แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 สถิติกับการตัดสินใจและวางแผน เวลา 3 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตัวชี้วัด ค 3.1 ม.6/1 เข้าใจและใช้ความรู้ทางสถิติในการน าเสนอข้อมูล และแปลความหมายของค่าสถิติ เพื่อประกอบการตัดสินใจ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) บอกความหมายของสารสนเทศหรือข่าวสารได้ (K) 2) ตัดสินใจในด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับตนเองได้อย่างถูกต้องเหมาะสม (K) 3) เขียนจ าแนกประโยคที่เป็นข้อมูลหรือสารสนเทศได้(P) 4) เขียนขั้นตอนในการแก้ปัญหา โดยใช้ความรู้เกี่ยวกับข้อมูลหรือข่าวสารในชีวิตประจ าวันมาเชื่อมโยงเพื่อใช้ใน การตัดสินใจได้ (P) 5) รับผิดชอบต่อหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น ข้อมูล - ตัวอย่างของกรณีหรือปัญหาที่ต้องใช้สถิติ - ความหมายของสถิติ - สถิติกับการตัดสินใจและวางแผน - ข้อมูลและการเก็บรวบรวมข้อมูล พิจารณาตามหลักสูตรของสถานศึกษา 4. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด การตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ ของบุคคล อาจจะมีวิธีการตัดสินใจที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ ข้อมูล ข่าวสารที่ได้รับ ความเชื่อ สามัญส านึก ซึ่งไม่สามารถที่จะใช้ข้อมูลเพียงอย่างเดียวได้ ต้องมีการวิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง แล้วจึงน ามาตัดสินใจได้ ซึ่งข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการวิเคราะห์เบื้องต้น หรือ วิเคราะห์ขั้นสูง จะเรียกว่า สารสนเทศ (information) ดังนั้น ข้อมูลทางสถิติมีความส าคัญในการตัดสินใจในการ ด าเนินงานขององค์กรต่าง ๆ
5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียนและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการระบุ 2) ทักษะการจ าแนกประเภท 3) ทักษะการน าความรู้ไปใช้ 3.ความสามารถในการแก้ปัญหา 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 6. กิจกรรมการเรียนรู้ แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : แบบอุปนัย (Inductive Method) เตรียม 1. ครูถามค าถามนักเรียนว่า “ถ้านักเรียนจะเลือกซื้อโทรศัพท์รุ่นหนึ่ง จะมีหลักในการตัดสินใจอย่างไร” (แนวตอบ นักเรียนสามารถตอบได้หลากหลาย ตามพื้นฐานความรู้ เช่น ราคา ฟังก์ชันการใช้งานหรือคุณภาพ ที่เหมาะสมกับราคา ความสวยงาม ข้อมูลหรือประสบการณ์ของผู้ที่เคยใช้งาน สถิติของผู้ที่เลือกใช้โทรศัพท์ เครื่องนี้มีมากน้อยเพียงใด) 2. ครูให้นักเรียนสังเกตว่า หลักในการตัดสินใจเลือกซื้อโทรศัพท์รุ่นหนึ่งของนักเรียนและของเพื่อนในชั้นเรียน อาจมีบางข้อที่เหมือนกัน และบางข้อที่แตกต่างกัน ดังนั้น การตัดสินใจของแต่ละบุคคล มีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับความคิด ความเชื่อ ประสบการณ์ หรือข้อมูลที่บุคคลนั้น ๆ ได้รับ 3. ครูสุ่มนักเรียน 5 คน เพื่อส ารวจความคิดเห็นเกี่ยวกับการตัดสินใจเลือกคณะและมหาวิทยาลัยที่จะศึกษาต่อ ในระดับอุดมศึกษา และนักเรียนใช้ข้อมูลใดบ้างในการตัดสินใจ (แนวตอบ นักเรียนสามารถตอบได้หลากหลาย ตามพื้นฐานความรู้ เช่น ใช้ความสามารถของตัวเอง เกรดเฉลี่ย พ่อแม่ผู้ปกครอง คะแนนสูงต ่าของมหาวิทยาลัยนั้น ๆ) ชั่วโมงที่ 1 ขั้นน า
