7
ใบความรู้
เรื่อง การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ
การตัดสินใจ
การตัดสินใจ (Decision Making) หมายถึง กระบวนการเลือกทางเลือกใดทางเลือกหนึ่ง
จากหลายๆ ทางเลือกที่ได้พิจารณาหรือประเมินอย่างดีแล้วว่า เป็นทางให้บรรลุวัตถุประสงค์และ
เป้าหมาย มักจะมีการตัดสินใจใน 4 กลุ่ม คือ
1. การตัดสินใจเป็นกระบวนการ (process)
การตัดสินใจต้องผ่านกระบวนการคิด พิจารณา ไตร่ตรอง วิเคราะห์ แล้วค่อยตัดสินใจเลือก
ทางที่ดีที่สุด การคิดก็ต้องมีการเก็บรวบรวมข้อมูล (search) การออกแบบ (design) และการเลือก
(choice) เพื่อให้สามารถเลือกทางเลือกได้ดีที่สุด
2. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับทางเลือก (solution)
การตัดสินใจเป็นความพยายามสร้างทางเลือกให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะท าได้ทางเลือกที่น้อย
อาจปิดโอกาสให้เกิดความคิดสร้างสรรค์หรือทางเลือกที่ดีกว่าได้ ผู้บริหารที่ดีจ าเป็นต้องมีการฝึกฝน
การสร้างทางเลือกที่มากขึ้น หลากหลายด้วยวิธีการคิดแบบริเริ่ม (initiative) และคิดแบบสร้างสรรค์
(creative thinking)
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
8
3. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับโครงสร้างขององค์การ
จะเห็นว่าผู้บริหารในแต่ละระดับชั้นต่างมีหน้าที่ในการตัดสินใจต่างกัน กล่าวคือ ผู้บริหาร
ระดับสูงจ าเป็นต้องตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ (strategic decision) เป็นการตัดสินใจเกี่ยวกับแนวทางที่
ถูกต้องเพื่อใช้ทรัพยากรที่จ าเป็นให้เกิดประโยชน์สูงสุด ท าให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์การที่ก าหนด
ไว้ ผู้บริหารระดับกลางจะตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการ (management decision) เป็นการตัดสินใจ
เพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ผู้บริหารระดับต้นจะตัดสินใจ
เกี่ยวกับการปฏิบัติการ (operational decision) เป็นการตัดสินใจด าเนินการควบคุมงานให้ส าเร็จ
ตามระยะเวลาและเป้าหมายที่ก าหนดไว้
4. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมคน
จะเห็นว่าการตัดสินใจเกี่ยวข้องตั้งแต่คนเดียว กลุ่ม และทั้งองค์การ ซึ่งพฤติกรรมคนแต่ละ
คนก็แตกต่างกัน ผู้บริหารที่ดีจะต้องมีความเข้าใจและมีจิตวิทยาเกี่ยวข้องกับบุคคลกลุ่มและองค์การที่
ดีพอจึงจะท าให้การตัดสินใจประสบผลส าเร็จได้
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
9
ความส าคัญของการตัดสินใจ
ความส าคัญของการตัดสินใจ การตัดสินใจที่ดีท าให้มีความส าคัญ ดังนี้
1. ผู้ตัดสินใจมีทางเลือกหลายทาง
