แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา วัฒนธรรม รายวิชา สังคมศึกษา รหัสวิชา ส12101 ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 หน่วยการเรียรู้ที่ 10 “รายได้ รายจ่าย ของครอบครัว” แผนการจัดการเรียนรู้ที่2 เรื่องรายได้และรายจ่ายของครอบครัว เวลา 2 ชั่วโมง จัดท าโดย นางสาวปภาภัสสร์ สิทธิบุ่น ต าแหน่ง ผู้ช่วยครู โรงเรียนเทศบาลบ้านแมด เทศบาลเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น
แผนการจัดการเรียนรู้บูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง รหัสวิชา ส12101 รายวิชา สังคมศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาฯ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 หน่วยการเรียนรู้ที่ 10 ชื่อหน่วย “รายได้ รายจ่าย ของครอบครัว” แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง รายได้และรายจ่ายของครอบครัว เวลา 2 ชั่วโมง กลุ่มรายวิชาที่น ามาบูรณาการ 8 กลุ่มสาระ ผู้สอน นางสาวปภาภัสสร์ สิทธิบุ่น ****************************************************************************** มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด (มีภูมิคุ้มกัน, ความรู้, คุณธรรม ,สังคม, วัฒนธรรม) มาตรฐาน ส 3.1 ตัวชี้วัด ป.2/2 บอกที่มาของรายได้และรายจ่ายของตนเองและ ครอบครัว สาระส าคัญ รายได้เป็นผลตอบแทนที่ได้จากการท างานที่สามารถน ามาใช้จ่ายเพื่อซื้อสินค้าและบริการ การใช้จ่ายเงินจึงควรค านึงถึงรายได้โดยน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 3 ห่วง 2 เงื่อนไข 4 มิติ มา ประยุกต์ใช้ได้เหมาะสม จุดประสงค์การเรียนรู้(ความรู้ ,ความคิด,กระบวนการคุณธรรมจริยธรรมและค่านิยม) (มีภูมิคุ้มกัน , ความรู้ ) 1. อธิบายรายได้และรายจ่ายในภาพรวมของตนเอง (K) 2. วิเคราะห์ที่มาของรายได้และรายจ่ายของตนเอง (P) 3. ตระหนักถึงการใช้จ่ายที่เหมาะสมกับรายได้ของตนเองและครอบครัว (A) สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน (มีภูมิคุ้มกัน, ความรู้, คุณธรรม ,สังคม, วัฒนธรรม) 1 .ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต คุณลักษณะอันพึงประสงค์(มีภูมิคุ้มกัน, ความรู้, คุณธรรม ,สังคม, วัฒนธรรม) 1. มีวินัยในการเรียน 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. อยู่อย่างพอเพียง ใช้วัสดุ สื่อการเรียนรู้อย่างคุ้มค่า 4. มีจิตสาธารณะช่วยเหลือเพื่อนในห้องเรียน สาระการเรียนรู้ ที่มาของรายได้และรายจ่ายของตนเอง
ชิ้นงาน / ภาระงาน 1. เข้าร่วมกิจกรรม 2. ใบงานจ าแนกรายรับรายจ่ายของครอบครัววิเคราะห์ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง กระบวนการจัดการเรียนรู้ ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน 1.ครูให้นักเรียนผลัดกันเล่าเกี่ยวกับรายรับและรายจ่ายของตนเองและครอบครัวซึ่ง จะมีความแตกต่างกัน 2.ครูอธิบายเชื่อมโยงให้นักเรียนเห็นว่า รายรับและรายจ่ายของแต่ละครอบครัวจะ ไม่เท่ากัน ซึ่งขึ้นอยู่กับลักษณะในการประกอบอาชีพและความสามารถในการประกอบอาชีพ ของสมาชิกในแต่ละครอบครัว ขั้นนสอน 1.ครูให้นักเรียนรวมกลุ่มกันศึกษาความรู้เรื่อง รายรับและรายจ่ายของครอบครัว และตนเอง จากหนังสือเรียน 2.สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มอภิปรายร่วมกันเกี่ยวกับสาระส าคัญที่ได้จากการศึกษา รายรับ-รายจ่ายของครอบครัวรายรับและ รายจ่ายของตนเอง 3.นักเรียนแต่ละกลุ่มแสดงความคิดเห็นในเรื่องวิธีการท ารายรับ-รายจ่ายตนเองให้ สมดุลกัน 4. ครูน าแบบการจดบันทึกบัญชี รายรับ – รายจ่ายของตนเองมาให้นักเรียนดู 5. นักเรียนจดบันทึกบัญชี รายรับ – รายจ่ายของตนเองในวันนี้ 6. นักเรียนเลือกตัวแทนกลุ่มน าเสนอผลงานขั้นสรุป ขั้นสรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปรายรับและรายจ่าย บอกผลดีของการออมและการน าเงิน ที่ออมมาใช้ให้เกิดประโยชน์ในใบงาน เรื่องประโยชน์ของการออม สื่อการเรียนรู้และแหล่งเรียนรู้ 1. ห้องสมุด 2. วิดีโอ การวัดและประเมินผล 1. สังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกิจกรรม 2. การตรวจผลงาน (การวาดภาพ)
ผู้สอนน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ หลักพอเพียง ประเด็น พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน เนื้อหา ก าหนดเนื้อหาได้สอดคล้องกับ มาตรฐาน ตัวชี้วัด ละเหมาะสม กับเวลา วัย ความสามารถของ นักเรียน เพื่อให้ผู้เรียนได้เรียนรู้วตรงตาม มาตรฐานและตัวชี้วัดครบถ้วน ตามกระบวนการ -ล าดับเนื้อหาจากง่ายไปหายาก เพื่อให้ ผู้เรียนอยากเรียนรู้ -เตรียมเนื้อหาในการเรียนรู้ให้ ครอบคลุมตามมาตรฐานและตัวชี้วัด เวลา ก าหนดเวลาได้เหมาะสมกับ เนื้อหา และกิจกรรมการเรียนรู้ -เพื่อให้จัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ ครบถ้วนตามที่ก าหนด -ส่งเสริมให้นักเรียนท ากิจกรรม อย่างมีประสิทธิภาพ -มีการจัดสรรเวลาเพิ่มส าหรับนักเรียน ที่ไม่สามารถปฏิบัติกิจกรรมได้ตาม ขั้นตอน วิธีการจัด กิจกรรม -ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ได้ เหมาะสมส าหรับการน าพา ผู้เรียนไปสู่เป้าหมายและ เหมาะสมกับสภาพผู้เรียน เพื่อให้ผู้เรียนมีคุณภาพตาม มาตรฐานและตัวชี้วัด -ตัดทอนกิจกรรมในกรณีที่ใช้เวลานาน เกินไปและนักเรียนเบื่อหน่าย แหล่งเรียนรู้ -การเลือกใช้แหล่งเรียนรู้ เหมาะสมกับเนื้อหากิจกรรม และความสนใจของผู้เรียน -ส่งเสริมการใช้แหล่งเรียนรู้ใน โรงเรียน -เสริมสร้างให้นักเรียนเข้าใจใน บทเรียนได้ง่ายขึ้น เตรียมพื้นที่ล่วงหน้า สื่อ / อุปกรณ์ -เลือกสื่อ ที่เหมาะสมกับ เป้าหมาย เนื้อหา กิจกรรม และ ความสนใจของนักเรียน -ครูเตรียมสื่อให้เพียงพอกับ จ านวนนักเรียน -เพื่อกระตุ้นความสนใจของ นักเรียน -เสริมสร้างให้นักเรียนเข้าใจใน บทเรียนได้ง่ายขึ้น -เตรียมสื่อ อุปกรณ์ส ารอง -การศึกษาลักษณะของผู้เรียนก่อนจะ ช่วยให้ครูเตรียมสื่อ อุปกรณ์ได้ เหมาะสมกับนักเรียน -ลดภาระการอธิบายของครู การประเมินผล -ออกแบบวิธีการวัดประเมินผล ให้ตรงตามมาตรฐานและตัวชี้วัด กิจกรรมเนื้อหาวัยของผู้เรียน -เพื่อ ประเมินผู้เรียนให้ได้รู้ผล ตรงกับสิ่งที่ต้องการวัดและ เป้าหมายที่ต้องการรู้ -ศึกษา และสร้างเครื่องมือวัดผลให้ตรง ตามตัวชี้วัดและผ่านการตรวจสอบ คุณภาพ -ชี้แจงวิธีการใช้เครื่องมือให้ชัดเจน เงื่อนไขความรู้ - ครูมีความรู้เกี่ยวกับมาตรฐาน ตัวชี้วัด เทคนิคการสอน จิตวิทยาการเรียนรู้ การวัดและการประเมิน หลัก ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ค าศัพท์ ค าทักทาย การแนะน าตนเอง และการใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสาร เงื่อนไขคุณธรรม รักและเมตตาต่อศิษย์ อดทน รับผิดชอบ ตรงต่อเวลา มีความยุติธรรม
