ป.4 แผนการสอน ระบบสุริยะ อบรม

1

แผนการจัดการเรียนรู้
เรือ่ งระบบสุริยะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์

กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ 4

ชื่อนางสาวลลั นา ชา้ งกรุด
ครู คศ.1

โรงเรียนบา้ นเขาช่อง ตาบลเขาสามสบิ หาบ อาเภอท่ามะกา
สานกั งานเขตพ้ นื ที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต2

สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ นื ฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ

ก2

คำนำ

แผนจัดการเรียนรู้เรื่อง ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ รายวิชาวิทยาศาสตร์ กลุ่ม
สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านเขาช่องสำนกั งานเขตพื้นที่
การศกึ ษาประถมศึกษากาญจนบรุ ี เขต 2 จัดทำข้ึนเพื่อประกอบการใช้ชุดกิจกรรมการเรยี นรเู้ ร่ือง ระบบสุริยะ
และปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ เพราะสาเหตจุ ากการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรยี นรู้
วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทผี่ ่านมาปรากฏว่านักเรยี นมผี ลสัมฤทธ์ิทางการเรียนตำ่

ข้าพเจ้าในฐานะที่เป็นครูผู้สอนจึงได้คิดหาเทคนิค วิธีการในการสร้างสื่อนวัตกรรมที่สามารถ
แก้ปญั หาได้ มาปรับปรงุ แกไ้ ข พัฒนานกั เรยี นในความรับผดิ ชอบใหม้ ีการพฒั นาความรู้ ความสามารถด้าน
วิทยาศาสตร์ ซึ่งในการจัดทำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ข้าพเจ้าได้นำไปขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้
ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบความถูกตอ้ งหลายๆด้าน และนำไปทดลองใช้กับนักเรียนก่อนอย่างเป็นลำดับขั้นตอน
และได้นำข้อบกพร่องที่พบเห็นมาปรับปรุงแก้ไขพัฒนาหลายครั้ง จนเห็นว่าอยู่ในเกณฑ์ที่สามารถนำสู่การ
แก้ปญั หากับนักเรียนได้ จงึ ทำแผนจัดการเรียนรปู้ ระกอบ

สดุ ท้ายขอกราบขอบพระคณุ นายอำนาจ ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นบ้านเขาชอ่ ง รวมถึงผ้ทู ม่ี สี ่วนเกยี่ วข้อง
ทกุ ทา่ นทช่ี ว่ ยให้ความอนเุ คราะหใ์ นการจดั ทำใหบ้ ทเรยี นสำเร็จรูป ชุดนสี้ ำเร็จเปน็ รปู เลม่ ออกมาได้ดว้ ยดี

นางสาวลัลนา ช้างกรุด
ครโู รงเรียนบ้านเขาช่อง
สำนักงานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษาประถมศกึ ษากาญจนบรุ ี เขต 2

3ข

สารบญั

เรอ่ื ง หนา้

คำนำ ก
สารบัญ ข
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1.............................................................................................................. 1

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2.............................................................................................................. 5
แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ี 3.............................................................................................................. 10

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 4.............................................................................................................. 15
แผนการจดั การเรยี นรู้ที่ 5.............................................................................................................. 19
แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 6.............................................................................................................. 23

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 7.............................................................................................................. 27
ภาคผนวก ……………………………………………………………………………………………………………………. 28

1

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 1

เรื่อง การหมุนรอบตวั เองของโลก รายวิชาวทิ ยาศาสตร์
หนว่ ยการเรยี นรเู้ รือ่ ง โลกและอวกาศ กลุม่ สาระการเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ 4 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 1 ชั่วโมง

1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วัด

มาตรฐานการเรียนรู้ ว 3.1 เข้าใจองคป์ ระกอบ ลกั ษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของ
เอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ิยะ รวมทั้งปฏิสมั พนั ธ์ภายในระบบสุรยิ ะทสี่ ง่ ผลตอ่ ส่งิ มชี ีวติ และการ
ประยกุ ต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ

ตัวชว้ี ัด ป. 4/1 อธบิ ายแบบรปู เส้นทางการขึน้ และตกของดวงจนั ทร์ โดยใช้หลกั ฐานเชิงประจักษ์

2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1. บอกลกั ษณะการเคลอ่ื นทขี่ องโลกได้
2. ปฏิบัติกจิ กรรมการหมนุ รอบตัวเองของโลกได้

3. สาระสำคัญ
ดวงจนั ทร์เป็นบริวารของโลก ดวงจนั ทรโ์ คจรรอบโลก ขณะเดยี วกันโลกก็หมุนรอบตัวเองจากทิศตะวันตก

ไปทิศตะวันออก หรอื ทศิ ทวนเขม็ นาฬิกา ซ่ึงการหมุนรอบตวั เองของโลกใช้เวลาประมาณ 1 วัน จงึ ทำให้
คนบนโลกมองเหน็ ดวงจันทรป์ รากฏขึ้นอยู่บนท้องฟ้าทางทศิ ตะวันออก และเห็นดวงจันทรต์ กทางท้องฟ้า
ทิศตะวันตก หมุนเวยี นซํา้ ๆ ทุกวัน

4. สาระการเรียนรู้
– ทิศทางการหมุนรอบตัวเองของโลก

5. ชน้ิ งานหรือภาระงาน
- กจิ กรรมท่ี 1 เรอื่ ง การหมนุ รอบตัวเองของโลก

6. กจิ กรรมการเรียนรู้
วิธีการสอน/เทคนคิ : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model)
1. ข้นั สรา้ งความสนใจ (engagement)
1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี น (Pre test) ในชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ เรื่อง ระบบสุริยะ

และปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ท่ี 1 เรือ่ ง ดวงจนั ทรข์ องเรา
2. นักเรยี นรว่ มกันสงั เกตสอื่ วทิ ยาศาสตร์ หนุ่ จำลองการโคจรของดวงจนั ทร์ แล้วร่วมกนั

ตอบคำถามสำคัญ ดงั น้ี

ดวงจนั ทร์ 2
โลก

หุ่นจำลองการโคจรของดวงจันทร์

2.1 เพราะเหตใุ ด เราจงึ เหน็ ดวงจันทร์ขึ้นทางทิศตะวนั ออกและตกทางทศิ ตะวนั ตก
(การหมุนรอบตัวเองของโลกจากทิศตะวันตกไปทิศตะวนั ออกในทศิ ทวนเข็มนาฬิกา
ทำใหม้ องเหน็ ดวงจนั ทร์ปรากฏขึ้นทางทศิ ตะวันออกและตกทางทิศตะวนั ตก)

2. ข้ันสำรวจและคน้ หา(exploration)
1. ครแู บ่งนักเรียนออกเปน็ กลมุ่ กลุม่ ละ 5 คน และคละนักเรยี นเกง่ ปานกลาง และออ่ น

(หรือจะแบง่ กลุ่มด้วยวิธกี ารต่าง ๆ เพิ่มเตมิ ได)้ ให้นักเรยี นแบ่งหัวข้อในการ ศึกษาใบความรู้ จากชุดกิจกรรม
การเรยี นรู้ เรอื่ ง ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ท่ี 1 เร่อื ง ดวงจันทร์ของเรา ซง่ึ มีหัวข้อท่ี
แบง่ กนั ศึกษามีดังนี้ ดาวฤกษ์ จดุ จบของดาวฤกษ์ ดาวเคราะห์ การจำแนกดาวเคราะห์

2. ครเู ชอื่ มโยงเข้าสกู่ จิ กรรมท่ี 1 เรอื่ ง การหมุนรอบตวั เองของโลก
3. นักเรียนอ่านชื่อกิจกรรม จุดประสงค์ และวิธีดำเนินกิจกรรม ตามกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง
ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ที่ 1 เร่ือง ดวงจันทร์ของเรากิจกรรมที่ 1 เรือ่ ง การหมุน
รอบตวั เองของโลก
4. ขณะทีน่ ักเรยี นแตล่ ะกลมุ่ ทำกิจกรรม ครเู ดินสงั เกตการทำกิจกรรมของนกั เรียนแต่ละกลุ่ม และ
ให้คำแนะนำ หากนักเรียนมีข้อสงสัยซึ่งครูควรรวบรวมปัญหา และข้อสงสัยที่พบจากการทำกิจกรรม เพื่อใช้
เป็นข้อมูลประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกิจกรรม

3. ข้ันอธิบายและลงข้อสรปุ (explanation)
นักเรียนร่วมกนั วิเคราะหแ์ ละอภิปรายผลการทำกิจกรรม โดยร่วมกนั ตอบคำถามหลงั ทำกจิ กรรม ดังนี้

1. จากวดี ิทศั น์ โลกมีการเคลือ่ นที่หรอื ไม่ อยา่ งไร
(โลกมีการเคลอ่ื นท่ี โดยหมุนรอบตวั เองและโคจรรอบดวงอาทติ ยใ์ นทิศทวนเขม็ นาฬิกา หรือ

จากทศิ ตะวันตกไปทิศตะวันออก)
2. จากวีดิทัศน์ ดวงจนั ทร์มกี ารเคลือ่ นทีห่ รอื ไม่ อยา่ งไร
(ดวงจันทรม์ ีการเคล่ือนที่ โดยหมนุ รอบตวั เองและโคจรรอบโลกในทิศทวนเข็มนาฬกิ า)
3. สรุปการเคลื่อนทีข่ องโลกและดวงจันทร์ได้ว่าอยา่ งไร
(โลกและดวงจันทร์หมุนรอบตวั เองในทศิ ทวนเข็มนาฬิกา ขณะที่ดวงจันทร์

หมนุ รอบตัวเองก็เคลือ่ นท่รี อบโลกในทิศทวนเขม็ นาฬกิ าดว้ ยเช่นกัน)

3

4. นักเรยี นร่วมกนั สรุปผลการทำกิจกรรมและสรุปสิง่ ท่ีเข้าใจเป็นความรรู้ ่วมกนั เก่ียวกับลกั ษณะ
การเคลอื่ นทขี่ องโลกและดวงจันทร์วา่ โลกและดวงจนั ทร์หมุนรอบตวั เองในทิศทวนเขม็ นาฬกิ า ขณะท่ีดวง

จันทรห์ มนุ รอบตวั เองกเ็ คลอ่ื นทีร่ อบโลกในทิศทวนเขม็ นาฬิกาด้วยเช่นกัน

4. ขนั้ ขยายความรู้ (Elaboration)
1. นกั เรยี นสืบคน้ ข้อมลู เก่ยี วกบั การหมนุ รอบตัวเองของโลกจากคำสำคญั ทน่ี กั เรียนชว่ ยกนั