2. ความขัดแย้ง เนื่องจากผู้บริหารใช้กระบวนการตัดสินใจที่เหมาะสม
3. ลดความเสี่ยง เนื่องจากผู้บริหารมีกระบวนการตัดสินใจที่เหมาะสม
องค์ประกอบการตัดสินใจ
องค์ประกอบการตัดสินใจ มี 4 ประการ ดังนี้
1. ผู้ท าการตัดสินใจ
เป็นองค์ประกอบที่ส าคัญที่สุด เพราะการตัดสินใจจะดีหรือไม่ขึ้นกับบุคคลผู้ตัดสินใจเป็น
ส าคัญ ดังนั้นผู้ตัดสินใจจ าเป็นต้องมีข้อมูล มีเหตุผล มีค่านิยมที่ถูกต้องสอดคล้องต่อการบรรลุ
เป้าหมายองค์การ แต่ในบางครั้งถ้าผู้ท าการตัดสินใจขาดข้อมูลที่ถูกต้อง ขาดเหตุผล อาจท าให้ผล
ของการตัดสินใจผิดพลาดก็ได้ ผู้ท าการตัดสินใจบางเรื่องต้องมีการตัดสินใจเป็นกลุ่มบางเรื่อง บาง
กรณีก็ตัดสินใจโดยคน ๆ เดียว ดังนั้นผู้จัดการจึงต้องวิเคราะห์สถานการณ์ให้ถูกต้อง
2. ประเด็นปัญหาที่ต้องตัดสินใจ
เป็นองค์ประกอบที่ต้องให้ความส าคัญเพราะปัญหาที่ต้องตัดสินใจนั้น จ าแนกได้หลายประการ
เช่น จ าแนกตามการผลิตสินค้า การจัดหาวัตถุดิบ และการจัดจ าหน่ายสินค้า เป็นต้น เมื่อก าหนด
ปัญหาได้ชัดเจนว่าเป็นปัญหาเรื่องอะไรก็สามารถหาแนวทางแก้ไขปัญหาได้ถูกต้อง
3. ทางเลือกต่าง ๆ ที่บรรลุเป้าหมายได้
เป็นองค์ประกอบที่ต้องค านึงถึง ผู้จัดการต้องพยายามที่จะค้นหาทางเลือกที่ดีกว่าอยู่เสมอ
และสร้างทางเลือกให้มากกว่า 2 ทางเลือก เช่น ในปัจจุบันการบริหาร จัดการองค์การมุ่งสู่การสร้าง
ทางเลือกสู่การผลิตสินค้าและบริการที่ถูกกว่า มีคุณภาพสูงกว่า มีความรวดเร็ว มีการบริการที่
ประทับใจมากกว่า เป็นต้น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
10
4. สภาวการณ์ที่ท าการตัดสินใจ
ในการตัดสินใจ จ าเป็นต้องค านึงถึงสภาวการณ์ที่ท าการตัดสินใจว่าเป็นแบบใด ซึ่งมี 3
ประการ คือ ได้แก่
4.1 สภาวการณ์ที่แน่นอน
เป็นสภาวการณ์ที่ผู้ท าการตัดสินใจทราบทางเลือกต่าง ๆ และทราบถึงผลที่จะเกิดขึ้นของแต่
ละทางเลือกอย่างดีด้วย การตัดสินใจดังกล่าว ย่อมมีโอกาสถูกต้องมากที่สุด เช่น ตัดสินใจฝากเงิน
กับสหกรณ์ออมทรัพย์ครูย่อมได้ดอกเบี้ยและเงินปันผล เป็นต้น
4.2 สภาวการณ์ที่เสี่ยง
เป็นสภาวการณ์ที่ผู้จัดการตัดสินใจทราบทางเลือกต่าง ๆ และทราบโอกาส ความน่าจะเป็นที่
่
เกิดขึ้น ผู้จัดการจะตัดสินใจ เมื่อมีโอกาสที่จะได้รับผลประโยชน์มากกวาเสียประโยชน์ การตัดสินใจ
ในสภาวการณ์เสี่ยง ผู้ท าการตัดสินใจต้องเรียนรู้ ท าความเข้าใจเรื่องทฤษฎีความน่าจะเป็น
4.3 สภาวการณ์ที่ไม่แน่นอน
เป็นสภาวการณ์ที่ผู้ท าการตัดสินใจอาจทราบทางเลือกต่าง ๆ แต่ไม่ทราบผลที่จะเกิดขึ้น ใน
แต่ละทางเลือกโดยไม่สามารถคาดคะเนความน่าจะเป็นของแต่ละทางเลือกภายใต้สภาวการณ์ดังกล่าว
ผู้ท าการตัดสินใจจึงไม่ควรตัดสินใจใด ๆ ลงไปจนกว่าจะมีข้อมูลสารสนเทศที่น่าเชื่อถือมากกว่าที่มีอยู่
