แผน2-สุขลักษณะส่วนบุคคล

แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 2 หน่วยท่ี 2
สอนคร้ังที่ 1
ช่ือวิชา หลักการประกอบอาหารครอบครวั ชว่ั โมงรวม 85
ช่อื หน่วย สุขลักษณะส่วนบุคคลของการประกอบอาหาร
ชว่ั โมงท่ี 2-5
ช่ือเรอ่ื ง / ชอ่ื งาน สุขลักษณะส่วนบคุ คลของการประกอบอาหาร

หัวข้อเรอ่ื งและงาน
สุขวิทยาสว่ นบุคคลผสู้ ัมผสั อาหาร

สาระสำคัญ
สุขวทิ ยาส่วนบคุ คลผ้สู ัมผสั อาหาร เปน็ เร่อื งทวี่ า่ ดว้ ยการดูแล บำรุงรกั ษา ปรบั ปรุงสง่ เสรมิ สขุ ภาพให้สมบูรณ์

แข็งแรง ไม่เป็นโรค และมีการปฏิบัติตนให้อยู่ในสภาวะที่ปลอดภัย ซึ่งรวมทั้งการป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค
ทัง้ จากตนเองไปสู่ผอู้ ื่น และรบั เอาเช้อื โรคหรือส่งิ ปนเป้ือนจากภายนอกมาส่ตู ัวเรา ทั้งทางตรงและทางอ้อม

สมรรถนะประจำหน่วย
1. แสดงความรเู้ ก่ียวกบั สุขวิทยาส่วนบุคคลของการประกอบอาหาร
2. น้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้ในการปฏบิ ัติงาน
3. แสดงพฤติกรรม ลักษณะนสิ ัย คุณธรรม จริยธรรมและเจตคติทด่ี ตี ่องานอาชพี ด้านอาหาร

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ (ความรู้ ทกั ษะ คณุ ธรรมจริยธรรม ตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพยี ง)
- จดุ ประสงค์ท่ัวไป
1. เพื่อให้มคี วามรู้และเข้าใจเก่ยี วกบั สุขวิทยาส่วนบุคคลของการประกอบอาหาร
2. แสดงพฤติกรรม ลักษณะนสิ ยั คณุ ธรรม จรยิ ธรรมและเจตคติที่ดตี อ่ งานอาชพี ดา้ นอาหาร
- จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
1. อธิบายสขุ วิทยาสว่ นบุคคลของการประกอบอาหารได้ถูกต้อง
2. ปฏบิ ัติงานได้ถกู ต้องตามหลักสุขวิทยาสว่ นบคุ คลของการประกอบอาหาร
3. น้อมนำหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงมาใชใ้ นการปฏิบตั ิงาน
4. ตรงตอ่ เวลา และสามารถแกป้ ญั หาเฉพาะหนา้ ได้ดว้ ยตนเอง

เนื้อหาสาระ

เรื่อง สขุ วิทยาสว่ นบุคคลของการประกอบอาหาร
(1) การปฏบิ ัติให้เปน็ ผู้ทไี่ ม่เปน็ โรค
(2) สขุ นิสัยทีด่ ีในการเตรยี ม ปรงุ ประกอบ และจำหนา่ ยอาหาร
- การเตรยี มตวั ก่อนปรุง และประกอบอาหาร

- ระหวา่ งการปรุง และประกอบอาหาร
- การจำหน่ายอาหารและการเสิร์ฟอาหาร

กิจกรรมการเรียนรู้
- ขน้ั นำเข้าสู่บทเรียน
1. ครทู บทวนเนอ้ื หาในบทเรยี นที่ผ่านมา และนำเข้าสู่บทเรยี น
2. ครูแจง้ จดุ ประสงคก์ ารเรียนรูใ้ หน้ กั เรียนทราบ
3. นักเรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น หน่วยที่ 2 จำนวน 5 ข้อ ใหเ้ วลา 5 นาที
- ขน้ั กจิ กรรม
1. ครแู จกใบความรหู้ นว่ ยท่ี 2 เรอ่ื ง สุขวิทยาส่วนบคุ คลของการประกอบอาหาร

