กรดเบส

? ความรูเรอ่ื ง ?

?? *อา่ นต่อหน้าถัดไป ??
?

ผู้ทีท่ ําการคิดค้นเรื่องกรดเบส เรามาลอง
ศึกษา
เกีย่ วกับ
เรื่อง
กรดเบส
กันครับ

อาร์เรเนียส เบรินสเตด ลาววี ลิวอิส
กรดให้ไฮโดรเจนไอออน กรดให้โปรตรอน รว่ มมือเบรินสเตด กรดรับ
เบสให้ไฮดรอกไซด์ไอออน เบสรับโปรตรอน คิดค้นทฤษฎีข้างต้น อิเล็กตรอน
เบสให้
อิเล็กตรอน

ทฤษฏกี รด เบส - เบสอาร์เรเนียส ทฤษฏกี รด เบส - เบรนสเตดลาวว

กาํ หนดว่า กรด คอื สารทลี ะลายนําแลว้ แตกตวั ให้ ใหน้ ยิ ามว่ากรดคอื สารทใี หโ้ ปรตรอนและ
ไฮโดเจนไอออน เบส คือสารทลี ะลายนาํ แล้วแตก เบสคอื สารทีรับโปรตอน ทฤษฎีนพี จิ ารณาความ
ตวั ใหไ้ ฮดรอกไซด์ไอออนไฮโดรเจนไอออน รวม เปนกรดและเบสของสารจากการถา่ ยทอดโปรตอน
ตัวกับนาํ เกิดเปนให้โดเนยี มไอออน การแตกตัวเปน เช่น ปฏิกิรยาของแกส๊ ใหโ้ ดรเจนคลอไรดก์ ับแก๊ซ
ไอออนของกรดในนาํ ดังนนั โจทก์ตามทฤษฎีกรด แอมโมเนีย ซงึ เปนปฏกิ ริ ยาเคมที ไี มไ่ ดเ้ กิดขนึ ในนาํ
เบสอารเ์ รเนยี ส คอื สารทีเมอื อะไรนาํ จะเพิมความ
เขม้ ขน้ ของ H3O สว่ นเบสคือสารทเี มอื ละลายนํา ทฤษฏีกรด เบส - ลิวอสิ
จะเพมิ ความเขม้ ขน้ ของ OH- สารทเี ปนกรดหรอ
เบสเปนสารทีละลายในนาํ เทา่ นนั ดังนนั สารทไี ม่ ให้นยิ ามว่ากรดคือสารทีรับคู่อิเลก็ ตรอน และ
ละลายนําหรอปฏกิ ริ ยาทีเคมีไมไ่ ด้เกดิ ขนึ ในนําจะ เบสคือสารทใี ห้คู่อเิ ล็กตรอน ทฤษฎีนีพจิ ารณา
ความเปนกรดและเบสของสารจากการใหแ้ ละ
ไมส่ ามารถระบไุ ดว้ ่าเปนกรดหรอเบส รบั อิเลก็ ตรอนในปฏิกิรยาทเี กดิ พนั ธะเคมขี ึน
ตามทฤษฎกี รด เบส อารเ์ รเนยี ส ใหม่ เชน่ ปฏิกริ ยาระหว่างแอมโมเนีย กบั โบรอน

จึงได้เกดิ เปนทฤษฎีกรด เบส เบรนสเตดลาวว ไตรฟลูออไรด์
ซึงใหน้ ิยามกฏระเบยี บทีกว้างขนึ
ไม่จําเปนตอ้ งมนี าํ เปนตวั ทาํ ละลาย

Next Station

เราลองไปเสียงเซียมซี
กรดเบสกนั เถอะ

๒

*ตามทฤษฎีกรด เบส คูกรด-เบส คเู ๒บส
ของเบรนิ สเตด ลาวว*ี คกู ๑รด
OH-
เมือ่ สารทาํ ปฏิกิรยิ าสารจะมีการถายโอน H+
โปรตอนใหส ารตัง้ ตน ชนิดหนงึ่ ทาํ หนาท่ี แตกตัวแลวใหไ ฮดรอกไซดไอออน
เปน กรดซึง่ อีกชนดิ หนึง่ ทาํ หนา ท่เี ปนเบส แตกตวั แลวใหโปรตรอน มีเกณฑจะเปน ฝา ยรับอเิ ล็กตรอน
เกิดผลติ ภัณฑข น้ึ ซงึ่ เปนโมเลกุล,ไอออน มีเกณฑจะเปน ฝา ยเสียอิเลก็ ตรอน ทาํ หนา ท่ีเปน เบสในปฏิกรยิ าไปยอ นกลบั
ท่ีเปน คูกรด-เบสของสารตง้ั ตน โมเลกลุ ทําหนาท่เี ปนกรดในปฏิกรยิ าไปขางหนา
ในแตละข้นั ตอนปฏกิ ริ ยิ าการแตกตัวแต
สารบางชนดิ สามารถใหห รือรับโปรตอน
ไดม ากกวา 1 โปรตอนตอ 1 โมเลกลุ ใน
แตล ะขนั้ ตอนปฏกิ ริ ยิ าการแตกตวั แตม ีคู
กรด- เบสเกดิ ขึน้ เชน กดฟอสฟอรกิ แตก
ตวั ในน้าํ ใหส ามโปรตอน