ซึ่งองค์ประกอบของการตัดสินใจ
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
ี
่
ชุดท 1
11
สาเหตุที่ท าให้การตัดสินใจผิดพลาด
1. การตัดสินใจที่มี ข้อมูลไม่เพียงพอ
ให้เหตุผลไม่ถูกต้อง เช่น องค์การต้องการน าคอมพิวเตอร์มาใช้ แต่ไม่มีข้อมูลไม่เพียงพอท า
ให้จึงจัดซื้อคอมพิวเตอร์ที่ไม่ตรงกับความต้องการ เป็นต้น
2. ผู้ตัดสินใจบิดเบือนความจริง
เพื่อผลอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ผู้ตัดสินใจน านโยบายของผู้บริหารไปแจ้งผู้ปฏิบัติงานโดย
บิดเบือนความเป็นจริงสาเหตุเพราะไม่ชอบผู้บริหาร เป็นต้น
3. ผู้ตัดสินใจขาดเหตุผลเพราะความกลัว
ขาดความเชื่อมั่น เช่น ผู้ตัดสินใจกลัวถูกลงโทษ จึงตัดสินใจโกหกผู้บริหาร เป็นต้น
4. ผู้ตัดสินใจขาดความรู้
ความสามารถในการวิเคราะห์ และขาดประสบการณ์
วิเคราะห์ข้อมูล
ก าหนดเลือก
คาดการณ์ล่วงหน้า
ตัดสินใจเลือก
ติดตามและประเมินผล
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
12
การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ
ข้อมูลเกิดขึ้นตลอดเวลารอบตัวเราถูกคนเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้ใช้ข้อมูลในเวลาเดียวกันในการ
ด าเนินชีวิตของทุกคนมีกระบวนการรวบรวมข้อมูลเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติอยู่ตลอดเวลา เมื่ออยู่ใน
สถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจ จะมีการน าข้อมูลเหล่านั้นมาใช้ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ตรงตามเป้าหมายมาก
ที่สุด ตัวอย่างเช่น ขณะที่เราขี่จักรยานอยู่บนถนนการสังเกตสิ่งต่างๆข้างทางและบนถนน เป็นการ
รวบรวมข้อมูลที่เกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลาอย่างอัตโนมัติ ข้อมูลดังกล่าวถูกน ามาใช้เพื่อช่วยตัดสินใจ
ในทันทีที่จะด าเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น เมื่อพบหลุมบนถนนขณะขี่จักรยานจะตัดสินใจหักหลบ
หยุดรถหรือขี่ลงไปในหลุมหากเห็นว่าหลุมไม่ลึกมา
การตัดสินใจจะเกิดขึ้นเมื่อมีหลายทางเลือก และแต่ละทางเลือกจะน าไปสู่ผลลัพธ์ที่เหมือน
หรือแตกต่างกันก็ได้ การตัดสินใจจัดเป็นการประมวลผลอย่างหนึ่งที่ใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะในการ
ประมวลผลลัพธ์ ว่าทางเลือกใดสามารถน าไปสู่เป้าหมายที่ต้องการได้อย่างเหมาะสมที่สุด
ขั้นตอนการตัดสินใจ มีดังนี้
1. ก าหนดเป้าหมายของการตัดสินใจ
2. รวบรวมข้อมูลและความรู้ที่เกี่ยวข้องที่เพียงพอต่อการตัดสินใจ
3. ก าหนดทางได้ทั้งหมดที่เป็นไปได้
4. ประเมินถูกทางเลือกโดยใช้การวิเคราะห์เชิงตรรกะเชื่อมโยงระหว่างทางเลือกและผลลัพธ์
