รูปเล่มการรับประเมินติดดาว รพ.สต.หนองไผ่2565

51

4.2 การจดั บริการในสถานบรกิ าร (บทบาทเจา้ หนา้ ท)ี่
4.2.1 OPD
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ ให้การรักษาท่ัวไป ได้แก่การรักษาอาการเจ็บป่วย

ทั่วไป ภาวะเจ็บฉุกเฉิน ได้มีแพทย์จากโรงพยาบาลหนองก่ี มาให้บริการทุกวัน พุธ และ บุคลากรรับผิดชอบ
หลักด้านการพยาบาล 1 คน คือพยาบาลวิชาชีพ (เวชปฏิบัติทั่วไป) และได้จัดให้บุคลากรวิชาชีพอื่นๆท่ีผ่าน
อบรม หรือฝึกประสบการณ์ด้านการรักษาเบื้องต้นร่วมให้บริการรักษาพยาบาล ได้แก่ นักวิชาการสาธารณสุข
มีระบบการรักษาแบบองค์รวม โดยการใช้การบันทึกข้อมูลด้านสุขภาพ ของผู้มารับบริการ ควบคู่กับงานใช้
โปรแกรม Hos_xp PCU ในการบันทึกข้อมูลและรายงานผลการดำเนินงานส่ง หน่วยงานส่วนกลาง โดยมีผู้
ช่วยเหลือคนไข้ ผู้ช่วยแพทย์แผนไทยเป็นผู้ให้บริการด้านการซักประวัติ คัดกรองเบื้องต้น (ชั่งน้ำหนัก,วัด
ส่วนสูง,วัดอุณหภูมิ,วัดความดัน) และบันทึกข้อมูลลงประวัติการรับบริการสุขภาพลงในโปรแกรม Hos_xp
PCU เมอ่ื เสร็จส้ินกระบวนการใหบ้ รกิ ารรักษา

นอกจากการบริการรักษาพยาบาลทั่วไปแล้ว โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ ได้เปิด
ให้บริการโรคเร้ือรัง (NCD) สัปดาห์ละ 2 วัน ให้บริการโดยมีทีมสหวิชาชีพจากโรงพยาบาลหนองก่ี และ
โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบลหนองไผ่

4.2.2 การบรกิ ารระบบส่งตอ่
เครอื ข่ายบกิ ารปฐมภูมอำเภอหนองก่ี ได้จดั ระบบการรบั และส่งตอ่ ภายใต้กระบวนการ ประสานงาน

จากภาคเี ครือข่ายหมอครอบครัว โรงพยาบาลแม่ข่าย หนว่ ยกู้ชีพตำบลเมืองไผ่ มีแนวทางการ ดำเนินงานดังนี้

ผปู้ ่วยทต่ี อ้ งสง่ ตอ่ จากหน่วยบรกิ ารปฐมภมู ิไปโรงพยาบาลแมข่ ่าย
กลมุ่ ผปู้ ่วยฉุกเฉิน
- ผ้ปู ว่ ยระบบประสาทและสมอง เชน่ แขนขาอ่อนแรง ปากเบ้ียว ซกั หมดสตไิ มร่ ู้สึกตวั มไี ข้ ซัก
- ผู้ป่วยระบบหวั ใจและหลอดเลือด เชน่ เจ็บแนน่ หน้าอก ร้าวไปทแี่ ขนซ้าย เหงือ่ ออกตัวเยน็
กระสบั กระสา่ ย ใจสั่น นอนราบไม่ได้ หวั ใจได้ยินเสียง murmur ความดันสงู > 180/110

52

- ผู้ป่วยระบบทางเดินหายใจ เชน่ หายใจหอบมาก เหนื่อย พดู ไม่ออก ฟังเสียงปอดได้ wheezing ไอ
เป็นเลือดหรอื ไตวายเรอื้ รังนานเกนิ 2 สัปดาห์

- ผู้ป่วยทางเดนิ อาหาร เช่น ปวดทอ้ งน้อยด้านขวา คล่นื ไส้อาเจยี นหรือถา่ ยอุจจาระเหลวมีไข้ อาเจยี น
เป็นเลอื ด ถ่ายดำ ตัวเหลือง ท้องมาน คลำพบก้อนทีท่ ้อง

- ผ้ปู ่วยท่ีมีแผลเปิดไดร้ ับยาปฏชิ ีวนะแล้วพบแผลบวมแดงมากขน้ึ มีหนอง และมไี ข้ แผลที่ ลกุ ลามเรว็
มถี งุ น้ำทุพองมีเนื้อตาย

กลุ่มผูป้ ่วยอุบตั ิเหตุ ท่ไี ม่สามารถใหก้ ารรักษา
- ไดร้ อกลุ่มผปู้ ว่ ยทว่ั ไป
กลุ่มแมแ่ ละเด็ก เช่น ANC ครง้ั แรก ให้คำปรึกษาทั้งสามีภรรยา ก่อนเจาะเลอื ด คน้ หาโรค 6 โรค

หากพบความผดิ ปกติ สง่ ต่อ รพ.หนองกี่ พบแพทยเ์ พอ่ื ทำ Ultrasound 2 ครั้ง เมอ่ื อายุครรภ์ 16-20 และ 32-
36 สัปดาห์ และส่งต่อทันทีหากพบวา่ มีอาการนํา้ เดนิ เลือดออกทางช่องคลอด ลูกดิน้ น้อยกวา่ 3 ครัง้ /วนั
หรือไมด่ ิ้น หน้าบวม ตัวบวม จกุ แน่นล้นิ ปี่ ปวดศรษี ะมาก พบเป็น high risk pregnancy

กล่มุ โรคเร้ือรัง ได้แก่ เบาหวานทีม่ ภี าวะ hypoglycemia 3 คร้ัง/สัปดาห์ มคี า่ HbAlc> 8% ระดับ
Creatinine> 1.5 ความดนั โลหติ สูง > 160/100 มีประวตั ิโรคหวั ใจขาดเลอื ด Congestive heart Failure :
CHF ,Angina pextoris , Myocardial หรือ Coronary Artery Disease : CDA ) ผูป้ ว่ ยมปี ระวัตแิ ผลที เท้า
Gangrene (เน้อื ตาย) รว่ มกับมโี รคประจำตวั อื่น เชน่ COPD Asthma

กลุ่มผู้ปว่ ยท่รี ับรกั ษาตอ่ จากโรงพยาบาล
- กล่มุ ผปู้ ว่ ยโรคเรื้อรัง ไดแ้ ก่ ผูป้ ว่ ยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูงทไ่ี ม่มีภาวะแทรกซ้อน
- กลมุ่ ผปู้ ว่ ยหลังจำหนา่ ยออกจากโรงพยาบาล ไดแ้ ก่ หญิงหลงั คลอด ทารกแรกเกิด ผู้ป่วยหลังผ่าตดั
- กล่มุ ผู้ปว่ ยอ่นื ๆท่ตี ้องรับการรกั ษาต่อเนื่อง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคไตเร้ือรัง ผู้ปว่ ยจติ เวช วณั โรคปอด
ผู้ปว่ ย หอบที่ต้องพน่ ยาต่อเน่ือง เปน็ ต้น
ชอ่ งทางสง่ ตอ่
โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตำบลไดจ้ ัดระบบบริการส่งต่อจากระดบั บุคคลที่มารบั บรกิ ารที่หนว่ ย

53

บรกิ ารโดยตรง หรือจาก อปพร.ตำบลเมอื งไผ่ หากเจ้าหน้าทีป่ ระเมนิ ว่าต้องส่งเขา้ รับการรักษาต่อยัง
โรงพยาบาลจะลงบันทึกข้อมูลตามแบบบันทึกการส่งผ้ปู ว่ ยรักษาต่อ (ทะเบียน Refer) และประสานงานผา่ น
ไลน หรือโทรศัพทแ์ จง้ โรงพยาบาลแมข่ า่ ยต่อไป

