KOMPILASI KOMIK JAWI

KOMPILASI

KOMIK SEJARAH

Oleh:
WAN NURIN EZZATY BINTI WAN AZHAM

D20182086004



Assalamualaikum,
Terima kasih buat Dr Sabariah kerana memberi
peluang kepada kami untuk belajar menghasilkan
nota dalam bentuk komik seperti ini. Diharap
komik ini dapat memberikan manfaat buat saya dan
rakan-rakan yang lain.

Isi Kandungan

1. SEJARAH PERKEMBANGAN
TULISAN JAWI

2. EJAAN JAWI KLASIK
PENGARUH MELAYU

3. KARYA-KARYA AGUNG
MASYARAKAT MELAYU

4. SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-16

5. SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-17

6. SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-18

7. SISTEM EJAAN JAWI DALAM
KITAB PENGETAHUAN BAHASA
OLEH RAJA ALI HAJI

Kerrigan Community Learning Center

SEJARAH
PERKEMBANGAN
TULISAN JAWI

TEACHER MORGAN KARTER

umi, boleh tak Wahh anak umi Iya, Fatihah sangat
jelaskan tentang fasa berminat tentang berminat nak tahu
perkembangan tulisan tulisan jawi ye? Boleh, tentang Fasa Jawi

jawi? sayang Klasik.

Ejaan Jawi Klasik pengaruh Arab boleh dibahagikan kepada 2
tahap. Tahap yang pertama menggunakan tanda baris. Ini
dapat dibuktikan dalam penggunaan manuskrip dan artifak
lama. Contoh perkataan adalah, maka. Namun, bagi

menyesuaikan sesetengah perkataan melayu lama, terdapat
beberapa huruf tambahan diciptakan. Untuk tahap yang kedua

pula, ejaan lama masih dikekalkan dengan dibuang baris.

Kerrigan Community Learning Center

EJAAN JAWI KLASIK
PENGARUH MELAYU

TEACHER MORGAN KARTER

Aini, kelas sejarah tadi Saya berbesar hati.
kamu belajar tajuk baru Ejaan klasik Melayu terbahagi
kan? Memandangkan kepada 2 bahagian. Pertama,
saya ada hal harini, boleh ada huruf saksi pada suku kata
tak kamu kongsikan ilmu
pertama. Kedua, terdapat
dengan saya? huruf saksi pada dua suku

kata.

Maafkan saya mencelah. Terima kasih Aini dan
Sistem ejaan pengaruh Sahira. Saya doakan kalian
sentiasa dilimpahkan ilmu
melayu kedua
diperkenalkan untuk pengetahuan yang tidak
menyelesaikan masalah putus.
tahap pertama. Saya
emailkan nota kepada kamu

nanti ya.



Kerrigan Community Learning Center

KARYA-KARYA AGUNG
MASYARAKAT MELAYU

TEACHER MORGAN KARTER

Bidang yang menggunakan Assalamualaikum.
manuskrip melayu Mari minggu ini kita belajar
Kesusasteraan
Sejarah karya-karya agung
kitab agama masyarakat melayu
perubatan
undang-undang Manuskrip melayu Karya yang
ketatanegaraan ditulis dengan tangan terutama
azimat&petua
dalam tulisan jawi yang
dihasilkan dalam lingkungan
awal ke-16 sehingga awal
kurun ke-20 dalam bahasa
rumpun Melayu mengenai alam

dan tamadun Melayu.

HIKAYAT RAJA PASAI HIKAYAT AMIR HAMZAH
Hasil sastera sejarah tertua (disusun Ditulis oleh seorang penulis parsi.
Diterjemah ke bahasa arab (sirat Hamzah)
abad ke-15). Semasa pemerintahan Disalin oleh penulis istana raja Melaka selama
Malikul Saleh Hikayat dibahagikan 15 tahun. Ianya juga ditulis dalam bahasa jawa,
kepada 3 mengikut peralihan cerita.
bali,acheh,turki dan hindi
KITAB BAHR AL-LAHUT
Kitab Tasawuf tentang Ilmu HUKUM KANUN MELAKA
Kerajaan Melaka telah menggubal
Ketuhanan. Dikarang oleh
Syaykh Abdullah Arif. undang2 berasaskan undang2
islam. Qanunn ditulis pada zaman
Perintis kepada perkembangan pemerintahan Sultan Muzaffar Syah.
ilmu tasawuf di Nusantara. Meliputi bidang jenayah,mu'amalah,ke

