มีเมตตา มีสติ มีสมาธิ และการที่ครอบครัวจะมีความอบอุํน ชุมชนเข๎มแข็ง และสังคมมีความ ยุติธรรมได๎นั้น จะต๎องเกิดขึ้นจากการ จัดการทางสุขภาพในระดับตํางๆทั้งสุขภาพในระดับของ ปัจเจกบุคคล (Individual Health) สุขภาพของ ครอบครัว (Family Health) อนามัยชุมชน (Community Health) และสุขภาพของสาธารณะ (Public Health) นั่นเอง ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 6
ตัวอย
อย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 7
ส่วนที่5 การบริหารงานสาธารณสุข ประเด็นแรกของการพิจารณางานสาธารณสุขก็คือหลักการบริหารที่เชื่อมโยงกับ เจตจํานงตามรัฐธรรมนูญ รัฐธรรมนูญสมัยใหมํตามแนวคิดลัทธิรัฐธรรมนูญนิยมซึ่งเป็นกฎหมาย ลายลักษณ๑อักษรที่กําหนดรูปแบบการปกครอง และจัดตังองค๑กรการบริหารของรัฐ ตามแนวคิด กฎหมายมหาชน รัฐธรรมนูญอันเป็นกฎหมายสูงสุด และกฎหมายพื้นฐานทางการเมืองการ ปกครองของรัฐ ที่กฎหมายอื่น ๆขัดหรือแย๎งไมํได๎ ในบทนี้เมื่อศึกษาจบแล๎วสามารถอธิบาย 1. บททั่วไปแหํงรัฐธรรมนูญ 1.1สิทธิและเสรีภาพของปวงชนชาวไทย 1.2สิทธิสํวนบุคคลและชุมชน 1.3สิทธิในข๎อมูลขําวสารและการร๎องเรียน 2. แนวนโยบายแหํงรัฐและสิทธิในการได๎รับบริการสาธารณสุขและสวัสดิการ จากรัฐ 2.1แนวนโยบายแหํงรัฐ 2.2 นโยบายและการบริหารงานสาธารณสุข 2.3สิทธิในการได๎รับบริการสาธารณสุขและสวัสดิการจากรัฐ 3. การบริหารราชการแผํนดินด๎านสาธารณสุข 3.1การบริหารทรัพยากรบุคคล 3.2การบริหารการคลังงบประมาณ 3.3การบริหารและการจัดซื้อจัดจ๎าง 4. การจัดบริการสาธารณะด๎านสาธารณสุข 4.1การจัดบริการสาธารณะ 4.2การจัดบริการสาธารณะด๎านสาธารณสุข ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 8
ส่วนที่8 แนวข้อสอบนักวิชาการ แนวข้อสอบพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 1. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มีที่มาจากการปรับปรุงกฎหมายใด ก. กฎหมายวําด๎วยการควบคุมการใช๎อุจจาระเป็นปุ๋ย ข. กฎหมายวําด๎วยการสาธารณสุข ค. กฎหมายวําด๎วยมูลสัตว๑ ง. ถูกเฉพาะข๎อ ก. และ ข๎อ ข. 2. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ฉบับนี้ตราขึ้นโดยค าแนะน าและยินยอมของหน่วยงานใด ก. สภานิติบัญญัติแหํงชาติ ข. วุฒิสภา ค. สภาผู๎แทนราษฎร ง. สํานักนายกรัฐมนตรี 3. กฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขในฉบับปัจจุบันให้มีผลใช้บังคับตั้งแต่เมื่อไหร่ ก. 29 มีนาคม พ.ศ. 2535 ข. 5 เมษายน พ.ศ. 2535 ค. 6 เมษายน พ.ศ. 2535 ง. 7 เมษายน พ.ศ. 2535 4. จากข้อ 3 วันที่มีผลใช้บังคับกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขฉบับนี้ในอดีตมีลักษณะในการบังคับใช้ อย่างไร ก. บังคับใช๎ตั้งแตํวันที่ที่ให๎ไว๎ ณ ปีที่ 47 ในรัชกาลปัจจุบัน ข. บังคับใช๎ตั้งแตํวันที่ที่มีประกาศในราชกิจจานุเบกษา ค. บังคับใช๎ตั้งแตํวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ง. ไมํมีข๎อใดถูก 5. กฎหมายใดที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ก. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2483 ข. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2484 ค. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2495 ง. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2497 6. ข้อใด คือ ความหมายของค าว่า “ สิ่งปฏิกูล ” ก. อุจจาระหรือปัสสาวะ ข. หญ๎าที่ขึ้นในที่ที่สะอาด ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 9
แนวข้อสอบพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 1. ถัดจากชื่อพระราชบัญญัติฉบับนี้เป็นข้อความเกี่ยวกับอะไร ก. ภูมิพลอดุลยเดช ปร. ข. ให๎ไว๎ ณ วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2550 ค. เป็นปีที่ 62 ในรัชกาลปัจจุบัน ง. โดยที่เป็นการสมควรให๎มีกฎหมายวําด๎วยสุขภาพแหํงชาติ 2. การตราพระราชบัญญัติฉบับนี้มีขึ้นโดยค าแนะน าและยินยอมของผู้ใด ก. นายกรัฐมนตรี ข. รัฐสภา ค. สภานิติบัญญัติแหํงชาติ ง. วุฒิสภา 3. กฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขให้ไว้ ณ วันที่เท่าไหร่ ก. วันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2550 ข. วันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2550 ค. วันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2550 ง. วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2550 4. มาตราใดที่บ่งบอกถึงวันที่มีผลในการบังคับใช้พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ก. มาตรา 1 ข. มาตรา 2 ค. มาตรา 3 ง. มาตรา 4 5. การบังคับใช้พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มีผลในการบังคับใช้อย่างไร ก. มีผลบังคับตั้งแตํวันที่มีการให๎ไว๎เป็นกฎหมาย ข. มีผลบังคับตั้งแตํวันที่รํางกฎหมาย ค. มีผลบังคับตั้งแตํวันที่ครบ 120 วัน นับตั้งแตํประกาศในราชกิจจานุเบกษา ง. มีผลบังคับตั้งแตํวันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา 6. วันที่เท่าไหร่มีผลบังคับใช้พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 ก. วันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2550 ข. วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2550 ค. วันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2550 ง. วันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2550 ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 10
แนวข้อสอบกฎหมายที่เกี่ยวข้องสาธารณสุข 1. ข้อใดคือเปูาหมายของ พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ ปี 2560 ก. เพื่อให๎คนไทยสมบูรณ๑ทั้งกายใจ เอื้อเฟื้อแบํงปัน ข. เพื่อให๎คนไทยมีสุขภาวะที่สมบูรณ๑แข็งแรง อยูํรํวมกันในสิ่งแวดล๎อมที่ไมํเป็นอันตรายตํอสุขภาพ ค. เพื่อให๎คนไทยมีสุขภาพ กาย จิต สังคม และจิตวิญญาณ ที่สมบูรณ๑แข็งแรง ง. ถูกทุกข๎อ 2. สาระส าคัญของ พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ2550 มีดังต่อไปนี้ ยกเว้นข้อใด ก. บุคคลมีสิทธิในการดํารงชีวิตในสิ่งแวดล๎อมและสภาพแวดล๎อมที่เอื้อตํอสุขภาพ ข. บุคคลที่มีความจําเพาะในเรื่องสุขภาพต๎องได๎รับการสร๎างเสริมและคุ๎มครองอยํางสอดคล๎องและ เหมาะสม ค. ห๎ามผู๎ใดเปิดเผยข๎อมูลสุขภาพความลับสํวนบุคคล เว๎นแตํได๎รับการยกเว๎น ง. ไมํมีข๎อผิด 3. ข้อใดไม่ใช่แนวคิดส าคัญของ พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ 2550 ก. เน๎นหลักสร๎างนําซํอมสุขภาพ ข. การมีสํวนรํวมของประชาชนทุกระดับในระบบสุขภาพ ค. รับรองสิทธิประชาชนให๎ได๎รับการคุ๎มครองดูแลสุขภาพอยํางทั่วถึงและเทําเทียม ง. ประชาชนและรัฐบาลมีหน๎าที่ในการดูแลสุขภาพของประชาชนอยํางเทําเทียม 4. ข้อใดผิดเกี่ยวกับพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 ก. เป็นกฎหมายแมํบทของการดําเนินงานสาธารณสุข ข. ผู๎ปฏิบัติงานสาธารณสุขระดับสํวนกลางจําเป็นต๎องศึกษาและมีความรู๎เบื้องต๎น ค. เป็นกฎหมายสําหรับการปฏิบัติงานสาธารณสุขโดยเฉพาะในชุมชน ง. ท๎องถิ่นสามารถกําหนดพื้นที่บังคับกฎหมายและออกกฎเกณฑ๑ข๎อกําหนดตํางๆ 5. ข้อใดผิดเกี่ยวกับพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 ก. คุ๎มครองประชาชนด๎านสุขลักษณะและอนามัยสิ่งแวดล๎อม ข. ให๎อํานาจเจ๎าพนักงานสาธารณสุขตรวจตรา แนะนํา เป็นที่ปรึกษาด๎านวิชาการแกํพนักงาน เจ๎าหน๎าที่ ค. ให๎สิทธิแกํประชาชนยื่นอุทธรณ๑ได๎ ง. นักวิชาการสาธารณสุขออกข๎อกําหนดของท๎องถิ่นและบังคับใช๎ 6. ข้อใดผิดเกี่ยวกับพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ก. หมวดที่ 3 การกําจัดสิ่งปฏิกูลและมูลฝอย ข. หมวดที่ 4 สุขลักษณะของอาคาร ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 11
แนวข้อสอบการสร้างเสริมสุขภาพ 1. เปูาหมายหลักของการสร้างเสริมสุขภาพคืออะไร ก. การรักษาโรค ข. การปูองกันโรค ค. การพักฟื้นหลังเจ็บปุวย ง. ลดคําใช๎จํายด๎านการรักษาพยาบาล 2. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ถือเป็นตัวก าหนดสุขภาพทางสังคม ก. ระดับรายได๎ ข. ระดับการศึกษา ค. การเข๎าถึงการรักษาพยาบาล ง. ความดันโลหิต 3. ค าจ ากัดความของ Health Literacy คืออะไร ก. ความสามารถในการอํานตําราทางการแพทย๑ ข. ความเข๎าใจเกี่ยวกับคําศัพท๑ทางการแพทย๑ ค. ความสามารถในการรับ ประมวลผล และทําความเข๎าใจข๎อมูลด๎านสุขภาพ ง. ความรู๎เกี่ยวกับเทคนิคการปฐมพยาบาล 4. การปูองกันประเภทใดเน้นที่การตรวจพบแต่เนิ่นๆ และการแทรกแซงที่รวดเร็วเพื่อลดความรุนแรงของ โรค ก. การปูองกันเบื้องต๎น ข. การปูองกันทุติยภูมิ ค. การปูองกันตติยภูมิ ง. การปูองกันควอเทอร๑นารี 5. WHO (องค์การอนามัยโลกก าหนดสุขภาพเป็น ก. การไมํมีโรค ข. มีความสมบูรณ๑ทั้งทางรํางกาย จิตใจ และสังคม ค. ไมํมีความพิการ ง. อัตราการตายต่ํา 6. ข้อใดต่อไปนี้เป็นตัวอย่างของปัจจัยเสี่ยงที่ปรับเปลี่ยนได้ส าหรับโรคหัวใจและหลอดเลือด ก. อายุ ข. เพศ ค. ประวัติครอบครัว ง. การไมํออกกําลังกาย ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 12