ผลที่เกิดกับผู้เรียนสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จากการกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ผู้เรียนได้เรียนรู้หลักคิดและฝึกปฏิบัติ ตามหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข ดังนี้ หลักพอเพียง พอประมาณ มีเหตุผล ภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว รู้ตนเองมีรายได้มากน้อย เพียงใด และมีรายจ่ายที่ จ าเป็นเพียงใด การใช้เงินให้พอเพียงกับ ฐานะ ความเป็นอยู่ของ ตนเองและ ตามความ จ าเป็นท าให้ชีวิตมี ความสุข การใช้จ่ายเงินให้เหมาะสมกับ ความเป็นอยู่ของตนไม่ ก่อให้เกิด หนี้และอาจจะมี เงินออมไว้ใช้ เมื่อยามจ าเป็น เงื่อนไขความรู้ รอบคอบในการใช้จ่าย เงื่อนไขคุณธรรม ประหยัด มีความเพียร อดทนในการเก็บออม มีสติปัญญาในการใช้จ่าย 2. ผลลัพธ์ (KPA) 4 มิติ ผู้เรียนได้เรียนรู้การใช้ชีวิตที่สมดุลและพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงใน 4 มิติ ตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง ดังนี้ ด้าน องค์ประกอบ สมดุลและพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงในด้านต่าง ๆ ดังนี้ วัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ความรู้ (K) น าเสนอผลงานกลุ่ม ด้วยวิธีการต่าง ๆ กระบวนการท างาน กลุ่มและการน าเสนอ มีความรอบรู้ในการ เลือกใช้ สื่อใบงาน ใบความรู้ แหล่งเรียนรู้ การใช้ภาษาในการ สื่อสารให้ถูกต้องตาม วัฒนธรรมของเจ้าของ ภาษา ทักษะ (P) ระมัดระวังในการใช้ สิ่งของต่างๆ เช่น ใบ งาน ใบความรู้ เกิดทักษะในการ สื่อสาร ท างานร่วมกับ ผู้อื่นได้อย่างมี ความสุข ใช้วัสดุอุปกรณ์อย่าง หลากหลาย คุ้มค่าและ ถูกวิธี ยอมรับฟังความคิดเห็น ของผู้อื่น ค่านิยม (A) เห็นคุณค่าของภาษาที่ ใช้ ตระหนักถึงความ รับผิดชอบต่อหน้าที่ การท างาน ยอมรับฟัง ความ คิดเห็นซึ่งกันและกัน การใช้ภาษาในการ แนะน า ทักทายอย่าง เหมาะสมกับสถานการณ์ ต่าง ๆ การช่วยเหลือซึ่งกันและ กันภายในห้องเรียน
ความคิดเห็นของฝ่ายวิชาการ ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ..................................................................หัวหน้าวิชาการ. (นางธีรารัตน์ โพธิราช) ความคิดเห็นของผู้บริหาร ....................................................................................................................... ....................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ลงชื่อ................................................................... (นางณัฎฐาดารุณี ศรีเคน) ผู้อ านวยการสถานศึกษาโรงเรียนเทศบาลบ้านแมด บันทึกผลหลังสอน ครั้งที่..................วันที่............................................................................................................................ หน่วยการเรียนรู้ที่...............