สื่อมาฆบูชา

วันมาฆบชู า
“วนั มาฆบชู า” เปนวนั ทมี่ ีความสำคัญทางพระพทุ ธศาสนา 2 ประการคอื
เปน วันทพ่ี ระพุทธเจา แสดงธรรมโอวาทปาฏโิ มกข และพระพุทธเจาทรงปลง
อายสุ งั ขาร โดยตรัสขณะแสดงธรรมวา “ตอไปนอี้ ีก 3 เดอื น เราจกั เสดจ็ ดบั
ขันธปรนิ ิพพาน” หลงั จากทรงสงั่ สอนพระธรรมมาเปนเวลา 45 ป
ความหมายของคำวา “มาฆบูชา” ยอมาจากคำวา “มาฆปุรณมบี ูชา”
แปลวา การบูชาพระในวันเพ็ญเดอื น 3 เหตุการณส ำคัญในวันเพญ็ เดือน 3 ป
นัน้ เกดิ เหตุอศั จรรย 4 อยา ง เรียกวา “จาตุรงคสันนิบาต” มคี วามหมายดังนี้

จาตรุ แปลวา 4
องค แปลวา สวน
สันนบิ าต แปลวา ประชุม
ความสำคญั ของ “จาตรุ งคสันนบิ าต” ในวันมาฆบูชา
1. พระสงฆจำนวน 1,250 รปู เดนิ ทางมาเฝา พระพทุ ธเจา ณ เวฬุวนั
มหาวิหาร กรงุ ราชคฤห แควน มคธ ซ่งึ พระสงฆเหลานตี้ างแยกยายไปจาริก
เผยแผพระพทุ ธศาสนาในสถานท่ตี า งๆ
2. พระสงฆจ ำนวน 1,250 รปู เหลานี้ ลว นเปน พระอรหันตท กุ รูปโดย
ไดรบั การบวชจากพระพทุ ธเจาโดยตรง เรียกวาวิธเี อหภิ ิกขุอปุ สัมปทา
3. พระสงฆจ ำนวน 1,250 รูป ตา งมาประชุมพรอ มเพรยี งกันโดยมิไดมี
การนัดหมาย
4. วันที่มาประชุม ตรงกบั วนั เพญ็ เดอื นมาฆะ (วันเพญ็ กลางเดอื น 3)
เปนวันท่ีพระพทุ ธเจา ไดท รงแสดงธรรมเทศนา อนั เปนหวั ใจของพระพทุ ธ
ศาสนา คอื โอวาทปาติโมกข

พิธปี ฏิบัตวิ ันมาฆบูชาในประเทศไทย
พธิ ปี ฏบิ ตั ิ หรอื พธิ ีกรรมวันมาฆบูชาในประเทศไทย เรมิ่ ตนสมัยรชั กาลที่ 4 โดย
พระบาทสมเดจ็ พระจอมเกลา เจาอยูหวั โดยมพี ธิ พี ระราชกศุ ลนิมนตพ ระสงฆ

วดั บวรนิเวศและวัดราชประดิษฐ 30 รปู ฉนั ในพระอุโบสถวัดพระศรรี ตั น
ศาสดาราม เวลาค่ำเสดจ็ ออกทรงจดุ ธูปเทยี นเคร่ืองนมสั การแลว พระสงฆ

สวดทำวตั รเย็นเหมือนอยางท่ีวัดแลว จึงไดส วดมนตต อไปมีสวดคาถา
โอวาทปาตโิ มกขด วย สวดมนตจ บทรงจุดเทียนรายตามราวรอบ

พระอุโบสถ 1,250 เลม มีประโคมดวยอีกครั้งหนึง่ แลว จงึ ไดมีเทศนา
โอวาทปาติโมกขกัณฑ 1 เปน เทศนาทง้ั ภาษามคธและภาษาสยาม
เครอื่ งกัณฑจวี รเนือ้ ดีผนื หน่งึ เงนิ 3 ตำลึงและขนมตา งๆ
เทศนจ บพระสงฆซึง่ สวดมนตรับสัพพที งั้ 30 รูป
ถือปฏบิ ตั ติ ามวธิ ปี กษคณนาฝา ยธรรมยุตกิ นิกาย

หลกั ธรรมสำคัญในวนั มาฆบชู า
หลกั ธรรมสำคญั ในวันมาฆบชู า คือ “โอวาทปาติโมกข” เปนหลักธรรม
อนั เปน หลกั หวั ใจสำคัญในพระพทุ ธศาสนาทพี่ ระพทุ ธเจาแสดงธรรม

ใหแ กพ ระอรหนั ตท ้งั 1,250 รูปในวันนน้ั ไดแก การทำความดี
ละเวนความชั่ว และทำจิตใจใหบ ริสทุ ธ์ิ

พระราชพธิ ี
สำนกั พระราชวงั จะมีหมายกำหนดการพระราชพธิ ที รงบำเพญ็ พระราชกศุ ล

ในวันมาฆบชู า ออกประกาศใหทราบโดยทวั่ กันทกุ ป โดยปกติ
พระบาทสมเด็จพระเจาอยหู วั จะเสดจ็ ฯ ไปทรงบำเพ็ญพระราชกศุ ล

ดว ยพระองคเ อง ท่วี ัดพระศรีรัตนศาสดาราม
แตบางปจะทรงพระกรุณาโปรดเกลาฯ

ใหผ ูแทนพระองคไปปฏิบัตพิ ระราชกรณียกิจแทน

พธิ รี าษฎร
สถานศกึ ษา จะพานักเรยี นไปประกอบพธิ ใี นวัด ดวยการนดั หมายใหแตง กาย

สภุ าพเรียบรอ ย นำเครื่องสกั การะไปเวียนเทยี นในชวงบายหรอื เยน็
สว นประชาชนนำดอกไม ธปู เทียน ไปเวยี นเทียนกนั ทวี่ ดั ในชว งเย็น หรือชวงคำ่

หลงั จากฟง โอวาทเสรจ็ แลว จะรว มกันเดินเวยี นเทยี นรอบโบสถ

พธิ สี งฆ
พระสงคจะเปนผนู ำประกอบพธิ ตี า งๆ ใหโ อวาท สวดมนต
แสดงธรรมและประวัตคิ วามเปนมาของวันมาฆบชู า และเจริญสมาธิภาวนา

ในวนั มาฆบชู าชว งเยน็ ถงึ ค่ำจะมีการเวยี นเทียนรอบพระอุโบสถ
โดยเร่มิ จากพระสงฆ สามเณร อบุ าสก อุบาสกิ า ประชาชนทว่ั ไป กระทำ 3 รอบ

ดวยการเวียนทางขวาเรียกวา เวยี นแบบทักขิณาวัฏ
รอบที่ 1 ใหรำลึกถึงคุณพระพทุ ธเจา โดยภาวนาคาถา บทอติ ปิ โส
ภควาฯ ไปจนจบ เพอ่ื ใหจติ ใจมสี มาธิ
รอบที่ 2 ใหรำลกึ ถึงคณุ พระธรรม โดยภาวนาคาถา บทสวากขาโต
ภะคะวะตา ธมั โมฯ ไปจนจบ
รอบท่ี 3 ใหรำลึกถงึ คณุ พระสงฆ โดยภาวนาคาถา บทสุปฏิปนโน
ภะคะวะโต สาวะกะสงั โฆฯ ไปจนจบ