THE CREATOR OF ESPERANTO
LA KREINTO DE ESPERANTO
1859 – 1917
LUDWIK L. ZAMENHOF was born on 15th December in Bialystok, Ludoviko L. Zamenhof naskiĝis la 15-an de decembro 1859 jaro
a city in the Russian partition zone. That city was a true multi-ethnic en Bjalistoko, urbo tiam troviĝanta sur tereno de Rusa Imperio, post
melting pot comprising Poles, Russians, Jews and Germans. Already at dispartigo de Pollando. Loĝis tie miksita loĝantaro multnacia: poloj, rusoj,
the age of 10 Zamenhof had written a play titled Tower of Babel or the judoj kaj germanoj.
Bialystok Tragedy. That title clearly indicated that life there was not Jam 10-jara Ludoviko kreis dramon titolitan „Babelturo - bjalistoka
easy for individual ethnic groups because of, among other things, tragedio”. La titolo montras, kiel malfacila estis tie situacio de diversaj
language problems. For that reason, early in his school career Zamenhof nacioj, kaŭzita interalie de lingvaj problemoj. Tial Zamenhof jam tre frue,
began studying languages and was inspired by the recurring notion of en lernejo okupiĝis pri lingvolernado, sed samtempe konstante pensis pri
creating a common tongue. He felt that could help solve many problems kreado de komuna lingvo, kiu povus - laŭ Li - solvi multajn problemojn de
in multi-ethnic communities. multnaciaj socioj.
His initial attempts to create an international language, “Lingwe La unuaj provoj de internacia lingvo „Lingwe Uniwersala”, montriĝis jam
Uniwersala”, occurred in secondary school, but an improved proposal of en gimnazio, sed serioza propono de universala lingvo, estis prezentita
a universal tongue appeared in 1887 in a booklet titled AN en 1887 jaro en libretto „LINGVO INTERNACIA. ANTAŬPAROLO KAJ
INTERNATIONAL LANGAUGE. FOREWORD AND COMPLETE TEXTBOOK KOMPLETA LERNOLIBRO” sub pseŭdonomo Doktoro Esperanto, kio
under the pseudonym of Doktoro Esperanto which meant “hoping signifas „doktoron havantan esperon”. Tiu vorto iĝis la nomo de la lingvo,
doctor”. Eventually that term was accepted as the name of the language kiu rapide sukcesis. Ĝia kreinto rezignis pri ĉiuj aŭtoraj rajtoj, volinte por
itself which began achieving rapid success. Its author forwent the ke la lingvo restu viva kaj apartenu al ĉiuj homoj.
copyrights to which he was entitled in the hope it would endure,
develop and belong to all people. La unua Monda Kongreso de Esperanto okazis en Francio 1905 jaro, kie
Zamenhof estis distingita per Ordeno de Honora Legio, kaj honore al Li –
The First Esperanto Congress was held in France in 1905, where estis lumigita Eiffel – Turo. Iniciatita de L. Zamenhof Esperanto-movado,
Zamenhof was decorated with the Order of the Legion of Honour, and rapide disiĝis kaj pri la lingvo interesiĝis multaj intelektaj kaj sciencaj
the Eiffel Tower was illuminated in his honour. The Esperanto aŭtoritatoj de tiama mondo.
Movement launched by Zamenhof spread quickly and the language won
the recognition of the intellectual authorities of that day. En Pollando, la unua kiu valorigis la lingvon estis Antoni Grabowski,
In Poland, the first to appreciate the notion of an international language inĝeniero kaj poligloto, uzanta 15 lingvojn kaj ravita de Zamenhofa
was Antoni Grabowski, an engineer and journalist who knew 15 kreaĵo. Li tradukis al internacia lingvo poemojn „Sinjoro Tadeo” de
languages and was fascinated by Zamenhof's invention. It was he who Adamo Mickiewicz, „Mazepa” de Juliusz Słowacki kaj alian literaturon,
translated Adam Mickiewicz's epic poem Pan Tadeusz and Juliusz per tio diskonigante ĝin tra la mondo. Famo je kreinto de lingvo
Słowacki's tragic drama Mazepa as well as other works into Esperanto, Esperanto kreskis. Li estis nomumita ok foje por Paca Nobel Premio.
thereby popularising them world-wide. The fame of Esperanto creator
grew, and on eight separate occasions he was nominated for the Nobel En 1912 jaro estis organizita Monda Kongreso de Esperanto en Krakovo.
Prize. Zamenhof skribis tiajn vortojn al la Organizantoj: „ Se vi necese devus
In 1912, the World Esperanto Congress was held in Krakow, and paroli pri mi, vi povus min nomi „filo de pola tero” (ĉar neniu povas
Zamenhof wrote an incisive letter to its organisers. “In the event that kontraŭdiri, ke la tero, en kiu estas tombigitaj miaj gepatroj kaj kie mi
you insist on speaking about my person,” he wrote, “you can call me a konstante laboras kaj intencas labori ĝis la fino de mia vivo – estas mia
son of Polish soil (because no-one can deny that the land in which both hejmo…”
my parents lie buried and in which I constantly work and intend to work
until I die is my home...)”. Ludoviko mortis la 14-an de aprilo 1917 jaro en Varsovio, kaj dum
tombiga ceremonio oni diris: „Alvenos momento, ke la tuta pola tero
Ludwik Zamenhof died on 14th April 1917 in Warsaw, and over his grave komprenos, kian lumradian famon donis tiu granda filo al sia Patrujo.”
the following compelling words were spoken: “There will come a time
when the whole Polish land will understand what glory this great son Zamenhof kaj ĝia kreaĵo estis honorigitaj per ĉ. 1600 monumentoj kaj
has given his homeland”. konstruaĵoj je Lia nomo kaj Esperanto – sur ĉiuj kontinentoj kaj en la
Kosmo. UNESCO 3-foje anoncis rezoluciojn, konfirmantajn Liajn meritojn
Zamenhof and his creation have been honoured by some 1,600 al la Homaro: en 1954, 1985, 2015 jaro.
permanent facilities and sites named after him and Esperanto on all the
continents as well as in outer space. On three separate occasion, Dum la dua mondmilito, Zamenhofa familio, inklude tri infanoj, estis
UNESCO has adopted resolutions affirming his contribution to mankind: mortigita. Savita estis nur Lia nepo Kristoforo, filo de Adamo.
in 1954, 1985 and 2015.
Dum 38-a Sesio je Ĝenerala Konferenco de UNESCO en Parizo
During World War II, the Zamenhof family, including dr Zamenhof's (3-18.11.2015) oni rezoluciis, ke la centjara mortodatreveno en 2017
three children, died in the Holocaust. Only his grandson Krzysztof havos aŭspiciojn de UNESCO.
survived (having managed to escape from the Warsaw Ghetto).
During the 38th session of UNESCO's General Conference, held on 3rd-18th
November 2015, a resolution was adopted declaring that the 100th
anniversary of Ludwik Zamenhof's death would be observed under
UNESCO auspices.