ที่สอดคล้องกับเป้าหมายที่ได้ก าหนดไว้ และใช้ขั้นตอนที่มีประสิทธิภาพหรือได้ผลลัพธ์ที่มีความส าคัญ
มากที่สุด
5. การตัดสินใจเลือกทางเลือกที่เหมาะสมที่สุด
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
ี
่
ชุดท 1
13
ตัวอย่างที่ 4.1 การรวบรวมและตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล
สถานการณ์ ในงานกีฬาสีโรงเรียน นักเรียนแต่ละห้องต้องส่งนักกีฬาเพื่อแข่งขันกีฬา 3 ประเภท
1. วิเคราะห์ความต้องการและจัดท าเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล
พิจารณาความต้องการในการรวบรวมข้อมูล เลือก และจัดท าเครื่องมือในการรวบรวมข้อมูล
จากสถานการณ์นักเรียนต้องเลือกกีฬาที่ตรงกับความต้องการของเพื่อนในห้องจ านวน 3 ประเภท
นักเรียนจึงวางแผนส ารวจความต้องการของเพื่อน โดยจัดท าเครื่องมือในการส ารวจหรือการ
สัมภาษณ์ เช่น นักเรียนอาจออกแบบแบบสัมภาษณ์ได้ตามลักษณะแบบที่ 1 หรือแบบที่ 2 หรือแบบ
ส ารวจตามแบบที่ 3
แบบที่ 1
นักเรียนวางแผนสัมภาษณ์เพื่อเป็นรายบุคคล และต้องการค าตอบที่หลากหลาย จึงออกแบบ
ตารางในการเก็บข้อมูล ดังน ี้
กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
เพื่อนคนที่
1 2 3
1
2
3
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
ี
่
ชุดท 1
14
แบบที่ 2
้
นักเรียนวางแผนว่าจะสัมภาษณ์เพื่อนเป็นรายบุคคล และต้องการก าหนดค าตอบเบื้องตนโดย
พิจารณาจากกีฬาที่เพื่อนในห้องสามารถเล่นได้ 5 ประเภท จึงออกแบบตารางในการเก็บข้อมูลดังนี้
กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
เพื่อนคนที่
บาสเก็ตบอล ปิงปอง วอลเลย์บอล ว่ายน า ฟุตบอล
1
2
…
**ในแบบเก็บข้อมูลนี้ ผู้เก็บข้อมูลอาจใช้วิธีเขียนเครื่องหมาย x ในช่องที่เพื่อนเลือก
แบบที่ 3
นักเรียนวางแผนให้เพื่อนแต่ละคนส่งค าตอบมาให้ และต้องการก าหนดค าตอบเป็นกีฬา 5
ประเภทเท่านั้น นักเรียนจึงออกแบบฟอร์มการส ารวจ ดังตัวอย่างต่อไปน ี้
แบบส ารวจกีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
โปรดเขียนเครื่องหมาย x หน้าช่องว่างประเภทกีฬาที่คุณต้องการส่งเข้าเข่งขัน
มากที่สุด เลือกเพียง 3 ค าตอบ
_____ บาสเก็ตบอล
_____ ปิงปอง
_____ วอลเลย์บอล
_____ ว่ายน้ า
_____ ฟุตบอล
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
ี
่
ชุดท 1
15
2. การเตรียมข้อมูลก่อนการประมวลผล
1) ตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล
เมื่อนักเรียนรวบรวมข้อมูลแล้ว จ าเป็นต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล ข้อมูลที่
จัดเก็บต้องมีความน่าเชื่อถือ หาข้อมูลมีความผิดพลาดจะท าให้ผลลัพธ์จากการประมวลผลผิดพลาด
