E-book รายงานว่านหางจระเข้

วา่ นหางจระเข้

ธญั ญา ผาสุขจติ ต์ เลขที่ 21 กลมุ่ 31
สมิชรส สจวาสน์ เลขท่ี 24 กลุ่ม 31

รายงานน้เี ป็นสว่ นหนึ่งของการศกึ ษาวชิ าการค้นคว้าและการเขียนรายงานเชิงวิชาการ
สาขาการจดั การการโรงแรม คณะศิลปศาสตร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2564



วา่ นหางจระเข้

ธญั ญา ผาสขุ จติ ต์ เลขที่ 21 กลมุ่ 31
สมิชรส สจวาสน์ เลขท่ี 24 กลุ่ม 31

รายงานน้เี ป็นสว่ นหนึ่งของการศกึ ษาวชิ าการค้นคว้าและการเขียนรายงานเชิงวิชาการ
สาขาการจดั การการโรงแรม คณะศลิ ปศาสตร์
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยรี าชมงคลธัญบรุ ี
ภาคเรยี นท่ี 1 ปีการศกึ ษา 2564



ก

คำนำ

รายงานฉบับนี้จัดทำขึน้ เพื่อปฏิบัติการเขียนรายงานการค้นคว้าที่ถูกต้องอย่างเป็นระบบ อัน
เปน็ สว่ นหน่ึงของการศึกษารายวิชา 01-210-017 การคน้ คว้าและการเขยี นรายงานเชิงวชิ าการ ซึ่งจะ
นำไปใช้ในการทำรายงานคน้ คว้าสำหรับรายวิชาอืน่ ได้อีกตอ่ ไป การที่ผู้จัดทำเลอื กทำเรือ่ ง “ว่านหาง
จระเข้” เนื่องด้วยในปัจจุบันว่านหางจระเข้ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั้งด้านสุขภาพและความงาม
ดงั น้ัน จงึ มคี วามจำเป็นอยา่ งมากท่ีจะตอ้ งนำเสนอความร้คู วามเข้าใจทถ่ี ูกต้องเกี่ยวกบั ว่านหางจระเข้

รายงานเล่มนี้กล่าวถึงเนื้อหาเกี่ยวกับความหมาย ลักษณะ ประโยชน์ของว่านหางจระเข้
วัตถุประสงค์ของว่านหางจระเข้ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการรับรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับว่านหางจระเข้
และรู้คุณค่าของว่านหางจระเข้เพื่อนำมาปรับใช้หรือใช้ประโยชน์ ได้อย่างถูกต้องเกี่ยวกับว่านหาง
จระเข้

ขอขอบคุณผู้ช่วยศาตราจารย์ ดร. พนิดา สมประจบ ที่กรุณาให้ความรู้และคำแนะนำโดย
ตลอด และขอขอบคุณบรรณารักษ์และเจ้าที่ของสำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนสนเทศ และ
ห้องสมดุ คณะศลิ ปศาตร์ ทใ่ี หค้ วามสะดวกในการค้นหาข้อมูล รวมไปถึงท่านเจา้ ของหนังสือ บทความ
ที่ผู้เขยี นใช้อ้างอิงทุกทา่ น หามขี อ้ บกพรอ่ งประการใด ผเู้ ขียนข้อน้อมรบั ไวเ้ พอ่ื ปรบั ปรงุ ตอ่ ไป

ธัญญา ผาสุขจติ ต์
สมชิ รส สจวาสน์
18 ตุลาคม 2564



ข

สารบญั

หน้า
คำนำ............................................................................................................................. .................. ก
สารบญั ภาพประกอบ...................................................................................................................... ง
สารบัญตาราง.................................................................................................................. ............... จ
บทที่
1 บทนำ............................................................................................................................. ........ 1

1.1 ความหมายของวา่ นางจระเข้........................................................................................ 1
1.2 ถ่ินกำเนิดขิงว่านหางจระเข้.......................................................................................... 4
1.3 ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์............................................................................................ 5
1.4 ประโยชนข์ องว่านหางจะเข้.......................................................................................... 7
2 สายพันธข์ องา่ นหางจระเข้ ..................................................................................................... 11
2.1 Aloe Barbadeensis Miller...................................................................................... 11
2.2 Aloe Crosby’s Prolific........................................................................................... 12
2.3 Aloe Cameronii....................................................................................................... 13
2.4 Aloe Arborescens................................................................................................... 14
2.5 Aloe Aritata.............................................................................................................. 15
3 การปลกุ ว่านหางจระเข้......................................................................................................... 16
3.1 การเตรยี มดนิ .............................................................................................................. 16
3.2 การเลอื กกระถางปลูก................................................................................................. 17
3.3 การเลือกพ้นื ที่ปลูก...................................................................................................... 17
3.4 การปลุกลงในแปลงปลกู ............................................................................................. 18
3.5 การปลูกจากตน้ ทขี่ ายจากร้านขายต้นไม้..................................................................... 18
3.6 การปลุกจากหน่อ.......................................................................................................... 18
3.7 การปลูกด้วยใบ............................................................................................................. 18
4 สรรพคุณทางยา...................................................................................................................... 25
4.1 เป็นยาถา่ ย ................................................................................................................. 25
4.2 แกก้ ระเพาะ ลำไส้อกั เสบ............................................................................................. 25
4.3 แกอ้ าการปวดตามขอ้ ................................................................................................... 25
4.4 ปอ้ งกนั โรคเบาหวาน.................................................................................................... 26



ค

สารบัญ(ตอ่ )

บทท่ี หน้า
4.5 ป้องกันอาการเมารถเมาเรือ......................................................................................... 26
4.6 แกป้ วดศรี ษะ............................................................................................................... 26
4.7 รกั ษาฝแี ละโรคริดสีดวงทวาร...................................................................................... 26
4.8 รกั ษาแผลไฟไหมแ้ ละน้ำร้อนลวก................................................................................ 26
4.9 สมานแผลจากของมีคมและแผลถลอก....................................................................... 26

5 สรุป............................................................................................................................. ........ 29
บรรณานุกรม............................................................................................................................... 31



ง

สารบญั ภาพประกอบ

ภาพที่ หน้า
1 ว่านหางจระเข้.................................................................................................................... 5
2 ดอกว่านหางจระเข้............................................................................................................. 6
3 ลำตน้ วา่ นหางจระเข้........................................................................................................... 6
4 วา่ นหางจระเข้สายพันธ์ุ Aloe Barbadensis Miller......................................................... 11
5 ว่านหางจระเขส้ ายพนั ธ์ุ Aloe Crosby’s Prolific............................................................. 12
6 วา่ นหางจระเขส้ ายพันธ์ุ Aloe Crosby’s Prolific............................................................. 12
7 วา่ นหางจระเข้สายพันธ์ุ Aloe Cameronii หรือ Red Aloe............................................. 13
8 ว่านหางจระเข้สายพันธ์ุ Aloe Cameronii หรือ Red Aloe............................................. 13
9 วา่ นหางจระเข้สายพันธุ์ Aloe Arborescens หรอื Candelabra Aloe........................... 14
10 วา่ นหางจระเข้สายพันธุ์ Aloe Arborescens หรือ Candelabra Aloe.......................... 14
11 ว่านหางจระเข้สายพันธ์ุ Aloe Aristata............................................................................ 15
12 ว่านหางจระเขส้ ายพันธุ์ Aloe Aristata............................................................................. 15
13 การเตรียมดิน..................................................................................................................... 16
14 การเลือกกระถางปลูก........................................................................................................ 17
15 การเลือกพน้ื ทปี่ ลูก............................................................................................................ 17
16 การเตรยี มใบปลกุ .............................................................................................................. 18
17 การตัดใบ........................................................................................................................... 19
18 พักใบที่ตัดไว้...................................................................................................................... 19
19 การเลือกใช้กระถาง........................................................................................................... 19
20 การตักดนิ .......................................................................................................................... 20
21 การปักใบ........................................................................................................................... 20
22 การเลือกพื้นทวี่ าง.............................................................................................................. 21
23 ขนั้ ตอนการและดูแลรกั ษา................................................................................................ 24



จ

สารบญั ตาราง

ตารางท่ี หน้า

1 การให้พลงั งานของว่านหางจระเข้.......................................................................................... 2



บทที่ 1
บทนำ

ปัจจุบันมีสมุนไพรในประเทศไทยมากกว่า 1,000 ชนิดกระจายอยู่ทั่วประเทศตามพื้นที่และ
สภาพอากาศ กล่าวได้ว่าประเทศไทยเป็นคลังสมุนไพรของโลกท่ีมีวัตถดุ ิบมากมายท่ีสามารถนำไปใช้
เพ่อื วตั ถปุ ระสงค์ตา่ งๆ ได้ สว่ นใหญ่จะแปรรปู เปน็ ผลติ ภณั ฑ์คลา้ ยภมู ิปญั ญาทอ้ งถน่ิ ดา้ นการแพทย์

1.1 ความหมายของวา่ นหางจระเข้

วา่ นหางจระเข้ เปน็ ต้นพืชที่มเี นอ้ื อิ่มอวบ จดั อย่ใู นตระกลู ลเิ ลียม (Lilium) แหล่งกำเนิดด้ังเดิมอยู่
ในคาบสมุทรอาหรับ สายพันธุข์ องว่านหางจระเข้มีมากกว่า 300 สายพันธุ์ ซ่ึงมีทั้งพันธุท์ ี่มีขนาดใหญ่
มากจนไปถึงพันธุ์ที่มีขนาดเล็กกว่า 10 เซนติเมตร ลักษณะพิเศษของว่านหางจระเข้ก็คือ มีใบแหลม
คล้ายกับเข็ม เนอ้ื หนา และเน้อื ในมนี ้ำเมือกเหนยี ว วา่ นหางจระเข้ผลิดอกในชว่ งฤดูหนาว ดอกจะมีสี
แตกตา่ งกัน เชน่ เหลือง ขาว และแดง เปน็ ตน้

คำว่า "อะโล" (Aloe) เป็นภาษากรีกโบราณ หมายถึงว่านหางจระเข้ ซึ่งแผลงมาจากคำว่า "Allal" มี
ความหมายว่า ฝาดหรือขมในภาษายิว ฉะนั้นเมื่อผู้คนได้ยินชือ่ นี้ ก็จะทำให้นึกถึงว่านหางจระเข้ ว่าน
หางจระเข้เดิมเปน็ พืชทีข่ ึน้ ในเขตร้อนต่อมาได้ถูกนำไปแพร่พันธ์ุในยุโรปและเอเชยี โดยปลูกเพื่อใชใ้ น
การเกษตรและการแพทย์ รวมถงึ สำหรับการตกแตง่ และปลูกเป็นต้นไมก้ ระถาง

รูปแบบขนาดและวธิ กี ารใช้

• การเลอื กใช้ใบจากต้นว่านหางจระเข้จะต้องมีอายุประมาณ 1 ขึ้นไป และใช้ใบขา้ งล่างสุดที่มี
รปู ลา่ งอ้วน อวบ เปลง่ อนั เปน็ ใช้ได้

• จากการวิจัยวุ้นของว่านหางจระเข้ไม่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อ ถ้าเป็นไปได้ก็ควรที่ปลอกเปลือก
โดยใชเ้ ทคนิคปลอดเชือ้ Aseptic technique เพือ่ เป็นการป้องกนั การติดเช้ือ

• ก่อนที่จะนำยางของว่านหางจระเข้มาใช้ในการรักษาแผลก็ควรจะล้างก่อน เพื่อป้องกันน้ำ
ยางจากเปลอื กมสี ารแอนทราควโิ นนทต่ี ดิ อยู่ เพราะอาจจะทำใหเ้ กิดอาการคันหรือแพไ้ ด้

• เมื่อตัดต้นว่านหางจระเข้มาแล้วควรที่จะใช้โดยทันทีภายใน 6 ชั่วโมงเพราะจะมีคุณค่าทาง
ยาที่ดแี ละจะไดค้ ุณภาพทีส่ ูงสดุ

ขอ้ แนะนำและข้อควรระวงั

• ไมค่ วรใชใ้ นหญงิ ท่ตี ้งั ครรภแ์ ละสตรีที่ใหน้ มบุตร

2

• การรับประทานในปริมาณมากทำให้เกิดความผิดปกติท่ีเฉยี บพลันของระบบทางเดินอาหาร
ได้

• ผู้ปว่ ยทเี่ ป็นโรคหวั ใจและหลอดเลอื ดรุนแรงไมค่ วรรบั ประทาน
• ผทู้ ม่ี คี วามดันโลหิตสงู ไม่ควรรบั ประทาน
• การนำวุ้นใสของว่านหางจระเข้มาทาผิวหน้า หรือเส้นผม ต้องล้างน้ำยางสีเหลืองออกให้