กำหนด โดยอาจใช้คำ สำคญั ได้แก่ โลก ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ ครอู าจเน้นยำ้ ใหน้ กั เรยี นสบื ค้นจาก เวบ็ ไซตท์ ่ี

น่าเชอ่ื ถือ เชน่
https://www.youtube.com/watch?v=zc5iDekZ0vU

https://www.youtube.com/watch?v=2iYTmnNkIFg

5. ขั้นประเมิน(evaluation)
1. ครูตรวจสอบความรู้ความเข้าใจก่อนเรียนของนักเรียน ด้วยแบบทดสอบก่อนเรียนของชุด

กิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดที่ 1 เรื่อง ดวงจันทร์ของเรา

จำนวน 10 ขอ้
2. ครแู ละนักเรียนรว่ มอภปิ รายและเฉลย กิจกรรมที่ 1 การหมนุ รอบตัวเองของโลก

7. สื่อการเรียนร/ู้ แหลง่ เรียนรู้
1. สือ่ วิทยาศาสตร์ หุน่ จำลอง การโคจรของดวงจนั ทร์

2. วีดทิ ัศนเ์ กีย่ วกบั การเคล่อื นที่ของโลกและดวงจันทร์
3. ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้เรือ่ ง ระบบสุริยะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 1 เรอ่ื ง ดวง
จันทรข์ องเรา

4. ใบกจิ กรรมที่ 1 การหมนุ รอบตวั เองของโลก
5. หนังสอื เรียนรายวิชาพ้นื ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4 เลม่ 2 ตาม

หลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551 (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธิการ

8. การวัดและการประเมิน เคร่ืองมือวัดผลประเมนิ ผล เกณฑก์ ารวัดผลประเมนิ ผล
ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80
วิธีการวัดผลประเมินผล แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ ผา่ นเกณฑ์รอ้ ยละ 80
1. ตรวจแบบทดสอบก่อนเรยี น - แบบประเมนิ ดา้ นคณุ ลักษณะ
2. ตรวจชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ อันพึงประสงค์ ผา่ นเกณฑ์รอ้ ยละ 80
3. สงั เกตพฤติกรรมระหวา่ งเรยี น - แบบประเมนิ ด้านทกั ษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์

4

9. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหารโรงเรยี นหรอื ผู้ท่ไี ด้รับมอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ...........................................................
( นายอำนาจ ค้มุ ญาติ )

ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นบา้ นเขาช่อง

10. บนั ทกึ หลงั สอน วันที่……………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ 2565
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหา/อปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแกไ้ ข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ………………………..…………………… ผู้สอน
( นางสาวลลั นา ช้างกรุด )

5

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 2

เรื่อง ตำแหนง่ ของดวงจนั ทรบ์ นทอ้ งฟ้า รายวิชาวิทยาศาสตร์
หนว่ ยการเรยี นรู้เร่อื ง โลกและอวกาศ กล่มุ สาระการเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 4 ภาคเรียนท่ี 2 เวลา 1 ชั่วโมง

1. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชวี้ ดั
มาตรฐานการเรียนรู้ ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลกั ษณะ กระบวนการเกดิ และวิวัฒนาการของ

เอกภพ กาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ รวมท้ังปฏสิ มั พันธ์ภายในระบบสรุ ิยะท่ีสง่ ผลตอ่ สง่ิ มีชีวิต และการ

ประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยอี วกาศ
ตัวชี้วัด ป.4/1 อธิบายแบบรูปเส้นทางการขน้ึ และตกของดวงจนั ทร์ โดยใช้หลกั ฐานเชิงประจักษ์

ป.4/2 สร้างแบบจำลองที่อธิบายแบบรูปการเปลีย่ นแปลงรูปรา่ งปรากฏของดวงจนั ทร์
และพยากรณ์รปู รา่ งปรากฏของดวงจนั ทร์

2. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. อธบิ ายการขนึ้ และตกของดวงจันทรแ์ ละการเปล่ียนแปลงรปู ร่างปรากฏของดวงจนั ทรไ์ ด้

2. สรา้ งแบบจำลองการเปลี่ยนแปลงรูปรา่ งปรากฏของดวงจนั ทรไ์ ด้
3. มีความสนใจใฝร่ ู้หรอื อยากรู้อยากเหน็
4. พอใจในประสบการณก์ ารเรยี นรเู้ ก่ียวกบั วทิ ยาศาสตร์

5. ทำงานร่วมกบั ผ้อู ื่นอย่างสรา้ งสรรค์
6. สอ่ื สารและนำความรู้เรือ่ งการขึน้ และตกของดวงจนั ทร์ รปู รา่ งของดวงจันทรไ์ ปใช้ใน

ชวี ิตประจำวนั ได้

3. สาระการเรยี นรู้
– ตำแหนง่ ของดวงจันทร์บนท้องฟา้

4. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด
ดวงจันทร์ขึ้นและตกทิศทางเดียวกับดวงอาทิตย์ โดยในแต่ละคืนเราจะเห็นดวงจันทร์มีลักษณะ

แตกต่างกัน ช่วงที่เห็นดวงจันทร์เต็มดวงเรียกว่า ข้างขึ้น ช่วงที่ไม่เห็นดวงจันทร์เลยเรียกว่า ข้างแรม เรา

สามารถใช้ลักษณะของดวงจันทร์บอกทิศแก่เราได้ โดยในวันขึ้น 8 ค่ำ จะเห็นด้านที่มืดอยู่ทางทิศตะวันออก
ส่วนวันแรม 8 ค่ำ จะเห็นดา้ นท่มี ดื อยู่ทางทิศตะวนั ตก

5. ชิ้นงานหรือภาระงาน
-สืบคน้ ขอ้ มูลเกย่ี วกับปฏิทนิ ดวงจันทร์

6

6. การจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
วธิ กี ารสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเนน้ ผูเ้ รียนเป็นสำคญั

ดำเนนิ การเรียนการสอนดังต่อไปน้ี

1. ข้นั สร้างความสนใจ (engagement)
1. ครูสนทนากับนักเรียน โดยสุ่มถามนกั เรียนในประเดน็ ต่อไปน้ี
– เวลากลางคืนเรามองเหน็ อะไรบนท้องฟา้ (แนวคำตอบ ดวงจนั ทร์ ดาว)
– ในคืนท่ีท้องฟ้าสวา่ งเรามองเห็นอะไรบนทอ้ งฟา้ ชดั เจนทีส่ ดุ (แนวคำตอบ ดวงจันทร์)
2. นักเรียนช่วยกันตอบคำถามและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำตอบของคำถาม เพื่อเชื่อมโยง

ไปส่กู ารเรยี นรเู้ ร่ือง ตำแหนง่ ของดวงจันทร์ รูปร่างของดวงจันทร์
3. ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนแล้วเปิดโอกาสให้นักเรียนในกลุ่มนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับดวงจันทร์ ที่ครู

มอบหมายให้ไปเรียนรู้ล่วงหน้าให้เพื่อนๆ ในกลุ่มฟัง จากนั้นให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนมานำเสนอข้อมูลหน้า
หอ้ งเรียน

4. ครูตรวจสอบว่านักเรียนทำภาระงานที่ได้รับมอบหมายไปหรือไม่ โดยตรวจสอบจากการจด
บนั ทกึ ของนกั เรยี น และถามคำถามเกย่ี วกับภาระงาน ดงั นี้

– เราเห็นดวงจันทรใ์ นเวลาใด (แนวคำตอบ เวลากลางคืน)
– ดวงจนั ทร์ข้ึนและตกทางทิศใด และสามารถสังเกตได้จากสง่ิ ใด (แนวคำตอบ ดวงจนั ทร์ขึ้นทาง
ทิศตะวนั ออกและตกทางทิศตะวนั ตก สามารถสงั เกตได้จากวันขา้ งขนึ้ และขา้ งแรม)

2. ขนั้ สำรวจและคน้ หา(exploration)
1. ครูแบง่ นกั เรยี นออกเปน็ กล่มุ กลุ่มละ 5 คน ให้นักเรียนแบง่ หวั ข้อในการ ศึกษาใบความรู้

จากชุดกิจกรรมการเรียนรเู้ รอื่ ง ระบบสรุ ิยะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดที่ 1 เร่อื งดวงจันทร์ของเรา
2. ครูเช่ือมโยงเขา้ สูก่ ิจกรรมที่ 2 ตำแหนง่ ของดวงจันทรบ์ นท้องฟา้
3. นักเรียนอ่านชื่อกิจกรรม จุดประสงค์ และวิธีดำเนินกจิ กรรม ตามกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง

ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดที่ 1 เร่อื งดวงจนั ทร์ของเรา กจิ กรรมที่ 2 ตำแหน่งของดวง
จนั ทร์บนทอ้ งฟา้

4. ขณะทนี่ กั เรยี นแตล่ ะกลุ่มทำกิจกรรม ครูเดินสงั เกตการทำกิจกรรมของนักเรียนแต่ละกลุ่ม
และให้คำแนะนำ หากนกั เรยี นมขี ้อสงสัยซง่ึ ครูควรรวบรวมปัญหา และข้อสงสัยที่พบจากการทำกิจกรรม เพ่ือ
ใชเ้ ป็นข้อมูลประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกจิ กรรม

3. ขนั้ อธบิ ายและลงข้อสรุป (explanation)
1. ภายหลงั การทำกิจกรรม ครูนำอภปิ รายผลการทำกจิ กรรมโดยใชค้ ำถาม ดงั น้ี
- ในแตล่ ะวนั ดวงจันทร์มปู ร่างปรากฏเหมอื นหรอื แตกตา่ งกันอยา่ งไร

(แตกตา่ งกนั โดยดวงจันทร์จะมรี ูปรา่ งปรากฏเป็นเสีย้ วที่มีขนาดเพิ่มขึน้ อยา่ งตอ่ เน่ืองจนเตม็ ดวง แลว้ จะ
เว้าแหว่งและมขี นาดลดลงอย่างตอ่ เนือ่ งจนมองไมเ่ หน็ ดวงจนั ทร์)

7

- การมองเห็นรูปรา่ งปรากฏของดวงจนั ทรเ์ กี่ยวขอ้ งกับสว่ นมดื และสว่ นสว่างของดวงจันทร์
ในแต่ละวนั หรอื ไม่ อย่างไร (เก่ียวข้องกนั โดยรปู รา่ งท่ีปรากฏของดวงจันทรม์ าจากการเปลี่ยนแปลงสว่ นมดื
และสว่ นสวา่ งของดวงจนั ทร์ คือ ถ้าเป็นดวงจันทรป์ รากฏเปน็ เสีย้ ว เพราะมองเห็นสว่ นสว่างและสว่ นมดื ของ
ดวงจนั ทรไ์ ม่เท่ากนั แต่ถ้าเห็นดวงจนั ทร์สวา่ งเต็มดวง เพราะเหน็ ส่วนสว่างของดวงจนั ทรท์ ั้งหมด)

