BMMB 1104
KESUSASTERAAN DAN KEBUDAYAAN
MELAYU
NAMA: NUR SYAMIMI ANIS BT ISMAIL
NO.ANGKA GILIRAN: 2021232310022
PPISMP BAHASA MELAYU A
PUAN NOORAINI BINTI AB LATIF
Kandungan
2 1
PANTUN PENGENALAN
PUISI
TRADISIONAL
3
SYAIR
4 5
GURINDAM SELOKA
PENUTUP
TRADPIUSIISOINAL
Puisi tradisional merujuk Genre sastera
kepada susunan paling awal bagi
semua bangsa di
perkataan dalam bentuk
karangan berangkap. dunia.
Puisi milik Banyak Terikat oleh
orang Melayu mengunakan persajakan
ialah pantun. gaya bahasa
rima dan
bermakna irama.
kiasan.
Kata-kata disusun Mementingkan diksi,
mengikut peraturan bunyi, rima dan bentuk.
tertentu bagi menyatakan Merupakan alat
sesuatu perasaan dan pengucapan fikiran
fikiran yang bernilai. yang terindah dan
berkesan.
PANTUN
Pantun dapat Setiap rangkap
didefinisikan biasanya empat
sebagai sejenis baris dan dua
puisi lama yang baris. Bagi pantun
terdiri daripada yang popular,
empat baris dalam bentuknya terdiri
tiap-tiap rangkap daripada empat
atau sajak pendek. baris iaitu, dua
baris pembayang
Milik orang Melayu dan dua baris
dan digunakan
untuk maksud.
menyampaikan
fikiran atau Wujud
perasaan. berzaman
lagi dalam
Berasal daripada masyarakat
perkataan toen, Melayu.
tuntun, tonton,
Bertujuan untuk
atuntun, menyindir,
matuntun,panton
berjenaka dan
atau pantun. memberi nasihat
serta untuk
bersuka-suka.
Ciri-ciri
pantun
Jumlah perkataan
bagi setiap baris
adalah sekitar 3
hingga 5 patah
perkataan.
Jumlah suku kata
dalam setiap
baris adalah
sekitar 8 hingga
12 suku kata.
Pantun juga
dibina daripada
baris atau kerat
yang
berpasangan.
Rangkap bagi
sebuah pantun
adalah berasingan
dan boleh berdiri
sebagai satu
kesatuan idea.
Karangan
berangkap yang
menggunakan
bahasa-bahasa
indah.
SIFAT PANTUN
SKEMA RIMA DI TENGAH
PANTUN ATAU
DIHUJUNG BARIS
PANTUN ADALAH
BERJAJAR
BERSELANGAN.
STRUKTUR PANTUN
JUGA TERDIRI
DARIPADA DUA UNIT
LAITU UNIT
PEMBAYANG DAN
UNIT MAKSUD.
PEMILIHAN PANTUN TERBAHAGI
PERKATAAN DALAM KEPADA DUA
PANTUN MERUJUK BAHAGIAN SAMA
KEPADA LAMBANG BANYAK
YANG SESUAI RANGKAPNYA, IAITU
DENGAN BAHAGIAN
NORMA,NILAI,WORLD PEMBAYANG DAN
-VIEW DAN DIIKUTI PULA
TANGGAPAN DENGAN MAKSUD
MASYARAKAT PANTUN.
SETEMPAT.
Bentuk Pantun
Pantun Dua Kerat
Pantun Empat Kerat
Pantun Enam Kerat
Pantun Lapan Kerat
Contoh Bentuk
Pantun
PANTUN DUA KERAT
Simpan buah di dalam peti,
Hanya awak seorang di dalam
hati.
Pantun empat kerat
Air yang dalam bertambah dalam,
Hujan di hulu belumlah teduh,
Hati yang karam bertambah karam,
Karam merindu orang yang jauh.
Pantun enam kerat
Jalan kaki berbatu-batu,
Pergi mencari si anak kuda,
Lepas lari terus hilang,
Ingatlah pesanan cikgu,
Tuntut ilmu selagi muda,
Bila tua barulah senang.
Pantun lapan kerat
Bagus rupa bunga melur,
Putih rupanya bunga pinang,
Berukir bertangkai perak,
Permainan raja perempuan,
Pahar cerek sudah teratur,
Cawan mangkuk sudah
terhidang,
Penganan mulia sudah terletak,
Samalah duduk kita makan.