MAREK ZAMENHOF ROZALIA ZAMENHOF
(1837 – 1907) (1839 - 1892)
Zamenhof's father / Zamenhof's mother/
La patro de Zamenhof La patrino de Zamenhof
ADAM ZAMENHOF KLARA ZAMENHOF
(1888 – 1940) (1863 – 1924)
Son / La filo
Zamenhof's wife /
LIDIA ZAMENHOF La edzino de Zamenhof
(1904 – 1942)
For many years, Marek Zamenhof opposed his
Daughter / La filino son's plans to create an artificial language (when
Ludwik left for medical studies in Moscow, he
ZOFIA ZAMENHOF destroyed all his notes). He changed his opinion
(1889 – 1942) only after Esperanto was officially published
(1887) thanks to the financial support of Ludwik's
Daughter / La filino father-in-law.
L. Zamenhof had nine siblings and three children.
All three perished during the Second World War
and only his grandson Krzysztof survived.
Marko Zamenhof dum multaj jaroj kontraŭstaris je
planoj de sia filo pri kreado de planlingvo, eĉ
forĵetis materialojn de lia provprojekto.
La opinion li ŝanĝis tiam, kiam lingvo Esperanto
estis oficiale publikita (1887), danke al financa
helpo je bopatro de L. Zamenhof.
Ludoviko Zamenhof havis naŭ gefratojn kaj tri
gefilojn. Ĉiuj liaj infanoj pereis dum la milito,
saviĝis nur nepo de Ludoviko, Kristoforo.
LUDWIK KRZYSZTOF ZAMENHOF-ZALESKI MEDAL OF TOLERANCE /
MEDALO DE TOLEREMO
(born in Warsaw in 1925, Polish structural engineer and Esperantist, son of
Adam Zamenhof and grandson of Ludwik Zamenhof. During the war, he was
hiding together with his mother under the assumed name of Zaleski
(sheltered by a Pole named Włodzimierz Janczewski). After the war, he
completed his studies at Warsaw University of Technology (Politechnika
Warszawska), where he was subsequently employed. In the 1960s, he
emigrated to France. He is a professor emeritus of the Milan Polytechnic
and Paris Higher School of Architecture and the author of more than 100
scholarly publications in Polish, French, English and Esperanto. He has a
daughter Hanna Zamenhof-Zaruska (who is also an Esperantist). Upon his
initiative, the Medal of Tolerance was established, and he presented the
first such medal to Pope John Paul II in 1999.
LUDWIK KRZYSZTOF ZAMENHOF-ZALESKI LUDOVIKO KRISTOFORO ZAMENHOF-ZALESKI
(Zamenhof's grandson) presenting the Medal of Tolerance
(naskita 1925 en Varsovio) – pola inĝeniero
to Pope John Paul II. konstruisto, esperantisto, filo de Adamo
Zamenhof, nepo de Ludoviko Zamenhof. Dum la
LUDOVIKO KRISTOFORO ZAMENHOF-ZALESKI milito estis kaŝita kun patrino kiel Zaleski (ĉe la
(nepo de L.Zamenhof) enmanigas Medalon de Toleremo Polo Włodzimierz Janczewski). Post la milito li finis
Varsovian Politeknikon, kie poste laboris. Dum
al la Papo Johano Paŭlo la Dua. sesdekaj jaroj je XX jarcento elmigris al Francio.
Li estas emerita profesoro de Politekniko en
Mediolano kaj Alta Lernejo de Arkitekturo en
Parizo, kreis pli ol cento sciencajn publikaĵojn en
lingvoj: pola, franca, angla kaj esperanto. Havas
filinon Hanna Zamenhof-Zaruska (esperantistino).
Laŭ lia inicjato oni fondis Medalon de Toleremo,
kiun – kun numero la unua - li enmanigis al la
Papo Johano Paŭlo la Dua en 1999 jaro.
In the 19th century, Bialystok was a city within the borders of the Russian Bjalistoko de la 19-a jarcento apartenis al la Rusa Imperio, tanĝe de
Empire at the crossroads of four cultures, religions and languages. Jews 4 kulturoj, konfesioj kaj lingvoj. Inter dekkelkmila loĝantaro ĉirkaŭ
accounted for roughly one-half of the city's several score thousand duonon formis judoj, kaj krom ili vivis tie poloj, rusoj kaj germanoj kaj
inhabitants, in addition to whom were Poles, Russians and Germans as ankaŭ malplinombre - aliaj naciecoj. Deviga lingvo estis la rusa, kion oni
well as other smaller ethnic groups. Russian was the obligatory language precipe ofice observis post la januara resurekcio de 1863, tamen en la
which was officially enforced, especially in the wake of the January germana kvartalo Kleindorf oni uzis la germanan, en rusaj kolonioj oni
Uprising (1863). But German was spoken in the German district Kleindorf, parolis ruse kaj poloj flegis la gepatran lingvon kun espero restaŭri sian
Russian was heard in the Russian settlements and the Poles cultivated ŝtatecon.Tiun ŝancon akiris Pollando nur post la unua mondmilito kaj
their mother tongue in the hope that their statehood would be restored. Zamenhof tion ne ĝisvivis...
That opportunity would not arrive until after World War I. But Zamenhof
did not live to see it... Ludoviko naskiĝis la 15-an de decembro 1859 en ligna dometo ĉe la
strato Zielona kaj estis la plej olda filo de Marek kaj Rozalia Zamenof.
Ludwik was born on 15th December 1859 in a small wooden cottage in Post li, regule ĉiujn 1-2 jarojn aperadis sekvaj infanoj ‒ en Bjalistoko
Zielona (Green) Street as the eldest son of Marek and Rozalia Zamenhof. naskiĝis 7 liaj gefratoj (tri mortis infanaĝe). Vivteno de tiel granda familio
After that, successive children appeared at 1-2 year intervals. Seven of postulis grandan penon de la patro kaj aldonan krometatan laboron.
his siblings were born in Bialystok (three of whom died in childhood). Malgraŭ de sia supera edukiteco (li estis pedagogo kaj lingvisto), Marek
Supporting such a large family required great effort and additional jobs Zamenhof havis problemojn kun vivteno de la familio kaj dicidis
apart from his main full-time employment. Although he had a higher translokiĝi al Varsovio.
education (as a pedagogue and linguist) Marek Zamenhof had problems
supporting his family and decided to move to Warsaw. Infaneco pasigita en Bjalistoko konvinkigis Ludovikon, ke granda parto de
interhomaj problemoj rezultas de neeblo interkompreniĝi ‒ li observis
His childhood spent in Bialystok convinced Ludwik that a good share of tion vivante en diferencigita kaj kvereliĝinta multnacia socio. Kapabla
interpersonal problems results from an inability to communicate which junulo el inteligenteca domo, ekpripensis planojn krei la universalan
he had observed in a diversified, mutually antagonistic multi-ethnic lingvon, neŭtralan kaj facilan, kiu solvus tiun problemon.
society. As a capable young man from an intelligentsia home, Ludwik
began thinking up plans to create a neutral and easy-to-learn universal
language which would solve this problem.
NORWAY During Zamenhof's times, Polish lands were
SWEDEN under the occupation of three foreign powers
(Austria, Prussia and Russia). Bialystok, his
DENMARK RUSSIAN EMPIRE birthplace, was under the Russian Empire.