ช่องทางให้บริการรับส่งกลับจากสถานบริการท่ีมีศักยภาพสูงกว่า ได้แก่ โรงพยาบาลชุมชน
โรงพยาบาล ศูนย์ โปรแกรม Thai COC ท่ีพัฒนาโดยโรงพยาบาลบุรีรัมย์ที่จะส่งข้อมูลผู้ป่วยท่ีส่งกลับการ
รกั ษาเพอื่ ใหต้ ดิ ตาม ประเมนิ สภาพของผูป้ ว่ ย แล้วรายงานผลการตดิ ตามให้แม่ทราบ
4.2.3 การดำเนินงานอนามัยแม่และเดก็

การดำเนินงานอนามัยแม่และเด็ก มีการจัดให้บริการฝากครรภ์สัปดาห์ละ 1 ครั้งคือวันพุธทุก
สปั ดาห์ในการดำเนินงานอนามัยแม่และเดก็ น้นั เน้นประชาสัมพันธ์ผา่ นอาสาสมคั รสาธารณสขุ ในการคน้ หา
หญิงตั้งครรภ์ราย ใหม่ แนะน่าให้มาฝากครรภ์ครั้งแรกก่อน 12 สัปดาห์ หญิงต้ังครรภ์ในแต่ละรายได้รับ
ความรู้และเข้ากลุ่มคนละ 5 คร้ังคุณภาพ มีแผนการเย่ียมบ้านร่วมกับอาสามสมัครสาธารณสุขประจำ
หมู่บ้าน ออกติดตามมารดาและทารก 3 ครั้งคุณภาพทุกราย ถ้ามีอาการผิดปกติให้ส่งตัวมารักษาที่
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ และโรงพยาบาลหนองกี่ มุ้งเน้นนโยบายให้มารดาหลังคลอด
เลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย 6 เดือน พร้อมทั้งรณรงค์ประชาสัมพันธ์การตั้งครรภ์ไม่พร้อมทุก
ชอ่ งทาง

4.2.4 งานเฝา้ ระวงั และตดิ ตามประเมนิ พัฒนาการเดก็ 0-5 ปี
กลุ่มเด็ก 0-5 ปี ให้บริการประเมินภาวะโภชนาการและพัฒนาการ โดย อสม.ทุก 3 เดือน และทุก

วันที่ 10 ของทุกเดือน ติดตามให้มารับวัคซีนตามนัดใน รพ.สต.บ้านหนองไผ่ และประเมินพัฒนาการซ้ำ
โดยเฉพาะ เดก็ อายุ 9,18,30 และ 42 เดือน ทไ่ี ดต้ ดิ ตามนัดประเมินพฒั นาการอยา่ งต่อเน่ือง

54

4.2.5 NCD Clinic คุณภาพ
จากการคาดการณ์แนวโนม้ ตง้ั แตป่ ี 2551 เป็นต้นมา ท่ปี ระชาชนไทยและทั่วโลก มีโอกาสป่วยด้วย

โรคไมต่ ดิ ต่อ(เบาหวาน ความดนั โลหิตสงู )เพ่ิมมากข้ึน ซ่ึงจากข้อมูลหลายๆด้าน ก็พบว่าประชาชนในเขต
รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ กม็ อี ัตราป่วยดว้ ยกล่มุ โรคดงั กลา่ วเพิ่มมากข้ึน ทำให้
โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ จึงได้วางแผนงาน/โครงการตา่ งๆท่ีเกย่ี วข้อง ไมว่ ่าจะเป็นโครงการ
คัดกรองสุขภาพประชาชน เพ่ือคดั กรองสุขภาพประชาชนในทุกปี โครงการปรบั เปล่ยี นพฤติกรรมต่อ
โรคเบาหวานและความดนั โลหติ สูง เพอื่ ลดกลุ่มเสยี่ งไม่ใหเ้ กดิ โรค ชะลอกลุ่มผปู้ ่วยโรคเรือ้ รังทวั่ ไปไม่มี
ภาวะแทรกซ้อน และดูแลเฝา้ ระวังกลมุ่ ผู้ปว่ ยโรคเรือ้ รงั ท่มี ีภาวะแทรกซ้อนใหส้ ามารถดำรงคช์ ีวิตได้อย่างปกติ
สขุ และมีอายุยนื ยาวขนึ้ โดยไดใ้ ช้หลายวธิ ีในการส่อื สารเพ่ือให้ความรู้ สรา้ งความเข้าใจ โยมีจดุ มงุ่ หวงั สูงสุด
คือให้ผปู้ ว่ ยโรคเร้อื รังสามารถดแู ลตนเองได้ มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสขุ ภาพตามหลัก 3อ 2ส ท้ังกล่มุ เสย่ี ง
ผู้ป่วยโรค และประชาชนทั่วไปพรอ้ มทั้งปรบั ปรงุ กลวธิ ดี ำเนินการต่างๆในแต่ละปีเร้ือยมาเพอื่ ให้เกดิ ผลลัพธท์ ดี่ ี

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตำบลหนองไผ่ จดั บริการสง่ เสริมสขุ ภาพและป้องกันโรคเปน็ เลิศ (P&P
Excellence) สอดคล้องยุทธศาสตรส์ ำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั บุรรี มั ย์สง่ เสรมิ และพัฒนาภาคีเครอื ขา่ ยใหม้ ี
การ จดั การระบบสขุ ภาพท่ดี โี ดยจัดบรกิ ารคลินกิ ดูแลผปู้ ว่ ยโรคเร้อื รงั ทีเ่ ชือ่ มโยงการบริหารจัดการ และการ
ดำเนินการ ทางคลินิก เพอ่ื ให้เกิดกระบวนการป้องกัน ควบคุมและดแู ลจัดการโรคไมต่ ิดต่อแก่กลุ่มประชากร
กลุ่มเสยี่ ง และ กลุ่มปว่ ยเพื่อการลดปจั จัยเสีย่ ง โอกาสเส่ยี ง การดแู ลรกั ษา ควบคมุ ความรุนแรงของของโรค
การเพ่ิม ความสามารถการจัดการตนเอง และสง่ ต่อการดูแลรักษาที่จำเปน็ ในระหว่างทีมและเครือข่ายบริการ
ตาม มาตรฐาน NCD Clinic Plus ภายใต้กระบวนการ 6 องค์ประกอบ ดงั น้ี

4.2.5.1 ทิศทางและนโยบาย
✓ มีคำส่ังแต่งตั้งคณะกรรมการและผู้ปฏิบัติงานที่ซัดเจน และประชุมช้ีแจงแนวทางการ

ดำเนนิ งานประจำตลอดท้งั ปี
✓ มีแผนงานโครงการปอ้ งกนั การเกิดโรคเบาหวาน/ความดันโลหิตสูง และภาวะแทรกซ้อน คอื
o โครงการหม่บู า้ นปรบั เปลี่ยนพฤติกรรม

โดยใช้งบประมาณกองทนุ หลักประกันสขุ ภาพตำบลเมืองไผ่

55

4.2.5.2 ระบบงานสารสนเทศ
✓ มีแนวทางการดำเนนิ งานไปในทางเดยี วกัน
✓ มีทะเบียนผูป้ ว่ ยเรอ้ื รัง และทะเบยี นคัดกรองภาวะแทรกซ้อน