- จากกจิ กรรมนี้ สรุปไดว้ ่าอยา่ งไร (รูปร่างปรากฏของดวงจันทรแ์ ตกต่างกันไปแต่ละวนั โดย
จะมองเห็นเปน็ เสี้ยวท่มี ขี นาดเพ่มิ ขึ้นอย่างตอ่ เนื่องจนเตม็ ดวง แล้วจะแหวง่ และมีขนาดลดลงอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง
จนมองไมเ่ หน็ ดวงจนั ทร์ จากนน้ั รปู รา่ งปรากฏของดวงจันทรจ์ ะเปน็ เสีย้ วใหญข่ นึ้ จนเตม็ ดวงอกี ครงั้ หมนุ เวยี น
ซ้ำเปน็ วัฎจักรแบบรปู ซำ้ ๆ เปน็ วัฎจกั เกิดขน้ึ ทุกเดือน)

4. ข้ันขยายความรู้ (Elaboration)
ครูอธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับการขึ้นและตกของดวงจันทร์ว่า ดวงจันทร์จะขึ้นและตกช้าลงอย่าง

สม่ำเสมอประมาณวันละ 50 นาที ซึ่งวันข้างขึ้น ดวงจันทร์จะขน้ึ ในเวลากลางวันกอ่ นดวงอาทติ ย์ตก และตกใน
เวลากลางคืน วนั ขา้ งแรม ดวงจันทรจ์ ะขนึ้ หลังดวงอาทิตย์ตกหรือขึ้นในเวลากลางคนื และตกในเวลากลางวัน
ส่วนวันขึ้น 8 ค่ำ ดวงจันทร์จะขึ้นเวลาประมาณเที่ยงวันและตกในเวลาประมาณเที่ยงคืน และวันแรม 7 ค่ำ
ดวงจนั ทรข์ ้ึนในเวลาประมาณเท่ยี งคนื และตกในเวลาประมาณเท่ยี งวัน

5. ขั้นประเมนิ (evaluation)
1. ครูให้นักเรียนแต่ละคนพิจารณาว่าจากหัวข้อที่เรียนมาและการปฏบิ ัตกิ จิ กรรมมีจดุ ใดบา้ งที่ยัง

ไม่เขา้ ใจหรอื ยงั มีขอ้ สงสยั ถา้ มี ครชู ว่ ยอธบิ ายเพิม่ เติมให้นกั เรยี นเขา้ ใจ
2. นกั เรยี นรว่ มกันประเมนิ การปฏิบัตกิ ิจกรรมกล่มุ ว่ามีปัญหาหรืออุปสรรคใดและได้แก้ไขอย่างไร

บา้ ง
3. ครูและนกั เรยี นร่วมกันแสดงความคดิ เห็นเก่ยี วกบั ประโยชน์ทไ่ี ดร้ ับจากการปฏบิ ัติกิจกรรมและ

การนำความรไู้ ปใชป้ ระโยชน์
4. ครูทดสอบความเข้าใจของนักเรียนโดยถามคำถามนักเรียน เชน่
– ดวงจันทร์ในวันข้นึ 15 คำ่ และแรม 15 ค่ำ มลี ักษณะอย่างไร
– การขึน้ และตกของดวงจนั ทร์มที ิศเหมอื นกับดวงอาทิตย์หรือไม่ อยา่ งไร

7. สอื่ การเรียนรู้/แหลง่ เรยี นรู้
1. ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้เรอื่ ง ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 1 เรอ่ื ง ดวง

จันทรข์ องเรา
2. ใบกจิ กรรมที่ 2 ตำแหนง่ ของดวงจนั ทรบ์ นทอ้ งฟ้า
3. หนงั สอื เรียนรายวชิ าพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี 4 เล่ม 2 ตาม

หลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551 (ฉบบั ปรับปรุง พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

8

8. การวัดและการประเมิน เครื่องมือวดั ผลประเมนิ ผล เกณฑก์ ารวัดผลประเมินผล
ผ่านเกณฑร์ อ้ ยละ 80
วิธีการวัดผลประเมนิ ผล - ชุดกจิ กรรมการเรยี นรู้
- แบบประเมนิ ด้านคุณลักษณะ ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 80
1. ตรวจชุดกิจกรรมการเรียนรู้ อนั พงึ ประสงค์
2. สังเกตพฤตกิ รรมระหวา่ งเรียน - แบบประเมินด้านทักษะ ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 80
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์

9

9. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหารโรงเรยี นหรอื ผู้ท่ไี ด้รับมอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ...........................................................
( นายอำนาจ ค้มุ ญาติ )

ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นบา้ นเขาช่อง

10. บนั ทกึ หลงั สอน วันที่……………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ 2565
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหา/อปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแกไ้ ข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ………………………..…………………… ผู้สอน
( นางสาวลลั นา ช้างกรุด )

10

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 3

เรือ่ ง ดวงจนั ทร์มรี ูปรา่ งอย่างไร รายวชิ าวิทยาศาสตร์

หนว่ ยการเรยี นรู้เร่ือง โลกและอวกาศ กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้นั ประถมศกึ ษาปีที่ 4 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 1 ชั่วโมง

1. มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตัวช้วี ัด

มาตรฐานการเรียนรู้ ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกดิ และวิวัฒนาการของ
เอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ยิ ะ รวมท้ังปฏสิ ัมพันธ์ภายในระบบสุริยะทส่ี ่งผลต่อส่งิ มชี วี ิต และการ
ประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีอวกาศ

ตัวชีว้ ัด ป. 4/1 อธิบายแบบรปู เสน้ ทางการขนึ้ และตกของดวงจันทร์ โดยใชห้ ลกั ฐานเชิงประจักษ์

ป. 4/2 สรา้ งแบบจำลองท่ีอธิบายแบบรปู การเปล่ียนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจนั ทร์
และพยากรณร์ ูปร่างปรากฏของดวงจนั ทร์

2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
1. สรางแบบจําลองทีอ่ ธบิ ายและพยากรณปรากฏการณ การเปลย่ี นแปลงรูปรางของดวงจันทรในแต

ละวัน
2. มีความสนใจใฝ่รูห้ รอื อยากร้อู ยากเห็น
3. พอใจในประสบการณ์การเรยี นรูเ้ กี่ยวกับวิทยาศาสตร์

4. ทำงานร่วมกับผอู้ น่ื อยา่ งสรา้ งสรรค์
5. สอื่ สารและนำความรู้เรือ่ งการขึน้ และตกของดวงจนั ทร์ รูปรา่ งของดวงจนั ทรไ์ ปใชใ้ นชีวิตประจำวัน

ได้

3. สาระการเรียนรู้
ดวงจันทร์
– การข้ึนและตกของดวงจนั ทร์
– รปู ร่างของดวงจันทร์

4. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด
กิจกรรมนนี้ กั เรยี นจะได้สังเกตดวงจนั ทรบนทองฟาและจากวีดิทัศนและสรางแบบจําลอง เพอ่ื อธบิ าย

แบบ รูปการเปลยี่ นแปลงรูปรางของดวงจนั ทรในแตละวัน และ พยากรณปรากฏการณการเปลยี่ นแปลง
รูปรางของดวงจันทรในแตละวนั

5. ชิน้ งานหรือภาระงาน
- กิจกรรมท่ี 3 เรื่อง ดวงจันทร์มีรูปร่างอย่างไร

11

6. การจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคญั

ดำเนินการเรยี นการสอนดงั ตอ่ ไปนี้
1. ขัน้ สรา้ งความสนใจ (Engagement)
1. ครูทบทวนความรูเดมิ ของนกั เรยี นเกย่ี วกบั ดวงจนั ทรโดยนาํ รปู วาดดวงจนั ทรทน่ี ักเรียนเคย

เหน็ ในกจิ กรรมสํารวจความรูกอน เรียนมานําเสนอเพ่ือสรปุ แนวคิดเก่ียวกบั รปู รางของดวงจนั ทร ซ่ึงอาจสรุป
แนวคิดไดดังตอไปนี้ ดวงจันทรสวางท้ังดวง ดวงจันทรมี รูปรางเปนเส้ยี ว ดวงจนั ทรมรี ปู กระตาย เปนตน
จากนน้ั ใชคําถามดงั น้ี

1.1 เรามองเห็นดวงจันทรในแตละวนั เหมอื นหรือแตกตางกนั หรอื ไมอ่ ยางไร (นักเรียน
ตอบไดตามความเขาใจของตนเอง แตเมื่อเรียนจบควรตอบไดวา ดวงจันทรมีรูปราง เปลี่ยนแปลงไปในแตละ
วัน)

1.2 ถาวันน้เี ปนวนั ท่ีดวงจันทรเตม็ ดวง อกี กี่วนั จงึ จะเหน็ ดวง จันทรเต็มดวงอีกคร้ังหน่ึง
(นกั เรียนตอบไดตามความเขาใจ ของตนเอง แตเม่ือเรยี นจบควรตอบไดวา ประมาณ 30 วนั )

2. คําตอบของนักเรยี นอาจเหมอื นหรือแตกตางกนั ก็ได ท้ังน้ีครู ชักชวนนักเรียนใหมารวมกัน
หาคําตอบทถ่ี กู ตองจากการทาํ กจิ กรรมตอไป

2. ขน้ั สำรวจและค้นหา (Exploration)
1. ครแู บง่ นกั เรียนออกเป็นกลุ่ม กลมุ่ ละ 5 คน ให้นกั เรียนแบง่ หัวขอ้ ในการ ศกึ ษาใบความรู้

จากชุดกิจกรรมการเรียนรเู้ ร่อื ง ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 1 เร่ืองดวงจนั ทร์ของเรา
2. ครเู ชื่อมโยงเขา้ สกู่ ิจกรรมท่ี 3 เรอ่ื ง ดวงจันทร์มีรปู รา่ งอยา่ งไร
3. นักเรียนอ่านชือ่ กิจกรรม จุดประสงค์ และวิธดี ำเนนิ กิจกรรม ตามกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง

ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ที่ 1 เรอ่ื งดวงจนั ทรข์ องเรา กจิ กรรมท่ี 3 เรือ่ ง ดวงจันทร์
มีรูปร่างอยา่ งไร