ตามไปด้วย นักเรียนตรวจสอบได้อย่างไรบ้าง เบื้องต้นอาจพิจารณารายละเอียดข้อมูลที่รวบรวมมาได้
ว่าเป็นสิ่งเดียวกันกับประเด็นที่รวบรวมหรือไม่ เช่น ต้องการข้อมูลกีฬาที่ต้องการให้มีการจัดแข่งขัน
หาข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาได้เป็นชื่อนักกีฬา หากตรวจสอบพบต้องแก้ไขให้ถูกต้อง เช่น สมมุติว่า
นักเรียนใช้เครื่องมือสัมภาษณ์แบบที่ 1 แล้วเก็บข้อมูลได้ดังตารางต่อไปนี้
แบบเก็บข้อมูลที่นักเรียนได้มาจากการสัมภาษณ์
กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
เพื่อนคนที่
1 2 3
1 ฟุตบอล ว่ายน้ า ปิงปอง
2 วิ่งผลัด ฟุตบอล เทนนิส
…
สังเกตข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ จะเห็นว่าข้อมูลเพื่อนคนที่ 2 กีฬาที่ต้องการให้มีการจัด
แข่งขัน ช่องที่ 2 ถูกบันทึกเป็นฟุตปอง ซึ่งอาจเกิดความผิดพลาดในการจดบันทึก โดยข้อมูลส่วนนี้จะ
น าไปใช้ในการประมวลผลไม่ได้ ดังนั้นต้องตัดรายการนี้ออกจากการประมวลผลได้ ดังตารางต่อไปน ี้
กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
เพื่อนคนที่
1 2 3
1 ฟุตบอล ว่ายน้ า ปิงปอง
2 วิ่งผลัด - เทนนิส
…
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
16
จากเครื่องมือสัมภาษณ์ในแบบที่ 2 และเครื่องมือส ารวจแบบที่ 3 ถ้านักเรียนพิจารณาจะเห็น
ว่าครอบผิดพลาดที่เกิดขึ้นคือ ค าตอบของเพื่อนที่ได้อาจมีมากกว่า 3 ค าตอบ แต่ถ้านักเรียนท าแบบ
ส ารวจออนไลน์ โปรแกรมจะสามารถช่วยป้องกันไม่ให้ผู้ตอบเลือกเกิน 3 ค าตอบได้
2) ปรับรูปแบบข้อมูล
ข้อมูลที่มีการรวบรวมมานั้นอาจมีหลากหลายรูปแบบที่แตกต่างกันไป ท าให้เกิดความผิดพลาดในการ
ประมวลผล ดังนั้นจึงควรมีการเตรียมข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบเดียวกัน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ถูกต้อง
สมมติข้อมูลที่นักเรียนได้มาจากการสัมภาษณ์แบบที่ 1 มีดังนี้
เพื่อนคนที่ กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
1 บอล, ว่ายน้ า, ปิงปอง
2 วิ่งผลัด, เทนนิส
3 วอลเลย์บอล, เทนนิส, ฟุตบอล
4 วอลเลย์บอล, ว่ายน้ า, ฟุตบอล
5 ว่ายน้ า, ฟุตบอล, ปิงปอง
6 ปิงปอง, บาสเก็ตบอล, วอลเลย์บอล
จากตารางจะเห็นว่า เพื่อนล าดับที่ 1 ประเภทกีฬาที่ต้องการคือ บอล ซึ่งผู้จดบันทึกอาจจะ
บันทึกแบบย่อที่หมายถึงฟุตบอล ถ้าน าข้อมูลนี้ไปประมวลผล อาจจะได้ผลลัพธ์ที่ผิดพลาด ดังนั้นต้อง
เปลี่ยนให้เป็นข้อมูลให้เป็นค าเดียวกันกับข้อมูลที่มีอยู่ก่อนน าไปประมวลผล ในที่นี้จะเปลี่ยนค าว่าบอล
เป็น ฟุตบอล ดังตารางต่อไปน ี้
เพื่อนคนที่ กีฬาที่ต้องการส่งเข้าแข่งขัน
1 บอล, ว่ายน้ า, ปิงปอง
2 ...