✓ มีการสื่อสารข้อมูลและคืนข้อมูลผู้ป่วยผ่านโปรแกรมHos_xpPCU,โปรแกรมCVD Risk, E-

mail, Facebook , Lineกลุ่ม แฟ้มผู้ปว่ ย เบาหวานและความดันโลหิตสูง สมุดประจำตวั ผปู้ ว่ ย
✓ 4.2.5.3 การปรับระบบและกระบวนการบรกิ าร
✓ เปิดให้บริการคลินิกโรคเร้ือรัง(NCD Clinic) เดือนละ 4 คร้ัง ผู้ป่วยต้องได้รับบริการเจาะ

เลือดกอ่ นเวลา 09.00 น.เพือ่ ลดความทรมานจากการงดอาหาร/นำ้ ดื่มต้งั แต่ 20.00น.กอ่ นวันนดั
✓ เพิม่ พ้ืนทใ่ี นด้านการส่งเสริมและฟนื้ ฟูสภาพผู้ป่วย ทัง้ สวนกายภาพบำบัด ลานออกกำลงั กาย
✓ ตรวจคัดกรองภาวะแทรกซอ้ น ตา ไต หัวใจ เทา้ ฟนั ประจำปีๆละ 1 ครัง้
✓ มกี ารคดั กรองกลุ่มเสีย่ ง CVD Risk ในกลมุ่ ผู้ปว่ ยเบาหวาน/ความดันโลหิตสูง

56

✓ ตรวจคัดกรองภาวะแทรกซ้อน ตา ไต หัวใจ เทา้ ฟัน ประจำปๆี ละ 1 ครง้ั
✓ มกี ารคดั กรองกลมุ่ เส่ียง CVD Risk ในกลมุ่ ผปู้ ่วยเบาหวาน/ความดันโลหติ สงู
✓ กลุ่มเสี่ยงได้รับการตรวจประเมินสุขภาพซ้ำและอบรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม3อ 2สตาม
โครงการปอ้ งกันควบคมุ โรคเรอื้ รงั (สขุ ภาพดี วถิ ีชวี ติ ไทย)
✓ กลุ่มผปู้ ่วยโรคเร้ือรังทว่ั ไปทไี่ ม่มีภาวะแทรกซ้อนได้รับการอบรมปรบั เปลยี่ นพฤตกิ รรม 3อ2ส
✓ มรี ะบบการส่งตอ่ ในรายทภี่ าวะแทรกซ้อน และระบบติดตามเย่ียมบ้าน

✓ มกี ารใหข้ ้อมูลช่องทางการติดต่อ เชน่ Facebook , Line ID , เบอร์โทรศัพท์ติดต่อของความ
ช่วยเหลอื อสม. ผใู้ หญ่บ้าน เจา้ หนา้ ที่สาธารณสขุ (หมอประจำครอบครัว) อปพร. อบต. รพ.สต. รพช.

มีป้ายเตือนภาวะที่อาจก่อให้เกิดโรคหวั ใจขาดเลอื ด/หลอดเลือดสมอง ทญี่ าติและผดู้ ูแลใกลช้ ดิ ผู้ป่วยต้อง
เรียนและต้องรีบติดต่อนำผู้ป่วยส่งตอ่ โดยเรว็

57

4.2.5.4 มรี ะบบสนับสนุนการจัดการตนเอง
จากการจัดทำโครงการป้องกันปรบั เปล่ียนพฤติกรรมกลมุ่ เส่ียงเบาหวานและความดัน

โลหิตสงู จนถงึ ปัจจุบัน กห็ วงั เปน็ อยา่ งยง่ิ ท่ีจะผ้ปู ่วยสามารถประเมินภาวะระดับความดันโลหิตและ
นำ้ ตาลในเลอื ดไดด้ ว้ ยตนเองที่บ้านโดยมี อสม. ประจำหมู่บา้ นเปน็

✓ มีแนวทางปฏบิ ตั ิและสอ่ื สารแนวทางปฏิบัตสิ ่เู ครอื ข่าย
✓ จดั กจิ กรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้
✓ มรี ะบบให้คำปรกึ ษาระหว่างเครือข่ายทุกช่องทาง
4.2.5.5 ระบบสนบั สนุนการตดั สนิ ใจ (ในการดูแลปอ้ งกัน และจดั การโรค)
✓ มีแนวทางปฏบิ ัติในการปอ้ งกันควบคมุ โรคไม่ตดิ ต่อ ท่จี ดั ทำขน้ึ ตามแนวทางปฏิบตั ิ
✓ ระบบการประสานงานให้คำปรึกษาระหวา่ งผจู้ ดั การระบบทีมผ้จู ดั การระบบ กบั ผู้
ใหบ้ รกิ ารในคลินิกรวมท้งั เครือข่ายของสถานบรกิ ารสาธารณสุข
✓ ChronicCaseConference / KM เพือ่ แลกเปลย่ี นเรยี นร้กู ารดแู ล และจดั การโรค
4.2.5.6. การจัดบรกิ ารเชอ่ื มโยงในชมุ ชน
✓ กจิ กรรมโครงการปรบั เปล่ยี นพฤติกรรมสขุ ภาพกลุ่มเส่ยี งต่อโรคเบาหวานและความดนั โลหติ
สูง

4.2.6 บริการทนั ตกรรม
การจัดบรกิ ารทันตกรรมในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ มีการใหบ้ ริการตามกลมุ่ อายุ
ตา่ งๆ ซึ่งจะเน้นใหบ้ รกิ ารในเทคนคิ ไม่ซบั ซ้อน ซึง่ ในกรณีท่ีการใหบ้ รกิ ารเกนิ ความสามารถจะสง่ ต่อ
โรงพยาบาลหนองก่ี โดยมกี ารใหบ้ รกิ ารในสถานบริการ อุดฟันชนดิ ไม่ซับซ้อน แบบคอมโพสิตและอมัลก้ม ขดู
หนิ ปนู ดว้ ยเครอ่ื งอลั ตรา้ โชนิค ถอนฟันนํ้านมและฟันแทช้ นดิ ไม่ซับซ้อน เคลือบหลมุ ร่องฟนั เคลอื บและทา
ฟลูออไรด์รวมถงึ ตรวจสขุ ภาพช่องปาก/การสอนและการฝึกทักษะการแปรงฟัน ตลอดจนใหค้ ำแนะนำเก่ยี วกับ
การดแู ลสุขภาพช่องปากแก่เด็กเลก็ ในคลินิกวัคซนี และหญิงตง้ั ครรภ์
ทางด้านการสนับสนุนของโรงพยาบาลหนองก่ี ได้มีการสนับสนุนวัสดุสิ้นเปลืองท่ีใช้ในการ
ให้บริการผ้ปู ่วย เชน่ วสั ดุท่ีใชใ้ นงานป้องกัน ได้แก่ ฟลอู อไรด์ เคลอื บหลุมรอ่ งฟัน เป็นต้น วัสดุท่ีใช้ในงาน
รักษา ได้แก่ คอมโพสิต อมัลก้ม เป็นต้น จะทำการเบิกของตามแผนประมาณการเบิกวัสดุครุภัณฑ์ฝ่าย
ทนั ตสาธารณสขุ ประจำปี งบประมาณ

58

4.2.7 งานเภสัชกรรมและ RDU
1.บุคคลากร

2.คลังยาและเวชภณั ฑ์
2.1 มสี ถานท่เี ก็บยาและเวชภณั ฑเ์ หมาะสม มคี วามมั่นคง มรี ะบบป้องกนั การสูญหาย โดยมีกญุ แจ 2

ดอก ให้เจ้าหนา้ ทถ่ี ือคนละดอก

2.2 มีการจดั เกบ็ ยาและเวชภณั ฑ์ อยา่ งเหมาะสม แยกเปน็ หมวดหมู่ มีป้ายชื่อยาแต่ละรายการ ไมว่ างยาและ
เวชภัณฑบ์ นพน้ื โดยตรง

2.3 การควบคุมและการเบิกจ่ายเวชภัณฑ์ มบี ัญชคี วบคมุ การเบิกจา่ ย (stock card) และลงข้อมูล
เปน็ ปัจจบุ นั การเบกิ จ่ายมีใบเบิกบันทึกการจ่ายที่ถกู ต้องตรงกับทะเบียนควบคุม คลังยา

2.4 ตเู้ ย็นเกบ็ ยา/ตเู้ ย็นเก็บวัคซีน

59

2.4.1 มีการบันทึกอุณหภูมิสม่ำเสมอและเปน็ ปจั จบุ นั

2.4.2 เทอรโ์ มมิเตอรไ์ ด้มาตรฐาน มีสตกิ๊ เกอร์รบั รอง ผ่านการสอบเทยี บและไม่หมดอายุ

3. งานบริการเภสัชกรรม
3.1 มบี ญั ชรี ายการยาและเวชภัณฑ์ โดยมี ยาช่วยชวี ติ ครบทุกรายการ
3.2 เจ้าหน้าที่ได้รับการอบรมเร่ืองการใชย้ าจากเภสชั กรเป็นประจำทกุ ปี
3.3 มกี ารเชอื่ มโยงขอ้ มูลผปู้ ่วยแพ้ยา ระหว่าง โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตำบล และ โรงพยาบาลแม่

ขา่ ยซึง่ โรงพยาบาลแม่ข่าย จะสง่ ข้อมูลให้กับโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบล เปน็ ประจำทกุ เดือน
โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบล จะบันทึกข้อมลู การแพ้ยาลงใน HosXpPcu ,FammilyFoder ,และ
ทะเบยี นการแพ้ยา อย่างตอ่ เนอื่ งและเป็นปัจจบุ ัน

60

3.4 มฉี ลากยาช่วยเพื่อสง่ เสริมการใชย้ าใหถ้ ูกต้อง ปลอดภยั กบั ผู้รบั บรกิ าร
4.งานคมุ้ ครองผู้บรโิ ภคด้านสาธารณสขุ ประกอบดว้ ย

4.1จัดทำฐานข้อมลู รา้ นคา้ แผงลอยจำหน่ายอาหารแปรรูป อาหารปรงุ จำหนา่ ย อาหารสด
เคร่ืองสำอางสำหรับฝา้ ผิวขาว ยา (รา้ นขายของชำ)

4.2การดำเนนิ การตรวจสอบเฝ้าระวงั อาหารสด อาหารแปรรูป ยา และเคร่อื งสำอางในรา้ นคา้ ตลอด
สด แผงลอยชุมชน

4.3 ผ้จู ำหน่ายในร้านคา้ ร้านชำ มีองค์ความรู้ด้านผลิตภณั ฑส์ ุขภาพ ได้จดั การอบรมเร่อื งความร้ใู น
ผลิตภณั ฑ์สุขภาพปีงบประมาณ 2564

4.4 เฝา้ ระวงั การโฆษณาผลิตภัณฑส์ ุขภาพทีผ่ ิดกฎหมาย (อาหารและยา)
4.5 มีการพัฒนาศักยภาพผบู้ รโิ ภค ไดแ้ ก่ กลุ่ม อสม./ครู นกั เรียน อย.นอ้ ย

61

4.3 การบริการในชมชน
4.3.1 การดแู ลบริการสุขภาพที่บ้าน (COC) : LTC (4 กลุ่มเป้าหมาย) โดยโรงพยาบาลส่งเสริม

สขุ ภาพตำบลหนองไผ่ มีการพฒั นาระบบการเยยี่ มบ้านตามแนวทางการดูแลผู้ป่วยเรอ้ื รังในชุมชนและการสง่
ตอ่ ของ CUP อำเภอหนองก่ี มีการสง่ ต่อข้อมูลโดยโปรแกรม Thai COC ซึ่งเปน็ ไปในแนวทางเดียวกันท้งั
เครอื ข่าย

✓ มีการจดั อบรมผชู้ ว่ ยเหลือดูแลผสู้ งู อาย(ุ Caregiver)จำนวน 2 คนและได้ปฏิบัติงานในชุมชน
✓ มเี ตียงลม จำนวน 7 ชุด
การพัฒนาระบบข้อมูลการดูแลสขุ ภาพผสู้ งู อายุระยายาว
ตามโครงการเพ่ือจัดบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง( LTC)
เร่ิมดำเนนิ การพัฒนาระบบการดูแลผสู้ ูงอายรุ ะยะยาว มาตง้ั แต่ปี2560 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
หนองไผ่ได้ดำเนินการกิจกรรมร่วมกับโรงพยาบาลหนองกี่ ตอนนี้ได้จัดอบรบ ผู้ดูแล ผู้สูงอายุระยะยาว
เปน็ ที่เรยี บร้อยแล้ว และมีการทำแผนการออกเยย่ี มบ้านรว่ มกับเจา้ หน้าในแต่ละวัน

งานดแู ลผู้พิการ
ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ ได้มีแนวทางการดูแลผพู้ ิการดงั นี้
✓ จดั ทำแผนการออกเยย่ี มบา้ นผพู้ กิ าร
✓ จดั ให้มีการรับและส่งต่อการรักษาและการสนับสนนุ กายอุปกรณ์ในรายทจ่ี ำเปน็

4.3.2 การควบคมุ และ ปอ้ งกนั โรค(IVM)
เนื่องจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ เล็งเห็นถึงความสำคัญของสุขภาพประชาชนใน
เขตพื้นที่ ซึง่ ในพ้ืนที่พบวา่ มีการระบาดของโรคต่างๆ จึงมีการจัดตัง้ ทมี IVMตำบลขึ้น ประกอบไปด้วย องค์การ
บริหารส่วนตำบลเมืองไผ่ ผู้นำชุมชน และอาสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน หากเกิดการระบาดของโรคในเขต
พ้ืนท่ี ทางโรงพยาบาลหนองก่ี แจ้งข้อมูลมาท่ีผู้รับผิดชอบงานควบคุมโรคของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ตำบลหนองไผ่ หลังจากได้รับแจ้งข้อมูลมีผู้ป่วยในเขตพ้ืนท่ีแล้ว ทางผู้รับผิดชอบควบคุมโรคต้องดำเนินการ
ตรวจสอบข้อมูลในโปรแกรม HosXP_pcu และลงทะเบียนรับแจ้งโรค ประสานงานกับองค์การบริหารส่วน
ตำบลเมืองไผ่ เพ่ือจัดเตรียมหาวัสดุ ครุภัณฑ์ อุปกรณ์ เครื่องมีอต่างๆ ท่ีใช้ในการควบคุมโรค รวมประสาน
ผู้นำชุมชน ส.อบต. อสม.ท่ีรับผิดชอบคุ้มและประชาชนท่ัวไป เพ่ือขอความร่วมมีอในการประชาสัมพันธ์ การ
ดำเนินงานควบคุม ป้องกันเฝ้าระวังในชุมชนให้ความรู้นการป้องกันตนเอง การดูแลผู้ป่วย การปรับปรุง
ส่ิงแวดล้อม การกำจัดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรค ค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติมและสอบสวนทันที เพ่ือเป็นการควบคุม
โรคได้ทันเวลา และนำข้อมูลมาวิเคราะห์ทำรายงาน สอบสวนโรคให้ผู้บังคับบัญชาทราบ และหาแนวทางการ
ปอ้ งกันการเกดิ โรคระบาดในพื้นทตี่ ่อไป

62

คำสง่ั ทีม IVMระดบั ตำบล
โรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบลหนองไผ่ มที ีม IVMระดับตำบล 1 ทีม ซึ่งเครือข่ายบริการสขุ ภาพ
อำเภอหนองกี่ มีการจดั ตั้งทีม IVM ในระดับตำบล ครบทุก รพ.สต. มสี มาซิกประกอบด้วยตัวแทน รพ.สต.
องค์การบริหารสว่ นตำบล อาสาสมัครสาธารณสุข มกี ารจัดฝึกอบรมเบ้ืองตน้ ใหก้ บั IVMตำบล ครบทกุ ตำบล