4. ขณะทนี่ ักเรยี นแต่ละกลุ่มทำกิจกรรม ครเู ดนิ สงั เกตการทำกจิ กรรมของนักเรียนแต่ละกลุ่ม
และใหค้ ำแนะนำ หากนกั เรียนมขี อ้ สงสัยซึง่ ครูควรรวบรวมปัญหา และข้อสงสัยที่พบจากการทำกิจกรรม เพ่ือ
ใช้เปน็ ข้อมลู ประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกิจกรรม

3. ข้ันอธบิ ายและลงข้อสรปุ (Explanation)
1. ภายหลังการทำกิจกรรม ครูนำอภปิ รายผลการทำกิจกรรมโดยใชค้ ำถาม ดังนี้
1.1 ในแตล่ ะวัน ดวงจันทรม์ ูปร่างปรากฏเหมือนหรือแตกตา่ งกันอยา่ งไร

(แตกตา่ งกนั โดยดวงจันทรจ์ ะมีรปู รา่ งปรากฏเป็นเส้ยี วท่มี ขี นาดเพ่ิมขึ้นอย่างตอ่ เนอ่ื งจนเตม็ ดวง แล้วจะ
เวา้ แหว่งและมีขนาดลดลงอยา่ งตอ่ เน่อื งจนมองไมเ่ หน็ ดวงจันทร์)

1.2 การมองเหน็ รปู ร่างปรากฏของดวงจันทรเ์ กีย่ วขอ้ งกบั สว่ นมืดและสว่ นสวา่ งของดวงจนั ทร์
ในแต่ละวันหรือไม่ อย่างไร (เก่ยี วขอ้ งกัน โดยรปู รา่ งทปี่ รากฏของดวงจนั ทรม์ าจากการเปลีย่ นแปลงส่วนมดื
และสว่ นสวา่ งของดวงจนั ทร์ คอื ถ้าเป็นดวงจันทร์ปรากฏเป็นเสยี้ ว เพราะมองเหน็ ส่วนสวา่ งและส่วนมดื ของ
ดวงจนั ทรไ์ ม่เทา่ กนั แตถ่ ้าเห็นดวงจนั ทร์สว่างเตม็ ดวง เพราะเหน็ สว่ นสว่างของดวงจนั ทร์ทง้ั หมด

1.3 รูปร่างปรากฏของดวงจนั ทรใ์ น 1 เดอื น เป็นอยา่ งไร

12

(ดวงจันทรม์ ีรูปร่างปรากฏเป็นเสย้ี วท่มี ีขนาดเพมิ่ ขึ้นอย่างตอ่ เนือ่ งจนเตม็ ดวงแล้วจะแหว่งและมขี นาดเลก็ ลง
อยา่ งตอ่ เน่อื งจนมองไม่เหน็ ดวงจนั ทร์ จากน้ันรูปรา่ งปรากฎของดวงจนั ทรจ์ ะเป็นเส้ยี วใหญ่ขน้ึ จนเตม็ ดวงอกี
ครัง้ ในเวลา 1 เดือน)

1.4 จากแบบจำลองแบบรปู การเปลี่ยนแปลงรปู ร่างปรากฏของดวงจันทร์ จะอธบิ ายการ
มองเห็นรูปร่างปรากฏของดวงจนั ทร์ในแต่ละวันจนครบ 1 เดือนได้อยา่ งไร (ดวงจนั ทรม์ รี ปู ร่างปรากฏ
เปน็ เส้ยี ว
ท่ีมีขนาดเพิ่มข้นึ อย่างตอ่ เนอ่ื งจนเตม็ ดวง แล้วจะมขี นาดลดลงอยา่ งตอ่ เนื่องจนมองไมเ่ ห็นดวงจนั ทร์ จากน้ัน
รปู รา่ งปรากฏของดวงจันทร์จะเป็นเสีย้ วใหญข่ ้ึนจนเตม็ ดวงอีกครงั้ ในเดอื นถดั ไป และจะเกิดเชน่ เดียวกันซำ้ ๆ)

1.5 จากกิจกรรมนี้ สรปุ ไดว้ ่าอย่างไร (รูปรา่ งปรากฏของดวงจ้ันทร์แตกต่างกนั ไปแตล่ ะวัน
โดยจะมองเห็นเปน็ เสีย้ วที่มีขนาดเพิม่ ขน้ึ อยา่ งต่อเนอ่ื งจนเต็มดวง แลว้ จะแหว่งและมขี นาดลดลงอย่างต่อเนอื่ ง
จนมองไมเ่ หน็ ดวงจนั ทร์ จากนน้ั รูปรา่ งปรากฏของดวงจนั ทรจ์ ะเป็นเส้ยี วใหญ่ข้ึนจนเตม็ ดวงอีกครงั้ หมนุ เวียน
ซ้ำเปน็ วัฎจกั รแบบรูปซำ้ ๆ เปน็ วฎั จกั เกิดขน้ึ ทกุ เดือน)

4. ข้ันขยายความรู้ (Elaboration)
ครอู าจอธบิ ายเพม่ิ เติมว่าการเกิดปรากฏการณ์ขา้ งข้นึ ขา้ งแรม ดวงจนั ทรเ์ ป็นวตั ถทุ บึ แสงทไ่ี ม่มีแสงใน
ตัวเอง เรามองเห็นดวงจันทร์ได้เนือ่ งจากแสงจากดวงอาทิตย์ตก กระทบไปที่ดวงจนั ทร์แล้วสะทอ้ นเข้าตาเรา
ในทกุ ๆ ตําแหนง่ ท่ีดวงจนั ทรโ์ คจรรอบโลก ดวงจนั ทรไ์ ด้รบั แสงจากดวง อาทิตยป์ ระมาณครึง่ ดวงเสมอ ดังรูป
ในวงกลมวงใน แต่คนบนโลกจะมองเห็นส่วนที่ได้รับแสงของดวงจันทร์แตกต่างไป ในแต่ละวัน เพราะดวง
จันทร์เปลี่ยนตําแหน่งทกุ วันขณะโคจรรอบโลก โดยเราจะมองเห็นเฉพาะส่วนของดวงจนั ทร์ที่ ได้รับแสงที่หนั
เข้าหาโลกเทา่ นนั้ ดวงจนั ทรจ์ ึงมีการเปล่ียนแปลงรปู ร่าง ดงั รูป ในวงกลมวงนอก ชว่ งเวลาทมี่ องเหน็ ดวงจันทร์
มีสว่ นสว่างเพม่ิ ขึ้นจนสว่างเต็มดวงเรียกว่า ข้างขึน้ ส่วนช่วงเวลาท่มี องเห็นดวงจนั ทร์มีส่วนสว่างลดลงจนมอง
ไม่เห็นสว่ นสว่างเลย เรียกว่า ข้างแรม การมองเห็นรปู ร่างของดวงจันทรท์ ี่ เปลี่ยนแปลงไปจะ เป็นแบบรูปซ้ำ
เดิมและต่อเนือ่ งเชน่ น้ีทุกเดอื นเป็นวัฏจักร

5. ขัน้ ประเมิน (Evaluation)
1. ครูให้นกั เรยี นแต่ละคนพจิ ารณาว่า จากหวั ขอ้ ที่เรยี นมาและการปฏิบตั กิ ิจกรรมมีจุดใดบ้างท่ียัง

ไม่เขา้ ใจหรือยังมีข้อสงสยั ถ้ามี ครูชว่ ยอธิบายเพมิ่ เติมให้นักเรยี นเข้าใจ
2. นักเรียนร่วมกันประเมินการปฏิบัติกิจกรรมกลุ่มว่ามีปัญหาหรืออปุ สรรคใดและได้แก้ไขอยา่ งไร

บา้ ง
3. ครูและนักเรยี นร่วมกันแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยชน์ทีไ่ ดร้ บั จากการปฏบิ ตั ิกิจกรรมและ

การนำความรูไ้ ปใชป้ ระโยชน์
4. ครูใหนักเรียนไปสืบค้นเพิ่มเติมในอินเทอร์เน็ตเกี่ยวกับรูปร่างของดวงจันทร์ เพื่อนำมาร่วม

อภปิ รายในช่ัวโมงเรยี นครั้งตอ่ ไป
5 . ครูและนักเรียนรว่ มอภปิ รายและเฉลยกจิ กรรมที่ 3 เรื่อง ดวงจันทร์มีรปู ร่างอย่างไร

13

7. สื่อการเรยี นร/ู้ แหล่งเรยี นรู้
1. ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้เรือ่ ง ระบบสรุ ิยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 1 เรอ่ื ง ดวง

จนั ทรข์ องเรา
2. ใบกจิ กรรมท่ี 3 เร่ือง ดวงจันทร์มรี ูปรา่ งอยา่ งไร

3. หนังสอื เรียนรายวิชาพื้นฐานวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี 4 เล่ม 2 ตาม
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551 (ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธิการ

8. การวัดและการประเมนิ เครื่องมอื วัดผลประเมนิ ผล เกณฑ์การวัดผลประเมินผล
ผา่ นเกณฑร์ ้อยละ 80
วิธีการวดั ผลประเมนิ ผล - ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้
- แบบประเมนิ ด้านคุณลกั ษณะ ผ่านเกณฑร์ ้อยละ 80
1. ตรวจชุดกิจกรรมการเรียนรู้ อันพึงประสงค์
2. สงั เกตพฤติกรรมระหวา่ งเรยี น - แบบประเมนิ ดา้ นทักษะ ผ่านเกณฑร์ ้อยละ 80
กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

14

9. ความคิดเห็น/ขอ้ เสนอแนะของผบู้ ริหารโรงเรียนหรือผ้ทู ีไ่ ด้รับมอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ...........................................................
( ……………………………………..……………….. )

ผู้อำนวยการ…………….…………….………

10. บันทึกหลังสอน วนั ที่……………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ …………..
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปญั หา/อุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ………………………..…………………… ผู้สอน
( ……………………..……..………………… )

15

แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 4

เรื่อง รูปร่างของดวงจนั ทรบ์ นทอ้ งฟ้า รายวิชาวิทยาศาสตร์

หน่วยการเรยี นรเู้ รื่อง โลกและอวกาศ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 4 ภาคเรยี นที่ 2 เวลา 1 ชว่ั โมง

1. มาตรฐานการเรยี นร/ู้ ตัวช้วี ดั
มาตรฐานการเรยี นรู้ ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกดิ และวิวฒั นาการของ

เอกภพ กาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ิยะ รวมทั้งปฏสิ ัมพันธ์ภายในระบบสรุ ยิ ะท่ีสง่ ผลต่อสิ่งมีชีวติ และการ
ประยกุ ตใ์ ชเ้ ทคโนโลยีอวกาศ