luarga dan lain2

Kerrigan Community Learning Center

SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-16

TEACHER MORGAN KARTER

3. Bentuk huruf 1. Telah wujud sistem vokal
-abjad vokal diletak

pada suku kata pertama
dan suku kata tengahyang

terbuka tetapi jarang
digunakan pada suku kata

akhir terbuka

- titik pada huruf jawi

ciptaan Melayu digunakan 2. Sistem baris pada suku
secara agak stabil kata akhir terbuka

contoh (tetapi tanda baris tidak
disebelah diletakkan)

tau

CONTOH SISTEM EJAAN JAWI ABAD KE-16

1. Telah wujud sistem vokal 2. Sistem baris pada suku
kata akhir terbuka

3. Sistem baris pada suku kata akhir tertutup

Kerrigan Community Learning Center

SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-17

TEACHER MORGAN KARTER

SISTEM EJAAN JAWI Siapa boleh bagitahu cikgu Bagus. berikan
ABAD KE 17 apakah yang kamu dapat dengan cikgu 4 ciri
bahagian
Baik kelas, mari tajuk ini? terdapat 4 bahagian. pertama.
kita ringkaskan kongsikan 1 bahagian setiap orang.
1) sistem vokal, 2) sistem baris
kembali apa Terdapat 4 3) bentuk huruf penggunaan
yang telah kita ciri di bahagian pertama titik lebih sempurna 4) tanda
belajar harini. tasydid banyak digunakan.
iaitu sistem vokal,
sistem baris,

penggunaan titik lebih
sempurna dan tanda

tasydid banyak
digunakan.

berikan cikgu suku kata awal Bahagian yang kedua, Sebutkan ciri-ciri Ciri yang kedua
contoh bagi Surat bertulisan jawi yang untuk bahagian ialah sistem baris pada suku
‫ ﻻ ﻲ‬،‫ ﻣﺎت‬،‫ﺑﺎو‬ terindah iaitu dengan kedua ini serta
ciri yang kepala surat yang berloret kata akhir terbuka
pertama. suku kata terbuka dengan bunga madat contoh. dan mana-mana suku kata
OthmaniahTurkiyah dan
‫ﺗﺮﻳﻤﺎ دﻫﻮﻟﻮ ﭬﺮاﻫﻮ‬ Safavid-Iran. tertutup. contoh, untuk

Bagus. yang sistem baris, ‫ ﺟﻨﻴﺲ‬dan
lain ada yang ‫ﭼﺮﻣﻴﻦ‬
mahu jawab?

Terima kasih, Bahagian yang contohnya
Ahmad. Baik ketiga ialah merupakan
kelas, lagi 2 Surat raja Ambon di ‫ﺗﺎﻫﻮن‬, dan
‫ﭬﻮﻟﻮه‬
bahagian? Makasar kepada
Gubernur Syarikat India Bagus Rina.
Okay bahagian yang
Timur, 1658 M. terakhir. Siapa mahu

ciri yang jawab lagi?
pertama ialah
sistem vokal
pada suku kata
terbuka di awal

dan dan di
tengah kata.

Giliran saya! yang terakhir ialah Semangat betul kamu. TThyhyoaoauunn!!kk
sistem baris pada suku kata terbuka Terima kasih kelas.
diakhir suku kata tertutup tanpa
mengiranya dalam kedudukannya. Nampaknya kamu semua
memberikan tumpuan dalam
contoh, .‫ ﻛﭭﺪ‬dan ‫ﺑﻬﺎرو‬
kelas saya. kita sambung
tajuk baru pada minggu

depan ye.

Kerrigan Community Learning Center

SISTEM EJAAN JAWI
ABAD KE-18

TEACHER MORGAN KARTER

Ayah, kat Terdapat beberapa
sekolah harini ciri tentang ejaan
adik belajar Jawi abad ke-18
tentang ejaan dalam manuskrip

Jawi pada Hukum
abad ke 18. Kanun Melaka. Abad

kongsilah ke-18 banyak
dengan ayah menggunakan huruf

apa yang vokal bagi suku
kamu dah kata akhir terbuka
belajar.
dan tertutup.