และใหน้ ักเรียนแบง่ กลุ่มเป็น 2 กลมุ่ ๆละ 3 คน ให้แตล่ ะกลมุ่ มารบั ใบงาน ปฏิบตั ิตามข้ันตอนในใบงาน ตามเวลาท่ี
กำหนด ครคู อยให้คำช้ีแนะเพ่ิมเตมิ และสังเกตพฤติกรรมของกลมุ่ ขณะทำงานกลมุ่

2. ตวั แทนนักเรียนแต่ละกล่มุ นำเสนอผลงาน ครูและเพือ่ นกลุม่ อื่นประเมนิ ผลการนำเสนอ
3. ครูเสนอแนะเพ่มิ เติม สว่ นทไ่ี มส่ มบรู ณ์ในการนำเสนอของแตล่ ะกล่มุ
- ขน้ั สรุป
1. ครแู ละนักเรยี นร่วมกนั สรปุ เน้ือหา
2. นกั เรียนซักถามเพ่ิมเติมในส่วนของเนื้อหาท่สี งสยั
3. นกั เรียนทำแบบทดสอบหลังเรยี น หนว่ ยท่ี 2 จำนวน 5 ขอ้ ให้เวลา 5 นาที
4. ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันเฉลยแบบทดสอบ โดยนกั เรียนแลกเปลี่ยนกันตรวจ
5. ครูมอบหมายให้นกั เรยี นทบทวนเน้ือหาในหน่วยการเรียนท่ี 2

งานทม่ี อบหมายหรือกิจกรรม
ก่อนเรียน
- ครแู ละนักศึกษารว่ มกนั สนทนาซกั ถามเก่ียวกบั สุขวทิ ยาสว่ นบคุ คลของการประกอบอาหาร
ขณะเรยี น
- ศกึ ษาเน้อื หาจากใบความรู้
- นักศึกษาทำกิจกรรมในใบงานที่ 2
หลังเรยี น
- นักศกึ ษาทำแบบทดสอบหลงั เรยี น
- สรุปบทเรียนร่วมกัน

สื่อการเรยี นการสอน
1. ใบความรู้
2. ใบงาน
3. แบบทดสอบก่อน-หลงั เรยี น
4. แบบประสงั เกตพฤตกิ รรมกล่มุ
5. แบบประเมินการนำเสนอ/อภิปราย
6. สอื่ อนิ เตอรเ์ น็ต

การวดั ผลและประเมินผล

1. สิง่ ทตี่ ้องประเมิน
1.1 องคค์ วามรู้
1.2 กระบวนการเรียนรู้
1.3 คุณลักษณะอนั พึงประสงค์

2. เครือ่ งมือทใ่ี ชใ้ นการวดั ประเมินผล
2.1 ใบงานท่ี 2
2.2 แบบสงั เกตพฤติกรรมคร้งั ท่ี 2

3. วิธกี ารวัดและประเมินผล
3.1 ประเมินตามสภาพจรงิ
- สังเกตการอภปิ รายกล่มุ และสรุปผลการอภิปราย
- สังเกตการทำงานกลุ่ม
3.2 ตรวจผลงานในแฟม้ ผลงานของผเู้ รยี น

4. เกณฑก์ ารประเมนิ ผล
4.1 ใบงานท่ี 2 ตอบถูกตอ้ งได้คะแนนไม่น้อยกว่ารอ้ ยละ 70
4.2 ผสู้ อนสงั เกตและบันทึกพฤติกรรมการปฏิบตั ิงานและกจิ นสิ ยั ในการเรยี น ไดค้ ะแนนไมน่ ้อยกว่า
ร้อยละ 80