การสอบสวนโรคติดต่อที่เปน็ ปญั หาของพ้นื ท่ี
โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ ได้มกี ารรวบข้อมลู รายละเอียดด้านระบาดวิทยา

สิ่งแวดลอ้ มและการชนั สตู รทางหอ้ งปฏิบตั ิการเพื่อให้ได้ปัจจยั สำคัญที่จะอธิบายถงึ สาเหตุของการเกิดโรคหรอื
การระบาดของโรค หรอื เหตกุ ารณ์นน้ั มีการดำเนนิ การ 2 ลักษณะดือ การสอบสวนผู้ป่วยเฉพาะรายและการ
สอบสวนการระบาดก่อนที่จะออกสอบสอนโรค มีการแจ้งทีม และ ประสานพืน้ ทมี่ อบหมายบทบาทความ
รับผิดชอบให้แตล่ ะคนในการดำเนินงาน

การควบคุมป้องกนั โรคไข้เลอื ดออก
ในทกุ ปีองค์การบรหิ ารส่วนตำบลเมอื งไผ่ รว่ มกบั รพ.สต.หนองไผ่ ไดร้ ะดมความรว่ มมีอจาก
หน่วยงานภาครฐั เอกชน องค์กรในชมุ ชน องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น ประชาชนในการป้องกนั และควบคุม
ลูกน้ำยงุ ลาย กำจดั แหล่งเพาะพนั ธ์ุลกู น้ำยงุ ลาย ร่วมกับการในงานวจิ ยั การกำจดั ลูกนำ้ ยุงลายโดยวิธีธรรมชาติ
ทไี่ ดผ้ ่านการประเมินผ่านการประเมินคณะกรรมการดำเนนิ งานจดั การยงุ ลายพาหะนำโรคไข้เลือดออกแบบ
ผสมผสาน (IVM) จาก ศูนย์ควบคมุ โรคท่ี 9
งานควบคุมและป้องกันโรควณั โรค
โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตำบลหนองไผ่ ได้ดำเนินงานควบคุมป้องกันโรควณั โรคดังน้ี

✓ การติดตามกำกับการกนิ รับประทานยาแบบระบบพี่เลย้ี ง ทกุ รายรวมกับการเย่ยี มบ้าน
ผู้ป่วยรว่ มกบั อสม.เพอ่ื สอบถามปญั หา ใหก้ ำลงั ใจผ้ปู ่วย ญาติ และ ประชาสัมพันธใ์ หค้ วามร้เู ร่ืองวณั โรค

63

4.3.3 เภสัชกรรม/คุ้มครองผู้บริโภคด้านสขุ ภาพ (คบส.)
มีการตรวจสอบผลิตภณั ฑเ์ ฝา้ ระวงั อาหารยาเคร่ืองสำอางในชมุ ชน ปี ละ 2 ครั้งโดยเจา้ หนา้ ท่ี
สาธารณสุขร่วมกบั เจา้ หนา้ ท่ีองการบริหารสว่ นตำบลเมืองไผ่
4.4 การบริการแพทย์แผนไทย
4.4.1.มีฐานข้อมลู ผู้รับบรกิ าร
Family folder

ทะเบียนการใหบ้ รกิ ารแพทย์แผนไทย
OPD แพทยแ์ ผนไทย

Health Data Center (HDC)

64

4.4.2. มชี ่องทางการเข้าถึงบริการเชิงรุก เชิงรับ
4.4.2.1 ช่องทางการส่ือสาร การจัดบริการระบบให้คำปรึกษา (โทรศพั ท์, Line และ สื่อประชาสัมพันธ์)

1.โครงสรา้ งหนา้ ทค่ี วามรับผดิ ชอบ ตารางการปฏบิ ัตงิ าน ตารางการให้บริการ ระบบจดั คิว

ใหบ้ ริการโดย
นางเสงี่ยม งามแสง ผูช้ ว่ ยแพทย์แผนไทย
4.4.3. ระบบบรกิ าร

รพ.สต.มกี ารให้บริการแพทย์แผนไทยโดยบุคลากรแพทยแ์ ผนไทยผูม้ ใี บประกอบโรค
ศลิ ปะ ฯ ตามมาตรฐานโรงพยาบาลสง่ เสรมิ และสนบสั นุนการแพทย์แผนไทยและการแพทย์
ผสมผสาน (รพ.สส.พท.) ดา้ นสถานที่ เครื่องมือเคร่ืองใช้ และส่งิ แวดล้อมได้แก่ การนวด
ประคบสมนุ ไพร และอบสมนุ ไพร

65

อาคารแพทยแ์ ผนไทย

4.4.3.1 มี CPG รายบรกิ ารทส่ี นับสนุนจากแมข่ า่ ย
CPG การใชย้ าสมุนไพร
CPG โรคระบบกลา้ มเนื้อ
CPG โรคขอ้ เข่าเสือ่ ม

4.4.3.2 มรี ะบบรับ-ส่งต่อ
4.4.3.3 มเี ครอื่ งมือท่สี อดคล้องกับการบรกิ าร
4.4.4 บุคลากรมีความรู้ ความเข้าใจ สามารถใช้ CPG และเครือ่ งมือในการใหบ้ รกิ ารได้
4.45. การบันทึกข้อมลู
ทะเบียนการใหบ้ รกิ ารแพทย์แผนไทย

HosPCU

66

OPD แพทย์แผนไทย

4.5.1 ระบบข้อมลู สารสนเทศด้านสขุ ภาพ (IT)
สว่ นท่ี 1 ระบบคุณภาพข้อมูล
- การจดั การระบบบันทึกข้อมลู
1. โปรแกรมคอมพิวเตอร์ท่ใี ช้ในการบันทึกข้อมลู บรกิ ารของ รพ.สต. มีประสทิ ธิภาพและปรบั ปรงุ เปน็

ปัจจบุ นั

- การตรวจสอบและการสง่ ข้อมลู ทกุ วัน
- คุณภาพของข้อมูล

67

สว่ นท่ี 2 ระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ
1 มีเคร่ืองคอมพวิ เตอรเ์ พยี งพอต่อการทำงานของเจ้าหน้าที่ทุกคนในรพ.สต.และพรอ้ มใชง้ าน ทงั้
คอมพิวเตอร์ Notebook และ PC ประเมินจากสัดส่วนเจ้าหนา้ ทต่ี ่อเครือ่ งคอมพวิ เตอร์ โดยไม่นับรวมเคร่ือง
แมข่ า่ ย)

2 มีเครอ่ื งคอมพวิ เตอร์แม่ขา่ ย(Server) หรอื เครื่องคอมพิวเตอรท์ ี่จดั เก็บข้อมลู เฉพาะ อยู่ในห้องท่ี
มดิ ชดิ และมีความปลอดภยั

3. มีการสำรองขอ้ มูลตามโปรแกรมคอมพิวเตอร์ท่ีใช้ในการบนั ทึกข้อมลู บริการของรพ.สต ทุกวันบน
อปุ กรณ์และเก็บรักษาไวท้ ปี่ ลอดภยั สามารถเรียกใชไ้ ดท้ ุกเวลา

68

4 มีระบบการดูแลบำรุงรักษาเคร่ืองคอมพิวเตอร์ และแผนรองรับเม่ือเคร่ืองมือมีปัญหา
- มแี ผนการการดแู ลรักษาและแก้ไขปัญหา(ทำ Flow Chart)
- มีลงโปรแกรม แอนตี้ไวรัสเพือ่ ป้องกันความเสียหายทเ่ี กิดจากการโจมตีของไวรัส