Warsaw, where Esperanto was born, was the
GREAT PRUSSIA capital of a Russian-ruled province (1815-1918).
BRITAIN NETH.
Polaj teritorioj en la tempo de Zamenhof troviĝis
GERMAN CONF. sub okupacio de tri imperioj (Aŭstrio, Prusio kaj
Ruslando). Bjalistoko ‒ naskiĝurbo de Ludoviko
FRANCE SWITZ. AUSTRIA- Zamenhof ‒ troviĝis en limoj de Ruslando, kaj
HUNGARY EMPIRE Varsovio, kie naskiĝis Esperanto, estis ĉefurbo
de provinco (1815-1918) subordigita al la Rusa
PAPAL Imperio.
STATES
Bialystok / Bjalistoko
Warsaw / Varsovio
SPAIN OTTOMAN EMPIRE
GREECE
A wooden house Zielona Street in Bialystok, where the
at Zielona Street 6 Zamenhof family lived (in 1919 it was
in which L. Zamenhof was born.
renamed Zamenhof Street).
Ligna domo numero 6 Strato Zielona (Verda strato) en
en la strato Zielona, Bjalistoko, kie loĝis la familio Zamenhof
kie naskiĝis L.Zamenhof.
(en 1919 ĝi estis nomita
Zamenhof-strato).
The secondary school in Bialystok, where
Zamenhof was enrolled in 1869 – 1873.
Reallernejo (Gimnazio) en Bjalistoko,
kie L. Zamenhof lernis en 1869 – 1873.
In 1873, the Zamenhof family moved to Warsaw, where Ludwik's En 1873 la familio Zamenhof translokiĝis al Varsovio, la patro de
father again found a teaching post with additional tutoring. He also Ludoviko denove akceptis laboron de instruisto kaj aldone de
published textbooks and instruction manuals. The Zamenhofs lived in helpinstruisto, krome eldonadis lernolibrojn kaj konsultajn librojn.
Warsaw's Muranow district, and Ludwik attended the secondary La familio Zamenhof ekloĝis en la kvartalo Muranów, kaj Ludoviko vizitis
school in Nowolipki Street, where his exceptional linguistic skills won gimnazion ĉe Nowolipki, kie montriĝis lia escepta lingvokapablo.
recognition. Li daŭre realigadis sian revon pri la universala lingvo, laborante pri
He continued to dream of a universal language and worked on a gramatiko kaj vortaro de pra-esperanto: Lingwe Uniwersala. En 1878 li
grammar and dictionary of Lingwe Uniwersala, the forerunner of anoncis finon de komenca etapo, solene festante tion en aro da
Esperanto. He announced the completion of his new language in 1878 familianoj kaj amikoj.
and celebrated that event amongst family and friends.
Post duonjaro li iris studi medicinon en Moskvo, kaj reveninte en 1881, li
Half a year later he left for medical studies in Moscow. When he konstatis, ke la patro - zorgante pri estonteco de la filo - detruis ĉiujn
returned in 1881, he found that his father out of concern for his future manuskriptojn de prilaboritaj vortaroj kaj gramatiko de estonta
had destroyed all the manuscripts of the future international tongue's internacia lingvo. Tiamaniere la patro volis devigi filon „por lia bono“, ke
dictionaries and grammar texts. In that way, his father wanted to li rezignu pri utopio kaj ekokupiĝu pri pli utila aktiveco. Tamen Ludoviko
force his son “for his own good” to abandon his pipe-dreams and get entreprenis de komence laboron pri plibonigita Lingvo Universala (1881).
involved in more useful activity. But Ludwik only resumed his work on
an improved Lingvo Universala (1881). Samjare ĉirkaŭiris la mondon informo pri kreo de la artefarita lingvo
Volapük fare de Johano Marteno Schleyer. Ĝi kaŭzis grandan
That year, word that a Johann Martin Schleyer had created Volapük, ekinteresiĝon de Ludoviko, kiu rimarkis en Volapük logikecon kaj
an artificial language, had circled the globe. That greatly piqued the simplecon, sed ankaŭ mankojn. Malforta punkto okazis la vortaro, tro
interest of Ludwik who appreciated Volapük's logic and simplicity, komplika por universala lingvo. Zamenhof serĉis pli bonajn solvojn,
whilst also detecting its defects. Its main weak point turned out to be strebante tion, ke la universala lingvo estu tiel facila, ke ĝia lernado estu
dictionary which was too intricate for a universal language. Zamenhof ludo. Sian celon li atingis post ses jaroj (1882-1887), maksimume
sought better solutions and strove to make his universal tongue so plibonigante gramatikon kaj vortprovizon de la nova lingvo.
easy that learning it would be child's play. He achieved his goal in six
years' time (1882-1887), introducing maximum improvements to the Tiel ekestis Esperanto ‒ lia vivoverko,
grammar and vocabulary of the new language. pri kiu tuj ekinteresiĝis la mondo.
That is how Esperanto, his life's work, was born, and it immediately
generated world-wide interest.
Fragment of Warsaw's panorama – view from the tower WARSAW 1873:
of Warsaw's Royal Castle (1873).
Population (1871 data): 269,241. Military garrison: 19,434. Physicians,
Fragmento pri panoramo de Varsovio ‒ vidaĵo de sur turo midwives, dentists and assistant surgeons: 868. Houses supplied with
de la Reĝa Kastelo en Varsovio (1873). water/with water supply: 170. Wells: 2,072. Beer-houses: 102.
Confectioner's: 240. Restaurants: 301. Tap-rooms: 840. Schools: 159.
Bookshops: 56. Houses of Worship: 47. Print and lithography shops: 36.
Baths and bathing facilities: 22. Hospitals and outpatient clinics: 13.
Libraries: 48. Trams – two lines (more photographs of Ludwik Zamen-
hof's Warsaw:
https://www.youtube.com/watch?v=Kx4fPdWiihQ).
VARSOVIO EN LA JARO 1873:
Loĝantaro (informo el 1871): 269.241. Militista garnizono: 19.434.
Kuracistoj, akuŝistinoj, dentistoj kaj kuracistaj helpantoj: 868. Domoj kun
akvoprovizo: 170. Putoj: 2072. Biertrinkejoj: 102. Konditorejoj: 240.
Restoracioj: 301. Drinkejoj: 840. Lernejoj: 159. Librovendejoj: 56.
Temploj: 47. Presejoj kaj litografejoj: 36. Banejoj kaj naĝejoj: 22.
Hospitaloj kaj kuracejoj: 13. Bibliotekoj: 48. Tramoj ‒ du linioj (pli da
fotoj el Varsovio de Ludoviko Zamenhof:
https://www.youtube.com/watch?v=Kx4fPdWiihQ).
Source / Fonto: „Wiadomości”, Londyn 18.08.1957. Rok 12, Nr 33 (594),
http://retropress.pl/wiadomosci/warszawa-roku-1873-troche-statystyki/.
DOKTOR ZAMENHOF ULICA DZIKA STREET IN WARSAW (ca. 1910),
in his laboratory where Zamenhof lived in 1898 – 1915.
(1910).