แนวข้อสอบการส่งเสริมสุขภาพ 1. ข้อใดอธิบายความของ “การส่งเสริมสุขภาพ” ตามองค์การอนามัยโลก (WHO) ได้ใกล้เคียงที่สุด ก. กระบวนการเพิ่มความสามารถของมนุษย๑ให๎เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอันจะนําไปสูํสุขภาวะ ข. กระบวนการเพิ่มสมรรถนะให๎ประชาชนมีความสามารถในการควบคุมและพัฒนาสุขภาพตนเอง และครอบครัว ค. กิจกรรมหรือการสนับสนุนให๎เกิดการเปลี่ยนแปลงตัวกําหนดสุขภาพ ไมํเพียงแตํเฉพาะแตํบุคคล แตํยังรวมถึงด๎านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา และการทํางาน ง. กิจกรรมหรือกระบวนการที่สนับสนุนให๎ประชาชนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพและลดปัจจัย เสี่ยงอันจะสํงผลตํอสุขภาพของตนเอง ครอบครัว สังคม และเศรษฐกิจ 2. ข้อใดไม่จัดเป็น “งานส่งเสริมสุขภาพ” ก. งานโภชนาการและงานสุขศึกษา ข. งานวางแผนครอบครัว ค. งานอนามัยแมํและเด็ก ง. การสร๎างเสริมภูมิคุ๎มกันโรค 3. ข้อใดผิดเกี่ยวกับการส่งเสริมสุขภาพ ก. ให๎ความสําคัญกับประชาชนทุกกลุํมใกล๎เคียงกัน ข. กิจกรรมสํวนใหญํมุํงเน๎นให๎ประชาชนมีความรู๎เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ ค. งานวางแผนครอบครัวเป็นกิจกรรมสํงเสริมสุขภาพ ง. เป็นการบรรเทาผลกระทบที่มีตํอสุขภาพของสาธารณชนและปัจเจกบุคคล 4. ข้อใดไม่ใช่กลยุทธ์ในการส่งเสริมสุขภาพตามกฎบัตรออตาวา (Ottawa Charter) ก. การสร๎างสิ่งแวดล๎อมที่เอื้อตํอสุขภาพ ข. การสร๎างความเข๎มแข็งกับกิจกรรมชุมชนเพื่อสุขภาพ ค. การปรับเปลี่ยนบริการสาธารณสุข ง. การพัฒนาขีดความสามารถในการแก๎ปัญหาสุขภาพของชุมชน 5. ข้อใดไม่ตรงกับกลยุทธ์ การสร้างสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างสุขภาพ ก. Healthy Workplace ข. ตลาดสด นําใช๎ ค. ตําบลจัดการสุขภาพ ง. สร๎างสวนสุขภาพชุมชน 6. กลยุทธ์ในการปรับเปลี่ยนบริการสาธารณสุขในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบลหมายถึงข้อใด ก. ให๎บริการด๎วยความตํอเนื่อง ข. ให๎บริการเชิงรุก ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 13
แนวข้อสอบการเฝูาระวังโรคและควบคุมโรคติดต่อ 1. วัตถุประสงค์หลักของการเฝูาระวังโรคคืออะไร ก. การรักษาผู๎ติดเชื้อ ข. การปูองกันการแพรํกระจายของโรค ค. การทําวิจัย ง. การสร๎างรายได๎ 2. ข้อใดเป็นตัวอย่างของโรคติดต่อ ก. เบาหวาน ข. มะเร็ง ค. ไข๎หวัดใหญํ ง. โรคข๎ออักเสบ 3. หน่วยงานของรัฐใดที่รับผิดชอบในการเฝูาระวังโรคในสหรัฐอเมริกา ก. FDA (องค๑การอาหารและยา) ข. CDC (ศูนย๑ควบคุมและปูองกันโรค) ค. WHO (องค๑การอนามัยโลก) ง. NIH (สถาบันสุขภาพแหํงชาติ) 4. จ านวนผู้ปุวยโรคทั้งหมดในประชากรในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งคืออะไร ก. อุบัติการณ๑ ข. ความชุก ค. การตาย ง. การเจ็บปุวย 5. ข้อใดต่อไปนี้เป็นตัวอย่างของโรคที่มีพาหะน าโรค ก. วัณโรค ข. อหิวาตกโรค ค. มาลาเรีย ง. เบาหวาน 6. ข้อใดคือวิธีการแพร่โรคโดยทั่วไป ก. กระแสจิต ข. จาม ค. มูนวอล๑คกิ้ง ง. ร๎องเพลง 7. การสร้างภูมิคุ้มกันเป็นวิธีปูองกันโรคใดต่อไปนี้อย่างได้ผล ก. ความดันโลหิตสูง ข. โรคกระดูกพรุน ค. โรคหัด ง. อัลไซเมอร๑ ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 14