Wahh anak Ciri yang lain Manuskrip tersebut
bijak. ialah huruf vokal ditulis oleh Syeikh Al-
diletakkan pada Sharif Jamaludin bin
ciri=ciri suku kata tengah Syeikh Sharif Abdullah.
yang lain? terbuka dan ada
Adik beritahu ayah
juga ada satu contoh bagi ciri
perkataan yang huruf vokal diletakkan
gunakan sistem pada suku kata tengah
terbuka.iaitu dusun
baris.
(‫) دوﺳﻦ‬

Kerrigan Community Learning Center

SISTEM EJAAN JAWI DALAM
KITABPENGETAHUAN BAHASA

OLEH RAJA ALI HAJI

TEACHER MORGAN KARTER

Assalamualaikum. Amirah, sekiranya tidak keberatan, boleh
kamu sibuk tak? awak jelaskan ejaan jawi abad ke-

Waalaikumusalam. 19 yang telah kita belajar tadi?
Tidak sibuk, ada apa
yang saya boleh bantu? Boleh. Pada abad ke-19,
terdapat banyak
Saya kurang pertambahan huruf jawi.
jelas. Boleh terdapat penggunaan
kamu berikan kata pinjaman. Selain itu,
pada abad ini banyak
contoh? perkataan yang digunakan
huruf vokal pada suku
Contohnya sejarah Melayu kata akhir terbuka dan
atau Sulalatus Salatin pada tertutup.
1829M oleh Raja Ali Haji.
ooo. ciri-ciri tulisan
jawi dalam manuskrip
Sulalatus Salatin?

Antara ciri-ciri ialah Raja Ali Haji
kekalkan ejaan perkataan bahasa
Arab tanpa diubah. Contohnya
fikir (‫)ﻓﮑﺮ‬

Antara contoh lain seperti Manuskrip Apakah ciri manuskrip
Hikayat Abdullah pada tahun 1840M. Hikayat Abdullah faiz?
Mengenai zaman kanak-kanak Abdullah
Kadir Munsyi di Melaka. Ciri Manuskrip
Hikayat Abdullah ialah
Hikayat Abdullah juga tidak menggunakan
banyak menggunakan baris
pada ejaan
kata pinjaman perkataan
bahasa Arab tanpa contohnya maka (‫ﻣﮏ‬
diubah ejaan. Sebagai (dan dia (‫)دي‬
contoh, Sya'ban (‫)ﺷﻌﺒﺎن‬.
Amirah, tentang kitab pengetahuan bahasa
betul ke? (1859) oleh Raja Ali Haji Faiz, ianya
dihasilkan oleh Raja Ali Haji sehingga huruf
Betul. Bustan al-Katibin tulisan (‫ )چ‬tetapi disiapkan oleh cucu beliau
Raja Ali Haji ditulis pada tahun 1850M iaitu Raja Haji Umar bin Raja Hassan. betul?
tentang tatabahasa Melayu. Raja Ali Haji
bincangkan tentang peraturan ejaan Jawi Betul. Ianya tentang kamus dialek
Bahasa Melayu dalam Fasal 1 hingga Fasal 9 Melayu Johor, Pahang, Riau dan
Lingga. Terbahagi kepada bahagian
Beliau jelaskan terdapat empat pendahuluan, bab satu dan dua.
abjad yang ditambah sebagai fonem
Melayu iaitu huruf (sta, ga, cha, nga)

Ciri-ciri ejaan jawi dalam kitab iri-ciri kitab tersebut penggunaan
tersebut ialah (‫)ق‬ bahasa kekalkan huruf (‫ )ف‬sebagai
pasangan (F) dan (P)
menggantikan huruf (‫ )ء‬seperti
ejaan adik (‫)ادﻳﻖ‬ Bagus. Jangan lupa,
ciri lain ialah
Dan juga penggunaan huruf
vokal pada perkataan suku kata gunakan tanda
baris untuk
akhir tertutup contohnya bunyikan
(‫ )ﺗﻴﺪور‬perkataan perkataan

dalam bahasa
melayu.

Terima Kasih banyak Tidak mengapa.
saudari atas semoga ilmu yang
perkongsian yang
sangat bermakna. dikongsikan
semoga dihalalkan bermanfaat.
setiap ilmunya ya. Waalaikumusalam.
Assalamualaikum.

SEKIAN
TERIMA KASIH