ตวั ชว้ี ัด ป. 4/1 อธิบายแบบรูปเสน้ ทางการข้นึ และตกของดวงจันทร์ โดยใช้หลักฐานเชงิ ประจกั ษ์
ป. 4/2 สร้างแบบจำลองท่ีอธบิ ายแบบรูปการเปล่ียนแปลงรปู รา่ งปรากฏของดวงจันทร์

และพยากรณร์ ปู ร่างปรากฏของดวงจนั ทร์

2. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. สรางแบบจำลองท่ีอธิบายและพยากรณปรากฏการณ การเปลย่ี นแปลงรูปร่างของดวงจนั ทรใ์ นแต่

ละวนั

2. มคี วามสนใจใฝ่รูห้ รืออยากรูอ้ ยากเห็น
3. พอใจในประสบการณก์ ารเรยี นรูเ้ กี่ยวกับวิทยาศาสตร์

4. ทำงานรว่ มกับผู้อนื่ อย่างสร้างสรรค์
5. สือ่ สารและนำความรเู้ รอ่ื งการขึ้นและตกของดวงจันทร์ รูปรา่ งของดวงจันทรไ์ ปใช้ในชีวติ ประจำวัน
ได้

3. สาระการเรียนรู้

ดวงจนั ทร์
– การขนึ้ และตกของดวงจันทร์
– รปู รา่ งของดวงจันทร์

4. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด

กิจกรรมนีน้ กั เรียนจะไดส้ ังเกตดวงจนั ทร์บนทองฟา้ และจากวดี ิทัศน์และสรางแบบจำลอง เพ่ืออธบิ าย
แบบ รปู การณ์เปลย่ี นแปลงรปู ร่างของดวงจันทร์ในแตล่ ะวนั และ พยากรณปรากฏการณการเปลยี่ นแปลง
รูปร่างของดวง จนั ทร์ในแต่ละวนั

5. ชิ้นงานหรือภาระงาน
- กิจกรรมท่ี 4 เรอ่ื ง รปู ร่างของดวงจันทรบ์ นท้องฟ้า

16

6. การจดั กิจกรรมการเรียนรู้
วิธีการสอน/เทคนคิ : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเน้นผ้เู รยี นเปน็ สำคัญ

ดำเนินการเรยี นการสอนดังต่อไปนี้

1. ข้ันสร้างความสนใจ (Engagement)
1. ครใู หนกั เรยี นนำผลการสบื คน้ เพิ่มเตมิ เก่ียวกับรูปรา่ งของดวงจันทร์ตามทคี่ รูมอบหมายให

นกั เรียน สังเกตรูปรา่ งของดวงจันทร์บนทองฟาในวันขึน้ 15 ค่ำ แรม ค่ำ แรม 10 ค่ำแรม 15 ค่ำ ข้นึ 5 คำ่
ขึ้น 10 คำ่ และข้นึ 15 ค่ำของเดือน นำผลการสงั เกตมาอภิปรายร่วมกนั ในชั้น เรียน เพื่อออกแบบและสรา
งแบบจำลองการเปลี่ยนแปลงรปู ร่างของดวงจนั ทร์

2. ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration)
1. ครแู บ่งนักเรียนออกเปน็ กลมุ่ กล่มุ ละ 5 คน ให้นักเรยี นแบ่งหวั ขอ้ ในการศกึ ษาใบความรู้

จากชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้เรื่อง ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 1 เรื่องดวงจันทร์ของเรา
2. ครเู ชือ่ มโยงเข้าสู่กจิ กรรมที่ 4 เร่อื ง รปู ร่างของดวงจันทรบ์ นท้องฟา้
3. นักเรียนอ่านชื่อกิจกรรม จุดประสงค์ และวิธีดำเนนิ กิจกรรม ตามกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง

ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชดุ ที่ 1 เร่อื งดวงจนั ทรข์ องเรา กิจกรรมที่ 4 เร่อื ง รปู ร่างของ
ดวงจนั ทรบ์ นท้องฟา้

4. ขณะท่นี ักเรยี นแต่ละกลุ่มทำกิจกรรม ครเู ดินสงั เกตการทำกิจกรรมของนกั เรียนแต่ละกลุ่ม
และใหค้ ำแนะนำ หากนกั เรียนมขี อ้ สงสัยซ่ึงครูควรรวบรวมปญั หา และขอ้ สงสยั ทพ่ี บจากการทำกิจกรรม เพ่ือ
ใชเ้ ปน็ ขอ้ มลู ประกอบการอภิปรายหลงั จากการทำกิจกรรม

3. ขั้นอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
1. ครูและรวมกันอภปิ รายเกี่ยวกับปรากฏการณดังกลาว โดยครูสามารถใชตัวอยาง คําถาม

ดงั น้ี
1.1 การเปล่ยี นแปลงรูปร่างของดวงจันทร์ท่นี กั เรียนสงั เกตเหมือนกับ การเปล่ียนแปลง

รูปร่างของดวงจันทร์ในวดี ิทัศน์หรือไม่ อย่างไร (เหมือนกัน คือ ดวงจันทรที่สังเกตเหน็ จะมี การเปลี่ยนแปลง
รูปราง โดยเร่มิ จากมองไมเหน็ ดวงจนั ทร จากนนั้ ดวงจันทรจะมี รปู รางเปนเสย้ี วขนาดเลก็ และเพิ่มขนาดใหญ
ขนึ้ จนมองเหน็ ดวง จันทรมีรปู รางกลมสวางเตม็ ดวง หลังจากนั้น ดวงจันทรจะปรากฏ เปนเส้ยี วจากขนาดใหญ
แลวสวนสวางคอย ๆ ลดขนาดเล็กลงจน เหลือครึ่งดวงและสวนสวางนอยลงเรื่อยจนไมสามารถสังเกตใน ท
องฟาไดอีกครงั้ หน่ึง

1.2 การเปลี่ยนแปลงรูปรางของดวงจันทร จากรูปรางคลายวงกลม สวางเต็มดวง จน
กลบั มาสวางเตม็ ดวงอกี ครัง้ ใชเวลาเทาใด (ประมาณ 1 เดอื น)

1.3 การเปลีย่ นแปลงรปู รางของดวงจนั ทรเปนแบบรูปหรือไม รไู ด อยางไร (เปนแบบรูป
โดยปรากฏการณการเปลี่ยนแปลงรูปราง ของดวงจันทรนี้จะมีลักษณะซ้ำแบบเดิมอยางตอเนื่องซึ่งใชเวลา
ประมาณ 30 วนั หรือ 1 เดอื น โดยในเดือนถดั ไปการเปลย่ี นแปลง น้กี ็มีลกั ษณะเชนเดมิ ตอไปไมมีทีส่ ิ้นสุด)

1.4 ถาวันนี้เปนวันที่ดวงจันทรสวางเต็มดวงพยากรณวา อีก 45 วัน เราจะสามารถ
มองเหน็ ดวงจนั ทรบนทองฟาไดหรือไม และมรี ูปราง อยางไร (ในวันดงั กลาว เราจะมองไมเหน็ รูปรางของดวง
จนั ทร เพราะไมสามารถสงั เกตดวงจันทรบนทองฟาได เน่ืองจากเปนวนั แรม 15 คำ่ )

17

2. ครูและนักเรียนรวมกันอภิปรายและลงขอสรุปรวมกันวา ดวงจันทรมี ปรากฏการณการ
เปลีย่ นแปลงรูปราง โดยในชวงขางข้นึ สวนสวางจะ เพม่ิ ขึ้น ทําใหมองเห็นดวงจันทรมรี ูปรางเปนเสี้ยวใหญขึ้น

เรื่อย ๆ จน มรี ปู รางกลมและสวางเตม็ ดวง สวนในชวงขางแรม จะมองเห็นดวง จันทรจากที่มสี วนสวางเต็มดวง
จนสวนสวางคอย ๆ ลดลง ทําให มองเหน็ ดวงจันทรมรี ปู รางเปนเสีย้ วเลก็ ลงเรอื่ ย ๆ และมองไมเห็นดวง จันทร

ในที่สดุ ซ่งึ ปรากฏการณการเปลย่ี นแปลงรปู รางของดวงจนั ทรนี้ จะมลี ักษณะซ้ำ ๆ แบบเดิมอยางตอเนื่องทุก
เดือนจนเปนแบบรูป

4. ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration)
ครูเปดวีดทิ ัศนส่ือเสริมเพิ่มความรู จาก QR code ซึ่งใหขอมลู การ เปลี่ยนแปลงรูปรางของดวง

จันทรใน 3 เดือน นักเรียนสังเกตและ อภิปรายเปรียบเทียบรูปรางดวงจันทรจากแบบจําลองที่นักเรียนสราง
ขึ้นกับรูปรางดวงจันทรในวีดิทัศนวาเหมือนหรือแตกตางกันอยางไร พรอมเสนอแนวทางการปรับปรุงแบบ
จําลอ

5. ข้นั ประเมิน (Evaluation)
1. ครูและนักเรยี นรว่ มอภิปรายและเฉลย กจิ กรรมท่ี 4 เรอ่ื ง รปู รา่ งของดวงจนั ทรบ์ นทอ้ งฟา้

2. ครูตรวจสอบความรู้ความเขา้ ใจของนักเรยี น ดว้ ยแบบทดสอบหลงั เรยี น ชุดกจิ กรรมการ
เรียนรู้เรอื่ งระบบสรุ ิยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ที่ 1 เร่ืองดวงจนั ทร์ของเรา จำนวน 10 ขอ้
นักเรียนท่ีผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 80 ครยู กย่องชมเชย สว่ นนักเรยี นทไี่ ม่ผ่านเกณฑใ์ หน้ ำชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ชุด

ที่ 1 เรื่องดวงจนั ทร์ของเรา กลับไปทบทวนความรใู้ หม่ แลว้ ทำแบบทดสอบอีกคร้งั จนกวา่ จะผ่านเกณฑ์

7. สอ่ื การเรยี นรู้/แหลง่ เรียนรู้
1. ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้เร่ือง ระบบสุรยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดที่ 1 เรื่อง ดวง

จันทรข์ องเรา

2. ใบกจิ กรรมท่ี 4 เรอ่ื ง รูปร่างของดวงจนั ทรบ์ นทอ้ งฟา้
3. หนังสือเรียนรายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่ม 2 ตาม

หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551 (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