แนวข้อสอบระบาดวิทยาและการควบคุมโรค 1. โรคใดเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย ก. Giardiasis ข. Amebiasis ค. Trichomoniasis ง. Thyphoid fever 2. ถ้าต้องการเฝูาระวังโรคที่มีอาหารและน้ าเป็นสื่อ (Food and water borne diseases) ที่เกิดจากการ ติดเชื้อแบคทีเรียท่านควรให้ความส าคัญกับโรคใดน้อยที่สุด ก. โรคโบทูลิซึม ข. โรคบิดซิเกลลํา ค. ไข๎ไทฟอยด๑ ง. โรคบาดทะยัก 3. ข้อใดไม่ใช่วัตถุประสงค์หลักของการเฝูาระวังและสอบสวนโรคที่มีอาหารและน้ าเป็นสื่อ (food and water borne diseases) ก. อธิบายลักษณะทางระบาดวิทยาของการเกิดโรค ข. ตรวจสอบเชื้อหรือสารพิษที่เป็นสาเหตุของโรค ค. กําหนดมาตรการควบคุมและปูองกันโรค ง. ไมํมีข๎อใดผิด 4. ข้อใดไม่จ าเป็นส าหรับการควบคุมโรคที่มีอาหารและน้ าเป็นสื่อ ก. ผู๎ปุวย : จัดการด๎านสุขอนามัยอยํางดี ข. ผู๎สัมผัสใกล๎ชิด : ควรกักกันผู๎สัมผัสใกล๎ชิด เพื่อปูองการปนเปื้อนอุจจาระผู๎ปุวย ค. พาหะ : ควรหลีกเลี่ยงการเตรียมหรือประกอบอาหาร ง. สิ่งแวดล๎อม : ปรับปรุงสุขาภิบาลสิ่งแวดล๎อม 5. ข้อใดผิดเกี่ยวกับการติดเชื้อไวรัสซิกา (Zika) ก. เกิดจากเชื้อไวรัส พาหะนําโรคเป็นยุงชนิดเดียวกันกับที่นําโรคปวดข๎อยุงลาย (Chikungunya) ข. อาการที่พบบํอยได๎แกํ มีไข๎ ออกผื่น ตาแดง ปวดข๎อ ปวดหลัง ค. อาจทําให๎เกิด macrocephaly (ภาวะศรีษะใหญํแตํกําเนิด) ในเด็กทารกที่หญิงตั้งครรภ๑ติดเชื้อนี้ ง. ใช๎วิธีการควบคุมโรคคล๎ายคลึงกับการติดเชื้อเดงกี่ 6. ใครที่ไม่ได้อยู่ในกลุ่มเปูาหมายที่ต้องฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ตามที่กระทรวงสาธารณสุขก าหนด ก. ผู๎สูงอายุที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป ข. เด็ก 6 ขวบ ที่เป็นโรคหอบหืด ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 15
แนวข้อสอบการคุ้มครองผู้บริโภค 1. ข้อใดไม่ใช่สิทธิด้านสุขภาพของประชาชนตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 ก. สิทธิเสมอกันในการรับบริการทางสาธารณสุข การปูองกันและขจัดโรคติดตํออันตรายจากรัฐที่ เหมาะสม ได๎มาตรฐาน ทั่วถึง มีประสิทธิภาพ โดยไมํต๎องเสียคําใช๎จํายและทันตํอเหตุการณ๑ ข. สิทธิในการอยูํรอดและได๎รับการพัฒนาด๎านรํางกาย จิตใจ และสติปัญญาของเด็กและเยาวชน ตาม สุขภาพในสภาพแวดล๎อมที่เหมาะสม ค. สิทธิในการเข๎าถึง และใช๎ประโยชน๑จากสวัสดิการ สิ่งอํานวยความสะดวกอันเป็นสาธารณะอยําง สมศักดิ์ศรี ง. สิทธิในการเลือกรับบริการที่เหมาะสม รวมถึงการตัดสินใจวําจะรับหรือไมํรับบริการที่รัฐจัดให๎ 