บทที่ 3 ระบบทางเทคโนโลยี จัด จั ทำ โดย ด.ญ.บุญประภา ถาวรสาร ห้อง ม.107 เลขที่ 2 ที่ 5 รายวิช วิ าเทคโนโลยีเ ยี พื่อ พื่ งานประยุกต์ 1
หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของบท เรีย รี นวิช วิ าการออกแบบเเละเทคโนโลยี สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านเรีย รี นรู้เกี่ยวกับ ระบบทางเทคโนโลยีทั้งที่่เป็นระบบที่ พบในธรรมชาติและระบบที่มนุษย์ สร้างขึ้นทั้งนี้ผู้อ่านยังสามารถนำ ไป ปรับใช้ในชีวิต วิประจำ วัน วั ได้ คำ นำ
การวิเคราะห์ระบบทางเทคโนโลยี สารบัญ บั เรื่อ รื่ ง หน้า ระบบ 1 ระบบที่พบในธรรมชาติ ระบบที่มนุษ นุ ย์สร้างขึ้น องค์ประกอบของระบบทาง เทคโนโลยี 4 8
ระบบทางเทคโนโลยี ระบบ (system) กลุ่มของส่วนต่าง ๆ ตั้งแต่สองส่วนขึ้นไปประกอบเข้าด้วย กันและทำ งานร่วมกัน เพื่อให้บรรลุ วัตถุประสงค์เดียวกัน 1 ระบบ อาจจำ แนกได้เป็น 2 ประเภท ได้แก่ ระบบที่พบใน ธรรมชาติและระบบที่มนุษ นุ ย์สร้าง ขึ้น
2 ระบบที่พบในธรรมชาติ คือ คื ระบบที่ธ ที่ รรมชาติสร้างขึ้น ขึ้ หรือ รื เป็นไปตามธรรมชาติ เช่น ระบบลำ เลีย ลี งในพืช พื ระบบ ภูมิคุ้มกัน กั ร่างกายมนุษย์ ระบบ ย่อยอาหาร ระบบหมุนเวีย วี น เลือ ลื ด ระบบหายใจ Ex.
3 ระบบที่มนุษย์สร้างขึ้น คือ คื ระบบที่ส ที่ ร้างขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ อำ นวย ความสะดวกหรือ รื เพิ่ม พิ่ ประสิท สิ ธิภ ธิ าพ การทำ งานของมนุษย์ เช่น ระบบ รถไฟฟ้า ระบบบำ บัด บั น้ำ เสีย สี ระบบ การให้น้ำ พืช พื Ex. 3
คือ คื สิ่ง สิ่ ที่ม ที่ นุษย์ประดิษ ดิ ฐ์หรือ รื สร้าง เทคโนโลยีขึ้ ยี น ขึ้ มาเพื่อ พื่ ใช้ ใน กระบวนการแก้ปัญหา หรือ รื สนอง ความต้องการ เพื่อ พื่ ให้บรรลุ วัต วั ถุประสงค์ซึ่งกล่าวได้ว่า เทคโนโลยีนั้ ยี น นั้ จะต้องทางานอย่าง เป็นระบบ ระบบทางเทคโนโลยี(technological system) ------------------------------------------------------------------- 3
5 ระบบทางเทคโนโลยี มีอ มี งค์ประกอบ ได้แก่ เพื่อ พื่ ควบคุมการทำ งานให้ได้ตาม วัต วั ถุประสงค์
6 ตัว ตั ป้อน (input) คือ คื สิ่ง สิ่ ที่ป้ ที่ ป้ อนเข้าสู่ระบบซึ่งอาจมีม มี ากกว่า 1 อย่าง กระบวนการ (process) ผลผลิต ลิ (output) คือ คื กิจ กิ กรรมหรือ รื การดำ เนินการที่เ ที่ กิด กิ ขึ้น ขึ้ ใน ระบบ เพื่อ พื่ ทำ ให้เกิด กิ ผลผลิต ลิ ตาม วัต วั ถุประสงค์ คือ คื ผลที่ไ ที่ ด้จากการทำ งานร่วมกัน กั ของตัว ตั ป้อน และกระบวนการของระบบ ผลผลิต ลิ ยัง ยั รวมถึง ถึ สิ่ง สิ่ ที่เ ที่ ป็นผลพลอยได้จากระบบ ซึ่ง อาจเป็นสิ่ง สิ่ ที่เ ที่ ราต้องการหรือ รื ไม่ก็ไก็ ด้ เช่น ของเสีย สี เศษวัส วั ดุ
7 ข้อมูลย้อนกลับ ลั (feedback) คือ คื ข้อมูลที่ใ ที่ ช้ในการควบคุมหรือ รื ป้อน กลับ ลั ให้ระบบทำ งานได้บรรลุตาม วัต วั ถุประสงค์ ซึ่งอาจมีไมี ด้ในบางระบบ