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
ี
่
ชุดท 1
17
ตัวอย่างที่ 4.2 การส ารวจกีฬาที่ต้องการส่งเข้าร่วมแข่งขันจากตัวอย่างที่ 1 นักเรียนใช้วิธีในการ
ประมวลผล โดยการนับจ านวนการตอบของนักเรียนในห้อง เกี่ยวกับประเภทกีฬาที่
ต้องการส่งเข้าแข่งขัน มีผู้ให้สัมภาษณ์ ทั้งหมด 50 คน โดยประมวลผลข้อมูลแล้วได้
ดังนี้
ฟุตบอล 50 คน วอลเลย์บอล 40 คน
บาสเก็ตบอล 20 คน ว่ายน้ า 20 คน
ปิงปอง 16 คน ข้อมูลที่ใช้ไม่ได้ 4 คน
ผลลัพธ์ที่ได้จากการประมวลผลข้อมูล อาจเป็นข้อมูลเชิงปริมาณ หรือเชิงคุณภาพก็ได้ จาก
ตัวอย่างที่ 2 ผลลัพธ์เป็นข้อมูลเชิงปริมาณ สามารถน าเสนอในรูปแบบต่างๆ เช่น ตาราง แผนภูมิ
แผนภาพ แผนผัง อินโฟกราฟิก เพื่อสื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างน่าสนใจ ส าหรับผลลัพธ์ในเชิงคุณภาพ
อาจน าเสนอในรูปแบบเอกสารรายงานสรุป หรือคลิปวีดิทัศน์
ตัวอย่างที่ 4.3 จากตัวอย่างที่ 4.2 จะเห็นว่านักเรียนมีเป้าหมายที่จะเล่นกีฬาที่จะส่งแข่งขัน โดย
่
จะเลือกจากล าดับที่สูงสุด 3 ล าดับแรก พบวาล าดับที่ 3 และ 4 มีคะแนนเท่ากัน จึง
ก าหนดทางเลือกได้เป็น 2 แบบดังนี้
ทางเลือกที่ 1 ฟุตบอล วอลเลย์บอล บาสเก็ตบอล
ทางเลือกที่ 2 ฟุตบอล วอลเลย์บอล ว่ายน้ า
จากทางเลือกทั้ง 2 แบบ นักเรียนจะเลือกแบบใด ประเด็นใดบ้างที่ช่วยตัดสินใจในการเลือก
ค าตอบที่ดี และเหมาะสมที่สุด สมมตินักเรียนได้รับข้อมูลเพิ่มเติมว่า
1. การแข่งขันกีฬาครั้งนี้มีผู้สนับสนุนชุดกีฬาห้องละ 1700 บาท เสื้อนักเรียนหาข้อมูลพบว่าเสื้อ
กีฬาราคาตัวละ 75 บาท ชุดว่ายน้ าราคาชุดละ 375 บาท ท าให้นักเรียนคิดว่าประเด็นที่จะน ามา
พิจารณาเพิ่มเติมคือ สามารถซื้อชุดกีฬาเพียงพอกับจ านวนผู้เล่นแต่ละครั้ง
2. เพื่อนในห้องสนามถ้าต้องการได้ถ้วยรางวัลกีฬารวม ควรเลือกกีฬาประเภททีมเพราะหากได้รับ
เหรียญทองจะได้แต้มสะสม 10 แต้ม เหรียญเงิน 8 แต้ม และเหรียญทองแดง 6 แต้ม ซึ่งสูงกว่ากีฬาที่
แข่งประเภทเดี่ยวโดยเหรียญทอง จะได้แต้มสะสม 8 แต้ม เหรียญเงิน 6 แต้ม และเหรียญทองแดง 4
แต้ม ซึ่งกีฬาว่ายน้ าจะมีการแข่งขันประเภทเดี่ยวเท่านั้น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
18
จากประเด็นข้างต้น นักเรียนจึงต้องประเมินผลทางเลือกทั้ง 2 ทางเลือก เพื่อให้ได้ทางเลือกที่