- มเี ครือ่ งสำรองไฟฟ้า(UPS) ทใ่ี ชไ้ ด้สำหรับเครื่องแม่ขา่ ย
5.เจา้ หนา้ ท่มี ีการพฒั นาทักษะการบรหิ ารจดั การระบบข้อมูลและการใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ ปีละ 1
ครง้ั

6. มีระบบการรักษาความลับและป้องกนั การร่ัวไหลของข้อมูลในบรกิ ารข้อมูลและสารสนเทศ
password สำหรบั WIFI

69

4.5.2 การป้องกนั และควบคุมการติดเชอ้ื (IC)
1. การออกแบบระบบการจัดการทรัพยากร
1.1 คณะกรรมการดา้ นการป้องกนั และควบคุมโรคตดิ เชื้อ
มีเจ้าหน้าท่ีผู้รับผิดชอบการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อ มีผู้รับผิดชอบงาน ตามคำสั่ง

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่

1.2 คมู่ อื การปฏบิ ัติงานดา้ นการป้องกนั และควบคุมการติดเช้ือ
แผนงานทเี่ กย่ี วขอ้ ง
1. ระบบสนับสนุนงานป้องกนั และควบคุมการติดเช้อื คปสอ.หนองกี่
2. คู่มือการปฏิบตั ิงานด้านการปอ้ งกันและควบคุมการติดเชอ้ื โรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตำบล
ในเครือข่ายการป้องกันและควบคมุ การตดิ เช้อื จังหวัดบุรีรัมย์

2 การดำเนนิ งาน
2.1 มรี ะบบการเฝ้าระวงั

ระบบการเฝา้ ระวงั การตดิ เชอ้ื ผู้ปว่ ยกล่มุ เป้าหมายแยกเปน็ 2 สว่ น คือในรพ.สต.และในชมุ ชน
โดยสถานบรกิ าร (เนน้ กลมุ่ )

1. ผูป้ ว่ ยท่ีมาล้างแผล
2. ในชุมชน เนน้ กลุ่มผปู้ ่วยที่ใส่สายสวนปัสสาวะ
และมผี ลการรายงานการเฝ้าระวังการตดิ เชอ้ื ในกลุ่มผู้ป่วยดงั กลา่ วเปน็ ลายลักษณ์อักษร
2.2 มีการตรวจสุขภาพประจำปี
2.3 มีการสรา้ งเสริมภูมิคุ้มกันโรค
2.4 แนวทางการปฏิบัติเมื่อเกิดอุบัติเหตุหรอื สัมผัสเลือดหรือสารคดั หล่ัง
- แนวทางการปฏิบัติเมื่อเกิดอุบตั ิเหตสุ ารคดั หลง่ั /เลอื ด หรือเขม็ ทมิ่ ตำ ขณะปฏบิ ัติหน้าที่
- การลา้ งมอื 7 ขนั้ ตอน

70

1.5 ปา้ ย/โปสเตอรแ์ สดงขัน้ ตอนการทำความสะอาดมือ
1.6 การใชอ้ ปุ กรณป์ ้องกันสว่ นบคุ คล

71

2.7การแบ่งพืน้ ทีใ่ น รพ.สต.
การจดั แบง่ พน้ื ท่ใี นโรงพยาบาลสง่ เสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ มแี นวทางการจดั การ พ้ืนท่ี เขตสะอาด
และเขตปนเป้ือน ใน รพ.สต. เพอื่ ป้องกนั การแพร่กระจายเชอ้ื

2.8 การทำลายเช้ือและการทำให้ ปราศจากเชือ้
2.8.1 การบริหารจัดการเครือ่ งมอื ทางการแพทย์ คปสอ.หนองก่ี ได้มกี ารประชุมเร่ืองการจัดระบบ IC ให้

เป็นไปในแนวทางเดียวกันทุก รพ.สต. คือ ให้นำเครื่องมือทางการแพทย์ เช่น ชุด Dressing ชุด Suture
Speculum กระปุกสำลี ไม้พันสำลี เป็นต้น มารวมไว้ที่หน่วยจ่ายกลางโรงพยาบาลหนองกี่ เพ่ือทำการ
ตรวจสอบคุณภาพของเคร่ืองมือว่ามีช้นิ ใดชำรดุ ช้ินใดสามารถใช้งานไดด้ ี เช่น กรรไกรตดั ไหมมีปลายหัก เป็น
สนิม กรรไกรขาดความคม เปน็ ตน้ สามารถหมุนเวียนเคร่ืองมอื ให้เพียงพอต่อผู้รบั บริการ การนงึ่ เคร่อื งมอื ทาง
การแพทย์ โดยทางหน่วยจ่ายกลางโรงพยาบาลหนองกี่ จะผลิตเคร่ืองมือ โดยใน 1 ช้ิน จะกำหนดวันผลิต วัน
หมดอายุ ชื่อผู้ผลิต เคร่ืองท/่ี รอบ ทุกชิน้ การนง่ึ เครื่องมือ จะมีการตดิ แถบ Autocapeเพอ่ื ทดสอบว่าเครื่องมือ
ชิ้นผ่านคุณภาพมาตรฐานหรอื ไม่ และในชดุ Suture set สวนปัสสาวะ นอกจากจะตดิ แถบ Autocape แล้วยัง
ใส่แถบ Comply SteriGage เพอื่ ทดสอบว่าเคร่ืองมือชน้ิ นี้ น่ึงผา่ นมาตรฐานหรอื ไม่

2.8.2 การเบิกเครื่องมือทางการแพทย์ โรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตำบลหนองไผ่ จะทำการเบิกเครอื่ งมือ
ทางการแพทย์ สัปดาห์ละ 2 วัน วันอังคารกับวันศุกร์ ทางโทรศัพท์ โดยดูจากจำนวนผู้มารับบริการในรอบ 3
วันที่ผ่านมา รับ-ส่งเครื่องมือ ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านหนองยาง เมืองไผ่ ทุกวันอังคาร ศุกร์
ภาคเช้า เพ่ือใช้กับผรู้ บั บริการตอ่ ไป

2.8.3 การจัดเก็บเครื่องมือทางการแพทย์ มีตู้จัดเก็บเคร่ืองมือเป็นตู้เหล็ก มีประตูปิดท่ีแข็งแรง
แบ่งเป็นชั้นได้สัดส่วน มีการเก็บแบบ First IN – First Out และติดวิธีการหยิบมาใช้ที่หน้าตู้เก็บเคร่ืองมือที่
เหน็ ชดั เจน เช่น เกบ็ จากซ้ายไปขวา หยบิ จากขวามาซา้ ย เปน็ ตน้

2.8.4 การเปิดใช้เครอื่ งมอื ทางการแพทย์ และการเปดิ ใช้นำ้ ยาต่างๆ ดงั นี้

72

2.8.4.1 การเปิดใช้เคร่ืองมือทางการแพทย์ จะมีการเปิดใช้เครื่องมือทางการแพทย์ทุกวัน เช่น
กระปุก Forceps กระปุกลำสี Tray Gauze Tray ไม้พันสำลี ซ่ึงจะต้องเขียนวันเปิด เวลาเปิด ทุกคร้ังท่ีเปิด
ใช้ ซึง่ จะมีอายุใชง้ าน 8 ชม.