หมด เพราะจะเกดิ อาการระคายเคอื งได้หรือถงึ ข้นั อาการแพ้ยา่ งรุนแรงได้
• ผู้ทมี่ ีอาการแพ้หรอื โรคที่ระบุไวด้ ้านบนควรไดร้ ับการปรึกษาแพทย์ก่อนทจี่ ะนำมาใช้
องคป์ ระกอบทางเคมี
• สารไกลโคโปรตีนจากวุ้นใส ชื่อ aloctin เอ,บี และมีฤทธิ์ลดการอักเสบ และสามารถสร้าง
ช่วยเนื้อเยื่อบริเวณที่เป็นแผล และจะสลายได้ง่ายเมื่อถูกความร้อน คือสารกลุ่มของสาร
แอนทราควิโนน เช่น aloin, barbaloin (aloe-emodin), chrysophanic acid ซึ่งออกฤทธ์ิ
เป็นยาระบาย ยาถา่ ย

การศึกษาทางเภสัชวทิ ยา
• จากการนำสารที่ออกฤทธิ์ในว่านหางจระเข้มาทดลองในผู้ป่วยที่มีแผลในกระเพาะอาหาร
จำนวน 12 ราย โดยนำน้ำวนุ้ ว่านหางจระเข้มาเตรยี มให้อยู่ในรปู แบบ emulsion จากน้ัน
ให้ผู้ปว่ ยรับประทานคร้งั ละ 2 - 2.5 ออนซ์ (1 fluid ounce เทา่ กับ 30 มลิ ลิลติ ร) ปรากฎ
ว่าผู้ป่วยทุกรายหาย เชื่อว่ามีสารออกฤทธิ์ traumatic acid ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่พบในพืช
ติดอยู่กับวุ้นในใบว่านหางจระเข้ (มิวซิเลจ) โดยที่ออกฤทธิ์ช่วยลดการหลั่งของกรดและ
น้ำย่อยในกระเพาะอาหาร ส่วนสาร manuronic และ glucuronic acid ที่ช่วยป้องกัน
ไม่ให้เกิดแผลในกระเพราะอาหาร

3

• จากการนำขี้ผิ้งที่สกัดมาจากว่านหางจระเข้ ไปทารักษาผู้ที่มีแผลถลอก ปรากฏว่าแผลแห้ง
ตัวได้ดี และไม่ติดเชื้อ จากการทดลองนี้มกี ารนำเอาขี้ผิ้งท่ีสกัดจากว่านหางจระเข้มาใชใ้ น
การรกั ษาสวิ เพราะช่วยในการซ่อมแซมผวิ ได้ดีขึน้

• ได้มีการวิจัยในผู้ป่วย 38 ราย โดยใช้ยางสดของว่านหางจระเข้ ปรากฎว่าได้ผลร้อยละ 95
เม่ือเปรยี บเทยี บกับยาทาแผลปอ้ งกนั การติดเช้อื silver sulfadiazine ท่ีไดผ้ ลเพียงแคร่ ้อย
ละ 83 โดยแผลหายในเวลา 13 ± 2.41 วัน และ 16.15 ± 1.98 วัน ตามลำดับ จาก
รายงานผลการรกั ษาในคนไข้ 27 ราย เปรยี บเทยี บกับ Vaseline พบวา่ หายในเวลา 11.89
วัน และ 18.19 วนั ตามลำดบั

• คุณคา่ ทางโภชนาการของว่านหางจระเข้
• วา่ นหางจระเข้ 100 กรัมใหพ้ ลงั งาน 49 แคลอรี่

สารอาหาร ปรมิ าณสารอาหารที่ได้รบั

เถ้า 0.2 กรมั

เสน้ ใย 0.2 กรมั

น้ำ 88.3 กรมั

ไขมนั 0.6 กรมั

คาร์โบไฮเดรต 10.9 กรมั

แคลเซยี ม 31 มลิ ลกิ รมั

ฟอสฟอรสั 3 มิลลกิ รัม

โซเดยี ม 22 มิลลกิ รัม

โพแทสเซยี ม 12 มลิ ลกิ รัม

สังกะสี 0.1 มลิ ลิกรัม

เหลก็ 0.06 มลิ ลกิ รัม

วิตามนิ เอ 4.6 I.U

วติ ามนิ ซี 4.2 มลิ ลิกรมั

ไธอามีน 0.004 มิลลกิ รัม

ไรโบฟลาวีน 0.002 มลิ ลิกรัม

ไนอาซนี 0.38 ลลกิ รัม

ตารางท่ี 1 การให้พลงั งานของวา่ นหางจระเข้

4

1.2 ถ่นิ กำเนิดของว่านหางจระเข้

วา่ นหางจระเข้น้นั มีถน่ิ กำเนิดแถวบริเวณตอนใตข้ องทวปี แอฟริกา ว่านหางจระเขน้ ้นั มสี าย
พันธท์ุ มี่ ากกวา่ 300 ชนิด ซึ่งมีท้งั พนั ธขุ์ นาดเล็กกว่า 10 ซม. ไปจนถึงขนาดใหญ่ ว่านห่างจระเข้เป็นพืช
ชนิดเดียวกับพลับพลึง หวั หอม ว่านหางจระเข้ยงั เป็นพชื ทีม่ ีอายุนานหลายปีและสามารถปลกู เปน็ ไม้
ประดับหรอื พืชเศรษฐกจิ ก็ได้ วา่ นหางจระเข้เป็นต้นพชื ทม่ี ีเนือ้ อ่ิมอวบ จดั อยู่ในตระกลู ลิเลี่ยม( Lilium
) แหล่งกำเนิดด้งั เดมิ อยใู่ นชานฝัง่ ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและบรเิ วณตอนใต้ของทวีปอาฟริกา พันธ์ุของ
วา่ นหางจระเขม้ ีมากมายกวา่ 300 ชนดิ ซ่งึ มีท้งั พันธทุ์ ี่มขี นาดใหญ่มากจนไปถงึ พันธุ์ท่ีมีขนาดเล็กกวา่
10เซนตเิ มตร

ลกั ษณะพิเศษของว่านหางจระเข้ก็คือ มใี บแหลมคลา้ ยกบั เขม็ เน้ือหนา และเนื้อในมีน้ำเมือก
เหนยี วว่านหางจระเขผ้ ลิดอกในชว่ งฤดหู นาวดอกจะมสี ตี ่างๆกัน เชน่ เหลือง ขาว และแดง
เปน็ ต้นทัง้ นขี้ นึ้ อยู่กบั สายพันธ์ุ

คำวา่ " อะโล" ( Aloe ) เป็นภาษากรีซโบราณ หมายถงึ ว่านหางจระเข้ ซึ่งแผลงมาจากคำว่า
"Allal"มคี วามหมายว่าฝาดหรือขม ในภาษายวิ ฉะน้นั เม่ือผู้คนได้ยินชื่อนี้ กจ็ ะทำให้นกึ ถึงวา่ นหาง
จระเข้ว่านหางจระเข้เดิมเป็นพชื ทีข่ ึ้นในเขตรอ้ น ต่อมาไดถ้ ูกนำไปแพร่พันธ์ุในยโุ รปและเอเชีย
และทุกวันนท้ี ั่วโลกกำลังเกิดกระแสนิยมวา่ นหางจระเขก้ นั เปน็ การใหญ่

นับเป็นหลายศตวรรษที่หลายประเทศรู้จักใชว้ ่านหางจระเข้รกั ษาโรคตา่ งๆมากมาย
เนื่องจากมคี ุณวิเศษในการรกั ษาแผลไฟลวก รักษาแผลทว่ั ไปและระงับความเจบ็ ปวดรวมทงั้ รักษาโรค
เร้ือนกวางในกรณีของโรคเรื้อนกวางน้ี ถ้าใชส้ ม่ำเสมอจะลดการตกสะเกด็ และอาการคัน รวมท้ังชว่ ย
ให้แผลดดู ขี ึน้ จากเอกสารทางประวัตศิ าสตร์ของอยี ปิ ต์ โรมัน กรีก แอลจเี รยี ตนู ีเซยี อาหรับอินเดยี
และจีน มกี ารรายงานใชพ้ ชื นีเ้ ปน็ ทง้ั ยาและเคร่ืองสำอาง แม้แต่พระนางคลโี อพัตรา ก็รักษาความงาม
และความมเี สนห่ ข์ องพระองค์ดว้ ยวุน้ ของว่านหางจระเข้

กอ่ นคริสต์ศักราช 1500 ( หรือ 1000 ปกี อ่ นพุทธศักราช ) มีรายงานของชาวอียปิ ต์ท่ี
ถือว่าเป็นหลักฐานทีเ่ กา่ แก่ทส่ี ุดกลา่ วถงึ สรรพคุณมากมายของวา่ นหางจระเข้ ซ่ึงแสดงใหเ้ ห็นถึงการ
รจู้ ักใชพ้ ชื ชนดิ น้มี าเปน็ เวลาหลายศตวรรษแล้ว ในตำราสมุนไพรที่มชี ื่อของกรกี เม่อื ครสิ ตศ์ ตวรรษที่ 1
รายงานถงึ วิธกี ารใช้ว่านหางจระเขใ้ นการรักษาโรคตา่ งๆอย่างละเอยี ดพิสดาร ต้ังแต่รักษาบาดแผล
โรคนอนไม่หลับ กระเพาะอาหารทำงานไม่ปกติ ท้องผกู รดิ สีดวงทวาร อาการคนั ทผ่ี ิวหนัง
ปวดหัวผมรว่ งโรคเหงอื กและฟัน โรคไต ผิวหนงั พองผิวถกู แดดเผา ผิวด่างดำ ช่วยบำรงุ ผิวหนงั
ระงับอาการปวดและอ่นื ๆ นักประวัตศิ าสตรบ์ นั ทึกไวว้ ่า อรสิ โตเต้ิลไดก้ ราบบังคมทูลให้พระเจา้ อเลก็
ซานเดอร์มหาราชยึดเกาะโซโครโต ซึง่ อยทู่ างฝง่ั ทะเลตะวันออกของแอฟริกา เพื่อเอาว่านหางจระเข้
มาไวใ้ ช้สำหรบั รกั ษาบาดแผลของทหารท่อี อกสู้รบ นอกจากนี้ บนั ทึกสมยั โบราณฉบับอื่นๆก็บรรยาย

5

ถึงการใช้ว่านหางจระเขบ้ ำรุงผวิ ป้องกนั ผวิ จากแดดเผา ถกู ลมเปา่ ถูกไฟลวก และผิวแตกเมื่อถูก
ความเยน็ รกั ษาบาดแผลเลก็ ๆน้อยๆแกแ้ มลงสตั วก์ ัดตอ่ ย แผลถลอก แผลน้ำรอ้ นลวก แผลมีดบาด
ผื่นคัน สิว ผิวหนงั เปน็ ดา่ งดำผิวหนังถูกใบตำแยหรือแพ้สารต่างๆ แผลชอนทะลุ คันคอเนือ่ งจากกนิ
อาหารผิดแผลเรอ้ื รงั ผน่ื ปวดแสบปวดร้อนและโรคผวิ หนังอ่ืนๆ ในคมั ภีรไ์ บเบิล ( จอห์น 19: 39 )มี
บันทึกไวว้ ่า ยาชโลมพระศพพระเยซมู ีส่วนผสมของวา่ นหางจระเข้อยู่ดว้ ย
1.3 ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ว่านหางจระเขเ้ ปน็ พชื ชนิดหนงึ่ ที่พชื อวบน้ำลำตน้ ส้ันหรือไม่มีลำต้นสูง 10- 100 ซม. (24–
39 นิ้ว) กระจายพันธโ์ุ ดยตะเกียง ใบหนาอ้วนมสี เี ขียวถึงเทา-เขียว บางสายพันธ์ุมีจดุ สขี าวบนและล่าง
ของโคนใบ ขอบใบเปน็ หยักและมีฟันเล็กๆสขี าว ออกดอกในฤดรู ้อนบนชอ่ เชิงลด สูงไดถ้ ึง 90 ซm
(35 in)

ภาพท่ี 1 ว่านหางจระเข้ (ทราย บิง, 2555 : ออนไลน)์
ดอก เปน็ ดอกหอ้ ย วงกลีบดอกสีเหลอื งรปู หลอด ยาว 2–3 ซม. (0.8–1.2 นว้ิ ) วา่ นหางจระเข้
ก็เหมือนพืชชนดิ อน่ื ในสกุลทีส่ ร้างอาร์บสั คลู าร์ไมคอร์ไรซา (arbuscular mycorrhiza) ข้นึ ซึ่งเป็นสม
ชีพที่ทำให้พืชดูดซึมสารอาหารและแร่ธาตุในดินได้ดีขึ้น ไม้ล้มลุก อายุหลายปี สูงประมาณ 0.5– 1
เมตร