8. การวดั และการประเมิน เครอ่ื งมอื วัดผลประเมนิ ผล เกณฑ์การวัดผลประเมนิ ผล
ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 80
วธิ กี ารวดั ผลประเมินผล แบบทดสอบหลังเรียน
ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 80
1. ตรวจแบบทดสอบหลงั เรียน - แบบประเมนิ ดา้ นคณุ ลักษณะ
2. ตรวจชดุ กิจกรรมการเรยี นรู้ อนั พงึ ประสงค์ ผา่ นเกณฑ์รอ้ ยละ 80
3. สังเกตพฤตกิ รรมระหวา่ งเรยี น - แบบประเมินดา้ นทกั ษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์

18

9. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผบู้ รหิ ารโรงเรียนหรอื ผ้ทู ไ่ี ด้รบั มอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ...........................................................
( ……………………………………..……………….. )

ผอู้ ำนวยการ…………….…………….………

10. บนั ทกึ หลังสอน วนั ที่……………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ …………..
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหา/อุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอื่ ………………………..…………………… ผู้สอน
( ……………………..……..………………… )

19

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 5

เรื่อง ระบบสุรยิ ะตามความคดิ ของฉันเปน็ อยา่ งไร รายวชิ าวิทยาศาสตร์

หน่วยการเรยี นรู้เรอื่ ง โลกและอวกาศ กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรียนท่ี 2 เวลา 1 ช่ัวโมง

1. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวช้ีวัด

มาตรฐานการเรียนรู้ ว 3.1 เขา้ ใจองคป์ ระกอบ ลกั ษณะ กระบวนการเกดิ และววิ ัฒนาการของ
เอกภพ กาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ยิ ะ รวมท้ังปฏิสมั พนั ธภ์ ายในระบบสุริยะทส่ี ่งผลต่อสง่ิ มีชีวิต และการ

ประยกุ ต์ใชเ้ ทคโนโลยีอวกาศ
ตวั ชว้ี ัด ป.4/3 สร้างแบบจำลองแสดงองค์ประกอบของระบบสุรยิ ะ และอธบิ ายเปรียบเทยี บคาบ

การโคจรของดาวเคราะห์ต่าง ๆ จากแบบจำลอง

2. จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. อธิบายส่วนประกอบของระบบสรุ ยิ ะได้
2. สือ่ สารและนำความรู้เร่อื งสว่ นประกอบของระบบสุรยิ ะไปใช้ในชีวติ ประจำวันได้

3. สาระการเรยี นรู้
ระบบสรุ ิยะ
– สว่ นประกอบของระบบสรุ ิยะ

4. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด
ระบบสุริยะเป็นระบบที่มีดวงอาทิตย์เปน็ ศูนย์กลาง มีบริวารที่เปน็ ดาวเคราะห์ 8 ดวง ประกอบด้วย

ดาวพธุ ดาวศกุ ร์ โลก ดาวองั คาร ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยูเรนัส และดาวเนปจนู

5. ช้ินงานหรอื ภาระงาน
- กจิ กรรมท่ี 1 เร่อื ง ระบบสุรยิ ะตามความคิดของฉนั เป็นอยา่ งไร

6. การจดั กิจกรรมการเรียนรู้

วธิ ีการสอน/เทคนคิ : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเน้นผู้เรียนเปน็ สำคญั
ดำเนินการเรียนการสอนดังต่อไปนี้

1. ขน้ั สร้างความสนใจ (Engagement)
1. นักเรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre test) ในชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ เร่อื ง ระบบสุรยิ ะ

และปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เรื่อง ระบบสุริยะของเรา

2. ครูถามคำถามนักเรียนเพ่ือกระตนุ้ ความสนใจ เชน่
– ระบบสรุ ิยะเป็นระบบของดวงดาวทปี่ ระกอบดว้ ยอะไรบ้าง (แนวคำตอบ ดาวเคราะห์

8 ดวง ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ และวัตถทุ ้องฟา้ อ่ืนๆ)
– ศูนยก์ ลางของระบบสรุ ิยะคืออะไร (แนวคำตอบ ดวงอาทติ ย์)

20

3. นักเรียนช่วยกันตอบคำถามและแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคำตอบของคำถาม เพ่ือ
เชื่อมโยงไปสูก่ ารเรยี นรเู้ ร่ือง สว่ นประกอบของระบบสรุ ิยะ

4. ครูสนทนากบั นักเรยี นแล้วนำรูประบบสรุ ิยะมาให้นกั เรียนดู แล้วถามคำถามนักเรยี นดังน้ี
– ในระบบสุริยะมีดาวเคราะห์ทั้งหมดกี่ดวง อะไรบ้าง (แนวคำตอบ 8 ดวง คือ ดาวพธุ

ดาวศกุ ร์ โลก ดาวองั คาร ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนัส และดาวเนปจูน)
– ดาวเคราะห์ที่อยใู่ กล้ดวงอาทติ ย์มากทสี่ ุดคอื ดาวเคราะห์ดวงใด (แนวคำตอบ ดาวพุธ)

5. นกั เรยี นร่วมกนั อภปิ รายเก่ียวกบั คำตอบจากคำถามของครูตามประสบการณ์ของนักเรียน

2. ข้ันสำรวจและคน้ หา (Exploration)
1. ครูแบ่งนกั เรยี นออกเปน็ กลมุ่ กลมุ่ ละ 5 คน ให้นกั เรียนแบง่ หวั ข้อในการศกึ ษาใบความรู้

จากชุดกจิ กรรมการเรียนรูเ้ รื่อง ระบบสรุ ิยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เร่ือง ระบบสรุ ยิ ะ
ของเรา

2. ครเู ชอ่ื มโยงเข้าสู่กิจกรรมท่ี 1 เรื่อง ระบบสุริยะตามความคิดของฉนั เป็นอยา่ งไร
3. นักเรียนอ่านชือ่ กิจกรรม จุดประสงค์ และวิธดี ำเนนิ กิจกรรม ตามกิจกรรมการเรียนรู้เร่ือง
ระบบสรุ ิยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชดุ ที่ 1 เร่ืองดวงจนั ทรข์ องเรา กิจกรรมที่ 1 เรื่อง ระบบสุรยิ ะ
ตามความคดิ ของฉนั เป็นอย่างไร
4. ขณะทน่ี ักเรียนแต่ละกลมุ่ ทำกิจกรรม ครเู ดินสังเกตการทำกจิ กรรมของนักเรยี นแตล่ ะกลุ่ม
และใหค้ ำแนะนำ หากนกั เรยี นมขี อ้ สงสัยซึง่ ครคู วรรวบรวมปญั หา และข้อสงสยั ทพ่ี บจากการทำกจิ กรรม เพ่ือ
ใชเ้ ปน็ ขอ้ มูลประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกจิ กรรม

3. ข้ันอธิบายและลงขอ้ สรุป (Explanation)
1. ครูใหนกั เรียนอานคาํ ถามและตรวจสอบความเขาใจวธิ กี ารตอบคาํ ถามแตละขอ โดยใช

คําถามดงั นี้
1.1 กจิ กรรมนนี้ กั เรียนตองทาํ อะไร (วาดภาพระบบสรุ ยิ ะตามความคิดของ ตนเอง และตอบ

คําถามเก่ยี วกบั องคประกอบของระบบสุรยิ ะ)
1.2 ภาพท่นี กั เรียนวาดตองเขียนช่อื ดาวตาง ๆ ดวยหรอื ไม เพราะเหตุใด (ตองเขยี นช่ือดาว

เพราะจะไดทราบวาดาวแตละดวงชอื่ อะไร)
2. เมื่อครูแนใจวานักเรียนเขาใจคําถามแลว จึงใหนักเรียนตอบคําถามตาม ความเขาใจของ

ตนเอง โดยคําตอบของแตละคนอาจแตกตางกนั ได และอาจตอบถกู หรือผดิ ก็ได้

4. ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration)
1. นักเรียนฝึกสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการสร้างแบบจำลองระบบสุริยะของนักดาราศาสตร์ จาก

หนังสือและวารสารเกี่ยวกับดาราศาสตร์ สารานุกรมวิทยาศาสตร์ สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน และ
อินเทอร์เนต็

2. นักเรียนค้นคว้าคำศัพท์ภาษาต่างประเทศเกี่ยวกับแบบจำลองระบบสุริยะ จากหนังสือเรียน
ภาษาตา่ งประเทศหรืออินเทอรเ์ น็ต และนำเสนอให้เพ่อื นในหอ้ งฟัง คดั คำศัพท์พร้อมท้งั คำแปลลงสมุดส่งครู

21

5. ขน้ั ประเมนิ (Evaluation)
1. ครูตรวจสอบความรูค้ วามเข้าใจกอ่ นเรียนของนกั เรยี น ดว้ ยแบบทดสอบกอ่ นเรยี นของชุด

กจิ กรรมการเรียนรู้ เร่ือง ระบบสรุ ิยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เรือ่ ง ระบบสรุ ิยะของเรา
จำนวน 10 ข้อ

2. ครูและนักเรียนร่วมอภิปรายและเฉลย กิจกรรมที่ 1 เรื่อง ระบบสุรยิ ะตามความคดิ ของฉันเปน็
อย่างไร

7. ส่อื การเรยี นรู้/แหลง่ เรยี นรู้
1. ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้เรื่อง ระบบสุรยิ ะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เร่ือง ระบบ

สุริยะของเรา
2. ใบกิจกรรมท่ี 1 เร่ือง ระบบสุรยิ ะตามความคิดของฉนั เปน็ อยา่ งไร
3. หนังสือเรยี นรายวิชาพนื้ ฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ 4 เลม่ 2 ตาม

หลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551 (ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธิการ

8. การวดั และการประเมิน เครอ่ื งมือวัดผลประเมินผล เกณฑ์การวัดผลประเมนิ ผล
ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80
วธิ ีการวัดผลประเมนิ ผล แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 80
1. ตรวจแบบทดสอบก่อนเรยี น - แบบประเมนิ ด้านคณุ ลักษณะ
2. ตรวจชุดกิจกรรมการเรียนรู้ อนั พงึ ประสงค์ ผ่านเกณฑ์รอ้ ยละ 80
3. สงั เกตพฤตกิ รรมระหวา่ งเรยี น - แบบประเมินดา้ นทักษะ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์

22

9. ความคิดเห็น/ขอ้ เสนอแนะของผูบ้ รหิ ารโรงเรยี นหรือผทู้ ีไ่ ดร้ ับมอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ...........................................................
( ……………………………………..……………….. )

ผู้อำนวยการ…………….…………….………

10. บนั ทกึ หลังสอน วันที…่ …………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ …………..
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปญั หา/อุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ………………………..…………………… ผสู้ อน
( ……………………..……..………………… )