ใบความรู้ หน่วยที่ 5
เรือ่ ง สขุ วิทยาสว่ นบุคคลของการประกอบอาหาร

สุขวิทยาสว่ นบคุ คล หมายถึง การดูแล บำรุงรักษา ปรับปรุง ส่งเสริมสุขภาพให้สมบูรณ์แข็งแรง ไม่เปน็
โรคและมีการปฏบิ ัติตนใหอ้ ยู่ในสภาวะที่ปลอดภยั ซ่ึงรวมทง้ั การป้องกันการแพร่กระจายของเช้ือโรคท้งั จากตนเองไปสู่
ผ้อู ืน่ และรับเอาเชื้อโรคหรือสงิ่ ปนเปือ้ นจากภายนอกมาส่ตู วั เรา ท้ังทางตรงและทางออ้ ม

ผสู้ ัมผัสอาหาร ไดแ้ ก่ ผปู้ รงุ อาหาร ผเู้ ตรียมอาหาร ผู้เสริ ฟ์ อาหาร ผู้ทำความสะอาดอปุ กรณ์ ผลู้ ำเลียงอาหาร
และผูม้ ีโอกาสสมั ผัสกับอาหาร
การปฏบิ ตั ิให้เปน็ ผู้ท่ไี มเ่ ป็นโรค
1. รกั ษาความสะอาดของรา่ งกายให้ถูกวิธี และปฏบิ ตั อิ ย่างสมำ่ เสมอ ดังนี้

- อาบน้ำชำระลา้ งและทำความสะอาดรา่ งกายทกุ สว่ นอยา่ งน้อยวันละ 2 คร้ัง
- สระผมอยา่ งนอ้ ยสัปดาห์ละ 2 คร้ัง
- แปรงฟันใหถ้ กู วธิ ีในตอนเชา้ และก่อนนอนทกุ วนั หลังรบั ประทานอาหารแลว้ ควรบ้วนปากด้วยน้ำสะอาดทุก
ครง้ั
- ล้างมอื ใหส้ ะอาดด้วยน้ำและสบู่ทกุ คร้งั หลังจากจบั ต้องสิง่ สกปรก ออกจากหอ้ งส้วม หรอื ก่อนปรุงอาหาร และ
ควรตัดเล็บมือให้สน้ั อยูเ่ สมอ
2. รับประทานอาหารใหค้ รบ 5 หมู่ ในบรเิ วณที่เพยี งพอต่อวนั
3. ดื่มนำ้ สะอาดอย่างน้อยวนั ละ 8 แก้ว เพราะนำ้ จะช่วยในการขับถ่ายของเสยี ทำใหร้ า่ งกายสดชืน่
4. ถ่ายอจุ จาระในสว้ มใหเ้ ป็นเวลาทกุ วัน และควรรับประทานอาหารท่มี ีกากมากๆ เช่น ผัก ผลไม้ เพ่ือชว่ ยในการ
ขบั ถา่ ย
5. ออกกำลงั กายใหเ้ พียงพอ และสมำ่ เสมอ ไมห่ ักโหมจนเกนิ ไป
6. นอนหลับในที่ทมี่ ีอากาศถา่ ยเทไดส้ ะดวก อยา่ งนอ้ ยวนั ละ 7-8 ช่ัวโมง ทั้งนตี้ ้องหลีกเลี่ยงการใช้ยานอนหลับหรือยา
กลอ่ มประสาท
7. ไมห่ มกมุ่นแตเ่ ร่ืองเศรา้ หมอง ทำจติ ใจให้รา่ เริง แจ่มใส จะทำให้สุขภาพจิตดี สขุ ภาพกายก็จะดีด้วย
8. ไมค่ ลุกคลกี บั ผู้ปว่ ยท่เี ปน็ โรคตดิ ตอ่ หรือหลีกเลยี่ งแหลง่ ท่มี ีโรคติดต่อ เชน่ โรงพยาบาล
9. ควรมกี ารตรวจรา่ งกายประจำปี โดยแพทย์ในสถานบริการของรัฐบาลที่อยู่ใกล้บา้ น แม้จะไม่เจ็บปว่ ย เพราะโรคบาง
โรคอาจแฝงอย่โู ดยไม่แสดงอาการ