2.8.4.2 น้ำยาต่างๆ เชน่ NSS Irrigation NSS 100 ml สำหรบั ผสมพน่ ยา Sterile water หลังเปิด
ใช้งานมีอายุ 24 ชม. แต่ช่วงคลาดแคลน ให้มีอายุ 1 สัปดาห์ Alcohol 70 % Providine Solution 450 Ml
ProvidineScrup 450 Ml มีอายุ 1 เดือน หลังเปิดใช้งาน น้ำยาทุกอย่าง จะต้องระบุวันเปิด เวลาที่เปิดทุก
คร้งั ซ่งึ ทางผูร้ บั ผดิ ชอบงาน ได้จัดทำเอกสารติดเพื่อให้ผู้ให้บรกิ ารไดม้ องเห็นและปฏบิ ตั ิตามไดอ้ ยา่ งถูกต้อง
4. การรายงานและการประเมินภายใน ได้แก่ การตรวจสอบช้ันเก็บเคร่ืองมือทางการแพทย์ วันหมดอายุของ
เคร่อื งมือ อ่างล้างมือ ก๊อกน้ำ การทงิ้ ขยะต่างๆ ว่าทำถูกต้องหรือไม่ การเปดิ ใช้น้ำยา และระบวุ ันหมดอายุ ให้
ไดต้ ามมาตรฐานทก่ี ำหนด

การกำจัดขยะมูลฝอย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ มีการแยกขยะทั่วไป ขยะรีไซเคิล ขยะมีพิษ และขยะติด
เช้ือท่ชี ดั เจน ดงั น้ี ขยะตดิ เชอื้ ใส่ถุงสีแดง ขยะทั่วไป ใสถ่ ุงสีดำ และมถี ังแยกผา้ สะอาด ผ้าสกปรกทีช่ ัดเจน ถัง
ใส่สาย Mask พ่นยา สาย O2Canlular ท่ีใช้แลว้ มีแกลลอนใส่ของมีคม และตะกร้าใส่ขวดยาและ Amp ยา ที่
ใช้ชัดเจนการกำจัดขยะ แบ่งเป็น ในส่วนของขยะติดเชื้อ ขวดยาหรือ Amp ยาท่ีใช้แล้ว เข็มฉดี ยา ขวดวัคซีนที่
เปิดใช้งานแล้ว ทางโรงพยาบาลหนองกี่ จะมารับไปพักขยะไว้ เพื่อรอรับให้บริษัทมารับไปกำจัด ขยะทั่วไป
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ จะนำไปกำจัดที่เตาเผาขยะท่ัวไปของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ตำบลหนองไผ่ ทุกวนั

2.9 มีการจดั ทำแผนปฏิบตั ิงานการดำเนนิ งานด้านการปอ้ งกันและควบคุมการติดเชอื้ ในรพ.สต.
- มแี ผนปฏบิ ัตกิ ารปอ้ งกันและควบคมุ การตดิ เช้ือใน รพ.สต.

4.5.3 ระบบคณุ ภาพและมาตรฐานทางห้องปฏบิ ตั ิการดา้ นการแพทย์และสาธารณสุข (LAB)
โดยมรี ายละเอียดดังน้ี

รายการตรวจทางห้องปฏิบตั ิการ

1. การตรวจวิเคราะห์นำ้ ตาลในเลอื ดจากปลายน้ิว

73

2.การตรวจวเิ คราะหน์ ้ำตาลและโปรตนี ในปสั สาวะ
3. การวิเคราะห์การตัง้ ครรภ์

4. การตรวจหาปริมาตรเม็ดเลอื ดแดงอดั แนน่

1.บคุ ลากร
มีเจา้ หน้าทผ่ี ้รู บั ผดิ ชอบงานมาตรฐานทางหอ้ งปฏิบตั กิ ารดา้ นการแพทยแ์ ละสาธารณสขุ (LAB) และมี
การมอบหมายงานเปน็ หนังสอื คำสงั่ ท่ีชัดเจน

74

2.สถานที่ทำการทดสอบ/พ้ืนท่ปี ฏิบัติงาน แบง่ เป็นสัดส่วน มโี ตะ๊ ทีแ่ ข็งแรงในการวางเครื่องปนั้
Hematocrit วัสดุ

3.นำ้ ยาและเครื่องมือทดสอบ
1. มีสมุดการเบิกจ่ายวัสดุทางการแพทยท์ ่เี ป็นปัจจบุ ัน
2. มีการระบวุ ันเปิดใชแ้ ละวนั หมดอายุตามเอกสารการกำกับยา
3. มีทะเบยี นประวตั ิเครื่องมือและแผนการสอบเทียบและบำรงุ รักษาเป็นประจำทุกปแี ละ

เปน็ ปัจจุบัน
4. มบี ันทึกการสอบเทยี บและบำรุงรกั ษาเครือ่ งมอื ที่เปน็ ปัจจุบนั

75

4. ข้นั ตอนก่อนการทดสอบ
1.มีและใชค้ ู่มือของกรมวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์และใบส่งตรวจมรี ายละเอียดครบถว้ น ได้แก่

ชอื่ -สกุลเลข ประจำตัวผ้ปู ่วย(ถา้ ม)ี อายุ เพศ ผูส้ ง่ ตรวจ รายการตรวจระบุไวช้ ดั เจน
2. ใบส่งตรวจมีรายละเอียดครบถว้ น ได้แก่ ชือ่ -สกลุ CID อายุ เพศ ผ้สู ่งตรวจ รายการท่ี

ตรวจ
3. อปุ กรณส์ ะอาด ฉลากตดิ ภาชนะบรรจุตัวอยา่ งทสี่ ะอาด

5. ข้นั ตอนการทดสอบ
1. มีค่มู ือการเกบ็ ตัวอยา่ งครบทุกรายการทีใ่ ห้บริการและปฏิบัตติ ามข้ันตอนทร่ี ะบไุ ว้

6. ขั้นตอนหลังการทดสอบและความปลอดภัย
1.มีน้ำยาฆ่าเชื้อโรค และมีคู่มือปอ้ งกันการตดิ เช้อื จากการใหบ้ ริการทางการแพทยแ์ ละ

สาธารณสุข
7. การรายงานผลการทดสอบ
1. มีทะเบยี นผลการทดสอบที่เป็นปัจจบุ ัน
2.ใบรายงานผลการทดสอบมีรายละเอยี ดของผปู้ ว่ ยครบถว้ นและเกบ็ สำเนาผลการทดสอบไว้

76

หมวด 5 ผลลัพธ์

ผลการดำเนินงานของโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลหนองไผ่ คือ ประชาชนมสี ุขภาพดี สามารถ
ดแู ลสุขภาพตนเองและครอบครวั ได้ รวมถึงรว่ มกนั ดูแลกันในชมุ ชนใหไ้ ดร้ ับบริการด้านสุขภาพท่ีครบถ้วนและ
เหมาะสม โดยมีระบบตดิ ตามผลการดำเนินงานตัวซ้วี ดั จาก HDC สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดบรุ รี มั ย์ และนำ
ขอ้ มลู มาวิเคราะห์สรา้ งนวตั กรรม งานวจิ ัย สอดคลอ้ งกับปัญหาชมุ ชน และพัฒนาคุณภาพการทำงานตามวง
ล้อ PDCA อยา่ งต่อเน่ือง

โรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลหนองไผ่ ได้พฒั นาคุณภาพมาตรฐานโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพ
ตำบลติดดาว เพือ่ สรา้ งความม่นั ใจใหป้ ระชาชนว่าจะไดร้ ับการดูแลเป็นอย่างดี แบบบริการใกลบ้ า้ นใกลใ้ จ ดงั
จะนำเสนอผลการดำเนนิ การดังน้ี

5.1 บทบาทของบุคคลและครอบครวั ในการดูแลตนเอง (self-care)
มีการประเมนิ ศักยภาพของประชาชนและครอบครัวในการดแู ลสขุ ภาพตนเอง (self-care) ที่

สอดคล้องกับปญั หาสุขภาพการบริการทั้งในสถานบริการและชุมชน การดำเนนิ งานและรูปแบบการจดั บริการ
ของโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตำบล (รพ.สต.) ตามประเด็น 10 ขอ้ ดังน้ี