23

แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี 6

เรอ่ื ง ระบบสรุ ิยะตามความคดิ ของฉนั เปน็ อยา่ งไร รายวิชาวิทยาศาสตร์

หน่วยการเรยี นรู้เรื่อง โลกและอวกาศ กลุม่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 4 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 1 ชวั่ โมง

1. มาตรฐานการเรยี นรู/้ ตัวชีว้ ดั
มาตรฐานการเรยี นรู้ ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลกั ษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของ

เอกภพ กาแลก็ ซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ยิ ะ รวมทั้งปฏสิ ัมพนั ธ์ภายในระบบสุริยะทสี่ ่งผลต่อส่ิงมีชีวิต และการ
ประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยอี วกาศ

ตวั ชี้วัด ป.4/3 สร้างแบบจำลองแสดงองคป์ ระกอบของระบบสุรยิ ะ และอธิบายเปรียบเทยี บคาบ
การโคจรของดาวเคราะห์ต่าง ๆ จากแบบจำลอง

2. จุดประสงค์การเรียนรู้
1. อธิบายและเปรียบเทียบการโคจรของดาวเคราะหต์ ่าง ๆ จากแบบจำลองระบบสรุ ิยะได้

2. สร้างแบบจำลองเพือ่ แสดงองค์ประกอบของระบบสรุ ยิ ะได้
3. สอื่ สารและนำความร้เู รือ่ งแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะไปใชใ้ นชวี ิตประจำวนั ได้

3. สาระการเรียนรู้
ระบบสรุ ยิ ะ
– แบบจำลองระบบสรุ ิยะ

4. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด
แบบจำลองระบบสุริยะเป็นแผนภาพแสดงแนวคิดของนักดาราศาสตร์ที่สร้างขึ้นเพื่อแสดงตำแหน่ง

ของดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ และวัตถุทอ้ งฟา้ อื่น ๆ ที่โคจรรอบโลก

5. ชนิ้ งานหรอื ภาระงาน
สบื ค้นข้อมูลเก่ยี วกบั แบบจำลองระบบสุรยิ ะ

6. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้

วธิ กี ารสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเนน้ ผู้เรยี นเป็นสำคญั
ดำเนินการเรียนการสอนดังต่อไปน้ี

1. ข้ันสร้างความสนใจ (Engagement)

1. ครูถามคำถามนักเรียนเพ่ือกระตุน้ ความสนใจ เชน่
– นักวิทยาศาสตร์ใช้ประโยชน์จากแบบจำลองระบบสุรยิ ะในเรื่องใด (แนวคำตอบ ใช้ศึกษาการ

เคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์ ดวงจันทร์ และวัตถทุ ้องฟ้าอน่ื ๆ)
2. นกั เรยี นชว่ ยกนั ตอบคำถามและแสดงความคิดเหน็ เก่ียวกับคำตอบของคำถาม เพื่อเชอ่ื มโยงไปสู่

การเรียนร้เู ร่อื ง แบบจำลองระบบสุริยะ

24

3. ครูสนทนากับนกั เรยี นแลว้ นำรูปแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะของพโตเลมี โคเพอรน์ คิ สั และเคปเลอร์
มาใหน้ กั เรียนดู แลว้ ถามคำถามดงั นี้

– นักวทิ ยาศาสตรส์ รา้ งแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะข้นึ เพื่อเหตุผลใด (แนวคำตอบ เพ่อื แสดงตำแหน่ง
ของดวงอาทติ ย์ ดาวเคราะห์ ดวงจนั ทร์ และวตั ถทุ อ้ งฟา้ อืน่ ๆ)

– แบบจำลองระบบสุรยิ ะของโคเพอรน์ ิคัสมีลกั ษณะอย่างไร (แนวคำตอบ เปน็ แบบจำลองระบบ
สรุ ยิ ะที่มีดวงอาทิตย์เป็นศนู ยก์ ลางของระบบสุรยิ ะ และมดี าวเคราะหต์ ่างๆ รวมทัง้ โลกโคจรรอบดวงอาทิตย)์

2. ข้ันสำรวจและคน้ หา (Exploration)
1. ครูแบง่ นกั เรยี นออกเป็นกลุ่ม กลุม่ ละ 5 คน ให้นกั เรียนแบง่ หัวข้อในการศึกษาใบความรู้

จากชุดกจิ กรรมการเรยี นรเู้ รอ่ื ง ระบบสุรยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เรอ่ื ง ระบบสรุ ิยะ
ของเรา

2. ครูเช่อื มโยงเข้าสู่กจิ กรรมที่ 2 เร่อื ง การสร้างแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะ
3. นกั เรยี นอ่านชือ่ กจิ กรรม จดุ ประสงค์ และวิธดี ำเนนิ กิจกรรม ตามกจิ กรรมการเรยี นร้เู ร่อื ง
ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดที่ 2 เรือ่ ง ระบบสรุ ยิ ะของเรา กจิ กรรมท่ี 2 เร่อื ง การ
สรา้ งแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะ
4. ขณะทนี่ ักเรียนแต่ละกล่มุ ทำกิจกรรม ครูเดนิ สังเกตการทำกจิ กรรมของนกั เรยี นแต่ละกลุ่ม
และใหค้ ำแนะนำ หากนักเรียนมขี อ้ สงสัยซึ่งครูควรรวบรวมปัญหา และข้อสงสัยที่พบจากการทำกิจกรรม เพ่ือ
ใชเ้ ปน็ ข้อมูลประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกิจกรรม

3. ขัน้ อธบิ ายและลงขอ้ สรปุ (Explanation)
1. นกั เรยี นแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนกลุ่มนำเสนอผลการปฏิบัตกิ จิ กรรมหน้าห้องเรยี น
2. นักเรียนและครูร่วมกันอภปิ รายและหาขอ้ สรุปจากการปฏบิ ตั ิกจิ กรรม โดยใช้แนวคำถามต่อไปน้ี
– การศึกษาการเคลื่อนที่ของดวงดาวต่างๆ ในระบบสุริยะสามารถทำได้ด้วยวิธีการใด(แนว

คำตอบ ศึกษาได้จากแบบจำลองระบบสุรยิ ะ)
– ถ้าต้องการศึกษาดาวเคราะหส์ ามารถศึกษาได้จากแบบจำลองของนกั ดาราศาสตร์ท่านใดบ้าง

(แนวคำตอบ พโตเลมี โคเพอร์นิคัส และเคปเลอร์)
3. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปผลการปฏิบัติกิจกรรม โดยครูเน้นให้นักเรียนเข้าใจว่า นักดารา

ศาสตร์สรา้ งแบบจำลองระบบสุรยิ ะเพื่อศกึ ษาดาวเคราะห์ รวมถงึ วตั ถทุ อ้ งฟา้ อืน่ ๆ

4. ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration)
1. นักเรียนฝึกสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการสร้างแบบจำลองระบบสุริยะของนักดาราศาสตร์ จาก

หนังสือและวารสารเกี่ยวกับดาราศาสตร์ สารานุกรมวิทยาศาสตร์ สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน และ
อนิ เทอรเ์ นต็

2. นักเรียนค้นคว้าคำศัพท์ภาษาต่างประเทศเกี่ยวกับแบบจำลองระบบสุริยะ จากหนังสือเรียน
ภาษาตา่ งประเทศหรอื อินเทอรเ์ นต็ และนำเสนอใหเ้ พ่อื นในหอ้ งฟัง คดั คำศัพทพ์ ร้อมทง้ั คำแปลลงสมุดสง่ ครู

25

5. ขั้นประเมิน (Evaluation)
1. ครูให้นักเรยี นแต่ละคนพิจารณาว่า จากหวั ขอ้ ที่เรยี นมาและการปฏบิ ตั ิกิจกรรมมีจดุ ใดบ้างที่ยัง

ไมเ่ ข้าใจหรอื มีขอ้ สงสัย ถ้ามี ครชู ว่ ยอธบิ ายเพิ่มเตมิ ให้นักเรยี นเขา้ ใจ
2. นักเรยี นรว่ มกนั ประเมนิ การปฏิบตั ิกิจกรรมกลุ่มว่ามีปัญหาหรอื อุปสรรคใดและได้แกไ้ ขอย่างไร

บ้าง
3. ครูและนักเรียนรว่ มกนั แสดงความคดิ เห็นเกีย่ วกบั ประโยชน์ที่ได้รับจากการปฏบิ ัติกิจกรรมและ

การนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

4. ครทู ดสอบความเขา้ ใจของนักเรียนโดยถามคำถามนักเรยี น เชน่
– นักดาราศาสตร์สนใจศกึ ษาแบบจำลองระบบสุรยิ ะเพราะเหตใุ ด

– แบบจำลองระบบสุริยะของพโตเลมี โคเพอรน์ ิคสั และเคปเลอร์ มีลกั ษณะใด
2. ครูและนกั เรียนร่วมอภิปรายและเฉลย กิจกรรมที่ 2 เรอื่ ง การสรา้ งแบบจำลองระบบสรุ ิยะ

7. สอื่ การเรียนรู้/แหล่งเรยี นรู้
1. ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้เร่ือง ระบบสุริยะและปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ชุดที่ 2 เรอ่ื ง ระบบ

สุริยะของเรา
2. ใบกจิ กรรมท่ี 2 เรื่อง การสรา้ งแบบจำลองระบบสรุ ยิ ะ
3. หนงั สอื เรียนรายวชิ าพ้นื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปีที่ 4 เล่ม 2 ตาม

หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551 (ฉบบั ปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

8. การวดั และการประเมิน เครื่องมอื วดั ผลประเมนิ ผล เกณฑ์การวัดผลประเมนิ ผล
ผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 80
วิธกี ารวดั ผลประเมินผล - ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้
- แบบประเมนิ ด้านคุณลกั ษณะ ผ่านเกณฑร์ อ้ ยละ 80
1. ตรวจชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ อนั พึงประสงค์
2. สังเกตพฤติกรรมระหว่างเรยี น - แบบประเมินดา้ นทกั ษะ ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 80
กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

26

9. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้บริหารโรงเรียนหรอื ผู้ทไี่ ด้รบั มอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ...........................................................
( ……………………………………..……………….. )

ผอู้ ำนวยการ…………….…………….………

10. บนั ทึกหลังสอน วันท่ี……………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ …………..
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปญั หา/อปุ สรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ขอ้ เสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ………………………..…………………… ผสู้ อน
( ……………………..……..………………… )

27

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7

เรอื่ ง ระบบสรุ ยิ ะของเรา รายวิชาวิทยาศาสตร์

หนว่ ยการเรียนรเู้ รอื่ ง โลกและอวกาศ กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ 4 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 1 ชว่ั โมง