6

ภาพท่ี 2 ดอกวา่ นหางจระเข้ (sutatip.toy, 2559 : ออนไลน์)
ลำต้นเปน็ ขอ้ ปล้องส้ัน เน้ือออ่ น อวบน้ำ ใบ เป็นใบเด่ียว ออกเรยี งเวยี นรอบต้น ใบหนาและ
รปู ร่างยาว โคนใบใหญ่ ปลายใบแหลม รมิ ใบหยักและมีหนาม ขอบใบเปน็ หนามแหลมห่างกนั แผน่ ใบ
สเี ขยี วใสและมรี อยกระสีขาว ใบจะอุ้มนำ้ ได้ดี ภายในมวี ุ้นและเมอื กใสสีเขยี วอ่อนๆ
ดอก ออกดอกเปน็ ชอ่ กระจายท่ปี ลายยอด กา้ นช่อดอกยาวมากชตู ั้งตรง ดอกเป็นหลอดปลายแยกสี
สม้ แดงอมเหลอื งเล็กน้อย บานจากข้างลา่ งข้ืนข้างบน คล้ายดอกซ่อนกล่ินตูมๆ โคนเชอื่ มตดิ กันเปน็
หลอด ปลายแยกเป็น 6 แฉก เรยี งเป็น 2 ช้ัน รูปแตรผล เป็นผลแหง้ รปู กระสวย (ทราย บงิ , 2555 :
ออนไลน์)

ภาพท่ี 3 ลำต้นวา่ นหางจระเข้ (“ไทยรักเกษตร”, 2559 : ออนไลน์)

7

1.4 ประโยชน์ของวา่ นหางจระเข้
นอกจากคนไทยจะรู้จักสรรพคุณของว่านหางจระเข้เป็นอย่างดี หลายๆ ประเทศก็รู้จัก

นำว่านหางจระเข้มาใช้ในการรักษาโรคต่างๆ มานานหลายศตวรรษ อย่างประเทศจีนก็มี
รายงานการใช้ว่านหางจระเข้ในการทำเป็นยาเช่นกัน

สรรพคุณของวุ้นว่านหางจระเข้ เป็นยาฆ่าเชื้อ ฝาดสมานแผล ห้ามเลือด ใน
ขณะเดียวกันก็เป็นตัวกระตุ้นเซลล์เนื้อเยื่อให้เจริญเติบโต ทำให้แผลหายเร็วขึ้น ประเทศ
สหรัฐอเมริกา รัสเซีย ญี่ปุ่น ออสเตรีย ได้ทดลองพบว่า ว่านหางจระเข้สามารถนำมาใช้รักษา
แผลธรรมดา แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แผลที่เกิดจากการฉายรังสี ลดอาการอักเสบ ฆ่าเชื้อโรค
ป้องกันผิวไหม้เพราะแดด บำรุงผิวหน้า กำจัดฝ้า ยาระบาย แก้ไอ เจ็บคอ รักษามะเร็ง แก้พิษ
แมงกะพรุน ช่วยประสานกระดูก รักษาโรคตับและรักษาสมองผิดปกติ ด้วยสรรพคุณท่ีมากมาย
นี้เอง “ว่านหางจระเข้” จึงถูกขนานนามว่า “สมุนไพรมหัศจรรย์จากธรรมชาติ”

สารโพลียูโรไนด์และโพลีแซคคาไรด์ สารสำคัญที่ช่วยรักษาบาดแผลให้หายเร็วและยังช่วย
ป้องกันไม่ให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายทางบาดแผล ต้องใช้กระบวนการผลิตที่ดี (GMP) เท่านั้น ถึง
จะคงตัวยาเหล่านี้ไว้ได้ ได้ทำการศึกษากับผู้ป่วย บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกจำนวน 13 ราย ท่ี
มีบาดแผลไม่น้อยกว่าร้อยละ 2 เมื่อได้ทาว่านหางจระเข้และตรวจสอบด้วยกล้องจุลทรรศน์
พบว่าแผลหายเร็วกว่าการทายาชนิดอื่น นอกจากนี้ยังมีส่วนทำให้แผลสะอาด และกระตุ้น
เน้ือเย่ือท่ีเสียให้เจริญเติบโตขึ้นใหม่ได้เร็วขึ้น

บาดแผลท่ีเกิดจากไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แบ่งได้เป็น 4 ระดับ ว่านหางจระเข้จะเป็นบาดแผลไหม้
ไม่เกินระดับที่ 2

ระดับที่ 1 ผิวหนังไม่แตก
ระดับที่ 2 มีตุ่มพองและหนังแตก
ระดับที่ 3 ผิวหนังทุกชั้นถูกทำลายและเป็นแผลเปิด
ระดับที่ 4 ผิวหนังมีรอยไหม้ดำ

ว่านหางจระเข้จึงเป็นสมุนไพร มหัศจรรย์ที่ช่วยรักษาบาดแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แผลที่เกิด
จากการฉายรังสีได้ดี นอกจากนี้ยังสามารถใช้ในลักษณะ ของเครื่องสำอางได้ด้วยคือป้องกันผิว
ไหม้เพราะแดดและบำรุงผิว ด้วยวิวัฒนาการทางเทคโนโลยี ทำให้ควบคุมคุณภาพผลิตใน
รูปแบบของเจล มีความเข้มข้นถึง 87.40% เน้ือเจลคงตัวนานและปราศจากการปนเป้ือน
จุลินทรีย์ จึงเหมาะเป็นยาที่ควรมีไว้ประจำบ้าน

8

ประโยชนข์ องว่านหางจระเข้กบั ผวิ พรรณ

1.ใชร้ ักษาแผลไฟไหม้ น้ำรอ้ นลวก

ว่านหางจระเข้ ช่วยบรรเทาอาการปวดแสบปวดรอ้ นจากการถกู น้ำร้อนลวกหรอื ไฟไหม้ไดโ้ ดยให้นำว้นุ

สดภายในใบไปลา้ งยางออกให้สะอาด แลว้ นำไปประคบแผล ซ่งึ ความชุ่มช้ืนของเจลวา่ นหางจระเขจ้ ะ

ช่วยให้อาการดงั กลา่ วทุเลาลง เน่ืองจากเอนไซม์แบรดดไี คเนส (Bradykinase) ในว่านหางจระเข้จะ

ช่วยลดอาการอักเสบ เพมิ่ การไหลเวียนของเลือดไปสบู่ รเิ วณเนื้อเย่ือของแผล อีกท้งั ในว่านหางจระเข้มี

กรดซาลิซลิ กิ ท่ีคอยยับยัง้ แบคทีเรยี และชว่ ยสร้างเซลลผ์ ิวหนงั ใหม่ สว่ นลิกนนิ ในวา่ นหางจระเขจ้ ะ

ช่วยเร่งกระบวนการเยียวยาแผลโดยเพมิ่ การไหลเวียนของออกซเิ จนและสารอาหารในเส้นเลือดของ

ผิวหนงั ไปยงั แผลไดด้ ีขน้ึ

2.รักษาผวิ หนังไหม้ทเี่ กดิ จากแดด

หลายคนคงจะทราบกนั ดอี ยู่แลว้ ว่าแสงแดดเป็นตวั การทำร้ายผวิ ซ่งึ เม่อื ผวิ หนังไดร้ ับความรอ้ นจาก

แสงแดดโดยตรงเป็นเวลานานจะทำให้เกดิ การอกั เสบ ผิวคลำ้ เสยี ได้ ให้นำวนุ้ จากว่านหางจระเข้มา

ลา้ งใหส้ ะอาดแล้วนำมาทาบรเิ วณท่เี กดิ รอยไหม้ ซงึ่ เจลของวา่ นหางจระเขา้ สามารถชว่ ยบรรเทา

อาการอาการแสบไหม้จากแดดได้

3.ชว่ ยลดความมนั บนใบหนา้

เจลวา่ นหางจระเขส้ ามารถช่วยลดความมนั บนใบหน้าลงได้ เพียงนำวนุ้ หางจระเข้ทลี่ ้างสะอาดแล้วมา

ทาบรเิ วณใบหนา้ วันละ 2 คร้ัง ทำต่อเน่ือง 1-2 เดือน กจ็ ะช่วยลดความมันบนใบหนา้ ได้ แถมช่วยให้

ผวิ หน้าเนยี นนุ่มชุม่ ชื้นขนึ้ และรอยแผลเป็นดูจางลงด้วยล่ะ

4.รักษารอยด่างดำบนใบหนา้

ว่านหางจระเขส้ ามารถฟ้นื ฟูผิวท่มี รี อยด่างดำดูใหล้ ดเลอื นลงอย่างเหน็ ได้ชดั เพียงนำวุน้ หางจระเข้ที่

ลา้ งสะอาดแล้วมาทาลงบริเวณที่เกดิ รอยดา่ งดำเป็นประจำอยา่ งต่อเนอื่ ง เพยี งเท่าน้ีก็จะกลบั มามี

ผวิ หน้าทเ่ี นียนใสแลว้

5.ชว่ ยใหผ้ ิวชุ่มชื้น ไมแ่ ห้งกรา้ น

เพียงพอกว้นุ วา่ นหางจระเข้ท่ีลา้ งสะอาดแล้วบนใบหน้าทงิ้ ไวห้ นาๆ ก่อนนอน เพยี งเท่านค้ี ุณกจ็ ะตื่น

มาพร้อมกับใบหนา้ ท่เี นียนนุ่ม ไมแ่ หง้ กรา้ นแถมยงั หา่ งไกลร้วิ รอยก่อนวยั อันควรด้วย หรอื จะทำอีกวิธี

หน่งึ ก็ได้คอื ใช้วุน้ จากใบวา่ นหางจระเขน้ ำมาพอกให้ท่วั บริเวณใบหน้าหรอื บรเิ วณผวิ ท่ตี ้องการ ท้ิงไว้

ประมาณ 15 นาทีแล้วล้างออก วธิ ีน้จี ะชว่ ยทำใหผ้ ิวพรรณชุ่มชื้นสดใสและดเู ต่งตึงข้นึ ได้

6.ว่านหางจระเข้รกั ษาสวิ และปอ้ งกันฝ้าได้

ถา้ ใชว้ ่านหางจระเขเ้ ปน็ ประจำจะช่วยป้องกนั การเกิดฝา้ ไดเ้ ปน็ อยา่ งดีอีกท้งั ยงั ชว่ ยรกั ษาสวิ ไดแ้ ตไ่ ม่

แนะให้ใช้กับสวิ อกั เสบ เพราะจะทำใหเ้ กิดการติดเชอื้ ไดง้ ่าย

9

7. รักษาแผลทเ่ี กิดจากของมคี ม ผิวหนงั ถลอก
การทาเจลว่านหางจระเข้ที่แผลเปน็ ประจำอยา่ งต่อเนื่องจะชว่ ยรกั ษารอยแผลนน้ั จางลงได้ ใหใ้ ชว้ ุน้
จากว่านหางจระเข้ทย่ี งั มีเมือกอยู่ แปะลงไปบนแผล ซ่ึงวธิ ีนี้จะช่วยใหแ้ ผลสมานเรว็ ขึน้
5 สูตรวา่ นหางจระเข้พอกหน้า

1. สูตรบำรุงผวิ หน้า กระชบั รูขมุ ขน เพ่มิ ความชุ่มชื้นให้กบั ผิว
วิธที ำ นำวนุ้ วา่ นหางจระเข้บด 1 ชอ้ นโตะ๊ นำ้ แตงกวา 1-2 ช้อนโตะ๊ และดินสอพอง 1.5 ช้อนโต๊ะ มา
ผสมจนเข้ากนั แล้วใชพ้ อกหน้าทง้ิ ไวป้ ระมาณ 15 นาทีแลว้ ลา้ งออก

2. สตู รลดสิว รกั ษารอยดำจากสวิ
วธิ ีทำ ใชว้ ุ้นวา่ นหางจระเขบ้ ด 1 ช้อนโตะ๊ ไข่ขาว 2 ช้อนโต๊ะ และดินสอพอง 1.5 ชอ้ นโต๊ะ นำมาผสม
จนเข้ากนั ใช้ทาบริเวณใบหน้าทง้ิ ไว้ 15 นาทีแล้วลา้ งออก

3. สตู รลดความมัน แก้ปัญหาจดุ ดา่ งดำ
วิธที ำ นำวนุ้ วา่ นหางจระเขบ้ ด 1 ช้อนโตะ๊ นำ้ มะนาว 1 ชอ้ นชา นำ้ ผึ้ง 1 ช้อนชา และดินสอพอง 2
ชอ้ นโตะ๊ นำมาผสมใหเ้ ขา้ กันแลว้ นำมาพอกบรเิ วณใบหนา้ ทิ้งไว้ 15 นาทีแลว้ ลา้ งออก

4. สตู รผวิ หนา้ กระจา่ งใส
วธิ ที ำ ใชว้ ุ้นวา่ นหางจระเข้ 1 ชอ้ นโตะ๊ นมสด 1.5 ช้อนโต๊ะ และดินสอพอง 1 ช้อนโต๊ะ มาผสมจนเข้า
กันแลว้ นำมาพอกหนา้ ท้งิ ไว้ 15 นาทแี ล้วล้างออก