JENIS PANTUN
1. Pantun Pantun 2.
Nasihat Agama
Jalan-jalan ke Kota Blitar,
Jangan lupa beli sukun,
Jika kamu ingin pintar,
Belajarlah dengan tekun.
Bunga-bunga sangat indah,
Pantun 3. Sungguh indah ada lebah,
Jangan mencampur amal
Jenaka ibadah,
Dengan musyrik ataupun
Kupu-kupu terbang melintang,
Hinggap mengisap bunga layu, bid'ah.
Hati di dalam menaruh bimbang,
Melihat ikan membaca buku. 4. Pantun
Nasib
Jemur padi di tanah padang,
Anak ayam disambar helang,
Apa malang nasibnya badan,
Burung di tangan disambar
5. Pantun orang.
Sindiran
Jalan-jalan bersama Izman, 6. Pantun
Keliling kota hingga senja,
Teka-teki
Usah mengaku teman,
Kalau ada mahunya saja.
Jangan malu hendak bertanya,
Nescaya akan orang tunjukkan,
7. Pantun Dikir barat itu namanya,
Negeri asalnya sila sebutkan.
Orang
Muda
Gelang lucu dari perunggu,
Kapas putih pohon randu.
Walau lama tetap kutunggu,
Walau jauh tetap kurindu.
SYAIR
Syair merupakan
sejenis puisi berlagu.
Dibawa masuk ke
Nusantara bersama-sama
dengan kedatangan Islam,
berasal dari Parsi.
Syair tidak mempunyai
pemilik atau penulis
yang khusus.
Syair disampaikan
dalam bentuk rangkap
dan menjadi
kegemaran masyarakat
Melayu lama.
CIRI-CIRI SYAIR
MERUPAKAN PUISI
TERIKAT. SYAIR TIDAK
MEMPUNYAI
PEMBAYANG.
SETIAP RANGKAP TERDIRI
DARIPADA EMPAT BARIS.
TIAP-TIAP SATU RANGKAP
SYAIR MENGANDUNGI
JUMLAH BARIS YANG
TETAP.
BILANGAN
PERKATAAN SEBARIS
TETAP IAITU 4-5
PERKATAAN SEBARIS.
BILANGAN SUKUKATA
SEBARIS JUGA TETAP
ANTARA 8-12 SUKUKATA
DALAM SEBARIS.
RIMA AKHIR DALAM SERANGKAP
JUGA TETAP A/A/A/A. DALAM
SATU BARIS SYAIR, TERDAPAT
SUATU HENTIAN (PAUSE)
Jenis syair
1.Syair cerita.
2.Syair nasihat.
3.Syair semangat
patriotik.
4.Syair alam sekitar.
5.Syair Kiasan.
6.Syair Ilmu
7.Syair Keagamaan.
8.Syair panji.
9.Syair romantis.
10.Syair saduran.
11.Syair sejarah.
Contoh Syair
Bumi yang indah ciptaan tuhan,
Dipenuhi dengan pelbagai kehidupan,
Selain manusia terdapat haiwan,
Di samping juga tumbuh-tumbuhan.
Alam ini kurnian ilahi,
Kurnia yang harus kita hargai,
Hendaklah dijaga dan disayangi,
Kerosakan tiada bumi harmoni.
Hutan diteroka sesuka hati,
Sikap manusia mementingkan diri,
Tanpa dipantau dan juga awasi,
Menyebabkan alam musnahlah nanti.
Flora dan fauna ciptaan tuhan,
Tumbuh meliar menghiasi taman,
Kalau kita mahukan keamanan,
Haruslah dipelihara ke akhir zaman.
Pencemar tasik dan juga sungai,
Semakin berleluasa kebelakangan ini,
Jangan kita hanya memerhati,
Sekatlah segera bersungguh hati.
Jika bumi diinginkan sentosa,
Adakan kempen membuat jasa,
Marilah kita semua bangsa,
memulihara alam setiap masa.
Bumi kita semakin tua,
Kemusnahan alam tiada nohtahnya,
Kita manusia harus bersedia,
Menjaga alam ke arah sejahtera.
Tegur menegur setiap masa,
Kerjasama kita semasa bangsa,
Alam dianugerah untuk dijaga,
Dari pencipta kepada manusia.