ดีที่สุดในการส่งกีฬาแข่งขัน เริ่มจากการก าหนดประเด็นในการพิจารณาในที่นี้ก าหนดไว้ 2 ประเด็น
คือ อยู่ในงบประมาณชุดกีฬาที่มีผู้สนับสนุน และแต้มสะสมถ้วยกีฬารวมมากที่สุดที่เป็นได้ แล้ว
ก าหนดคะแนนเต็ม ในที่นี้คือ 10 คะแนน และให้คะแนนความส าคัญของแต่ละประเด็นเท่ากันจึง
ก าหนดคะแนนเต็มแต่ละประเด็นเป็น 5 คะแนน ตัวอย่างการให้คะแนนมีดังนี้
ประเภทกีฬาที่จะส่งเข้าแข่งขัน
ประเด็นการพิจารณา ทางเลือกที่ 1 ทางเลือกที่ 2
(ประเด็นละ 5 คะแนน) ฟุตบอล วอลเลย์บอล ฟุตบอล วอลเลย์บอล
บาสเก็ตบอล ว่ายน า
อยู่ในงบประมาณ 5 5
แต้มสะสมถ้วยกีฬารวมสูงที่สุดที่เป็นไปได้ 5 4
คะแนนรวม 10 9
เกณฑ์ให้คะแนน ประเด็น “อยู่ในงบประมาณ”
5 หมายถึง อยู่ในงบประมาณ
1 หมายถึง เกินงบประมาณ
เกณฑ์ให้คะแนน ประเด็น “แต้มสะสมถ้วยกีฬารวมสูงที่สุดที่เป็นได้”
5 หมายถึง ได้แต้มสูงสุดที่เป็นไปได้ 29-30 แต้ม
4 หมายถึง ได้แต้มสูงสุดที่เป็นไปได้ 27-28 แต้ม
3 หมายถึง ได้แต้มสูงสุดที่เป็นไปได้ 25-26 แต้ม
1 หมายถึง ได้แต้มสูงสุดที่เป็นไปได้ต่ ากว่า 25 แต้ม
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
19
สังเกตว่า ทั้งสองประเด็นที่น ามาพิจารณานั้น ประเด็นแรก ทั้ง 2 ทางเลือกได้คะแนนเต็ม 5
เท่ากัน เนื่องจากค่าชุดกีฬาที่ใช้อยู่ในงบประมาณ เป็นดังนี้
กีฬา ฟุตบอล วอลเลย์บอล บาสเก็ตบอล ว่ายน า
ค่าชุดกีฬา (บาท) 75 x 11 = 825 75 x 6 = 455 75 x 5 = 375 375
ส าหรับประเด็นที่ 2 แต้มสะสมสูงสุดที่เป็นไปได้ของทางเลือกที่ 1 คือ 30 แต้ม (มาจากการ
ได้เหรียญทองกีฬาทั้ง 3 ประเภทซึ่งเป็นประเภททีมทั้งหมดจะได้แต้มสะสม 3 x 10 = 30) และแต้ม
สะสมสูงสุดที่เป็นไปได้ของทางเลือกที่ 2 คือ 28 แต้ม (มาจากการได้เหรียญทองกีฬาทั้ง 3 ประเภทซึ่ง
ั
เป็นประเภททีม 2 รายการและประเภทเดี่ยว 1 รายการจะได้แต้มสะสม 2 x 10 + 8 = 28) ดังน้น
คะแนนที่ให้แต่ละทางเลือกซึ่งเป็น 5 และ 4 ตามล าดับ
สรุปแล้วนักเรียนเลือกส่งกีฬา 3 ประเภทตามทางเลือกที่ 1 เนื่องจากมีคะแนนรวมมากกว่า
ทางเลือกที่ 2
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1
20
>> คลิกท าแบบฝึกทักษะกันเถอะ
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง ข้อมูลและการประมวลผล ชุดที่ 4 การสร้างทางเลือกเพื่อตัดสินใจ วิทยาการค านวณ ม.1
่
ี
ชุดท 1