5. สตู รเพมิ่ ความกระจา่ งใส ลดความมัน
วธิ ที ำ ใช้วุ้นว่านหางจระเข้ 1 ชอ้ นโต๊ะ นมสด 1.5 ช้อนโต๊ะ และขม้ินผง 2 ช้อนชา มาผสมจนเขา้ กนั
แลว้ นำมาพอกหนา้ ท้ิงไวป้ ระมาณ 15 นาทีแลว้ ล้างออก
ประโยชนภ์ ายใน

1. บรรเทาอาการปวดขอ้ นำวุ้นวา่ นหางจระเขท้ ล่ี ้างทำความสะอาดแล้วไปแช่ตู้เยน็ และ
รับประทานเพอ่ื บรรเทาอาการปวดตามข้อตา่ ง ๆ โดยสามารถใชไ้ ดท้ งั้ เนื้อว้นุ และน้ำวุ้น หากอยากให้
รบั ประทานงา่ ยขึน้ สามารถนำไปปน่ั เปน็ น้ำวา่ นหางจระเข้ ก็ชว่ ยบรรเทาอาการไดเ้ ชน่ กนั

2. ใชเ้ ป็นยาถา่ ย โดยเลอื กตัดว่านหางจระเข้พนั ธุ์เฉพาะทีใ่ บใหญ่และมนี ้ำยางสเี หลอื งใน
ปริมาณมาก อายุประมาณ 9 เดือนขึ้นไป รองน้ำยางท่ีไหลออกมาจากใบ แลว้ นำไปเคย่ี วให้ข้น เทลง
ในพิมพ์ขนาดเลก็ ให้แข็งเป็นก้อนรับประทานเป็นยาได้ ซ่ึงเม็ดยาจะมสี ีแดงอมน้ำตาลไปจนถงึ ดำ
เรยี กวา่ ยาดำ แบ่งรับประทานคร้งั ละประมาณ 0.25 กรมั (250 มลิ ลิกรัม) จะเป็นขนาดท่เี หมาะสม
ในการใชเ้ ปน็ ยาถ่าย หากต้องการรับประทานแบบสด ๆ ก็สามารถทำได้ โดยการตัดวนุ้ ที่ลา้ งสะอาด
แล้วออกเป็นขนาด 3-4 เซนติเมตร แบ่งรบั ประทานวันละ 3 ครั้งหลงั อาหาร

3. แกก้ ระเพาะอักเสบและลำไส้อกั เสบ ปอกเปลือกวา่ นหางจระเข้ นำวนุ้ ที่ได้ไปล้างใหส้ ะอาด
แลว้ นำมารับประทานครั้งละ 2 ช้อนโต๊ะ วันละ 2 ครัง้ จะช่วยบรรเทาอาการอักเสบของทางเดิน

10

อาหารได้
4. ป้องกนั โรคเบาหวาน ตดั เน้อื ว่านหางจระเขค้ วามยาวประมาณ 3-4 เซนติเมตร นำไป

รับประทานทุกวัน หรอื จะปนั่ เป็นน้ำวา่ นหางจระเข้ เพือ่ รบั ประทานกไ็ ด้ โดยอาการเบาหวานจะทเุ ลา
ลงสำหรับผู้ท่ีเปน็ ในระยะแรก สว่ นผทู้ ี่ต้องการรับประทานเพ่ือป้องกนั สามารถรบั ประทานในปรมิ าณ
ทนี่ ้อยลงได้

5. แก้และปอ้ งกนั อาการเมารถ-เมาเรือ ทา่ นที่มีปัญหาในการเดินทาง เกิดอาการเมารถ-เมา
เรืออยู่เป็นประจำ ใหล้ องรบั ประทานเนื้อว้นุ จากว่านหางจระเข้ หรือนำ้ วา่ นหางจระเข้ ก่อนออก
เดนิ ทางจะชว่ ยบรรเทาใหเ้ กดิ อาการดังกล่าวนอ้ ยลงได้ แต่หากเกดิ อาการเมารถ-เมาเรือขน้ึ แลว้ ลอง
ทานนำ้ วา่ นหางจระเขเ้ ย็น ๆ ใหช้ น่ื ใจ แลว้ นงั่ พกั สักครู่ จะรู้สึกดีขึ้น

ผลิตภัณฑจ์ ากว่านหางจระเข้
เมื่อสรรพคณุ ของว่านหางจระเข้มีอยู่มากมายรอบด้านขนาดน้ี ผลิตภัณฑ์ตา่ ง ๆ ท่เี กดิ จาก

ว่านหางจระเข้กย็ ่อมตอ้ งทยอยออกมาเพ่อื อำนวยความสะดวกให้ผูบ้ รโิ ภคมากขนึ้ ปัจจบุ ันจึงมี
ผลติ ภณั ฑ์ทถี่ ูกแปรรูปจากว่านหางจระเข้อยหู่ ลากหลาย ดังน้ี

1. เจลวา่ นหางจระเข้ สรรพคุณ ใช้ทาเพ่ือลดอาการบวม เปน็ ครมี ทาใต้ตา บำรุงผวิ หนา้ เพ่ิม
ความชุ่มชืน้ ใช้ผสมกบั สว่ นผสมต่าง ๆ พอกหนา้ แทนวุ้นวา่ นหางจระเข้ได้ ทงั้ ยังใชท้ าแผลพุพอง แผล
สด เพือ่ บรรเทาอาการปวดแสบปวดรอ้ นได้อีกดว้ ย เหมาะสำหรับผู้ที่เพ่งิ ผา่ นการยิงเลเซอร์ และมี
รอยไหม้แดงบนใบหนา้ จะทำใหบ้ รรทาอาการลงและฟื้นตัวเรว็ ขน้ึ

2. ครีมว่านหางจระเข้ กม็ ีสรรพคณุ เดียวกันกับเจลว่านหางจระเข้ แตกต่างกันท่เี น้ือ
ผลิตภัณฑ์ ท่ีมสี ่วนผสมของมอยส์เจอไรเซอรเ์ ขม้ ข้นกวา่ อาจไมเ่ หมาะกับผู้ที่มหี น้ามัน เพราะเนื้อครีม
จะใหค้ วามร้สู ึกหนักกวา่ เน้ือเจล แตค่ อ่ นขา้ งเหมาะกับผูท้ ี่มีหน้าแห้ง เพราะจะให้ความชุ่มช้ืนที่
มากกวา่

ท้งั นีน้ อกจากเจลว่านหางจระเขแ้ ละครีมวา่ นหางจระเขแ้ บบท่ัวไปแล้ว ยงั ถูกตอ่ ยอดออกไป
เป็นเจลลา้ งหนา้ วา่ นหางจระเข้ เจลและครีมวา่ นหางจระเข้แบบผสมสารกันแดด นอกจากนย้ี งั มนี ำ้
วา่ นหางจระเขส้ ำหรบั ดืม่ อกี ด้วย โดยสรรพคุณไมแ่ ตกตา่ งจากวา่ นหางจระเข้สดมากนัก (MGR
Online, 2561 : ออนไลน์)

บทที่ 2
สายพันธ์ุของว่านหางจระเข้

ต้น ว่านหางจระเข้ มีหลายสายพันธุ์มาก เนื่องจากเป็นต้นไม้เก่าแก่ที่คนปลูกกันมาอย่าง
ยาวนานหลายพนั ปี ซง่ึ ในปัจจุบนั มจี ำนวนถึงกว่า 500 สายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์มีความแตกต่างกันไป
ไม่มากก็น้อยในลักษณะของใบ การเรียงตัวของใบ และสีของดอก ตัวอย่างเช่น ขนาดของต้นที่บาง
พันธุ์มีขนาดใหญ่มากยาวถึง 3 เมตร ไปจนถึงพันธ์ุที่มีขนาดเล็กมากแค่ 20 เซนติเมตร ความแตกต่าง
ทางด้านสีของใบ เช่น บางพันธุ์มีใบสีเขียว บางพันธุ์ใบเปลี่ยนสเี ป็นสีแดงหากโดนแดดจัด บางพันธุ์มี
ลวดลายบนตัวใบ บางพันธุ์มีหนามบริเวณขอบใบ บางพันธุ์มีหนามขึ้นทั่วทั้งใบ และบางพันธุ์ก็ไม่มี
หนาม เป็นต้น ตัวอย่างพันธุ์ว่านหางจระเข้ที่เด่น ๆ 5 สายพันธุ์ ได้แก่ (condonewb, 2564 :
ออนไลน์)
2.1 Aloe Barbadensis Miller

เปน็ พันธท์ุ ีพ่ บได้มากและยอดนยิ มที่สดุ เนื่องจากมสี ารทมี่ ีสรรพคณุ ในการรักษาในอัตราทีส่ ูง
กวา่ พันธ์อุ ่ืน เป็นพันธุท์ ม่ี ีใบขนาดใหญ่ มีจดุ สขี าวอยบู่ นใบในต้นอ่อน เมื่อแก่แล้วจุดสขี าวจะหายไป
ดอกจะมีสเี หลอื ง

ภาพที่ 4 ว่านหางจระเขส้ ายพันธ์ุ Aloe Barbadensis Miller
(Garden Paradise Seeds, 2560 : ออนไลน์)

12

2.2 Aloe Crosby’s Prolific หรือ ว่านหางจระเข้แคระ
เป็นพันธุท์ ม่ี ขี นาดเลก็ หนามมีสีใส ดอกมีสีส้มแดง ใบจะกลายเป็นสีแดงถ้าโดนแดด เหมาะ

กบั การปลูกในกระถางเพ่ือความสวยงาม

ภาพที่ 5 ว่านหางจระเขส้ ายพันธุ์ Aloe Crosby’s Prolific
(Echeveria, 2560 : ออนไลน์)

ภาพท่ี 6 วา่ นหางจระเขส้ ายพันธ์ุ Aloe Crosby’s Prolific
(davesgarden, 2564 : ออนไลน)์

13

2.3 Aloe Cameronii หรือ Red Aloe
มเี อกลักษณต์ รงท่สี ีของใบท่ีโดดเด่น ใบมีสีเขยี วไปถงึ สีแดงเลอื ดหมูขึน้ อยกู่ บั การโดนแดด

หากโดนแดดน้อยใบก็จะเปน็ สีเขียว ตวั ใบมคี วามเรียวยาว ดอกมสี สี ม้ แดง

ภาพท่ี 7 ว่านหางจระเข้สายพันธุ์ Aloe Cameronii หรอื Red Aloe
(Debra Lee Baldwin, 2562 : ออนไลน์)

ภาพท่ี 8 ว่านหางจระเข้สายพันธ์ุ Aloe Cameronii หรือ Red Aloe
(Gardenia, : 2563 ออนไลน)์

14

2.4 Aloe Arborescens หรอื Candelabra Aloe
เปน็ พนั ธ์ทุ มี่ ีตน้ สูงใหญจ่ นถงึ ขนาดเดยี วกับต้นไม้ใหญ่ได้ มีความสงู 2-3 เมตร ใบมีสเี ขียวแกม

น้ำเงินเล็กน้อย หนามมีสีซีด ดอกมีสีแดงอมส้ม ในสมัยก่อนใช้ปลูกเป็นรัว้ ปัจจุบันเป็นหนึ่งในพันธุ์ท่ี
ปลกู เพอื่ ใชป้ ระโยชน์จากสรรพคุณในทางการรกั ษา

ภาพที่ 9 ว่านหางจระเข้สายพันธุ์ Aloe Arborescens หรอื Candelabra Aloe
(Gardens4 you, 2564 : ออนไลน์)

15

ภาพท่ี 10 ว่านหางจระเขส้ ายพนั ธ์ุ Aloe Arborescens หรอื Candelabra Aloe
(Gardens4 you, 2564 : ออนไลน)์

2.5 Aloe Aristata หรือ Lace Aloe หรือ Torch Plant
เป็นพันธ์ขุ นาดเลก็ ใบมสี ีเขียวออ่ นแต่ถ้าโดนแดดจะเป็นสเี ขียวเข้ม มีหนามสขี าวขน้ึ ถที่ ่ีขอบ

ใบ และมปี มุ่ ขาวขนึ้ ทั่วไป ปลายใบแหลมเปน็ หนามอ่อนน่ิม ทรงตน้ เปน็ ก้อน โตได้ 20 เซนติเมตร ดอก
มีสีส้มแดง

ภาพที่ 11 วา่ นหางจระเขส้ ายพนั ธ์ุ Aloe Aristata (orbeeflowers, 2564 : ออนไลน์)

ภาพที่ 12 วา่ นหางจระเข้สายพันธุ์ Aloe Aristata (orbeeflowers, 2564 : ออนไลน์)