In 1931, the municipal authorities changed the
Doktoro ZAMENHOF name of Dzika Street
en sia labora ĉambro
to Dr Ludwik Zamenhof Street.
(1910). STRATO DZIKA EN VARSOVIO (ĉ. 1910),
kie Zamenhof loĝis en 1898-1915.
En 1931 la urbestraro de Varsovio nomis la Dzika
straton - strato "Doktoro Ludoviko Zamenhof".
1945 – devastated Dzika Street/Dr Ludwik Zamenhof
Street in Warsaw. The flag of Esperanto was kept
flying by L. K. ZAMENHOF-ZALESKI
(L. Zamenhof's grandson).
JARO 1945 – ruinigita Dzika / Doktoro Ludoviko
Zamenhof strato. Esperantan flagon tenas
L. K. ZAMENHOF-ZALESKI
(la nepo de L. Zamenhof).
In 1887, the first Esperanto language-learning textbook appeared. En 1887 j. aperis la unua lernolibro de Esperanto, kies aŭtoro estis
Its author was the creator of the universal language, Ludwik Zamenhof. iniciatinto de internacia lingvo – Ludoviko Zamenhof. En la libreto li
In this thin book, he described his long- standing efforts to create a priskribis rezultojn de longjaraj penoj por kreado de klara kaj regula
transparent and regular language system which is easy to learn and lingva sistemo, ebla por rapida lernado kaj faciliganta
facilitates communicating amongst people around the globe. interkompreniĝon de homoj en la tuta mondo.
First of all, a Russian version was published in order to have the Kiel la unua estis eldonita la rusa versio, por ebligi permeson de rusa
tsarist censors permit a Polish-language publication (Warsaw at that imperiestra cenzuristo por presado de la publikaĵo en pola lingvo
time was part of the Russian partition zone). That same year, Polish, (Varsovio tiam estis aneksita de Rusio). Samjare estis ankoraŭ eldonitaj
French and German versions appeared. Subsequent textbooks were la libretoj en la lingvoj: pola, franca kaj germana. La sekvaj lernolibroj
published in 1888 in English. Swedish, Hebrew and later in Latvian, estis eldonitaj en la jaro 1888 en la angla, sveda, hebrea, kaj poste en
Danish, Bulgarian, Italian, Spanish, Czech and other tongues.…The latva, dana, bulgara, itala, hispana, ĉeĥa kaj aliaj… Aŭtoro de la
author hid behind the pseudonym Dr Esperanto. lernolibro kaŝis sian nomon sub la pseŭdonomo Doktoro Esperanto.
That modest (40-page) book marked the launch of the world's Maldika, 40-paĝa libreto, iĝis komenco de la plej fama kaj diskonigita
best-known and most widely propagated, planned international tra la mondo – Internacia planlingvo Esperanto. Jen troviĝas en ĝi
language. It contained the Complete Textbook of the international „Kompleta Lernolibro de Lingvo Internacia”, kiu konsistas nur de 6
language which comprised less than six full pages in A5 format set in paĝoj de formato A5, presitaj per grandaj literoj! Aneksita al ĝi vortaro
large font! The appended dictionary containing 900 words made it prezentas ĉ. 900 vortojn, kio ebligas liberan formuladon de pensoj kaj
possible to formulate ideas and converse on various topics. The interparolon pri diversaj temoj. La gramatiko estis maksimume
grammar was simplified to the maximum degree, and the author simpligita kaj Zamenhof mem konstatis, ke „La tutan gramatikon de mia
himself said that “the entire grammar of my language can be superbly lingvo, oni povas lerni dum unu horo”.
learnt within a single hour”.
Tio ĉi iĝis ebla pro la uzo de 16 reguloj sen esceptoj kaj de sistemo de
That became possible through the use of 16 grammatical rules prefiksoj kaj sufiksoj, kiuj permesas al uzantoj kreadon de vortoj laŭ
(with no exceptions) plus a system of prefixes and suffixes enabling the bezono, sen memorigo de granda vortaro enhavanta kelkdek-mil vortoj.
user to independently create words without memorising a huge Tial la lingvo, kreita de Zamenhof estis difinita de profesoro Tadeusz
vocabulary. Therefore, Professor Tadeusz Kotarbiński (a renowned Kotarbiński (konata pola filozofo, scienciisto pri etiko kaj logiko), kiel
Polish philosopher, ethicist and logician) described Zamenhof's „genia kunligo de logiko kaj simpleco”.
language as “an ingenious amalgam of logic and simplicity”.
FUNERAL CORTÈGE in Warsaw (16.04.1917)
ENTERIGA PROCESIO en Varsovio (16.04.1917)
CEZARY PIWOWARSKI
L. ZAMENHOF'S GRAVE MEMORIAL
at a Warsaw cemetery.
Initially his grave was marked only with a
boulder, but later Esperantists raised funds
for a proper memorial.
TOMBO-MONUMENTO DE L. ZAMENHOF
en la tombejo de Varsovio.
Unue staris sur la tombo memorštono.
Poste esperantistoj kolektis
monon por monumento.
Zamenhof was honoured while alive by streets named after him. After the master's death. these were followed by monuments, squares,
memorial plaques, parks, clinics, ships, and trains. A cape on Spitzbergen and even asteroids bear his name. The number of such objects
has come to 1,600. Also in Poland, the homeland of Esperanto, various sites and objects connected with Zamenhof and the Esperanto
movement have been emerging since 1919.
Jam dum la vivo de L. Zamenhof li estis honorigita per stratnomigo je lia nomo. Post morto de la Majstro, estiĝis monumentoj, placoj,
memortabuloj, parkoj, klinikoj, ŝipoj, trajnoj, Kabo ĉe Spitzbergeno kaj eĉ asteroidoj je lia nomo kaj Esperanto. Nombro de tiaj objektoj
jam atingis 1600. Ankaŭ en Pollando, la Patrujo de Esperanto, de 1919 jaro estiĝas diversaj objektoj kunligitaj kun Zamenhof kaj Esperanto-
movado.
Tulip „Esperanto”.
Tulipo „Esperanto”.
A MONUMENT commemorating Ludwik Zamenhof Esperanto Museum
(Duszniki Zdroj, Poland). in Svitavy
Monumento por memorigi Ludovikon Zamenhof (Czech Republic).
(Duszniki - Zdrój, Pollando).
Muzeo de Esperanto
en Svitavy (Ĉeĥio).
Wikipedia, free online Commemorative postage stamp 2006 (Germany) – The Town Council declares
encyclopedia in with L. Zamenhof's portrait HERZBERG to be THE ESPERANTO CITY
Esperanto. (Poczta Polska, 2017). (die Esperanto-Stadt).
VIKIPEDIO, libera La poŝtkarto kun portreto 2006 (Germanio) - la Urba Konsilaro
encyklopedio de L. Zamenhof (Pola Poŝto, 2017). rezoluciis, ke Herzberg am Harz iĝas
esperantlingva.
URBO DE ESPERANTO
(die Esperanto-Stadt).