Gurindam
Sejenis bentuk
puisi yang tidak
Terikat atau
tiada bentuknya
bdiBaaasnhaansseayragiubuesrrinnadsam
Mengandungi
nasihat,pengajaran,
kebenaran serta
pernyataan cinta
Ciri-ciri Gurindam
JUMLAH BARIS TIDAK TETAP.
JUMLAH PERKATAAN DALAM
SEBARIS TIDAK TETAP.
01
JUMLAH SUKU KATA DALAM
SEBARIS TIDAK TETAP.
JUMLAH RANGKAP TIDAK
TETAP, KEBIASAANNYA DUA
BARIS.
BARIS PERTAMA
02 INDUK KALIMAT
[SOAL]
BARIS KEDUA
ANAK KALIMAT
(JAWAB)
03
TERDAPAT ASONANSI
DAN ALITERASI DALAM
BARISNYA.
04 RIMA A-A-A-A
MEMERLUKAN
05 BEBERAPA RANGKAP
UNTUK MELENGKAP
KESELURUHAN IDEA.
KADANGKALA
TERDAPAT PANTUN
06 ATAU SYAIR PADA
AWAL, TENGAH DAN
AKHIRNYA.
Jenis
Gurindam
Gurindam
berangkai
Jenis Gurindam
Gurindam serangkap dua
baris
Gurindam
serangkap
empat baris
Gurindam Gurindam
berkait bebas
CONTOH
GURINDAM
Barang siapa tidak takut
tuhan.
Hidupnya tidak akan
bertahan.
Barang siapa tidak pernah
puasa.
Hidupnya akan penuh dosa.
Barang siapa meninggalkan
sholat.
Berarti dia berbuat maksiat.
Barang siapa tidak pernah
mengeluarkan zakat.
Hartanya tidak akan
mendapat berkat.
Barang siapa yang mampu
melaksanakan haji.
Tentulah orangnya patut
dipuji.
SELOKA
Kata ‘seloka’ berasal daripada
bahasa Sanskrit ‘shloka’. Puisi
jenis ini digunakan di dalam
epik Mahabharata dan
Ramayana. Walau
bagaimanapun, seloka Melayu
tidak sama dengan seloka
Sanskrit.
Mempunyai maksud mengejek,
menyindir secara serius atau
jenaka, mengkritik tingkah laku
dan sifat negatif.
Digunakan untuk mengkritik
sebarang perlakuan negatif
anggota masyarakat tanpa
menyinggung perasaan individu
sasaran.
Ciri-ciri Seloka
01 Puisi bebas
atau tidak
terikat.
Tidak mempunyai 02
pembayang. Rima
akhirnya dalam
serangkap juga
tidak tetap.
03 Bilangan baris
dalam
Jumlah serangkap
perkataan tidak tetap.
dalam
sebaris juga 04
tidak tetap.
Jumlah
05 sukukata
dalam
sebaris juga
tidak tetap.
JENIS
7 SELOKA
Seloka gurau senda Seloka khayal
Seloka Seloka Seloka nasihat
menempelak mengejek
Seloka pengajaran Seloka sindiran
Contoh Seloka
Aduhai malang Pak Kaduk,
Ayamnya menang kampung
tergadai,
Ada nasi dicurahkan,
Awak pulang kebuluran,
Mudik menongkah surut,
Hilir menongkah pasang; Ada isteri
dibunuh,
Nyaris mati oleh tak makan,
Masa belayar kematian angin,
Sauh dilabuh bayu berpuput,
Ada rumah bertandang duduk.
PENUTUP
Semua pihak mestilah memainkan peranan bagi
memartabatkan puisi tradisional agar tidak
lenyap ditelan zaman.
IBU BAPA PERLU MENDEDAHKAN
PUISI TRADISIONAL KEPADA ANAK-
ANAK MEREKA SEJAK KECIL
KPM MEMASUKKAN PUISI
TRADISIONAL DALAM KOMSAS
BAHASA MELAYU DI SEKOLAH
PIHAK MEDIA MENGADAKAN
PELBAGAI KEMPEN CINTAI
PUISI TRADISIONAL
PENGANJURAN PELBAGAI
BENTUK PERTANDINGAN PUISI
TRADISIONAL DI SEKOLAH
NGO MENGANJURKAN HARI CINTAI PUISI
TRADISIONAL DAN MEMBERI HADIAH
LUMAYAN