บทท่ี 3
การปลกู ว่านหางจระเข้

เมอ่ื พดู ถงึ วา่ นหางจระเข้เราก็คงนึกถึงสมนุ ไพรทสี่ ารพัดประโยชน์หลายคนอาจจะคิดวา่ ว่าน
หางจระเขเ้ ปน็ พืชของประเทศไทย แตค่ วามจริงวา่ นหางจระเข้เป็นพืชพื้นเมืองท่ีมาจากทวปี แอฟริกา
แพรห่ ลายเขา้ มาในเมืองไทยเมื่อไหรป่ รากฏชัด แต่คนไทยโบราณถือว่าว่านหาวจระเขเ้ ป็นอีกหนง่ึ ยอด
สมนุ ไพร วา่ นหางจระเขว้ ิธีปลกู ว่านหางจระเขว้ ิธกี ารปลกู วา่ นหางจระเข้อาจจะดูเหมือนง่ายเพราะ
เปน็ พืชทีท่ นแลง้ ตายยาก แต่ความเปน็ จรงิ การจะปลกู ว่านหางจระเข้ให้เจริญเติบโตไดด้ ีต้องมีการเอา
ใจใส่กบั กระบวนการโดยเร่มิ ต้นตงั้ แตก่ ารเตรียมดิน
การปลกู ต้นว่านหางจระเข้

ตน้ ว่านหางจระเข้ นัน้ เป็นพชื อวบนำ้ มีความต้องการแสงมาก แตต่ อ้ งไมโ่ ดนแสงแดดโดยตรง
เนือ่ งจากจะทำให้ต้นแห้งและใบเปลย่ี นสีได้ การปลกู ทำได้ง่ายมาก ปลูกได้ดีในดนิ ทรายหรือมีปุ๋ยอุดม
สมบูรณ์ ในการปลกู มสี ่งิ ทีต่ ้องเตรียม ดังนี้
3.1 การเตรยี มดนิ

ควรเตรยี มดินปลูกที่มีความโปร่งโลง่ ควรเปน็ ดนิ ปนทราย หรอื ดนิ สำหรบั ปลกู ตะบองเพชร
หรือดินทผ่ี สมเพอร์ไลต์ มีการระบายน้ำได้ดี สามารถปลูกไดท้ ้ังในกระถางและปลูกลงบนแปลงปลกู
คล้ายดนิ ลกู รงั มีความโปรง่ ในดินพอสมควร พืน้ ทีร่ ะบายน้าไดด้ ี เป็นที่ทไี่ ม่มรี ่มเงา ไถพลิกดินตากแดด
ไว้ ประมาณ 2 สัปดาห์ แล้วยกรอ่ งสูงประมาณ 50-60 เซนติเมตร กวา้ ง 1.30 เมตรระยะหา่ งระหว่าง
แถว 50 เซนติเมตร

ภาพท่ี 13 การเตรยี มดิน (ปา้ กิก๊ ทาํ สวน, 22563 : ออนไลน์)

17

3.2 การเลอื กกระถางปลูก
หากปลูกในกระถาง ควรเลือกใช้ภาชนะปลูกท่ีเหมาะกับขนาดตน้ และควรเลอื กเป็นกระถาง

ดิน เนอื่ งจากสามารถระบายนำ้ และทำให้ดนิ แห้งได้ดกี ว่ากระถางพลาสตกิ หรอื กระถางกระเบ้ือง และ
ต้องเลือกกระถางที่มีรูระบายน้ำด้านล่างด้วย ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากหากมีการระบายน้ำ
ในดินทไ่ี มด่ ี สามารถทำให้รากเน่าได้งา่ ย

ภาพที่ 14 การเลือกกระถางปลูก (Farmme, 2564 : ออนไลน์)
3.3 การเลอื กพนื้ ทปี่ ลกู

เลือกพื้นที่ปลกู หรือพื้นที่วางกระถาง ควรเลือกเป็นบรเิ วณที่โดนแสงอยู่เสมอ เนื่องจากเป็น
พชื ทตี่ ้องการแสงมาก แตต่ อ้ งระวังไม่ให้โดนแดดจัดโดยตรง อาจเป็นด้านทศิ เหนอื หรือใต้

ภาพท่ี 15 การเลือกพน้ื ท่ีปลูก (รา้ นจอยต้นสมุนไพร, 2564 : ออนไลน์)

18

3.4 การปลูกลงในแปลงปลูก
หากปลูกในแปลงปลูก ควรปลูกให้หา่ งกัน 50-70 เซนตเิ มตร เพอ่ื ใหไ้ ด้มีพ้นื ทใี่ นการโต

3.5 การปลูกจากต้นทีเ่ พาะจากรา้ นขายตน้ ไม้
หากเป็นต้นที่ซื้อมาจากร้าน ให้นำต้นออกมาจากกระถางเก่า แล้วปัดเอาเศษดินออกจากราก

ระวังไมใ่ ห้รากเสียหาย หากต้นมหี นอ่ ก็ใหเ้ อาหน่อออกก่อน หากใช้มีดตัดใหท้ ้งิ ตน้ ไวใ้ ห้สมานแผลจาก
รอยตัดก่อนอย่างน้อย 2-3 วัน เม่ือทิง้ ไว้ใหส้ มานรอยตัดดีแล้วก็ทำการปลูกลงในกระถาง โดยใส่ดินลง
ในกระถางประมาณ 3 ส่วนของกระถาง ใส่ต้นไม้ลงไปแล้วแล้วเอาดินกลบรากให้ดี อย่าใส่ดินจนเต็ม
ถึงขอบกระถาง ให้ใบล่างสดุ ของตน้ อยเู่ หนอื ดนิ

เมื่อนำต้นลงในดินแล้ว ควรทิ้งไว้เฉย ๆ โดยไม่รดน้ำอย่างน้อย 1 อาทิตย์ เพื่อลดโอกาสการ
เกิดรากเน่า และใหร้ ากใหม่งอกมา เมื่อต้นฝังรากดแี ล้วก็ค่อยยา้ ยไปในตำแหน่งทต่ี ้องการ

3.6 การปลกู จากหน่อ
หนอ่ คือ ตน้ เลก็ ๆ ท่ีเกิดจากการสรา้ งข้ึนของต้นแม่ สำหรบั การปลูกจากหน่อ ให้ดึงหน่อออก

จากตน้ แม่ หรอื ใชม้ ีดตัดหนอ่ ออก ใหไ้ ดเ้ ปน็ ต้นเล็ก ๆ ที่มีรากสมบรู ณ์ดี ปดั ดนิ ออกจากราก แล้วท้ิงไว้
นอกดิน 2-3 วันเพื่อให้หน่อให้สร้างผิวมาปิดส่วนที่ถูกตัด ซึ่งจะช่วยไม่ให้เน่าได้ เก็บหน่อที่ตัดแล้วไว้
ในที่อุ่นไม่โดนแดดโดยตรง เมื่อหน่อสร้างเปลือกหุ้มสมานรอยตัดเรียบร้อยแล้วให้นำลงกระถางได้
โดยใชด้ ินสำหรับพืชอวบน้ำท่ัวไป อยา่ ลืมวา่ ดินตอ้ งระบายน้ำได้ดี วางกระถางไว้ในบริเวณที่ได้รับแสง
เพียงพอ รออย่างนอ้ ย 1 อาทติ ยก์ อ่ นคอ่ ยรดนำ้
3.7 การปลูกด้วยใบ

3.7.1 ทำใจก่อนว่าใบอาจไม่งอกราก. จริงอยู่ว่าเราสามารถใช้กาบใบของว่านหางจระเข้มา
ปลกู ได้ แตโ่ อกาสท่รี ากจะไม่งอกมีมากกว่า[1] ใบของวา่ นหางจระเข้นั้นมคี วามชน้ื สูง เลยทำให้มักเน่า
เสียก่อนจะงอกราก คนเลยนิยมปลกู ว่านหางจระเขโ้ ดยใช้ "หน่อ (offset)" มากกวา่
3.7.2 หาใบวา่ นหางจระเข้ทีย่ าวอยา่ งนอ้ ย 8 เซนติเมตร (ประมาณ 3 นว้ิ )

ภาพที่ 16 การเตรยี มใบปลุก (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน)์

19

3.7.3 ใชม้ ดี สะอาดๆ คมๆ ตัดใบให้ใกลโ้ คนต้นทสี่ ุด. โดยทำมมุ เฉยี งลงไปหาโคนตน้ ที่ต้องใช้
มีดสะอาดมากเป็นพิเศษ กเ็ พื่อไม่ให้ใบตดิ เช้ือนัน้ เอง

ภาพที่ 17 การตัดใบ (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน)์
3.7.4 ท้ิงใบทต่ี ดั ไว้ในอากาศอนุ่ ๆ จนมชี ้นั เมือกเคลอื บรอยตดั . อาจต้องใช้เวลา 2 - 3 วนั แต่
บางทีกน็ านถึง 2 อาทิตย์ เมือกหรือชั้นฟลิ ์มนีจ้ ะช่วยปกป้องไม่ให้ใบติดเชื้อจากดิน เพราะไม่ง้ันจะอยู่
ได้ไม่นาน

ภาพท่ี 18 พักใบทต่ี ัดไว้ (Artemisia Nursery, : 2562 : ออนไลน์)
3.7.5 เลือกใช้กระถางที่มีรูระบายน้ำด้านล่าง. ว่านหางจระเข้ก็เหมือนพืชชนิดอื่นๆ คือชอบ
น้ำ แต่แช่อยู่ในน้ำตลอดก็มีเน่า ถ้ากระถางที่ใช้ไม่มีรูระบายน้ำละก็ ดินจะแฉะตลอดเวลา ทำให้ราก
เนา่ และว่านหางจระเข้ตายในทสี่ ุด ตอ่ ให้เป็นตน้ ท่ีแห้งแข็งแคไ่ หนก็ตาม

ภาพท่ี 19 การเลือกใชก้ ระถาง (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน)์

20

3.7.6 ตกั ดนิ สำหรบั กระบองเพชรใส่กระถาง แลว้ รดน้ำพอใหช้ ้ืน. ถา้ ไมม่ ีดินเฉพาะ ใหผ้ สมเอง
โดยใช้ทราย 1 สว่ นกับวัสดุปลูกไม้กระถาง 1 ส่วน[6]
โรยกรวดไวก้ น้ กระถางด้วย จะไดช้ ว่ ยระบายน้ำมากขึน้
คา่ pH ควรจะอยู่ที่ 6.0 - 8.0 ถา้ คา่ pH ไม่สงู พอ ให้ใสป่ ูนขาวท่ีใชป้ รับดนิ ไปดว้ ย หาซ้ือไดต้ ามร้าน
ขายอปุ กรณ์ทำสวน

ภาพท่ี 20 การตักดิน (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน์)
3.7.7 ปักใบด้านที่มีรอยตัดลงไปในดิน. โดยให้ 1/3 ของใบอยู่ในดิน ให้เอารอยตัดไปจุ่มใน
root hormone หรือฮอร์โมนเร่งโตก่อน แต่ถ้าไม่มี จะใช้อบเชยบดหรือน้ำผึ้งแทนก็ได้ แต่จะไม่เห็น
ผลเท่าฮอร์โมนที่เป็นสารเคมีเร่งให้รากงอกเร็วขึ้น คุณอาจลองผสมฮอร์โมนเร่งโตกับน้ำผึ้งก็ได้ ให้ได้
ประโยชน์ท้งั 2 อยา่ ง แตถ่ า้ ไม่อยากใช้ฮอร์โมนท่เี ป็นสารเคมี อีกวิธีก็คอื ทำเองโดยใช้กิ่งหรอื เปลือกต้น
หลิวเลย

ภาพที่ 21 การปักใบ (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน์)
3.7.8 วางกระถางตรงที่มีแสงแดดอุ่นๆ แล้วคอยดูแลรดน้ำ. ในช่วง 4 อาทิตย์แรก พยายาม
รดน้ำให้ดินชุ่มๆ ไว้ แต่พอรากงอกเมื่อไหร่ ให้รอจนดินแห้งสนิทถึงรดน้ำ สำหรับวิธีดูแลว่านหาง
จระเข้เพ่ิมเตมิ ใหเ้ ล่ือนลงไปอ่านหัวขอ้ "ดแู ลหลังปลกู " ไดเ้ ลย
ระหวา่ งรอรากงอก ใบอาจแหง้ หรือหดบา้ งเป็นธรรมดา

21

ภาพที่ 22 การเลือกพนื้ ที่วาง (Artemisia Nursery, 2562 : ออนไลน์)
แนวทางการเพิม่ ประสิทธิภาพการผลติ และแหลง่ สืบคน้ ข้อมูลเพมิ่ เตมิ
แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต

1. ช่วงเวลาเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม คือ เวลาสายหรือเย็น ถ้าเก็บช่วงเช้า จะมีความชื้นค้างอู่
ระหว่างบรรทกุ ใบว่านหางจระเขส้ ่งโรงงานอาจจะทำให้ใบเน่าได้

2. สภาพพื้นท่ปี ลูกต้องมีการจัดการระบายน้ำดี สภาพน้ำขัง หรือการให้ปุ๋ยมากเกินไป ทำให้
ใบและต้นเน่า ดินแข็ง ไม่ร่วน หรือการขาดปุ๋ย หรือขาดการปรับปรุงดินจะทำให้ต้นเจริญเติบโตช้า
และหากมแี สงมากเกินไปใบจะเปน็ สีน้ำอมแดง ไม่ไดค้ ณุ ภาพ

3. การไว้หน่อเพื่อทำพันธ์ุ ไม่ควรเกิน 2 หน่อติอต้น และให้ไว้หน่อที่อยู่ด้านตรงกันข้าม ไม่
ควรไวห้ นอ่ ทอ่ี ยูไ่ กลก้ นั การไว้หนอ่ มากจะทำให้ต้นแม่มกี ารเจรญิ เตบิ โตชา้

การดูแลรักษา
การใส่ปุย๋

การให้ปุ๋ย ปุ๋ยที่ใช้กับต้นว่านหางจระเข้ควรเป็นปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก ส่วนระยะการให้ปุ๋ยให้
พิจารณาดจู ากความเจริญเติบโตของตน้ ว่านหางจระเข้ อย่าใหป้ ุ๋ยมากเกินไปต้นว่านหางจระเข้จะเน่า
ได้ ควรใส่ปุ๋ยคอกเดือนละครั้ง ปริมาณไร่ละ 1-1.5 ตันต่อปี ปุ๋ยวิทยาศาสตร์ สูตร 30-5-5แบ่งใส่ 2
เดอื นต่อครงั้ อตั รา60กโิ ลกรัมตอ่ ไร่ต่อปี
การให้นำ้

หน้าฝนไม่จำเป็นต้องรดน้ำถ้าหน้าแล้งควรรดวนั ละ 1 - 2 ครั้ง ให้ดินชุ่มชื้นอยูเ่ สมอ แต่ต้อง
ระวังอย่ารดจนดินแฉะเกินไป ควรให้น้ำแบบเป็นฝอยกระจาย สม่ำเสมอและพอเพียง ห้ามให้น้ำโดย
วิธีรดหรือเทราดอย่างเดด็ ขาด เนื่องจากน ้าจะเข้าไปขังอยูภ่ ายในบริเวณโคนกาบใบ เมื่อถูกแสงแดด
เผารอ้ นจดั จะทำใหร้ อ้ นลวกใบวา่ น ใบจะเนา่ และต้นตาย

การป้องกันกำจัดศตั รูพชื

22

โรคโคนเน่าจากเชื้อรา มีสาเหตุสำคญั มาจากปัญหาน้ำท่วมขัง การให้น้ำในปริมาณมาก หรือ
การปลูกซำ้ ในที่เดิมหลายๆ ครงั้ ทำให้เกิดการสะสมของเช้ือโรค

การปฏิบัตกิ ่อนและหลังการเก็บเกีย่ ว

การเก็บเกี่ยวจากเริ่มปลูกประมาณเดือนกุมภาพันธ์ุ – มีนาคม ใช้เวลาปลูกถึงเก็บเกี่ยวครั้งแรก
ประมาณ 6-8 เดือนจากนั้นสามารถเก็บผลผลิตไดปละ 8 ครั้ง ซึ่งว่านหางจระเข้ส่วนใหญ่จะ มีอายุ
การให้ผลผลิตเฉลย่ี ประมาณ 4-5 ปี

วิธีเก็บเกี่ยวตัดใบตามที่โรงงานกำต้นละ 2-5 ใบต่อครั้ง เก็บใบลางขึ้นไปโดยสังเกตเนื้อวุ้นที่โคนใบ
ดานในเต็มและลายที่ใบลบหมดแล้ว ระวังอย่าให้ใบวาน้ำเกณฑ์การรับซื้อว่านหางจระเข้เพื่อส่ง
โรงงานอุสาหกรรม กำหนดที่น้ำหนัก อายุ และลักษณะ คือ ใบว่านต้องมีนำ้ หนักตั้งแต่0.5กิโลกรัม มี
อายตุ ั้งแต่ 8 เดอื น - 1 ปี ข้นึ ไป มีลำต้นอวบใหญ่ ใบกวา้ งต้งั แต่ 2เซนติเมตร ขอบใบมีหนามแหลมสด
ใบเขียวสด แนน่ ไมช่ ้าไมม่ ีบาดแผล

การปฏบิ ตั ิหลังเก็บเกย่ี ว
โดยทั่วไปหลังจากที่ตัดใบว่านหางจระเข้แล้วจะนำส่งโรงงานทันที แต่ถ้ายังไม่ส่งให้นำใบว่านหาง
จระเขม้ าต้งั เฉียง ๆ จะสามารถเก็บไดป้ ระมาณ 1อาทติ ย์ และเมื่อจะนำไปส่งโรงงานก็ให้ใช้มีดตัดโคน
และปลายของใบว่านหางจระเขก้ ่อนนำสง่

เทคนคิ การปลูกและดูแลรักษาว่านหางจระเข้

1. การเตรียมการก่อนปลูก
1.1 การเตรียมดิน ควรเป็นดินปนทราย คล้ายดินลูกรังมีความโปร่งในดินพอสมควร พื้นท่ี

ระบายน้ำไดด้ ี เป็นที่ท่ีไมม่ ีร่มเงา ไถ พลิกดินตากแดดไว้ ประมาณ 2 สัปดาห์ แล้วยกรอ่ งสูงประมาณ
50-60 เซนติเมตร กว้าง 1.30 เมตร ระยะหา่ งระหว่างแถว 50 เซนตเิ มตร

1.2 การเตรียมพันธุ์ - พันธุ์ที่เกษตรกรนิยมปลูกและใช้เพื่อการแปรรูปทางอุตสาหกรรม คือ
พันธ์ุ Aloe Barbadensis Mill - การขยายพันธุ์ว่านหางจระเข้ สามารถท าได้หลายวิธี เช่น การแยก
หน่อ, การตัดเหง้า, การปักชำยอด และการเพาะเลี้ยงเนือ้ เยื่อ แต่วิธีทีเ่ ปน็ ที่นิยมและสะดวกทีส่ ุด คือ
การขยายพันธุ์ ด้วยวิธีการแยกหน่อ -ใช้หน่อของว่านหางจระเข้ จากต้นแม่ที่มีความสูงประมาณ 20
ซม. ใชม้ ดี ตดั ออกจากต้นและวางไว้ในที่ ร่มเยน็ 7-10 วัน จนกวา่ รอยตัดแห้งไปโดยธรรมชาติ แล้วจึง
นำไปปลูก
2. การปลกู

23

2.1 วิธีปลูก ขุดหลุมลึกประมาณ 10-20 เซนติเมตร ใส่ใบไม้แห้งหรือปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก
เล็กน้อย น าต้นพันธุ์ลงปลูก กลบดินเสมอโค่นต้น เสร็จแล้วให้กลบดินบางๆ แล้วกลบอีกชั้นให้แน่น
พออยู่ตัว

2.2 ระยะปลกู ระยะระหวางตน และระยะระหวางแถว 50 x 70 เซนตเิ มตร
2.3 จำนวนต้นต่อไร่ 4,000 – 5,000 ตน้
3. การดแู ลรักษา
3.1 การใส่ปุย๋ การใหป้ ยุ๋ ปุ๋ยที่ใช้กับต้นวา่ นหางจระเขค้ วรเปน็ ปุ๋ยคอกหรือป๋ยุ หมกั สว่ นระยะ
การให้ปยุ๋ ใหพ้ ิจารณาดู จากความเจรญิ เติบโตของต้นว่านหางจระเข้ อย่าใหป้ ุ๋ยมากเกนิ ไปต้นว่านหาง
จระเขจ้ ะเน่าได้ ควรใส่ปุ๋ย คอกเดอื นละคร้งั ปริมาณไร่ละ 1-1.5 ตันต่อปี ปุย๋ วิทยาศาสตร์ สูตร 30-5-
5แบ่งใส่ 2 เดอื นต่อคร้งั อัตรา 60 กิโลกรมั ตอ่ ไรต่ ่อปี
3.2 การให้น้ำหนา้ ฝนไม่จำเป็นต้องรดน้ำถ้าหน้าแล้งควรรดวันละ 1 - 2 ครั้ง ให้ดินชุ่มช้ืนอยู่
เสมอ แต่ต้องระวังอย่ารด จนดินแฉะเกินไป ควรให้น้ำแบบเป็นฝอยกระจาย สม่ำเสมอและพอเพียง
ห้ามให้น้ำโดยวิธีรดหรือเทราด อย่างเด็ดขาด เนื่องจากน้ำาจะเข้าไปขังอยู่ภายในบริเวณโคนกาบใบ
เมือ่ ถกู แสงแดดเผาร้อนจัดจะท าให้ ร้อนลวกใบวา่ น ใบจะเน่าและตน้ ตาย
4. การปอ้ งกนั กำจดั ศตั รูพืช
โรคโคนเน่า จากเชื้อรา มีสาเหตุสำคญั มาจากปัญหาน้ำทว่ มขัง การใหน้ ำ้ ในปริมาณมาก หรือการปลูก
ซ้ำในทเ่ี ดมิ หลายๆ คร้ัง ทำให้เกดิ การสะสมของเช้อื โรค
5. การปฏบิ ตั ิก่อนและหลังการเก็บเกี่ยว
5.1 การเก็บเก่ียว
จากเริ่มปลูกประมาณเดือนกุมภาพันธุ์ – มีนาคม ใช้เวลาปลูกถึงเก็บเกี่ยวคร้ังแรกประมาณ
6-8 เดือน จากน้ันสามารถเก็บผลผลิตได้สัปดาห์ละ 8 ครั้ง ซึ่งว่านหางจระเข้ส่วนใหญ่จะ มีอายุการ
ให้ผลผลิตเฉล่ยี ประมาณ 4-5 ปี
5.2 วธิ ีเก็บเกีย่ ว
ตัดใบตามที่โรงงานกำหนด ต้นละ 2-5 ใบต่อครั้ง เก็บใบลางขึ้นไปโดยสังเกตเน้ือวุ้นท่ีโคนใบ
ดานในเต็ม และลายที่ใบลบหมดแล้ว ระวังอย่าใหใบวานช้ำ เกณฑ์การรับซ้ือว่านหางจระเข้เพื่อส่ง
โรงงานอุตาหกรรม กำหนดที่น้ำหนัก อายุ และลักษณะ คือ ใบว่าน ต้องมีน้าหนกั ต้ังแต่ 0.5 กิโลกรมั
มอี ายตุ ้ังแต่ 8 เดือน - 1 ปี ขน้ึ ไป มีลำตน้ อวบใหญ่ ใบกว้างต้ังแต่ 2 เซนติเมตร ขอบใบมีหนามแหลม
สด ใบเขยี วสด แน่น ไมช่ ้ำหรอื มบี าดแผล
5.3 การปฏบิ ตั หิ ลงั เก็บเกีย่ ว

24

โดยทัว่ ไปหลังจากที่ตัดใบว่านหางจระเข้แลว้ จะนำส่งโรงงานทนั ที แตถ่ า้ ยงั ไม่ส่งให้นำใบว่าน
หางจระเข้มาตั้งงเฉียง ๆ จะสามารถเก็บได้ประมาณ 1อาทิตย์ และเมื่อจะนำไปส่งโรงงานก็ให้ใช้มีด
ตัดโคนและปลาย ของใบว่านหางจระเข้กอ่ นนำส่ง
6. ขอ้ มูลอนื่ ๆ

6.1 สารสำคญั ในวุน้ วา่ นหางจระเข้ ไดแ้ ก่
สารอโลคูตนิ และสารอะลอคูตนิ เอ มีฤทธ์ิในการฆ่าเชอื้ โรค และสลายพษิ ของเช้ือโรค
สารอโลมซิ นิ เปน็ สารที่สามารถระงับการขยายตวั ของเชื้อไวรสั และโรคมะเร็งได้
สารโพลีแซคคาไรด์ ชว่ ยกระต้นุ การสมานแผลได้
สารบารบ์ าโลอนิ มีฤทธใิ์ นทางระงับเช้ือวัณโรค
ยางเหลืองในส่วนของเปลือกใบ มีสาร สารแอนทราควิโนน มีฤทธิ์ในการฆ่าเช้ือโรค เป็นยาระบาย
อ่อนๆ ประกอบด้วยสารหลายชนิด เชน่
อะโลอีโมดิน (Aloe-Emodin) มีฤทธ์ิยับย้ังการเจริญของเนื้องอก,
อะโลซิน (Aloesin) มฤี ทธิช์ ่วยสมานแผล,
อะโลอิน (Aloin) มีฤทธิ์ในการฆา่ เชื้อโรคและเชื้อรา
6.2 การใช้ประโยชน์ น้ำจากวุ้นใบรกั ษาแผลสดภายนอก น้ำร้อนลวก ไฟไหม้ ทำให้แผลเป็น
จางลง ดับพิษร้อน ทาผิวป้องกัน อาหารไหม้จากแสงแดด ปัจจุบันผลิตภัณฑ์จากว่านหางจระเข่ใช้ใน
อาหาร เครอื่ งสำอาง อาหารเสริม สุขภาพและ เครื่องด่ืม