The international community on various occasions had been favourably Internacia sociaro jam multfoje pozitive opiniis planojn pri
disposed towards the general introduction of Esperanto as a second enkonduko de Esperanto kiel la dua lingvo, cele plifaciligi
language (in addition to the national tongue) as a way of facilitating interkompreniĝon de homoj. Tio atestas la grandecon de la
communication between different nations. That attests to the Zamenhofa kreaĵo. Jen la ekzemploj:
greatness of Ludwik Zamenhof's work. Here are some examples:
En 1922j. en Genevo okazis Internacia Konferenco pri instruado
In 1922 in Geneva, an International Conference devoted to
de Esperanto en lernejoj. Partoprenis ĝin delegitoj el 28 landoj kaj
teaching Esperanto in schools took place. It was attended by 16 registaroj. Oni postulis instruadon de 2 lingvoj en ĉiuj lernejoj –
delegations representing 28 countries and 16 governments. The unu nacian kaj duan facilan por internacia kompreniĝo.
conference recommended the universal teaching of two languages:
the native tongue and a second language enabling easy international En 1922j. en Ligo de Nacioj, oni preparis rezolucion 12 landoj
communication.
por decidi pri universala instruado en lernejoj 2 lingvoj: la gepatra
In 1922, the League of Nations drafted a resolution of 12 states kaj Esperanto. Tiun ĉi rezolucion faligis Francio kaj Anglujo.
to be voted on, devoted to the universal teaching of two languages in En 1946j. UEA (Universala Esperanto-Asocio) transdonis al
schools: the national tongue and Esperanto. The resolution was
overturned by France and England. Unuiĝintaj Nacioj (UN) Peticion subtenitan per 900 000 subskriboj
individuaj kaj 500 organizaĵaj kun 15 milionoj de annaro en 76
In 1946, the UEA (Universal Esperanto Association) submitted to landoj. La peticio efikis per postaj rezolucioj de UNESCO en 1954
kaj 1985 jaroj.
the United Nations a petition signed by 900,000 individuals and 500
organisations affiliating more than 15 million members in 76 En 1966j. UEA denove transdonis al UN saman proponon,
countries. The petition resulted in UNESCO Resolutions in 1954 and
1985. subtenitan de subskriboj el 74 landoj nome de 3843 organizaĵoj,
kiuj reprezentis 71 miljonoj de annaro. Tiun ĉi Peticion subskribis
In 1966, the UEA again submitted to the UN a proposal backed by inter aliaj: 114 prezidentoj, premieroj kaj ministroj, 1359
parlamentanoj, 995 lingvistoj, 6932 diverskampaj sciencistoj, 6620
signatures collected in 74 countries on behalf of 3,843 organisations artistoj kaj ĵurnalistoj.
representing 71 million members. Amongst the signatories were: 114
presidents, prime ministers and ministers, 1,359 MPs, 995 linguists, En 2004j. en Eŭropa Parlamento oni voĉdonis pri enkonduko de
6,932 academics representing various specialities as well as 6,620
artists and journalists. unu lingvo al parlamentaj kunsidoj. La plej granda nombro de
euro-parlamentanoj (43%) elektis Esperanton.
In 2004, the European Parliament voted on introducing a single
Sur internacia retpaĝaro
language for parliamentary deliberations. The largest number of www.freewels.com/international-lanquages, oni demandis – kiu
MEPs, all of 43%, voted for Esperanto. lingvo devas esti komuna, monda lingvo? Plej multe (70%) da voĉoj
ricevis Esperanto.
The international website www.freewels.com/international-lanquages
asked the question: “Which language should be the official common MAP showing countries with national
world language?” A significant majority (70%) voted for Esperanto. Esperanto associations (according to UEA –
the Universal Esperanto Association).
Member of UEA
Member only of TEJO
Member of neither UEA nor TEJO
MAPO montranta landojn, kiuj havas landajn
asocioj (laŭ Universala Esperanto-Asocio).
Membro de UEA
Membro nur de TEJO
Ne membro de UEA aŭ TEJO
TEJO - World Youth Esperanto Organisation /
Tutmonda Esperantista Junulara Organizo.
Jordon Kalilich, 2011, https://pl.wikipedia.org
For more than 60 years, Esperanto has been within UNESCO's scope of Jam pli ol 60 jarojn Esperanto troviĝas en sfero je interesiĝo de
interest. It has recognised that the results achieved by Esperanto in UNESCO, kiu rekonis, ke rezultoj atingataj de Esperanto surkampe de
international intellectual contacts and rapprochement among nations internaciaj intelektaj kontaktoj kaj proksimiĝo de nacioj ‒ konvenas al
correspond to UNESCO's aims and activities. Those attributes of celoj kaj agado de UNESCO. Tiuj ecoj de Esperanto estas ĉiufoje
Esperanto have been repeatedly emphasised in General Conference substrekataj en rezolucioj de Ĝeneralaj Konferencoj, ĉu decidoj de la
resolutions and the decisions of the UNESCO Leadership pertaining to Direkcio, ligitaj kun gravaj eventoj en la Esperanto-movado.
key developments in the Esperanto movement.
1954 - MONTEVIDEO, kie oni montris neceson monitori disvolvon de
1954 - MONTEVIDEO, the necessity of monitoring the development of Esperanto en scienco, edukado kaj kulturo, alvokis al pligrandigo de
Esperanto in science, education and culture was pointed out and an lingvoinstruado, kio fariĝis temo de kelkjara Kampanjo de UEA.
appeal was issued to expand the scope of Esperanto teaching, which 1959 - PARIZO, okaze de la 100-jara datreveno de naskiĝo, oni rekonis
became the focus of a several year UEA Campaign. Ludovikon Zamenhof kiel elstaran personon de la homaro.
1959 - PARIS, on the 100th anniversary of his birth, Ludwik Zamenhof 1985 - SOFIO, oni petis membroŝtatojn organizi solenadon de la
was recognised as one of mankind's outstanding figures. Centjariĝo de Esperanto (1987), kaj neregistarajn organizaĵojn ‒ aliĝi al
1985 - SOFIA, member states were asked to organise observances tiu solenado.
marking the centenary of Esperanto (1987) and NGOs were urged to 2015 - PARIZO, decido akcepti patronecon de UNESCO pri solenado de
join the commemoration. la 100-jara mortodatreveno de Zamenhof en la jaro 2017.
2015 - PARIS, UNESCO decides to assume patronage over observances
in 2017 marking the centenary of Zamenhof's death. Esperanto atingis en Pollando (2014) rangon de Nemateria
Kulturheredaĵo kiel portanto de la Esperanta kulturo: decido pri
In Poland (2014), Esperanto has been given the rank of Non-Material enskribo sur Liston de Nemateria Kulturheredaĵo, estis enmanigita la
Cultural Heritage as a medium of Esperanto culture: the decision to 14-an de oktobro 2016 fare de la Vicministrino pri Kulturo kaj Nacia
include it on the List of Non-Material Cultural Heritage was presented Heredaĵo prof-ino Magdalena Gawin en manojn de deponprenantoj de
on 14th October 2016 by Deputy Culture Minister Magdalena Gawin, la enskribo: Halina Komar kaj Kazimierz Krzyżak (fot.).
PhD, to the List's depositaries: Kazimierz Krzyżak and Halina Komar
(phot.).