เรื่อง............................................................................................................ 1. ผลหลังสอน ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................ 2. ปัญหาการสอน .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................ 3. วิธีการแก้ปัญหา ผลลัพธ์ .................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ..................................................................................... .................................................................................... .................................................................................... ลงชื่อ................................................................... (นางสาวปภาภัสสร์ สิทธิบุ่น) ครูผู้สอน
ภาคผนวก
แบบประเมินชิ้นงาน เรื่อง ที่มาของรายได้และรายจ่ายของตนเองและครอบครัว รายการการประเมิน ระดบัคุณภาพ 4 3 2 1 การบอกที่มาของ รายไดแ้ละรายจ่าย ของตนเองและ ครอบครัว บอกที่มาของรายได้ และรายจ่ายของตนเอง และครอบครัวได้ตรง ตามข้อมูลที่ถูกต้อง มีการเชื่อมโยงให้เห็น เป็ นภาพรวม แสดงให้เห็นถึง ความสัมพันธ์ กบัตนเองและผอู้ื่น บอกที่มาของรายได้ และรายจ่ายของตนเอง และครอบครัวได้ตรง ตามข้อมูล มีการจ าแนก ข้อมูล อธิบายให้เห็น ถึงความสัมพันธ์ กบัตนเองอยา่ง เป็ นเหตุเป็ นผล บอกที่มาของรายได้ และรายจ่ายของตนเอง และครอบครัวได้ตรง ตามข้อมูล มีการเขียน ขยายความยกตวัอยา่ง เพิ่มเติมใหเ้ขา้ใจง่าย บอกที่มาของรายได้ และรายจ่ายของตนเอง และครอบครัวได้ แต่ยงัไม่ตรงตามขอ้มูล และไม่มีการเขียน อธิบายเพิ่มเติม
แบบสอบถามการถอดบทเรียนตามหลักปรัชญชาของเศรษฐกิจพอเพียง เรื่อง ................................................................ รหัสวิชา ........................ ภาคเรียนที่…....ปีการศึกษา………… ชั้น.............. โรงเรียน .................................. ที่ ชื่อ – สกุล ขั้นตอน/คะแนน รวม ระดับ คุณภาพ ความรู้ คุณธรรม พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน วัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม 3 3 3 3 3 3 3 3 3 27 เกณฑ์การให้คะแนน คะแนน 3 คะแนน หมายถึงตอบค าถามได้ตรงประเด็น คะแนน 2 คะแนน หมายถึงตอบค าถามได้ตรงประเด็นเป็นส่วนใหญ่ คะแนน 1 คะแนน หมายถึงตอบค าถามได้ตรงประเด็นเป็นส่วนน้อย เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ระดับคุณภาพ 3 หมายถึง ดี ได้คะแนน 19-27 คะแนน ระดับคุณภาพ 2 หมายถึง ปานกลาง ได้คะแนน 10-18 คะแนน ระดับคุณภาพ 1 หมายถึง ปรับปรุง ได้คะแนน 1-9 คะแนน เกณฑ์การผ่านต้องได้ระดับคุณภาพ 2 ขึ้นไป ลงชื่อ ......................................... (นางสาวปภาภัสสร์ สิทธิบุ่น) ครูผู้สอน / ผู้ประเมิน
แบบสังเกตพฤติกรรม ค าชี้แจง ระดับคุณภาพ 1 หมายถึง พอใช้ 2 หมายถึง ดี 3 หมายถึง ดีมาก เลขที่ ความสนใจ การแสดงออก การมี ส่วนร่วม ความคิดริเริ่ม สร้างสรรค์ รวม คะแนน ผ่าน ไม่ ผ่าน 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 รวม ร้อยละ นักเรียนได้คะแนน ร้อยละ 80 ขึ้นไป ถือว่าผ่านเกณฑ์การประเมิน
ใบงานที่ 1 รายได้และรายจ่ายของครอบครัว