สขุ นสิ ยั ที่ดใี นการเตรยี ม ปรุง ประกอบ และจำหนา่ ยอาหาร
การเตรยี มตัวก่อนปรุง และประกอบอาหาร

1. ตอ้ งแตง่ กายใหส้ ะอาด สวมเสอื้ ท่ีมีแขน ผูกผา้ กนั เป้ือน ใส่หมวก หรอื เนทคลมุ ผม
2. ติดบัตรประจำตวั ผูส้ มั ผัสอาหารเพอื่ แสดงตัวทุกครง้ั ทป่ี ฏบิ ัตหิ นา้ ท่ี
3. ลา้ งมอื ใหส้ ะอาดดว้ ยนำ้ และสบู่ทุกคร้งั ก่อนปรงุ อาหาร และหลังออกจากส้วม
4. ตวั เลบ็ ให้สนั้ ไม่สวมแหวน กรณีทมี่ ีแผลท่มี ือ ต้องรักษาและปดิ พลาสเตอร์ไว้

ระหวา่ งการปรุง และประกอบอาหาร
1. ต้องปรุง และประกอบอาหารบนโต๊ะ สงู จากพน้ื
2. เมอ่ื ไอ หรอื จาม ต้องใช้ผา้ สะอาดปดิ ปากและจมูกทกุ คร้ัง
3. ไมพ่ ูดคุย หรือไมส่ ูบบุหรี่ ในขณะปรุง และประกอบอาหาร
4. การชิมอาหารระหว่างปรุง ต้องตักแบ่งใส่ถ้วย และใชช้ อ้ นชิมเฉพาะ
5. ปรงุ อาหารให้สกุ สะอาดเสมอ โดยเฉพาะอาหารประเภทเน้ือสัตว์ ตอ้ งปรงุ ใหส้ กุ

การจำหน่ายอาหารและการเสิรฟ์ อาหาร
1. ใช้อปุ กรณ์ที่สะอาดหยิบจับอาหาร ไม่ใช้มอื หยบิ จับอาหารโดยตรง
2. หยบิ จบั ภาชนะอปุ กรณ์ให้ถูกวธิ ี โดย

- เสริ ์ฟจาน ชาม ตอ้ งไม่ใหน้ ว้ิ มือสมั ผัสภาชนะ ส่วนท่ีจะสมั ผัสอาหาร ให้ใช้น้วิ หวั แม่มือแตะทีข่ อบจาน และให้ส่ี
น้วิ รองท่กี ้นจาน อาหารร้อนควรใช้จานรอง ถา้ ต้องเสิรฟ์ อาหารหลายจานควรใชถ้ าด ไม่วางซอ้ นกนั

- เสิร์ฟชอ้ น สอ้ ม ตะเกียบ ใหจ้ ับเฉพาะทด่ี า้ มเทา่ น้ัน
- เสริ ฟ์ แก้วน้ำ ต้องจบั ต่ำกว่าก่ึงกลางแกว้ ลงมา อยา่ ให้นวิ้ แตะถูกบรเิ วณปากแกว้ เสิร์ฟแกว้ นำ้ หลายใบต้องใช้
ถาดชว่ ย
- เสิรฟ์ นำ้ แขง็ ต้องใช้ชอ้ นหรือทัพพีด้ามยาวตัก

ใบงานที่ 2

เรอื่ ง สขุ วทิ ยาส่วนบคุ คลของการประกอบอาหาร

รหสั วิชา 20400-1002 ชื่อวิชา หลกั การประกอบอาหารครอบครวั

ชอื่ หน่วย สุขวิทยาสว่ นบคุ คลของการประกอบอาหาร

ชือ่ -สกุล................................................... รหสั ประจำตวั ....................... ระดับช้ัน ปวช. 1