Certificate of the inclusion of the
ESPERANTO LANGAUGE AS A
MEDIUM OF ESPERANTO
CULTURE
on the List of the National
Heritage Institute
(Poland).
Certigilo de enskribo de
LA LINGVO ESPERANTO KIEL
PORTANTO DE ESPERANTO-
KULTURO
sur
Landan Liston de Nacia
Hereda Instituto
(Pollando).
Esperanto havas riĉan Esperanto havas riĉan kulturan heredaĵon, sed disigitan en la mondo.
Originala verkado en la lingvo Esperanto : poezio, romanoj, esejoj,
kulturan heredaĵon, sed noveloj, publikaĵoj, teatraj kaj filmaj scenaroj, ĵurnalismo, tekstoj de
kantoj, prelegoj, vortaroj, lernolibroj ktp.
disigitan tra la mondo.
Tradukoj en Esperanton: konata, monda literaturo por infanoj,
Originala verkado en lingvo junularo kaj olduloj, novaj publikaĵoj kaj fakaj artikoloj, tekstoj de
kantoj, filmaj dialogoj, literaturo religia kaj folklora kts.
Esperanto: poezion, La tradukoj estas signifaj por promociado de famaj kaj la plej novaj
verkoj de la monda literaturo. Ili ankaŭ helpas dum tradukado de
romanojn, esejojn, tekstoj al gepatraj lingvoj, specjale dum malfacilaj taskoj , kio ekz. okazis
dum traduko de pola granda poemo „Sinjoro Tadeo” en ĉinan lingvon,
novelojn, publicistikon, pro specifaj trajtoj de tia verko – ĝia eksterordinara, limigita je 13
tekstoritmo.
teatrajn kaj filmajn
Verkistoj publikigas siajn kreaĵojn en Esperanta gazetaro kaj eldonejoj,
scenariojn, ĵurnalismon, kie oni povas eldoni eĉ librojn en la Braill’a alfabeto. Ili partoprenas
literaturajn konkursojn. La granda Esperanto – librejo de UEA
tekstojn de kantoj, (Roterdamo), havas en sia Katalogo pli ol 7000 librojn
(http://katalogo.uea.org/). Oni povas ankaŭ uzi elektronikajn kolektojn
prelegojn, vortarojn, de Gutenbergo, kiu posedas multe da tradukoj en Esperanto
(https://www.gutenberg.org/browse/languages/eo), je paĝaro
lernolibrojn ktp. http://www.esperanto.pl/ kaj multajn aliajn.
Tradukoj en Esperanto: Ekzistas Esperanta PEN-Klubo (Filio de internacia PEN-Club) kaj ALE
(Akademio Literatura de Esperanto), kies principa tasko estas subteno je
konatan, mondan disvolviĝo de Esperanta literaturo.
Esperanto has a rich, albeit internationally dispelritseerdaltiuteroranry hpeorirtagei:nfanoj,
Original literary creations in Esperanto: poejutrnyu, lnaoroveklsa,jeoslsdauylso,js,hnoorvt ajn ESPERANTO PEOPLE OF LETTERS
stories, lectures, articles, dialogues, theatprueblipklaaĵyosjn, scrkeaejnplafyask,ajn KREINTOJ DE LITERATURO EN ESPERANTO
reportages, satire, song lyrics, textbooks, languaagretidkiocltoiojnn,arieste, ekstcto. jn de L. Zamenhof, W.Auld (nominated for a Nobel
Literary Prize (1999, 2004, 2006) / Nomumita por la
Translation into Esperanto of: recognisekdantwooj,rldfilmlitaejrnatudreialofogrojn, Nobel-premio de Literaturo (1999, 2004, 2006),
J.Baghy, K.Bein, M.Boulton, J.Camacho, P.Dasgupta,
children, adolescents and adults, the latest pulbitleicraattiuornos, artrieclliegsia, nsong kaj V.N.Devjatnin, Konisi Gaku, R.Dobrzyński,
lyrics, film dialogues, religious and folk literaturefo, elktlco.ran kts. V.Eroŝenko, M.Giszpling, A.GrabowskI, Z.Heide,
pmroamy aoltsiongbewuosrledfkpLumaaol jrwalstahrtpaeeprdnrlopeumtijkrenaooconcjeivssalaeadajstostivnaewgsrjeektloesljxifgatadnssmeifaalajj N.Ĥoĥlov, Teo Jung, K.Kalocsay, Kurisu Kei,
Translations are essential for I.Lapenna, U.Lins, S.MacGill, J.L.Mahé, E.Miĥalski,
contemporary literature. They Miyamoto Masao, A.Montagut, N.V.Nekrasov,
I.Nemere, M.Nervi, C.Piron, F.Pujulà i Vallès,
into native languages, especially in the casemoofndcaomlitpelreaxtutraos.ksIliliaknekaŭ B.Ragnarsson, M.de Seabra, R.Schwartz, T.Steel,
translating the Polish epic poem Pan Tadeushz e(lwparisttednumin t1r3a-dsuykllaadbole de S.Štimec, L.Totsche, H.Tonkin, J.Tuwim,
G.Waringhien, H.Vallienne, V.Varankin, Mao Zifu …
metre) into Chinese. tekstoj al. gepatraj lingvoj,
Authors have their works printed in Esperanto jostapuserkncojaajllsea, ndkdipuaumboliksahmzeiasdlfbadycuilmaj
Esperanto publishing houses also in the Braille atlprahdaubkeot. de pola granda
They take part in literary competitions. A large Epsopeemraont„oSpinrjionrtoingThaodueose” al
(UEA Rotterdam) has over 7,000 books lisjtaepdanian litnhgevior , cpartoalosgpueecifaj
(http://katalogo.uea.org/). trajtoj de tia verko – ĝia
Also available are electronic resources of theekstGeurtoerndbinearrga,collecltiimonigita
containing many translations into Esperanto tekstoritmo.
(https://www.gutenberg.org/browse/languagesV/eerok)i,stofrjompubthliekigpaos rtasliajn
http://www.esperanto.pl/ and many others. kreaĵojn en Esperanta
gazetaro kaj eldonejoj, kie
There exists an Esperanto PEN Club (a branch ofePbelnasCeluĉbeIlndtoenrni alitbioronjanl)en la
as well as an Academy of Esperanto Literature a(Alfakbadeteomio BLirtaeirlla’atu. ra de Ili
Esperanto (ALE), whose principal task is to prompoatretotphreendaesveloplmiteenrattoufrajn
konkursojn. La plej granda
Esperanto literature. Esperanto- librejo en la
mondo, havas en sia
Katalogo pli ol 6700 librojn
In the course of the Esperanto movement's existence, there have ANDREO CSEH (1895 – 1997)
emerged dozens of personalities whose innovative efforts have made a
significant contribution to the development of the language and its use Romanian Catholic priest, author of a direct
teaching method (the Cseh method) with using
in public affairs.
a textbook or the national language.
En la Esperanto-movado dum ĝia ekzisto aperis kelkaj dekoj da
personecoj, kies pensiga laboro kontribuis al evoluo de la lingvo Rumana katolika pastro, aŭtoro de rekta
instrua metodo (la Cseh-metodo), sen uzo de
kaj ĝia apliko en la socia vivo.
lernolibro aŭ de alia lingvo.
