การเกิด กิ ปฏิกิ ฏิ ริ กิ ย ริ าเคมี โดย คุณครูอุบลรัตน์ สุขพันธ์ สื่อการจัดการเรียนรู้ เรื่อง
ความหมาย หมายถึง การเปลี่ยนแปลงทางเคมีเป็นกระบวนการที่ สารเปลี่ยนเป็นสารใหม่ที่มีองค์ประกอบทางเคมีที่แตกต่างกัน
สารใหม่ที่เกิดขึ้น จากปฏิกิริยา ผลิตภัณฑ์ ( Product ) การเกิดปฏิกิริยาเคมี สารที่เข้าทำ ปฏิกิริยา สารตั้งต้น ( Reactant)
การเปลี่ยนแปลงทางเคมี การเปลี่ยนแปลงที่ทำ ให้เกิดสารใหม่
ข้อสังเกตของการเกิดปฏิกิริยาเคมี
สี (เปลี่ยนไปจากเดิม) กลิ่น (กลิ่นเหม็น, กลิ่นฉุน,กลิ่นหอม) ตะกอน (เดิมเป็นของเหลวใส ไม่มีสี) ฟองแก๊ส เกิดการระเบิด/ เกิดประกายไฟ อุณหภูมิเปลี่ยน
ตัวอย่างปฏิกิริยา
ปฏิกิริยาการเผาไหม้เชื้อเพลิง
การเกิดปฏิกิริยาการเกิดสม็อก (Smog)
ปฏิกิริยาการเกิดสนิมเหล็ก
ปฏิกิริยาในน้ำ อัดลม
การปิ้งหมูปิ้ง
ขนมปังปิ้ง
การจุดธูป
การเผากระดาษ
การเขียนสมการเคมี
สมการเคมี เขียนขึ้นเพื่อแสดงสูตร หรือสัญลักษณ์ของ สารตั้งต้นที่ทำ ปฏิกิริยาพอดีกัน และสารที่เกิดจากปฏิกิริยา
องค์ประกอบของสมการเคมี สารตั้งต้น 1 2 3 เครื่องหมาย ลูกศร สารผลิตภัณฑ์
สารตั้งต้น สารเดิมก่อนเกิดการเปลี่ยนแปลงหรือสารที่เข้าทำ ปฏิกิริยากัน อาจมีสารเพียงชนิดเดียวหรือมากกว่า 1 ชนิดเขียนสูตรหรือสัญลักษณ์ไว้ทางซ้ายของสมการ
เครื่องหมายลูกศรเขียนเพื่อแสดงทิศทาง การเปลี่ยนแปลง เขียนไว้ระหว่าง สารตั้งต้นและผลิตภัณฑ์ เครื่องหมาย ลูกศร
สารที่เกิดจากปฏิกิริยาหรือสารใหม่ที่เกิด จากการเปลี่ยนแปลง อาจมีสารเพียง ชนิดเดียวหรือมากกว่า 1 ชนิดก็ได้ เขียนสูตรหรือสัญลักษณ์ไว้ทางขวาของ สมการเคมี สาร ผลิตภัณฑ์
ตัวอย่างสมการเคมี
การบอกสถานะของสาร ในสมการเคมี
ของแข็ง(solid) (s) ของเหลว(liquid) (l)
แก๊ส(gas) (g) สารละลายที่มีน้ำ เป็นตัวทำ ละลาย(aqueous) (aq)
เมื่อคาร์บอนทำ ปฏิกิริยากับออกซิเจนเกิดเป็น แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ สามารถเขียนเป็นสมการเคมีได้ดังนี้ C(s) + O2 (g) CO2 (g) ตัวอย่าง
กำ มะถันทำ ปฏิกิริยากับแก๊สออกซิเจนเกิดเป็น แก๊สซัลเฟอร์ไดออกไซด์ สามารถเขียนเป็นสมการเคมีได้ดังนี้ S(s) + O2(g) SO2(g) ตัวอย่าง
อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี
อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี : ปริมาณสารเริ่มต้นที่ลดลงหรือ สารผลิตภัณฑ์ที่เพิ่มขึ้นใน 1 หน่วยเวลา
ตัวเร่งปฏิกิริยา :สารที่เพิ่มเข้าไปแล้วทำ ให้ปฏิกิริยานั้นเกิดเร็วขึ้น ตัวหน่วงปฏิกิริยาสารที่เพิ่มเข้าไปแล้วทำ ให้ปฏิกิริยาเกิดช้าลง
1 2 3 4 ธรรมชาติของ สารตั้งต้น 5 ปัจจัยการเกิดปฏิกิริยาเคมี ความเข้มข้นของ สารตั้งต้น พื้นที่ผิวของ สารตั้งต้น อุณหภูมิ ตัวเร่งปฏิกิริยา และตัวหน่วง ปฏิกิริยา