ภาพท่ี 23 ขน้ั ตอนการและดูแลรกั ษา (สำนักวิจยั เศรษฐกจิ การเกษตร, 2549 : ออนไลน์)

บทที่ 4
สรรพคุณทางยา

วา่ นหางจระเข้ (aloevera) เป็นพืชท่ีถูกนำมาใชป้ ระโยชน์มากชนดิ หนงึ่ ทั้งในดา้ นการรักษา
โรค ผลิตภณั ฑ์อาหาร เครื่องด่ืม รวมถึงเครื่องสำอาง ท่ีจำหน่ายทง้ั ในประเทศ และส่งออกตา่ งประเทศ
นอกจากคนไทยจะรู้จักสรรพคุณของว่านหางจระเข้เป็นอย่างดี หลายๆ ประเทศก็รู้จักนำว่านหาง
จระเข้มาใช้ในการรักษาโรคต่างๆ มานานหลายศตวรรษ อย่างประเทศจีนก็มีรายงานการใช้ว่านหาง
จระเข้ในการทำเป็นยาเช่นกัน

4.1 เปน็ ยาถ่าย
ใชน้ ้ำยางสเี หลืองท่ีมีรสขม คลนื่ ไส้ อาเจียน นำ้ ยางสีเหลอื งท่ีไหลออกมาระหว่างผิวนอกของ

ใบกับตวั วนุ้ จะให้ยาที่เรียกวา่ ยาดำ
วธิ ีการทำยาดำ

ตดั ใบว่านหางจระเข้ทโี่ คนใบใหเ้ ป็นรูปสามเหลย่ี ม (ต้องเป็นพนั ธ์ุเฉพาะ ซ่ึงจะมีขนาดใบใหญ่
และอวบน้ำมาก จะให้น้ำยางสีเหลืองมาก) ต้นที่เหมาะจะตัด ควรมีอายุ 9 เดือนขึ้นไป จะให้น้ำยาง
มากไปจนถึงปีท่ี 3 และจะใหไ้ ปเร่ือยๆ จนถึงปที ่ี 10 ตัดใบวา่ นหางจระเข้ตรงโคนใบ และปล่อยให้น้ำ
ยางไหลลงในภาชนะ นำไปเคยี่ วให้ข้น เทลงในพมิ พ์ ทงิ้ ไว้จะแขง็ เป็นกอ้ น
ยาดำ มีลกั ษณะสแี ดงน้ำตาล จนถึงดำ เปน็ ของแขง็ เปราะ ผิวมนั กล่ินและรสขม คล่ืนไส้ อาเจียน
สารเคมี - สารสำคัญในยาดำเป็น G-glycoside ที่มีชื่อว่า barbaloin (Aloe-emodin anthrone C-
10 glycoside)
ขนาดที่ใช้เป็นยาถ่าย - 0.25 กรัม เท่ากับ 250 มิลลิกรัม ประมาณ 1-2 เม็ดถั่วเขียว บางคน
รับประทานแล้วไซท้ ้อง

4.2 แก้กระเพาะ ลำไสอ้ ักเสบ
โดยเอาใบมาปอกเปลือกออก เหลือแต่วุ้น แล้วใช้รับประทาน วันละ 2 เวลา ครั้งละ 2 ช้อน

โต๊ะ

4.3 แกอ้ าการปวดตามข้อ
โดยการดื่มว่านหางจระเข้ทั้งน้ำ วุ้น หรืออาจจะใช้วิธีปอกส่วนนอกของใบออก เหลือแต่วุ้น

นำไปแช่ตู้เย็นให้เย็นๆ จะช่วยให้รับประทานได้ง่าย รับประทานวันละ 2-3 ครั้งๆ ละ 1-2 ช้อนโต๊ะ
เท่ากับ 2 ช้อนแกง บางคนบอกวา่ เมอ่ื รบั ประทานว่านหางจระเข้ อาการปวดตามข้อจะทุเลาทนั ที

26

แต่หลายๆ คนบอกว่า อาการจะดีขึ้นหลังจากรับประทานติดต่อกันสองเดือนขึ้นไป สำหรับใช้รักษา
อาการน้ี ยงั ไม่ได้ทำการวิจัย

4.4 ปอ้ งกันโรคเบาหวาน

ตดั เนือ้ วา่ นหางจระเข้ความยาวประมาณ 3-4 เซนติเมตร นำไปรบั ประทานทกุ วัน หรอื จะปั่น
เป็นน้ำว่านหางจระเข้ เพื่อรับประทานก็ได้ โดยอาการเบาหวานจะทุเลาลงสำหรบั ผู้ท่ีเป็นในระยะแรก
สว่ นผทู้ ่ตี ้องการรบั ประทานเพอื่ ป้องกนั สามารถรับประทานในปริมาณท่ีน้อยลงได้

4.5 ปอ้ งกนั อาการเมารถเมาเรือ
ท่านที่มีปญั หาในการเดินทาง เกิดอาการเมารถเมาเรืออยู่เป็นประจำ ให้ลองรับประทานเนื้อ

วุ้นจากว่านหางจระเข้ หรือน้ำว่านหางจระเข้ ก่อนออกเดินทางจะช่วยบรรเทาให้เกิดอาการดังกล่าว
น้อยลงได้ แต่หากเกิดอาการเมารถเมาเรือขึน้ แล้ว ลองทานน้ำว่านหางจระเข้เยน็ ๆ ให้ชื่นใจ แล้วนงั่
พกั สักครู่ จะร้สู กึ ดขี นึ้

4.6 แกป้ วดศีรษะ
ตัดใบสดจากต้นว่านหางจระเข้ แล้วนำปูนแดงทาบริเวณวุ้น ถือใบสดแล้วนำวุ้นผสมปูนแดง

ประคบบรเิ วณขมบั หรอื ท้ายทอย ตามจุดทปี่ วด จะช่วยบรรเทาอาการปวดศรี ษะได้

4.7 รักษาฝแี ละโรครดิ สดี วงทวาร
ทำความสะอาดบริเวณที่เกิดโรคให้แห้งแล้ว นำวุ้นไปแปะลงบนแผล หากเป็นทวารหนักให้

ปอกวุ้นให้เป็นแท่งแล้วล้างให้สะอาด นำไปแช่เย็นให้แข็ง เพื่อสอดเหน็บในช่องทวารหนักวันละ 1-2
ครง้ั อาการรดิ สดี วงจะดีขน้ึ

4.8 รักษาแผลไฟไหม้และน้ำร้อนลวก
โดยปอกเปลือกนอก นำวุ้นสดภายในใบไปล้างยางออกให้สะอาด แล้วนำไปประคบแผล

ตลอด 2 วันแรก จะช่วยบรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อน สมานแผลให้เร็วขึ้น และไม่ทิ้งร่องรอย
แผลเป็นอกี ด้วย

4.9 สมานแผลจากของมีคมและแผลถลอก
หากไดร้ บั บาดเจ็บจากของมีคม ใช้วนุ้ จากว่านหางจระเข้ทีย่ ังมีเมอื กอยู่ แปะลงไปบนแผล จะ

ช่วยเพ่ิมประสทิ ธิภาพในการสมานแผลให้เรว็ ขึ้นได้

27

ประโยชน์ของเจลวา่ นหางจระเข้

1. ใชร้ ักษาแผลไฟไหม้
น้ำร้อนลวกเมื่อผิวหนังกำพร้าชั้นนอกโดนทำลายจาก เปลวไฟหรือน้ำร้อนลวก ทำให้ผิว

บริเวณนั้นเกิดอาการอักเสบเป็นสีแดง และรู้สึกปวดแสบปวดร้อน ซึ่งการทาเจลว่านหางจระเข้ ลงท่ี
บรเิ วณนัน้ จะช่วยบรรเทาอาการปวดแสบปวดร้อนได้ เพยี งแคท่ าบริเวณที่มีรอยแผล ความชุ่มช่ืนของ
เจลว่านหางจระเข้ก็จะช่วยให้อาการแสบจากการอักเสบนั้นค่อยๆดีขึ้นเร่ือยๆตามลำดบั และสามารถ
ใช้แทนครีมบำรงผวิ ได้เปน็ อยา่ งดี

2. รักษาผิวหนงั ไหมท้ เ่ี กิดจากแดด
แสงแดดในประเทศเรานั้นแรงเหมือนใครชวนดวงอาทิตย์มาอยู่ข้างๆเราเลยก็ว่าได้ ซึ่งเม่ือ

ผวิ หนงั ไดร้ ับความร้อนจากแสงแดดโดยตรงเป็นเวลานานจึงเกดิ การอักเสบเปลี่ยนกลายเป็นสีแดง ซึ่ง
เปน็ สาเหตุใหก้ ลายไปเป็นสผี วิ ที่คล้ำเสีย ซึ่งผลพวงจากการอักเสบของผวิ น้ันมักจะมาพร้อมกับอาการ
คันผิวหนัง ในบางกรณีผิวหนังอาจจะลอกออกมาเป็ยขยุ ๆ ซง่ึ การนำเจลว่านหางจระเข้ที่ถูกเก็บรักษา
ไว้ในอุณหภูมติ ่ำไปทาลงบรเิ วณที่ถกู แสงแดดเผาทงิ้ ไวก้ จ็ ะชว่ ยบรรเทาอาการแสบผวิ ลงได้

3. รกั ษาแผลท่ีเกดิ จากของมีคม ผิวหนังถลอก
แผลเป็น เกิดจากกระบวนการรักษาแผลตัวเองของร่างกายที่ผิวหนังบริเวณนั้นเกิดการฉีก

ขาดของเนื้อเยื่อ ดังนั้นร่างกายจึงสร้างเนื้อเยื่อที่เป็นคอลลาเจนออกมาเพ่ือทดแทนเนื้อเยื่อเก่าที่ถูก
ทำลายไป เมื่อแผลหายดีแลว้ ก็จะทง้ิ รอยแผลเป็นเอาไว้ให้ไดช้ มต่างหนา้ ซง่ึ การทาเจลว่านหางจรเขล้ ง
ท่แี ผล เป็นประจำอยา่ งต่อเน่อื ง ก็จะชว่ ยรักษารอยแผลน้ันจางลงได้

5. ลดความมนั บนใบหน้า
ความมันบนใบหน้ามักเป็นปัญหาระดับชาติไม่ว่าจะเพศหญิงหรือชายก็จะพยายามสรรหาส

กินแคร์หรือผลิตภัณฑ์อะไรก็ได้ที่สามารถช่วยลดความมันบนใบหน้าลงได้ ซึ่งเจลว่านหางจรเข้ก็เป็น
อกี หนงึ่ ตวั เลอื กในการลดความมันบนใบหนา้ ได้อย่างไมน่ ่าเชอื่ เพยี งนำเอาเจลว่านหางจระเข้ทาลงบน
ใบหน้า (ประมาณ 1-2 ชั่วโมง) เนื้อเจลก็จะซึมซาบเข้าสู่ผิว นอกจากจะช่วยลดความมันบนใบหน้า
แลว้ ยงั ช่วยใหผ้ วิ หนา้ เนียนนุม่ ชุ่มชื้นได้ดว้ ย

6. รักษารอยด่างดำบนใบหนา้
หนุ่มๆสาวๆหลายคนมักจะกังวลกับจุดด่างดำบนใบหน้าที่เกิดจากสิว บางคนถึงกับต้องเสีย

เงินแพงๆไปเรเซอร์ เพ่ือใหร้ อยหรือว่าจุดด่างดำนัน้ หายไป แตร่ ู้หรอื ไมว่ ่าเจลว่านหางจระเข้ กส็ ามารถ

28

ฟืน้ ฟูผิวทม่ี รี อยดา่ งดำดูลดเลอื นลงอย่างเห็นไดช้ ัด เพยี งทาลงบรเิ วณที่เกดิ รอยดา่ งดำเป็นประจำอย่าง
ต่อเนื่อง เพียงเท่านี้ก็จะกลับมามีผิวหน้าที่เนียนใสเหมอื นไม่ได้เป็นสิวมาก่อน โดยที่ไม่ต้องไปเรเซอร์
ใหผ้ ิวหน้าบางเลยคะ

7. ทำให้ผิวชุ่มช้ืน เตมิ น้ำใหผ้ ิว
ผิวแห้งกร้านเป็นอีกหน่ึงสาเหตุที่ทำให้เกิดริ้วรอย และปัญหาสาวๆที่แต่งหน้าไมค่ ่อยติด รวมถึงยังทำ
ใหเ้ ครื่องสำอางจางหายไปในระหว่างวัน ซึง่ ปญั หาเหลา่ นี้จะหมดไปเพียงแค่เติมความชุ่มชืน่ ให้ผวิ โดย
การใช้เจลวา่ ยหางจระเข้ พอกทิ้งไวห้ นาๆบนใบหน้าก่อนนอน คณุ ก็จะตื่นมาพร้อมกบั ใบหน้าที่เนียนน
นมุ่ นา่ สัมผสั ห่างไกลรวิ้ รอยกอ่ นวยั แนน่ อน

8. บำรงุ เส้นผมให้เงางาม
ผมแห้งเสยี ช้ฟี ู จากการโดนสารเคมหี รอื มลภาวะจากภายนอกนั้นเป็นอะไรทห่ี ลีกเหล่ยี งไม่ไดเ้ ลยใช่ม้ัย
คะ ลองใช้เจลว่านหางชโลมไปที่ปลายผมหรือบริเวณที่แห้งเสีย เพราะในเจลว่านหางจรเข้นั้น มี
คุณสมบตั คิ ล้ายเคราตนิ ที่จะช่วยทำให้ผมนมุ่ สลวยสวยเก๋ เพียงเท่านก้ี ็จะได้มผี มท่เี งางาม

บทท่ี 5
สรปุ

นอกจากคนไทยจะรูจ้ ักสรรพคุณของวา่ นหางจระเขเ้ ป็นอย่างดี หลายๆ ประเทศก็ร้จู ักนำว่าน
หางจระเข้มาใชใ้ นการรกั ษาโรคต่างๆ มานานหลายศตวรรษ อยา่ งประเทศจีนกม็ ีรายงานการใช้วา่ น
หางจระเขใ้ นการทำเปน็ ยาเช่นกนั

ลักษณะของวา่ นหางจระเขก้ ็คือ มีใบแหลมคลา้ ยกบั เข็ม เนื้อหนา และเน้ือในมีนำ้ เมือกเหนียว
มีรสขม ว่านหางจระเข้ มีหลายสายพนั ธม์ุ าก เน่ืองจากเป็นตน้ ไมเ้ กา่ แก่ท่คี นปลูกกนั มาอยา่ งยาวนาน
หลายพันปี ซ่ึงในปจั จุบันมจี ำนวนถึงกว่า 500 สายพันธุ์ แตล่ ะสายพันธุ์มีความแตกตา่ งกนั ไปไม่มากก็
นอ้ ยในลกั ษณะของใบ การเรยี งตัวของใบ และสีของดอก

ว่านหางจระเขน้ นั้ มีถ่ินกำเนิดแถวบรเิ วณตอนใตข้ องทวีปแอฟริกา วา่ นหางจระเข้น้ันมีสาย
พันธ์ทุ ม่ี ากกว่า 500 ชนดิ ซึ่งมีท้งั พันธ์ุขนาดเล็กกว่า 10 ซม. ไปจนถึงขนาดใหญ่ วา่ นหา่ งจระเข้เป็นพืช
ชนดิ เดียวกบั พลบั พลึง หวั หอม วา่ นหางจระเขย้ ังเป็นพืชที่มอี ายนุ านหลายปแี ละสามารถปลกู เป็นไม้
ประดบั หรือพืชเศรษฐกิจก็ได้ วา่ นหางจระเขเ้ ป็นต้นพชื ที่มีเนื้ออิ่มอวบ จัดอยู่ในตระกลู ลเิ ลีย่ ม( Lilium
) แหล่งกำเนิดด้ังเดิมอยใู่ นชานฝงั่ ทะเลเมดเิ ตอรเ์ รเนียนและบริเวณตอนใตข้ องทวีปอาฟรกิ า

สรรพคุณของว้นุ วา่ นหางจระเข้ เป็นยาฆ่าเช้อื ฝาดสมานแผล หา้ มเลอื ด ในขณะเดยี วกันก็
เปน็ ตัวกระตนุ้ เซลล์เนื้อเยอ่ื ให้เจริญเติบโต ทำใหแ้ ผลหายเร็วขึ้น ประเทศสหรฐั อเมริกา รสั เซยี ญี่ปุ่น
ออสเตรยี ได้ทดลองพบว่า ว่านหางจระเขส้ ามารถนำมาใช้รักษาแผลธรรมดา แผลไฟไหม้ นำ้ รอ้ นลวก
แผลท่ีเกดิ จากการฉายรังสี ลดอาการอักเสบ ฆา่ เช้อื โรค ป้องกันผิวไหม้เพราะแดด บำรุงผวิ หน้า กำจัด
ฝ้า ยาระบาย แก้ไอ เจ็บคอ รกั ษามะเร็ง แก้พษิ แมงกะพรนุ ช่วยประสานกระดูก รักษาโรคตับและ
รกั ษาสมองผิดปกติ ด้วยสรรพคุณที่มากมายนี้เอง “ว่านหางจระเข้” จงึ ถูกขนานนามว่า “สมุนไพร
มหศั จรรยจ์ ากธรรมชาต”ิ สารโพลยี ูโรไนด์และโพลแี ซคคาไรด์ สารสำคัญทช่ี ว่ ยรกั ษาบาดแผลให้หาย
เรว็ และยงั ชว่ ยปอ้ งกนั ไม่ใหเ้ ชื้อโรคเข้าสรู่ า่ งกายทางบาดแผล ตอ้ งใช้กระบวนการผลติ ทด่ี ี (GMP)
เทา่ นั้น ถงึ จะคงตวั ยาเหล่าน้ีไว้ได้ ได้ทำการศึกษากับผ้ปู ่วย บาดแผลไฟไหม้นำ้ ร้อนลวกจำนวน 13 ราย
ที่มบี าดแผลไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 2 เมอ่ื ได้ทานว่านหางจระเขแ้ ละตรวจสอบดว้ ยกล้องจลุ ทรรศน์ พบวา่
แผลหายเรว็ กวา่ การทายาชนิดอืน่ นอกจากนี้ยังมีสว่ นทำให้แผลสะอาด และกระตนุ้ เน้ือเย่ือที่เสียให้
เจริญเตบิ โตข้ึนใหม่ได้เรว็ ขนึ้

วา่ นหางจระเขจ้ งึ เปน็ สมนุ ไพร มหัศจรรยท์ ่ีชว่ ยรกั ษาบาดแผลไฟไหม้ นำ้ ร้อนลวก แผลที่เกิด
จากการฉายรังสีได้ดี นอกจากน้ยี งั สามารถใช้ในลกั ษณะ ของเคร่ืองสำอางไดด้ ้วยคือปอ้ งกันผิวไหม้
เพราะแดดและบำรงุ ผวิ ด้วยววิ ัฒนาการทางเทคโนโลยี ทำใหค้ วบคมุ คุณภาพผลิตในรูปแบบของเจล มี

30

ความเขม้ ข้นถึง 87.40% เนื้อเจลคงตวั นานและปราศจากการปนเป้ือนจลุ ินทรยี ์ จงึ เหมาะ
เป็นยาที่ควรมไี ว้ประจำบ้าน

บรรณานุกรม

“ว่านหางจระเข้,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://th.m.wikipedia.org/wiki/ว่านหางจระเข,้
[สืบค้นเมอื่ 25 กนั ยายน 2564]
“ลกั ษณะทางพฤกษศาสตรข์ องวา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เขา้ ถงึ ได้
จาก: http://pharmacy.su.ac.th/ herbmed/herb/text/herb_detail.php?herbID=202, [สืบค้
นเม่ือ 25 กนั ยายน 2564]
“ถ่นิ กำเนิดของวา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เข้าถึงไดจ้ าก: https://guru.sanook.com/13043,
[สืบคน้ เม่อื 25 กันยายน 2564]
“การเพราะปลูกว่านหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้
จาก: http://www.agriman.doae.go.th/ home/Research/Herb57/2019.pdf, [สืบคน้ เมอื่ 25
กันยายน 2564]
“สายพันธ์ุของว่านหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงได้
จาก: https://www.condonewb.com /lifestyle/1213/เรือ่ งน่าร-ู้ วา่ นหางจรเข้, [สืบค้นเม่อื 25
กันยายน 2564]
“ประโยชน์ของวา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงได้
จาก: https://med.mahidol.ac.th/ patient_care/th/health_issue/06112015-1325-th,
[สืบคน้ เม่อื 25 กันยายน 2564]
“10 สรรพคุณว่านหางจระเข้ ,” [ออนไลน]์ . เข้าถึงได้
จาก: https://www.thairath.co.th/lifestyle/health-and-beauty/2124691, [สืบค้นเมือ่ 25
กันยายน 2564]
“สรรพคณุ ของว่านหางจระเข้,” [ออนไลน]์ . เข้าถึงไดจ้ าก: https://medthai.com/ว่านหางจระเข้,
[สบื คน้ เม่อื 25 กนั ยายน 2564]
"ผวิ สวย หนา้ ใส ดว้ ยวา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงได้
จาก: https://mgronline.com /goodhealth/detail/9610000002882, [สบื ค้นเม่ือ 25 กันยายน
2564]
“10 สรรพคุณของ วา่ นหางจระเข้ ทจ่ี ะช่วยใหค้ ุณผิวสวยสขุ ภาพดไี ดง้ า่ ยๆ ,” [ออนไลน]์ . เข้าถึงได้
จาก: https://yolo.in.th/articles/10-properties-aloe-vera, [สบื ค้นเม่อื 25 กนั ยายน 2564]
“เร่ืองนา่ รู้ วา่ นหางจรเข้,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงได้
จาก: https://www.condonewb.com/lifestyle/1213/เรื่องนา่ ร-ู้ วา่ นหางจรเข้, [สบื ค้นเมื่อ 25
กันยายน 2564]

32

“วา่ นหางจระเข…้ วุน้ สีเขียวมหศั จรรยโ์ ลช่นั จากสวรรค์,” [ออนไลน]์ . เข้าถงึ ได้
จาก: https://www.technologychaoban.com/folkways/article_3234, [สบื ค้นเม่ือ 25
กันยายน 2564]
“ลกั ษณะของว่านหางจระเข้,” [ออนไลน]์ . เข้าถึงได้
จาก: http://agknowledge.arda.or.th/ aloevera/?page_id=861, [สืบคน้ เมื่อ 25 กันยายน
2564]
“ประโยชนข์ องวา่ นหางจระเขท้ ม่ี ีต่อผวิ และวธิ ีการใชง้ าน,” [ออนไลน์]. เขา้ ถึงได้
จาก: https://www.sirihomemade.com/ประโยชนข์ องว่านหางจระเข้, [สืบคน้ เมื่อ 25 กันยายน
2564]
“ประโยชน์สารพัดของว่านหางจระเข้ ยารกั ษาแผลจากธรรมชาติ,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ได้
จาก: https://greenshopcafe.com/greennews1374.html, [สบื คน้ เมื่อ 25 กันยายน 2564]
“7 คณุ ประโยชน์ของเจลวา่ นหางจระเข้ที่คณุ ไม่ควรพลาด,” [ออนไลน]์ . เข้าถึงได้
จาก: https://www.wemall.com/blog/4774/aloe-vera-gel, [สบื ค้นเมอื่ 25 กันยายน 2564]
“ว่านหางจระเข้ สมุนไพร สรรพคุณและโทษ มีอะไรบ้าง,” [ออนไลน์]. เข้าถงึ ได้
จาก: HTTPS://BEEZAB.COM/วา่ นหางจระเข้-สมุนไพร, [สบื ค้นเมื่อ 25 กันยายน 2564]
“ประวัตคิ วามเปน็ มาของวา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ได้
จาก: HTTPS://WWW.NECTEC.OR.TH/SCHOOLNET/LIBRARY/CREATE-
WEB/10000/SCIENCE/10000-4388.HTML, [สบื ค้นเมอื่ 25 กันยายน 2564]
“วา่ นหางจระเข้,” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้
จาก: https://www.bangkokdrug.com/index.php?route=blog/tripinfo&article_id=3,
[สืบค้นเม่อื 25 กนั ยายน 2564]
“ว่านหางจระเข้ กบั ประโยชนด์ า้ นความงาม,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถงึ ได้
จาก: https://www.tambrand.com/article/90/วา่ นหางจระเข้-กับ-ประโยชนด์ า้ นความงาม,
[สบื คน้ เมอ่ื 25 กันยายน 2564]
“การปลูกและการดแู ลรักษา,” [ออนไลน]์ . เขา้ ถึงได้
จาก: https://sites.google.com/site/wanhangcrakhe602/my-friend, [สบื คน้ เม่ือ 25 กนั ยายน
2564]