สาขาวชิ า อาหารและโภชนาการ วนั /เดอื น/ปี............................ ผู้สอน นางสาวรฮู านา วามุ

คำชี้แจง เมือ่ นักเรยี นได้รบั ใบความรหู้ นว่ ยท่ี 2 แล้ว ให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มปฏิบัตติ ามข้นั ตอนของกจิ กรรม กจิ กรรม
ท่ี 1-4 ใหเ้ วลา 15 นาที และ กิจกรรมที่ 5 ให้เวลา 5 นาที

1. ศกึ ษาใบความรู้
2. เลือกประธาน และเลขา ของกลุม่
3. ร่วมกนั อภิปรายตามหัวข้อต่อไปนี้

3.1 ชนิดของโรคทีเ่ กดิ จากอาหารเป็นพิษและวิธีปอ้ งกนั
3.2 สุขวทิ ยาส่วนบุคคลของผสู้ มั ผัสอาหาร
4. เลขากลมุ่ จดบนั ทึกในกระดาษทแ่ี จกให้
5. ตวั แทนกลุ่มนำเสนอหนา้ ช้ันเรยี น

แบบทดสอบกอ่ น-หลงั เรียน หนว่ ยท่ี 2

เรอื่ ง สุขวิทยาสว่ นบคุ คลของการประกอบอาหาร

รหสั วิชา 20400-1002 ช่อื วิชา หลกั การประกอบอาหารครอบครวั

ชื่อหน่วย สขุ วทิ ยาสว่ นบุคคลของการประกอบอาหาร

ชอ่ื -สกุล................................................... รหัสประจำตวั ....................... ระดบั ชัน้ ปวช. 1

สาขาวิชา อาหารและโภชนาการ วนั /เดือน/ปี............................ ผสู้ อน นางสาวรฮู านา วามุ

คำส่งั จงเลอื กคำตอบท่ถี ูกต้องท่ีสดุ เพยี งข้อเดยี ว

1. อาหารจะสะอาดปลอดภัยมากน้อยเพียงใดขนึ้ อยกู่ ับอะไร

ก. แหลง่ ผลิตอาหาร ค. ผูจ้ ำหน่ายอาหาร

ข. ผู้บริการอาหาร ง. ถูกทกุ ข้อ

2. การป้องกันโรคอาหารเป็นพษิ ควรปฏบิ ตั ติ นอยา่ งไร ค. อุ่นอาหารใหร้ ้อนก่อนรับประทาน
ก. ล้างมือทุกคร้งั ก่อนปรุงอาหาร ง. ถกู ทุกขอ้
ข. รบั ประทานอาหารท่ีสุกใหม่ๆ

3. ข้อใดกล่าวได้ถกู ต้อง ค. ถ้ามีรอยแผลถลอก ให้ปดิ ด้วยพลาสเตอร์ปิดแผลเท่านน้ั
ก. มือทลี่ า้ งเสร็จแล้ว คือมือที่ปลอดเชอ้ื ง. ครีมทามือควรใช้ก่อนลา้ งมอื
ข. อ่างลา้ งมือท่ีถูกต้องจะตอ้ งมนี ำ้ ยาล้างมือ

4. การเจ็บปว่ ยในข้อใดควรหยุดการปฏบิ ตั งิ านทีส่ ัมผสั กบั อาหารมากท่ีสุด

ก. เปน็ หวัด ค. อุจจาระร่วง

ข. รดิ สีดวงทวาร ง. ถกู ทง้ั ก. และ ข.

5. ข้อใดคือสาเหตุหลักทที่ ำให้เกดิ โรคอาหารเป็นพิษ ค. ตัวอาหารเองเปน็ พิษ
ก. จลุ นิ ทรีย์ ง. ถูกทกุ ข้อ
ข. แพ้อาหารบางอย่าง