เรอื งทีว่ายาก
ขา้ กเ็ สกใหง้ า่ ยได้
ไมเ่ ชอื อย่าลบหลู่

คาถาพิชติ เคมี
อานหนงั สือสุขงั พะลงั

การแตกตัวของกรดแกแ่ ละเบสแก่

การแตกตวั ของเบสออ่ น * กรดแก่ สามารถเปนไอออนในนําได้มากจนถือว่า การแตกตัวของกรดอ่อน
สมบรู ณ์ เช่น กรดแก่ HX เมอื แตกตวั เปนไอออน
เบสอ่อนเมอื ละลายนําจะแตก ในสารละลายจะมี H+ และ X- เหลืออยู่ กรดอ่อนเมอื ละลายนาํ จะแตกตวั
ตัวเปนไอออนไดเ้ พียงบางสว่ น เบสแก่ สามารถแตกตัวเปนไอออนในนําได้มากจน เปนไอออนได้บางสว่ นถ้า HA
เชน่ แอมโมเนียเมอื แอมโมเนยี ถือว่าสมบรู ณ์เชน่ เดียวกับกรดแก่ในสารละลายจะ เปนกรดออ่ น เมอื HA แต่งตวั ใน
ละลายนําในสารละลายจะมี มี B+ และ OH- โดยไม่มี BOH เหลืออยู่ สารละลายจะมี H+ และ A- โดย
NH4+ และ OH- และทีสมดุล ยงั มี HA เหลอื อยู่
ยงั มี NH3 เหลอื อยู่ กการรดแเตบกสตแวั ลขอะนงํา

ความสมั พันธ์ระหวา่ ง Ka Kb Kw การแตกตวั ของนาํ

มีความสมั พันธก์ ับคา่ คงทกี ารแตกตัวของนํา นําเปนโมเลกุลโคเวเลนซ์มี
ซึงสามารถพิจารณาได้จากค่าคงทีการแตกตวั ขัว ซึงแตกตวั ให้ H3O+
ของ CH3COOH , CH3COO- และ H2O และ OH- นอ้ ยมาก

สงสัยล่ะสิว่ากรดเบสมี
คณุ สมบตั ิอย่างไรบ้าง

งนั เราไปดกู นั เลย

สมบัติกรด-เบส
ของเกลือ

เมือเกลอื ละลายนาํ ไอออนบวกของเกลือบางชนดิ สามารถทําปฏิกิริยา
กบั นาํ ไดโ้ ดยอาจใหห้ รือรับโปรตอนจากนํา เกิดเปนสารละลายทีมสี มบตั ิ

เปนกรดหรอื เบส เรียกปฏิกิรยิ านีวา่ ปฏกิ ริ ยิ าไฮโดรลิซิสของเกลอื

pH ของสารละลาย
กรดและเบส

ความเข้มขน้ H3O+ ในสารละลายมีหลายคา่ ตงั แตเ่ ข้มขน้ มาก
จนถึงเขม้ ข้นน้อย เพือความสะดวกในการเปรยี บเทยี บ
ความเปนกรดหรือเบสของสารละลาย
นิยมแปลงค่าความเข้มขน้ ของ H3O+ ในรปู ของ pH

โฮะ โฮะ โฮะ เมอรี่คริสต์มาส

ปฏิกรยิ าเคม,ี การไทเทรต
และการบัฟเฟอร์

ปฏกิ ิรยิ าเคมรี ะหวา่ งกรดและเบส การไทเทรตกรด-เบส

ปฏกิ ริ ิยาเคมรี ะหวา่ งสารละลายกรดและ ปฏิกิรยิ าสะเทนิ ระหว่างกรดและเบสสามารถนํามา
เบสทีพอดีกนั เรยี กว่าปฏิกริ ยิ าสะเทนิ ซงึ ใชห้ าความเข้มขน้ ของสารละลายทีไมท่ ราบความ
อาจเขียนในรูปสมการเคมที ัวไปได้ นําซึงมี เข้มข้นโดยใช้วิธกี ารทเี รียกว่า การไทเทรต ซึง
สมบตั เิ ปนกลางเปนผลติ ภัณฑท์ ีเกิดจาก เปนการตามติดปริมาณสารชนดิ ใดชนดิ หนึงที
ไฮโดรเนยี มไอออน จากกรดทําปฏิกริ ยิ า เติมลงไปทําปฏกิ ิรยิ ากับสารอีกชนิดหนงึ จนถงึ
กับ ไฮดรอกไซดไ์ อออน จากเบส สว่ น จุดทีศาลทงั สองทาํ ปฏิกริ ยิ าพอดีกนั ซงึ เรียกวา่
ผลิตภณั ฑท์ ีเปนเกลืออาจมีสมบตั เิ ปนก จุดสมดุลย์ โดยใช้สารละลายมาตรฐานทที ราบ
ลาง กรดหรือเบสขึนอย่กู บั ชนิดของกรด ปรมิ าณหรอื ความเขม้ ขน้ ทีแน่นอนทาํ ปฏิกิริยากับ
และเบสทีทาํ ปฏิกิริยากนั สารละลายอีกชนดิ หนงึ พีต้องการหาความเขม้ ขน้
การไทเทรต สารละลายอาจติดตามปรมิ าตร
สารละลายมาตรฐานทีทราบความเข้มขน้ แน่นอน
หรือปรมิ าณสารละลายทตี อ้ งการหาความเข้มข้น

สารละลายบฟั เฟอร์

การเตมิ กรดหรอื เบสลงในนําหรอื สารละลายทวั ไปมผี ล
ทําให้ pH ของนาํ หรอื สารละลายนันเปลยี นแปลงไปเรือง
จากการเปลยี นแปลงความเขม้ ขน้ H3O+ ในนํา อยา่ งไร
กต็ ามมสี ารละลายบางชนดิ ที pH เปลยี นแปลงน้อยมาก
เมือเตมิ กรดหรอื เบสลงไปเล็กนอ้ ย ซงึ การเปลียนแปลง
pH ของนาํ และสารละลายทีมีสมบตั ดิ งั กล่าวสามารถศกึ ษา
ได้จากการทดลอง