เครื่องหมาย และสัญลักษณ์ทางดนตรี

ตวั ชี้วดั
• อ่าน เขียนโนต้ ดนตรีไทยและสากล ๕ ระดบั เสียง (ศ ๒.๑ ป.๕/๓)





โน้ตดนตรไี ทยและโน้ตดนตรีสากล

๑. โนต้ ดนตรีไทย

ตวั โนต้ เปน็ สัญลกั ษณท์ ีใ่ ช้ในการกาหนดเสยี งสูง-ต่า และเป็นตวั กากับความช้าเร็วของจังหวะในบทเพลง
ทาใหผ้ ู้ขบั ร้องและผบู้ รรเลงทราบระดับเสยี งของตวั โนต้ และสามารถขบั ร้องและบรรเลงตามจังหวะ ทานองเพลงไดถ้ ูกต้อง

ตวั โน้ตดนตรีไทย
โนต้ ดนตรีไทย มที ้งั หมด ๗ ระดบั เสยี ง ใช้ตัวอักษรยอ่ เขียนแทนตวั โน้ต ดังน้ี

ตวั โนต้ ดนตรไี ทยมีระดบั เสยี งห่างกัน ๑ เสียง ไม่มคี รึ่งเสียง
ในกรณีที่โน้ตตวั นั้นมรี ะดบั เสียงตา่ หรอื สูงกวา่ โน้ตระดับกลาง จะใช้สัญลักษณ์ (จุด) ซึ่งหากเขียนไว้ด้านบน ตัวโน้ตจะมีระดับ
เสยี งสงู หรือใชส้ ัญลกั ษณ์ . ไว้ดา้ นลา่ ง ตวั โน้ตจะมีระดบั เสียงตา่

๒. โนต้ ดนตรสี ากล
๒.๑ ตวั โน้ตดนตรีสากล
โน้ตดนตรีสากลประกอบด้วย โน้ตตัวกลม โน้ตตัวขาว โน้ตตัวดา โน้ตตัวเขบ็ต

หน่งึ ชั้น ซึ่งมีอตั ราจงั หวะแตกตา่ งกัน ดงั น้ี

๒.๒ บรรทดั ๕ เสน้

บรรทดั ๕ เสน้ ใชส้ าหรับบันทกึ ตัวโน้ตและตัวหยุด ช่วยในการบนั ทกึ ระดับเสยี ง สงู –ตา่
ทาให้เกดิ ทว่ งทานองเพลง มี ๕ เส้น ๔ ช่องบรรทดั ดังตัวอยา่ ง

5
4
3
2
1

๒.๓ กญุ แจประจาหลกั

กุญแจประจาหลัก คอื เครอ่ื งหมายทีจ่ ะบอกให้เราทราบวา่ ตัวโนต้ ท่ีอยูบ่ นบรรทัด ๕ เส้น
มีชอ่ื วา่ อะไร โดยยึดหัวกญุ แจเป็นหลกั

การเขยี นกญุ แจซอล จะเร่มิ จากหัวกญุ แจลงบนคาบเสน้ ท่ี ๒ ของบรรทัด ๕ เสน้ และจะทบั กนั
ตรงบรรทัดที่ ๔ จะเรียกโน้ตทุกตัวทบ่ี ันทกึ ลงบนเสน้ ท่ี ๒ ว่า โน้ตตวั ซอลตามกญุ แจประจาหลักซอล
ด้วย

5
4
3
2
1

ซอล

๒.๔ ช่ือของตัวโน้ตและตาแหน่งเสียงของตัวโน้ต

โน้ตตัวที่อยู่คาบเส้นที่ ๒ เส้นเดียวกับหัวกุญแจซอล จะเป็นโน้ตตัวซอลและโน้ตตัวอ่ืน ๆ
ก็จะมีเสียงไลร่ ะดบั กนั ไป ดงั นี้

โด เร มี ฟา ซอล ลา ที โดสงู

บันไดเสียง

บันไดเสียง ๕ เสยี ง (Pentatonic scale)

บันไดเสียง ๕ เสียง หรือเรียกว่าเพนทาทอนิกสเกล (Pentatonic scale) คือ บันไดเสียง

ที่มีตัวโน้ตอยู่ ๕ ตัวโน้ต คือ เสียงโด เร มี ซอล ลา ซ่ึงเป็นบันไดเสียงที่นิยมใช้กันมากท่ีสุด ได้แก่
ดรม ซล
เพลงพืน้ บ้าน

ฟท

ตวั อย่าง : โน้ตเพลงในบันไดเสียง ๕ เสียง (Pentatonic scale)
ใช้ขลุ่ยบรรเลง

เพลงลาวดวงเดอื น (๒ ชัน้ )

ตวั อย่าง : โน้ตเพลงในบนั ไดเสียง ๕ เสียง (Pentatonic scale)
ใช้ขลยุ่ บรรเลง

โนโน้ตต้ เเพพลลงงลาลวาดววงดเดวอื งนเด(๒อื ชนน้ั )๒ ชั้น

เพลงคา้ งคาวกนิ กลว้ ย

ทอ่ น ๑
ท่อน ๒
ทอ่ น ๓