BENEDYKT DYBOWSKI (1833 - 1930)
IVO LAPENNA (1909 – 1987)
Natural scientist, physician, researcher/
explorer of Lake Baikal, the Far East, and Croatian university professor who contributed
Kamchatka, one of the fathers of Polish to UNESCO's adoption of a resolution
limnology; social activist emphasising the value of Esperanto; pioneered
and active promoter of Esperanto. oratory contests.
Natursciencisto, vojaĝisto, kuracisto; esploranto Kroata universtata profesoro,
de la lago Bajkalo, Suda Azio kaj Kamĉatko, atingis akcepton de UEA fare de Unesko;
fondinto de limnologio; socia aktivulo;
aktiva promocianto de Esperanto. enkondukis parolkonkursojn.
ANTONI GRABOWSKI (1857 - 1921) ISTVÁN SZERDAHELYI (1924 - 1987)
Chemical engineer, international Esperanto Hungarian linguist, lexicographer, lawyer and
activist, his translations have influenced the de- pedagogue, founder of the Esperanto Faculty at
velopment of the Esperanto literary language,
ELTE University (1966),
co-founder of the Esperanto Academy. where he lectured until his death.
Kemiisto-inĝeniero, internacia esperanta Węgierski lingwista, Hungara lingvosciencisto, vortaristo, juristo
aktivulo; liaj tradukoj grave influis la evoluon de leksykograf, prawnik i kaj pedagogo; fondis Esperanto-fakon ĉe ELTE
pedagog, założyciel Fakultetu
Esperanto literatura lingvo; kunfondinto de la Esperanta przy Uniwersytecie (1966) kies lekcianto estis ĝis sia morto.
Akademio de Esperanto ELTE, którego wykładowcą był
do swej śmierci (1966). WILIAM AULD (1924 – 2008)
ODO BUJWID (1857 - 1942)
Scottish poet, writer, translator and
Professor of Krakow's Jagiellonian University, a co-founder of the Scottish school of
pioneer of hygiene and bacteriology in Poland,
Esperanto literature.
a leading personality of
the Polish Esperanto movement. Skota poeto, verkisto, tradukisto,
kunfondinto de la skota skolo de
Profesoro de Jagelona Universitato, pioniro de
higieno kaj de bakteriologio en Pollando; tiama Esperanta literaturo.
ĉefulo de la Esperanto-movado en Pollando. CLAUDE PIRON (1931 – 2008)
ZENON KLEMENSIEWICZ (1891 - 1969) Swiss linguist, psychologist, writer, UN interpreter
(from French, Chinese, Spanish, Russian and
Polish professor of Krakow's Jagiellonian English), author of literary, journalistic and
University, linguist, outstanding Esperanto professional texts.
expert who wrote: “Is Esperanto worth Svisa lingvisto, psikologo, verkisto; li tradukis
being concerned about?”. por Unuiĝintaj Nacioj (al la franca de la ĉina,
Profesoro de Jagelona Universitato, lingvisto; hispana, rusa, angla), verkis literaturon,
elstara fakulo en Esperanto; verkis: publicistikon, kaj fakan tekstoj.
Ĉu valoras okupiĝi pri Esperanto?
UEA, Universal Esperanto Association (1908), the biggest Esperanto UEA
organisation (based in Rotterdam). It affiliates 72 national Esperanto
organisations in various countries. UEA, Universala Esperanto-Asocio (1908), la plej granda Esperanta
organizaĵo kun sidejo en Roterdamo. Kunligas 72 Landaj Asocioj el
There are also many specialist organisations functioning within the UEA diversaj landoj kaj kontinentoj.
framework. All have their own charters and authorities and are
organisationally and financially independent; the most important are: En kadro de UEA agas ankaŭ multaj fakaj/specialistaj organizoj. Ili ĉiuj
ILEI, International League of Esperanto Teachers (Rotterdam). havas proprajn statutojn, estrarojn, aranĝojn, periodaĵojn, memstarecon
TEJO, World Esperanto Youth Organisation (Rotterdam). organizan kaj financan. La plej gravaj:
UNIVERSALAJ KONGRESOJ (Universal Congresses). Organised each year ILEI, Internacia Ligo de Esperantaj Instruistoj (Roterdamo).
around the world. The first was held in Boulogne-sur- Mar (France, 1905). TEJO, Tutmonda Esperanta Junulara Organizo (Roterdamo).
The biggest congress to date took place in Warsaw (1987, nearly 6,000 UNIVERSALAJ KONGRESOJ, organizitaj ĉiujare en la tuta mondo. La unua
participants); the 2017 congress is in Seoul (South Korea).
okazis en Francio (1905, Bulonjo-ĉe-Mar), la plej granda en Varsovio
There also exists a network of international cultural and scholarly (1987, ĉ. 6000 ĉeestantoj), la aktuala (2017) en Seulo, Koreio.
institutions researching and popularising Esperanto:
AKADEMIO DE ESPERANTO, (Esperanto Academy), independent language Krome, ekzistas reto de internaciaj institucioj sciencaj kaj kulturaj
institution which protects the fundamental principles of Esperanto as celantaj esploradon kaj popularigadon de lingvo Esperanto:
well as controlling and promoting the language's development. AKADEMIO DE ESPERANTO, sendependa lingva institucio, zorganta pri
AKADEMIO LITERATURA DE ESPERANTO (Academy of Esperanto fundamento de la lingvo, kontrolas ĝian disvolviĝon.
Literature), works to develop and promote Esperanto literature. AKADEMIO LITERATURA DE ESPERANTO, subtenas evoluon kaj
AIS, International Academy of Science of San Marino (est. 1983) – promocias Esperantan literaturon.
scholarly institute of the university type. EEU - Eŭropa Esperanto-Unio kun sidejo en Bruselo, estas asocio por
EEU, European Esperanto Union (based in Brussels) supports the antaŭenigi Esperanton en la Eŭropa Unio por igi la Eŭropan Union lingve
introduction of Esperanto into the European Union so that it will efika kaj sendiskriminacia.
become linguistically effective and without discriminatory language AIS, Akademio Internacia de Sciencoj San Marino, scienca Instituto (de
barriers. 1983) je universitataj trajtoj.
ELTE (University of Eötvös Loránd, Budapest), where the first university- ELTE, Eotvos-Lorand-Universitato en Budapeŝto, la unua universitata
level Esperanto Faculty was established (1966). Esperanto-Fako (1966).
Esperanta PEN–CENTRO, branch of the international writers' association, Esperanta PEN-CENTRO, filio de internacia asocio de aŭtoroj PEN-Club.
PEN-Club. UAM, Universitato je nomo de Adamo Mickievicz en Poznan – la sola en
UAM (Adam Mickiewicz University of Poznan). Poland's only university Pollando alta lernejo kie oni okazigas Postdiplomajn Studojn
offering Esperanto – Interlinguistic Post-Graduate Studies. Interlingvistikajn, pri kaj per Esperanto.