1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชี้วดั
มาตรฐานการเรียนรู้ ว 3.1 เขา้ ใจองค์ประกอบ ลกั ษณะ กระบวนการเกิด และววิ ัฒนาการของ

เอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสรุ ยิ ะ รวมทั้งปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะทสี่ ่งผลต่อส่งิ มีชวี ติ และการ
ประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยีอวกาศ

ตวั ช้วี ัด ป.4/3 สรา้ งแบบจำลองแสดงองค์ประกอบของระบบสุริยะ และอธิบายเปรยี บเทยี บคาบ
การโคจรของดาวเคราะห์ต่าง ๆ จากแบบจำลอง

2. จุดประสงค์การเรยี นรู้ (ความรู้,ทกั ษะ,เจตคติ)
1. สรางแบบจําลองทีแ่ สดงองคประกอบของระบบสรุ ยิ ะ

2. อธิบายเปรยี บเทยี บคาบการโคจรของดาวเคราะหแตละดวง
3. สอ่ื สารและนำความรูเ้ ร่ืองแบบจำลองระบบสุรยิ ะไปใชใ้ นชวี ิตประจำวันได้

3. สาระการเรียนรู้
ระบบสรุ ยิ ะ
– แบบจำลองระบบสุริยะ

4. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด
ระบบสุรยิ ะของเราเป็นระบบท่ีมีดวงอาทิตยเปน็ ศูนย์กลาง โดยมดี าวเคราะห์ บริวารของดาวเคราะห์

ดาว เคราะห์แคระ ดาวเคราะห์น้อย ดาวหาง และวัตถุขนาดเลก็ อ่ืนโคจรรอบดวงอาทติ ย โดยดาวเคราะหแ์ ละ
วัตถตุ ่าง ๆ มี ขนาด ตำแหนง และคาบการโคจรรอบดวงอาทติ ยแตกตา่ งกัน

5. ชิน้ งานหรอื ภาระงาน
กิจกรรมท่ี 3 เรื่อง ระบบสุริยะของเรา

6. การจดั กิจกรรมการเรียนรู้
วิธีการสอน/เทคนิค : สืบเสาะหาความรู้ (5Es Instructional Model) โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ

ดำเนินการเรยี นการสอนดงั ต่อไปน้ี

1. ครทู บทวนความรูพ้ืนฐานเกีย่ วกบั โลก และอวกาศ โดยอาจใชคําถามดังนี้
1.1 โลก ดวงอาทิตย และดวงจันทรมีการเคลื่อนที่สัมพันธกันอยางไร (โลก โคจรรอบดวงอา

ทิตย และดวงจนั ทรโคจรรอบโลก)
1.2 ถานักเรยี นน่งั ยานอวกาศออกไปในอวกาศ นกั เรยี นคิดวานักเรยี นจะพบ อะไรบาง

(นักเรียนตอบไดตามความคิดของตนเอง โดยนักเรียนอาจตอบ วา ดาวพุธ ดาวศุกร ดาวเคราะหนอย ดาวหาง)

28

2. ข้นั สำรวจและคน้ หา (Exploration)
1. ครูแบ่งนกั เรยี นออกเปน็ กลุ่ม กลุม่ ละ 5 คน ให้นักเรยี นแบง่ หัวข้อในการศึกษาใบความรู้

จากชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้เร่ือง ระบบสุริยะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เร่ือง ระบบสุรยิ ะ
ของเรา

2. ครเู ชอื่ มโยงเข้าสู่กจิ กรรมที่ 3 เรือ่ ง ระบบสรุ ิยะของเรา
3. นกั เรยี นอา่ นช่ือกิจกรรม จดุ ประสงค์ และวิธีดำเนนิ กิจกรรม ตามกจิ กรรมการเรียนรเู้ ร่ือง
ระบบสุริยะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เรื่อง ระบบสุรยิ ะของเรา กิจกรรมท่ี 3 เรอื่ ง
ระบบสุรยิ ะของเรา
4. ขณะทนี่ กั เรียนแตล่ ะกลุ่มทำกิจกรรม ครเู ดินสังเกตการทำกิจกรรมของนกั เรยี นแตล่ ะกลุม่
และใหค้ ำแนะนำ หากนกั เรยี นมีข้อสงสัยซ่งึ ครคู วรรวบรวมปัญหา และข้อสงสัยที่พบจากการทำ
กิจกรรม เพ่อื ใช้เป็นข้อมูลประกอบการอภิปรายหลังจากการทำกจิ กรรม

3. ข้ันอธิบายและลงขอ้ สรปุ (Explanation)
1. นักเรียนแตล่ ะกลุม่ ส่งตัวแทนกล่มุ นำเสนอผลการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมหน้าห้องเรยี น
2. นักเรียนและครรู ว่ มกนั อภิปรายและหาข้อสรปุ จากการปฏิบัตกิ ิจกรรม โดยใช้แนวคำถามตอ่ ไปนี้
– ดาวเคราะห์ที่มีดวงจันทร์เป็นบริวารมากที่สุดคือดาวเคราะห์ดวงใด (แนวคำตอบ ดาว

พฤหสั บดี)
– ดาวเคราะห์ที่มีทิศทางการหมุนรอบตัวเองต่างจากดาวเคราะห์ดวงอื่นคือดาวเคราะห์ดวงใด

(แนวคำตอบ ดาวศกุ ร)์
3. ครแู ละนกั เรียนรว่ มกนั สรปุ ผลการปฏบิ ัติกิจกรรม โดยครูเน้นใหน้ ักเรียนเขา้ ใจว่า ระบบสรุ ิยะ

ประกอบด้วยดาวเคราะห์ 8 ดวง ซงึ่ ดาวเคราะหแ์ ตล่ ะดวงมีลักษณะเฉพาะแตกต่างกนั ระบบสรุ ยิ ะ
ประกอบดว้ ย ดวงอาทติ ย์เป็นศนู ย์กลางของระบบ และมีดาวเคราะห์แปดดวงโคจรรอบดวงอาทิตย์ นอกจากน้ี
ยงั มีดาวเคราะหแ์ คราะ ดาวเคราะห์นอ้ ย ดาวหาง และวตั ถขุ นาดเลก็ ๆ โคจรรอบดวงอาทติ ย์ด้วย ระบบสรุ ยิ ะ
ประกอบดว้ ย ดวงอาทติ ย์เปน็ ศนู ย์กลางของระบบ และมดี าวเคราะห์ 8 ดวงโคจรรอบดวงอาทติ ย์ นอกจากนี้
ยงั มดี าวเคราะห์แคราะ ดาวเคราะห์นอ้ ย ดาวหาง และวตั ถขุ นาดเลก็ ๆ โคจรรอบดวงอาทิตยด์ ้วย

4. ข้ันขยายความรู้ (Elaboration)
ครูอธิบายเพม่ิ เตมิ ว่า เม่ือวนั ท่ี 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2559 องคก์ ารนาซาของประเทศสหรัฐอเมริกา

ได้ส่งยานอวกาศจูโน (Juno) ซึ่งเป็นยานอวกาศพลังงานแสงอาทิตย์ เข้าสู่วงโคจรของดาวพฤหัสบดีได้สำเรจ็
เพือ่ ใชถ้ ่ายภาพดาวเคราะหท์ ม่ี ีขนาดใหญ่ทส่ี ดุ ในระบบสรุ ยิ ะและไขปริศนาการกอ่ กำเนิดของดวงดาว

5. ขั้นประเมนิ (Evaluation)
1. ครูและนักเรียนร่วมอภิปรายและเฉลย กจิ กรรมท่ี 3 เรือ่ ง ระบบสุรยิ ะของเรา
2. ครตู รวจสอบความรู้ความเขา้ ใจของนักเรยี น ด้วยแบบทดสอบหลงั เรียน ชุดกิจกรรมการ

เรียนรเู้ รอ่ื ง ระบบสุรยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เรอ่ื ง ระบบสุรยิ ะของเรา จำนวน 10 ขอ้
นักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ครยู กยอ่ งชมเชย ส่วนนักเรยี นที่ไมผ่ า่ นเกณฑ์ใหน้ ำชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ ชดุ
ท่ี 1 เรอื่ งดวงจันทรข์ องเรา กลบั ไปทบทวนความรใู้ หม่ แลว้ ทำแบบทดสอบอีกคร้ังจนกวา่ จะผ่านเกณฑ์

29

7. สอ่ื การเรยี นร/ู้ แหล่งเรียนรู้
1. ชดุ กิจกรรมการเรียนรู้เรอ่ื ง ระบบสรุ ยิ ะและปรากฏการณท์ างดาราศาสตร์ ชุดท่ี 2 เร่อื ง ระบบ

สุริยะของเรา
2. ใบกจิ กรรมท่ี 4 เรอ่ื ง รปู ร่างของดวงจนั ทร์บนทอ้ งฟ้า

3. หนงั สือเรียนรายวชิ าพ้นื ฐานวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 4 เล่ม 2 ตาม
หลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน พทุ ธศักราช 2551 (ฉบับปรบั ปรุง พ.ศ. 2560) สสวท.
กระทรวงศกึ ษาธิการ

8. การวดั และการประเมิน เครื่องมือวัดผลประเมนิ ผล เกณฑก์ ารวัดผลประเมนิ ผล
ผา่ นเกณฑร์ อ้ ยละ 80
วธิ ีการวัดผลประเมนิ ผล แบบทดสอบหลังเรียน
ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ผ่านเกณฑร์ ้อยละ 80
1. ตรวจแบบทดสอบหลงั เรียน - แบบประเมนิ ด้านคณุ ลกั ษณะ
2. ตรวจชดุ กิจกรรมการเรียนรู้ อันพงึ ประสงค์ ผ่านเกณฑร์ อ้ ยละ 80
3. สงั เกตพฤติกรรมระหวา่ งเรียน - แบบประเมนิ ดา้ นทักษะ
กระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์

30

9. ความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผบู้ รหิ ารโรงเรียนหรอื ผทู้ ่ีไดร้ บั มอบหมาย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชือ่ ...........................................................
( ……………………………………..……………….. )

ผอู้ ำนวยการ…………….…………….………

10. บันทึกหลงั สอน วนั ท…ี่ …………….…. เดอื น……………………………………….……พ.ศ …………..
ผลการสอน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ปัญหา/อุปสรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………….…………………………………………………………………………………………………………………………………………

ข้อเสนอแนะ/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…….……………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………….……………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชอ่ื ………………………..…………………… ผู้สอน
( ……………………..……..………………… )