ชั่วโมงที่ 2 4. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 3-4 คน คละความสามารถทางคณิตศาสตร์ (อ่อน ปานกลาง และเก่ง) ให้อยู่ กลุ่มเดียวกัน แล้วให้นักเรียนในกลุ่มช่วยกันคิดหัวข้อที่สนใจเกี่ยวกับการตัดสินใจและวางแผน และส ารวจ ความคิดเห็นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากนั้นให้นักเรียนส่งตัวแทนออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน โดย ครูตรวจสอบความถูกต้อง และครูอธิบายเพิ่มเติม 5. ครูให้นักเรียนส ารวจความคิดเห็นของผู้ปกครองเกี่ยวกับการตัดสินใจในการซื้อรถยนต์ยี่ห้อใดยี่ห้อหนึ่ง ว่า ผู้ปกครองมีการใช้ข้อมูลใดในการตัดสินใจเลือกซื้อ เพราะเหตุใด เป็นการบ้าน จากนั้นครูสุ่มนักเรียนออกมา น าเสนอหน้าชั้นเรียนในคาบต่อไป 6. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปประเด็นเกี่ยวกับการตัดสินใจและวางแผนในเรื่องต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ ชีวิตประจ าวัน สอนหรือแสดง 1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้เกี่ยวกับการตัดสินใจและวางแผน จากนั้นให้นักเรียนยกตัวอย่าง เหตุการณ์ในชีวิตประจ าวัน 1 เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจและวางแผน (แนวตอบ นักเรียนสามารถตอบได้หลากหลาย ตามพื้นฐานความรู้เช่น การเลือกเข้ามหาวิทยาลัย การเลือกซื้อสินค้า) 2. ครูถามค าถามนักเรียนว่า ในการเลือกคณะและมหาวิทยาลัยที่จะศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา นักเรียนมี แนวทางในการวางแผนก่อนตัดสินใจอย่างไร (แนวตอบ 1) ส ารวจความถนัดของตนเองว่ามีความชอบวิชาใด หรือท าคะแนนวิชาใดได้ดีที่สุด 2) ส ารวจความชอบทางด้านอาชีพว่าตนเองมีความชอบท างานลักษณะใด อยากประกอบอาชีพ ใดในอนาคต 3) รายได้ในอนาคตจากการประกอบอาชีพในสายงานที่เลือกเรียน 4) ดูสถิติย้อนหลังเกี่ยวกับเกณฑ์คะแนนของผู้ที่สอบผ่าน เพื่อใช้เป็นแนวทางในการค านวณ โอกาสความเป็นไปได้ล่วงหน้าในการผ่านเกณฑ์ 5) ค่าใช้จ่ายตลอดการเรียนในระยะเวลาที่ก าหนด 6) การเดินทาง ภูมิภาค และต าแหน่งที่ตั้งของมหาวิทยาลัย 7) ความเห็นด้วยจาก พ่อ แม่ผู้ปกครอง) ขั้นสอน
ชั่วโมงที่ 3 3. ครูให้นักเรียนท ากิจกรรมโดยการยกตัวอย่างสถานการณ์ในชีวิตประจ าวันที่พบเจอมา 4 สถานการณ์ พร้อม ให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์และวางแผนก่อนการตัดสินใจเลือกซื้อ ดังนี้ • การเลือกซื้อตู้เย็น (แนวตอบ การตัดสินใจว่า ควรเลือกซื้อตู้เย็นยี่ห้อใด จึงจะประหยัดพลังงานไฟฟ้า) • การเลือกซื้อบ้าน (แนวตอบ การตัดสินใจว่า ควรวางแผนแบบใด ในการเก็บเงินเพื่อที่จะซื้อบ้าน) • การเลือกสินค้า (แนวตอบ การตัดสินใจว่า ควรจะเลือกสินค้าใด ในการท าโพรโมชันลดราคาสินค้า) • การเลือกอาชีพ (แนวตอบ การตัดสินใจว่า ควรจะเลือกเรียนต่อคณะหรือสาขาใด ที่เรียนจบแล้วมีงานรองรับ) 4. ครูให้นักเรียนศึกษาวีดิทัศน์เกี่ยวกับการเลือกซื้อกรมธรรม์ประกันชีวิต การเลือกซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ประหยัด พลังงาน 5. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้จากกิจกรรมและจากการชมศึกษาวีดิทัศน์ เปรียบเทียบและรวบรวม 1. ครูและนักเรียนร่วมกันทบทวนความรู้เกี่ยวกับสถิติกับการตัดสินใจและวางแผน 2. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม กลุ่มละ 5 คน คละความสามารถทางคณิตศาสตร์(อ่อน ปานกลาง และเก่ง) ให้อยู่ กลุ่มเดียวกัน แล้วช่วยกันอภิปรายตัวอย่างที่ใช้สถิติกับการตัดสินใจและวางแผน 3. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า “การตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องต่าง ๆ ดังกล่าวนี้ แต่ละคนอาจมีวิธีตัดสินใจที่แตกต่างกันไป เช่น บางคนอาจตัดสินใจโดยใช้ประสบการณ์ของตนเองหรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ใช้ความเชื่อของตนเอง หรือผู้ที่ตน เคารพนับถือ ใช้ส ามัญส านึก หรือบางคนอาจตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลหรือข่าวสารที่เกี่ยวข้อง ซึ่งบางครั้งอาจจะ ท าให้การตัดสินใจที่ผิดพลาดได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ ความเชื่อ สามัญส านึก หรือข้อมูลข่าวสารที่แต่ ละคนมีอยู่ว่าถูกต้องและเหมาะสมกับลักษณะของปัญหาที่ผู้นั้นต้องตัดสินใจมากเพียงใด ซึ่งการตัดสินใจ จะต้องอาศัยข้อมูลข่าวสารไม่ทางตรงก็ทางอ้อม การตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ ข้างต้นบางเรื่องไม่สามารถใช้ ข้อมูลเพียงอย่างเดียวได้ ต้องมีการวิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเสียก่อน จึงน ามาใช้เพื่อการตัดสินใจได้” 4. ครูถามค าถามนักเรียนว่า ข้อมูลกับสารสนเทศแตกต่างกันอย่างไร (แนวตอบ สารสนเทศ เป็นข้อมูลที่ได้รับการวิเคราะห์เชิงสถิติแล้ว) 5. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า “ข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์แล้ว ไม่ว่าจะวิเคราะห์โดยใช้การวิเคราะห์เบื้องต้นหรือขั้นสูง จะเรียกว่า สารสนเทศ (information)”
6. ครูยกตัวอย่างของสารสนเทศ ดังนี้ - คะแนนสอบวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนห้องหนึ่ง มีวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการแจกแจง ซึ่ง สารสนเทศจะแบ่งเป็นช่วงคะแนนสอบ ดังนี้ 50-59 คะแนน, 60-69 คะแนน, 70-79 คะแนน และ 80 คะแนนขึ้นไป - อายุของนักเรียนแต่ละคนที่เรียนอยู่ในโรงเรียนแห่งหนึ่ง มีวิธีการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการหาค่าเฉลี่ย ซึ่งสารสนเทศ คือ อายุเฉลี่ยของนักเรียนในโรงเรียนแห่งหนึ่ง สรุป ครูถามค าถามนักเรียน ดังนี้ • นักเรียนมีวิธีการตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องต่าง ๆ อย่างไร (แนวตอบ นักเรียนสามารถตอบหลากหลาย ตามพื้นฐานความรู้ เช่น ตัดสินใจโดยใช้ประสบการณ์ของ ตนเองหรือผู้ที่เกี่ยวข้อง ใช้ความเชื่อของตนเองหรือผู้ที่ตนเคารพนับถือ ใช้ส ามัญส านึก) • ข้อมูลที่เป็นสารสนเทศ (information) เป็นอย่างไร (แนวตอบ เป็นข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์แล้ว ไม่ว่าจะเป็นการวิเคราะห์เบื้องต้นหรือขั้นสูง) น าไปใช้ ครูให้นักเรียนแต่ละคนยกตัวอย่างเรื่องที่ต้องตัดสินใจหรือวางแผนมาคนละ 1 เรื่อง พร้อมทั้งระบุว่าข้อมูลที่ น ามาใช้ประกอบการตัดสินใจมีอะไรบ้าง จากนั้นครูสุ่มนักเรียนออกมาน าเสนอหน้าชั้นเรียน โดยครูตรวจสอบความ ถูกต้อง และอธิบายเพิ่มเติม ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้ที่ได้ ดังนี้ 1) การตัดสินใจมีโอกาสผิดพลาดมากน้อยเพียงใดขึ้นอยู่กับข้อมูลและสารสนเทศซึ่งผู้ตัดสินใจมีอยู่เป็นส าคัญ ข้อมูลและสารสนเทศดังกล่าวนี้สามารถหามาได้โดยใช้วิธีการทางสถิติซึ่งเป็นเทคนิคเกี่ยวกับการเก็บรวบรวม และการวิเคราะห์ข้อมูล ในการใช้สถิติเพื่อการตัดสินใจและการวางแผนไม่ว่าจะในชีวิตประจ าวันหรือในการ ประกอบอาชีพ ผู้ตัดสินใจอาจต้องทราบว่า มีข้อมูลหรือข่าวสารที่ทันสมัยและความเชื่อถือได้ 2) การตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ บางเรื่องไม่สามารถใช้ข้อมูลเพียงอย่างเดียวได้ ต้องมีการวิเคราะห์ข้อมูลต่าง ๆ ที่ เกี่ยวข้องเสียก่อน จึงน ามาใช้เพื่อการตัดสินใจได้ ซึ่งข้อมูลที่ผ่านการวิเคราะห์แล้วไม่ว่าจะวิเคราะห์โดยใช้ การวิเคราะห์เบื้องต้นหรือขั้นสูงจะเรียกว่า สารสนเทศ (information) ขั้นสรุป
7. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน การประเมินระหว่างการจัด กิจกรรมการเรียนรู้ 1) สถิติกับการตัดสินใจและ วางแผน - ตรวจแบบประเมิน การ น าเสนอผลงาน - แบบประเมินการ น าเสนอผลงาน - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 2) พฤติกรรมการท างาน รายบุคคล - สังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานรายบุคคล - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรมการท างานกลุ่ม - สังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 4) คุณลักษณะอันพึงประสงค์ - สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่น ในการท างาน - แบบประเมิน คุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 8. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรียนรู้ หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน คณิตศาสตร์ ม.6 หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 สถิติและข้อมูล 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องเรียน 2) แหล่งชุมชน 3) อินเทอร์เน็ต 9. ความเห็นของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ข้อเสนอแนะ ลงชื่อ ............................... .....ใ... (นายกิตติชัย ด้วงธรรม) ตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน
10. บันทึกผลหลังการสอน ด้านความรู้ ด้านสมรรถนะส าคัญของผู้เรียน ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ด้านความสามารถทางคณิตศาสตร์ ด้านอื่น ๆ (พฤติกรรมเด่น หรือพฤติกรรมที่มีปัญหาของนักเรียนเป็นรายบุคคล (ถ้ามี)) ปัญหา/อุปสรรค แนวทางการแก้ไข ลงชื่อ ..................................................... (นางสาวมาริษา แพทย์ชัยโย) ต าแหน่งครู