2. ข้อใดไม่ใช่สิทธิของผู้ปุวย 10 ข้อ ก. ผู๎ปุวยมีสิทธิที่จะได๎รับทราบข๎อมูลอยํางเพียงพอ และเข๎าใจชัดเจน จากผู๎ประกอบวิชาชีพเพื่อให๎ ผู๎ปุวยสามารถเลือกตัดสินใจในการยินยอมหรือไมํยินยอมให๎ผู๎ประกอบวิชาชีพปฏิบัติตํอตน เว๎นแตํ เป็นการชํวยเหลือรีบดํวนหรือจําเป็น ข. ผู๎ปุวยมีสิทธิที่จะได๎รับทราบข๎อมูลอยํางครบถ๎วนในการตัดสินใจเข๎ารํวมหรือถอนตัวจากการเป็นผู๎ ถูกทดลองในการทําวิจัยของผู๎ประกอบการวิชาชีพ ค. ผู๎ปุวยมีสิทธิที่จะได๎รับทราบข๎อมูลเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลเฉพาะของตนที่ปรากฏในเวชระเบียน เมื่อร๎องขอ ทั้งนี้ ข๎อมูลดังกลําวต๎องไมํเป็นการละเมิดสิทธิสํวนตัวของบุคคลอื่น ง. ผู๎ปุวยที่เป็นเด็กอายุยังไมํเกินสิบห๎าปีบริบูรณ๑ หรือผู๎ปุวยที่บกพรํองทางกายหรือจิตซึ่งไมํสามารถใช๎ สิทธิด๎วยตอนเองได๎ ให๎บิดา มารดา คูํสมรส บุตร หรือผู๎แทนโดยชอบธรรม เป็นผู๎ใช๎สิทธิแทน บุคคลดังกลําวได๎ 3. ข้อใดไม่ใช่สิทธิของผู้บริโภคตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค ก. สิทธิที่จะได๎รับขําวสารรวมทั้งคําพรรณนาคุณภาพที่ถูกต๎อง และเพียงพอเกี่ยวกับสินค๎าหรือบริการ ข. สิทธิที่จะได๎บริโภคผลิตภัณฑ๑ที่มีราคาเหมาะสม ค. สิทธิที่จะได๎รับความปลอดภัยจากการใช๎สินค๎าหรือบริการ ง. สิทธิที่จะได๎รับการพิจารณาและชดเชยความเสียหาย 4. ข้อใดหมายถึงผลิตภัณฑ์สุขภาพ ก. เครื่องสําอาง ข. เครื่องมือแพทย๑ ค. วัตถุเสพติด ง. ถูกทุกข๎อ ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 16
แนวข้อสอบอนามัยชุมชน 1.ข้อใดไม่ใช่กลวิธีหลักในการด าเนินงานของสาธารณสุขมูลฐาน ก. การมีสํวนรํวมของชุมชน ข. การใช๎เทคโนโลยีที่เหมาะสม ค. การปรับระบบบริการพื้นฐานของรัฐเพื่อรองรับสาธารณสุขมูลฐาน ง. การสร๎างนวัตกรรมที่แปลกใหมํ 2. ข้อใดไม่ใช่เครื่องมือ 7 ชิ้นในการศึกษาชุมชน ก. การทําแผนที่เดินดิน โครงสร๎างองค๑กรชุมชน ข. ระบบสุขภาพชุมชน ค. ปฏิทินชุมชน ง. ประวัติศาสตร๑ของชุมชน 3. เครื่องมือ 7 ชิ้นน ามาใช้ในขั้นตอนใดของการวินิจฉัยของชุมชน ก. การเตรียมชุมชน ข. การประเมินภาวะอนามัยชุมชน ค. การดําเนินงาน ง. การประเมินผล 4. ข้อใดหมายถึงการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ ก. การสังเกต ข. การใช๎แบบสัมภาษณ๑ ค. การสัมภาษณ๑เชิงลึก ง. Focus Group 5. ความคิดที่ผิดพลาดในการมองชุมชนตาม “มิจฉาทิฐิ 4” ดังต่อไปนี้ยกเว้นข้อใด ก. มองชุมชนทุกชุมชนวําแตกตํางกัน ข. มองชุมชนวําเป็นภาชนะวํางเปลํา ค. มองชุมชนเสมือนวํามีองค๑กรเดียว ง. มองชุมชนวํามีปัญหาเชื่อมโยงกัน 6. ข้อใดไม่ใช่วัตถุประสงค์หลักของการวินิจฉัยชุมชน ก. เพื่อวัดสภาวะสุขภาพของประชาชนในชุมชน ข. เพื่อวิเคราะห๑ปัญหาสุขภาพที่สําคัญของประชาชน ค. เพื่อวิเคราะห๑ความต๎องการบริการสุขภาพของประชาชน ง. ไมํมีข๎อใดผิด ตัวอย่าง แนวข้อสอบนักวิชาการสาธารณสุข กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น 17