คือ คื การพิจารณาองค์ประกอบของ ระบบ ซึ่งประกอบด้วย ตัว ตั ป้อน กระบวนการ ผลผลิต ลิ และข้อมูลย้อน กลับ ลั ในระบบทางเทคโนโลยี หากส่วน ใดส่วนหนึ่งในระบบขาดหายไปหรือ รื ทำ งานบกพร่อง ระบบจะไม่สามารถ ทำ งานสำ เร็จ ร็ ตามวัต วั ถุประสงค์ที่ ต้องการได้ การวิเ วิ คราะห์ระบบทาง เทคโนโลยีช่ ยี ช่ วยให้เข้าใจความสำ คัญ คั ของการทำ งานร่วมกัน กั ของแต่ละองค์ ประกอบ นำ ไปสู่ความเข้าใจในการ แก้ไขข้อบกพร่องและการดูแลรัก รั ษา เทคโนโลยี ดัง ดั ตัว ตั อย่างต่อไปนี้ การวิเ วิ คราะห์ระบบทางเทคโนโลยี ต่อ 8
ต่อ ตัว ตั ป้อน คือ คื ไฟฟ้า น้ า กระบวนการ คือ คื ไฟฟ้าท าให้ ลวดเกิด กิ ความร้อน และถ่ายเท ความร้อนไปยัง ยั น้ าในกระติก ผลผลิต ลิ คือ คื น้ าร้อน ข้อมูลย้อนกลับ ลั คือ คื อุณหภูมิของ น้ า 9 ตัวอย่าง: กระติกน้ำ ร้อนไฟฟ้า
เมื่อ มื่ วิเ วิ คราะห์องค์ประกอบระบบทางเทคโนโลยีข ยี อง กระติกน้ำ ร้อนไฟฟ้าที่ต้ ที่ ต้ มน้ำ และรัก รั ษาอุณหภูมิของ น้ำ ให้ร้อนอยู่เสมอโดยมีร มี ะบบตามข้างต้น ต้ ระบบจะ รัก รั ษาอุณหภูมิให้ร้อนอยู่เสมอ โดยมีเ มี ทอร์โมสตัท ตั จะ ตัด ตั กระแสไฟฟ้าในวงจรหลัก ลั แต่กระแสไฟฟ้าจะผ่าน ไปยัง ยั ลวดความร้อนชุดรัก รั ษาอุณหภูมิของน้ำ เพื่อ พื่ ทำ ให้น้ำ ร้อนคงที่ต ที่ ลอดเวลา ดัง ดั นั้น นั้ อุณหภูมิของน้ำ คือ คื ข้อมูลย้อนกลับ ลั ที่ค ที่ วบคุมระบบให้ทำ งานบรรลุ ตามวัต วั ถุประสงค์ แสดงให้เห็นว่าองค์ประกอบของ ระบบทำ งานสัม สั พัน พั ธ์กั ธ์ น กั เมื่อ มื่ เกิด กิ ปัญหาหรือ รื ข้อ บกพร่อง เช่น น้ำ ในกระติกไม่ร้อน เราสามารถหา สาเหตุและแนวทางการแก้ไขรวมทั้ง ทั้ แนวทางการดูแล รัก รั ษาได้จากการวิเ วิ คราะห์ระบบทางเทคโนโลยี เช่น พิจารณาที่ตั ที่ ว ตั ป้อนหรือ รื ไฟฟ้า โดยตรวจสอบที่ขั้ ที่ ว ขั้ ปลั๊ก ลั๊ หรือ รื สัง สั เกตว่าเสีย สี บปลั๊ก ลั๊ ไฟแล้วหรือ รื ไม่ พิจารณาที่ กระบวนการ เช่น ตรวจสอบเทอร์โมสตัส ตั ว่าชำ รุดหรือ รื เสีย สี หายหรือ รื ไม่ 10
สรุปท้ายบท ระบบทางเทคโนโลยีมี ยี อ มี งค์ประกอบ คือ คื ตัว ตั ป้อน (input) กระบวนการ (process) ผลผลิต ลิ (output) และบางระบบมีข้ มี ข้ อมูล ย้อนกลับ ลั (feedback) องค์ประกอบ ทั้ง ทั้ หมดจะทำ งานสัม สั พัน พั ธ์กั ธ์ น กั เพื่อ พื่ ให้ เทคโนโลยีนั้ ยี น นั้ ทำ งานสำ เร็จ ร็ ตาม วัต วั ถุประสงค์ การเรีย รี นรู้และทำ ความ เข้าใจระบบทางเทคโนโลยีช่ ยี ช่ วยให้เรา สามารถแก้ไขข้อบกพร่อง รวมทั้ง ทั้ ดูแล รัก รั ษาเทคโนโลยีใยี ห้ทำ งานได้อย่างมี ประสิท สิ ธิภ ธิ าพและมีอ มี ายุการใช้งาน ยาวนาน 11
12 แหล่งอ้างอิง อิ หนัง นั สือ สื เรีย รี นรายวิช วิ าพื้น พื้ ฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและ เทคโนโลยี)ยี (ฉบับ บั ปรับ รั ปรุง พ.ศ.2560) จบง้าบบบ