Middelkoop, Foundation, supports the Faculty of Interlinguistics and Fondaĵo Middelkoop, subtenas Katedron de Interlingvistiko kaj
Esperanto at UvA (Amsterdam University, the Netherlands). Esperanto en UvA (la Universitato en Amsterdamo).
Esperantic Studies Foundation supports research and educational Esperantic Studies Fondation, subtenas edukajn kaj esplorajn projektojn
projects in the field of interlinguistic communication (including lernu.net, de interlingva komunikado, inter aliaj: lernu.net, edukado.net.
edukado.net). CED, Centro de Esploroj kaj Dokumentado pri Mondaj Lingvaj Problemoj.
CED, Research and Documentation Centre for World Linguistic Problems.
Kaj aliaj…
And many, many more…
FIRST WORLD ESPERANTO CONGRESS, Boulogne-sur-Mer
(France) – entrance via congress hall.
LA UNUA UNIVERSALA KONGRESO DE ESPERANTO
en Bulonjo-ĉe-Maro (Francujo) - elirantoj el kongresa salonego.
Esperanto education is chiefly community orientated – language courses are organised by local Esperanto circles and clubs. In several countries,
Esperanto may be chosen as an official language of instruction, for instance in Hungary (since 1966), for secondary-school-leaving examinations and
can be studied at the University of Budapest (studies at the Esperanto Faculty have been completed by 200 students). In other countries, Esperanto is
an educational option (for instance, in Torun, Poland it is taught at a preschool, in Herzberg am Harz, Germany, known as Esperanto City (die
Esperanto Stadt), it is taught in primary and secondary schools and offered as an elective at universities of the third age.)
The training of teaching staff is supported by the International League of Esperanto Teachers (ILEI), the website www.edukado.net (affiliating 4,800
users), cooperating with ALTE (the European organisation of language examiners).
KER Examinations (in language knowledge and application at the B1, B2 and C1 levels) have been organised so far in 80 cities in 40 countries (1,850
graduates in 70 countries). http://edukado.net/ekzamenoj/ker/statistiko.
In addition, teachers are trained at various universities which have developed their own examination principles. For example, in Poznan (Adam
Mickiewicz University) for the past 20 years, three-year post-graduate Interlinguistic Studies have been available. Students come mainly from Europe
but there are also those from other continents: http://www.staff.amu.edu.pl/~interl/interlingvistiko/
At present, multi-media courses for independent language study are the most successful.
A group of international students of Post-Graduate Interlinguistic Studies (Interlinguistic Institute, headed by
Professor llona Koutny, member of the Esperanto Academy; Adam Mickiewicz University, 2016).
Grupo de studentoj de Internaciaj Postdiplomaj Studoj de Interlingvistiko
(Instituto de Interlingvistiko, prof-ino Ilona Koutny, membro de Akademio de Esperanto; UAM, 2016).
Esperanta edukado estas antaŭ ĉio inspirata medie ‒ lokfiksitaj kursoj estas organizataj de lokaj esperantistaj rondoj kaj kluboj. En kelkaj landoj
Esperanto estas oficiala lingvo instruata en lernejoj (libervola elekto). ekz. en Hungario (de 1966) ‒ oni povas pri ĝi abiturientiĝi, studi ĉe la Budapeŝta
Universitato (Esperantan Fakultaton finis 200 personoj). En aliaj landoj Esperanto estas aldona eduka oferto (ekz. en Toruno estas instruata en
antaŭlernejo, en Herzberg am Harz - die Esperanto Stadt (la Urbo de Esperanto), lingvo estas instruata en bazaj kaj mez-lernejoj, proponata estas
ankaŭ kiel lektorado ĉe universitatoj de la tria aĝo).
Trejnadon de lektora stabo subtenas: Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), portalo www.edukado.net (ariganta 4800 uzantojn),
kunlaborane ALTE (eŭropa organizaĵo de lingvaj ekzamenistoj). Ekzamenoj KER (pri kono kaj aplikado de lingvo laŭ ŝtupoj B1, B2, C1) oni organizis ĝis
nun en 80 urboj de 40 landoj (1850 diplomitoj el 70 landoj); http://edukado.net/ekzamenoj/ker/statistiko.
Krom tio instruistoj estas edukataj en diversaj superlernejoj kun propraj ekzamenaj principoj, ekz. en Poznano (Universitato de Adam Mickiewicz en
Poznano, Pollando) de dudek jaroj okazas trijaraj Postdiplomaj Interlingvistikaj Studoj. Studentoj alvenas ĉefe el Eŭropo, sed ne malofte ankaŭ el aliaj
kontinenoj; http://www.staff.amu.edu.pl/~interl/interlingvistiko/.
Aktuale la plej sukcesaj estas multmediaj kursoj por memstra lingvolernado.
WHAT IS ESPERANTO? Information on sources (throughout the entire exhibition) / Informo pri fontoj (la tutta ekspozicio): www.cem.info.pl
Esperanto is a language that is useful
in international communication.
The following are the language's important attributes – Esperanto is:
INTERNATIONAL: Esperanto is useful mainly in communication amongst people of various
nationalities who do not share a common mother tongue.
NEUTRAL: Esperanto does not appertain to any given nation or country, hence it functions as
a neutral means of communication.
EQUAL: Someone using Esperanto has a sense of equality (from a linguistic standpoint) with
their interlocutors which differs from speaking English with a native Englishman for instance.
RELATIVELY EASY: Thanks to the language's structure and construction it is far easier to
master than any other language.
VITAL: Esperanto is a living language that evolves the way other languages do. It enables one
to express all facets of human thought and emotion.
ESPERANTO DIRECT ESPERANTO METHOD is a richly illustrated beginner's textbook for course work
and self-tuition. Thus far, it has been published in 38 different languages.
ESPERANTO PER REKTA METODO estas riĉe ilustrita lernolibro por komencantoj – por kursoj kaj por
aŭtodidakta lernado, eldonita ĝis nun en 38 lingvoj.
KIO ESTAS ESPERANTO ?
Esperanto – estas la lingvo utila
en la internacia komunikado
Gravaj ecoj de Esperanto – Esperanto estas:
INTERNACIA: Esperanto estas utila ĉefe en la komunikado inter homoj de diversaj
naciecoj.
NEŬTRALA: Esperanto apartenas al neniu nacio aŭ lando kaj tial ĝi funkcias kiel lingvo
neŭtrala.
EGALRAJTA: uzante Esperanton oni havas senton de lingva egaleco kun alinacia
interparolanto, spite al la interparolo, ekzemple en la angla kun indiĝena anglo.
RELATIVE FACILA: danke al la strukturo kaj konstruo de la lingvo estas pli facile ekregi
Esperanton kompare kun iu ajn alia fremda lingvo.
VIVA: Esperanto vivas kaj evoluas same kiel aliaj lingvoj. Ĝi permesas esprimi ĉiujn
nuancojn de la pensoj kaj sentoj de l’homo.
LEARN BY INTERNET LERNU PER INTERRETO
https://lernu.net; https://www.memrise.com; https://www.duolingo.com
https://utalk.com/en/store; https://amikumu.com/pl/o-nas/
www.iei.nl/apo.htm