1. ท่านทราบการมสี ว่ นรว่ มของชุมชนเก่ียวกบั การดูแลและสง่ เสรมิ สุขภาพในเร่ืองท่เี ปน็ ปัญหาสาํ คัญ
ของพน้ื ที่ (OTOP) ประเดน็ (1) การให้ขอ้ มูลข่าวสาร (2) ร่วมคดิ (3) ร่วมตดั สินใจ (4)ร่วมทํา (5) ร่วม
ตรวจสอบเป็นเจา้ ของ เพ่ือปรับเปล่ยี นพฤติกรรมสุขภาพอย่างไร

2. ท่านปฏิบัตติ วั เป็นตัวอยา่ งทด่ี ี มกี ารปรบั เปลีย่ นพฤติกรรมสุขภาพหรือแนะนำให้คนในครอบครัว
ปรบั เปล่ียน พฤติกรรมสขุ ภาพโดยใชห้ ลักการ 3อ2ส อย่างไร

2.1 การรับประทานอาหารที่ดตี ่อสขุ ภาพอย่างไร
2.2 ออกกำลังกายท่เี หมาะสมต่อสขุ ภาพอยา่ งไร
2.3 มีการจดั การ อารมณ์ เมื่อเกดิ ความเครยี ดอย่างไร
2.4 การทราบผลกระทบของสบู บหุ รหี่ รอื ยาเส้นตอ่ สขุ ภาพ และวธิ หี ลีกเล่ยี งการอย่างไร
2.5 ทราบผลกระทบของสรุ าและเคร่ืองด่ืมแอลกอฮอล์ต่อสขุ ภาพ และวธิ ีหลีกเลี่ยงอย่างไร
3. การทราบความสำคญั /การปฏิบตั ติ วั ของการฝากครรภ์ครบ 5 ครงั้ คุณภาพอย่างไร
4. การทราบความสำคัญ/การปฏบิ ตั ิตัว ในการไปรบั วคั ซนี ตามระยะเวลาที่กำหนดไวอ้ ยา่ งไร
5. การทราบความสำคญั /การปฏบิ ตั ติ ัว เพอื่ นา่ บตุ รหลานอายุ 0 -5 ปี ไปรับการตรวจ พัฒนาการตาม
ระยะเวลาท่ีกำหนดไว้อยา่ งไร
6. ท่านทราบความสำคญั และวิธกี ารดูแลสขุ ภาพช่องปากอย่างไร
7. การทราบความสำคัญ/การปฏบิ ตั ติ วั ที่ถูกต้องแก่ผปู้ ่วยโรคเบาหวาน(นำ้ ตาลตำ่ /น้ำตาลสงู ) ความ
ดนั โลหติ สูงอยา่ งไร

77

8. ทราบความสำคัญ/การปฏิบตั ิตวั ในการช่วยเหลือใหค้ ำแนะนำแก่ครอบครัวทมี่ ผี ู้ปว่ ยติดบา้ น ตดิ
เตยี งหรอื ผู้ปว่ ยระยะสดุ ทา้ ยอย่างไร

9. หมอประจำครอบครวั ของท่านมีบทบาทอย่างไร ในการให้บริการหรอื สนบั สนนุ ดา้ นสุขภาพอย่างไร
10. ทา่ นรจู้ ักวธิ ีการใชส้ มุนไพรไทยและการรกั ษาแบบแพทยแ์ ผนไทยในการดแู ลสขุ ภาพอยา่ งไร

5.2 ผลลัพธ์ตามตวั ชวี้ ดั (KPI)

ลำดับ ตวั ชี้วดั เกณฑ์ จำนวน ผลงาน
เปา้ หมาย เปา้ หมาย จำนวน ร้อยละ

1 ตัวชว้ี ดั พื้นทีก่ ำหนดเกีย่ วกับ OTOP (ตามบริบทของพ้นื ที่กำหนด) 13 100
557 81.91
2 ตวั ชวี้ ัดกระทรวง(จากHDC) 97 100

(1) รอ้ ยละของเด็กอายุ 0 – 5 ปี ทั้งหมด ร้อยละ 85 13
ตามชว่ งอายทุ ี่กำหนดมีพฒั นาการสมวยั

(2) รอ้ ยละของประชากรสูงอายุที่มีพฤตกิ รรม ร้อยละ 60 680
สขุ ภาพที่พึงประสงค์

(3) รอ้ ยละการตรวจติดตามกลมุ่ สงสยั ปว่ ย ≥ร้อยละ 60 97
โรคเบาหวาน และ/หรอื ความดนั โลหิตสงู

5.2.3. การใช้ประโยชน์จาก CQI R2R นวัตกรรม งานวิจัย จนนำไปสู่การดูแลตนเองได้
- มกี ารจดั การองค์ความรู้ สอดคลอ้ งกับปญั หาสขุ ภาพทสี่ ำคญั ของชมุ ชนมีผลลพั ธ์ เกดิ การ

เรียนรู้ร่วมกัน ชมุ ชน ผู้รับบรกิ ารสามารถนำไปใช้ดูแลตนเอง และเผยแพร่เป็นตัวอยา่ งได้

78

นวัตกรรมการแพทย์แผนไทยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่
“คลินกิ เคล่อื นท่ีนวดกดจดุ ลด ละ เลิก บุหรี่”

หลักการและเหตผุ ล
จากการสำรวจการบริโภคยาสบู ของประชาชนในเขตรับผดิ ชอบ รพ.สต.หนองไผ่ ตำบลเมืองไผ่

อำเภอหนองกี่ จังหวัดบรุ รี ัมย์ ในชว่ งเดอื น ตุลาคม -ธันวาคม ปี พ.ศ. 2563 พบวา่ อตั ราการสูบบหุ รี่ คิดเป็น
รอ้ ยละ 25.91 ของประชากรทส่ี ำรวจทงั้ หมด ซึ่งเปน็ ตวั เลขทีส่ ูง แสดงใหเ้ ห็นถึงปัญหาการใชย้ าสูบในพืน้ ที่ซ่ึง
เปน็ ทท่ี ราบวา่ ทำให้เกดิ ผลกระทบต่อภาวะสขุ ภาพของผูส้ ูบ คนในครอบครวั ชุมชน และยังเกดิ ความสูญเสีย
ทางเศรษฐกิจของครอบครวั ซึ่งการควบคุมการสูบบุหร่ี โดยใชช้ มุ ชนเป็นฐานของ ตำบลเมอื งไผ่ อำเภอหนองก่ี
จังหวดั บรุ รี มั ยจ์ ึงมุง่ เน้นทงั้ การปรบั เปลี่ยนพฤติกรรมในระดับบคุ คลและสภาพแวดลอ้ มเพือ่ ให้ประชาชนได้อยู่
ในสง่ิ แวดลอ้ มท่ีไม่เอ้ือต่อการสูบบุหรแ่ี ละมีทักษะในการหลกี เลยี่ ง และการปรบั สง่ิ แวดล้อมทัง้ ทเ่ี ปน็
ส่ิงแวดลอ้ มทางกายภาพและมาตรการเชิงนโยบายของสงั คมเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมทปี่ ลอดภัยและไมเ่ อ้ือต่อ
การเข้าถึงบุหรไี่ ด้ง่าย เหล่าน้ถี อื เปน็ ความจำเป็น และเปน็ ท่เี ชื่อวา่ การใชช้ มุ ชนเป็นฐานด้วยกระบวนการมี
ส่วนรว่ มอย่างเข้มแข็ง จรงิ จังและเป็นระบบ จะเป็นแนวทางหนึ่งท่สี ำคัญในการช่วยปอ้ งกนั การรเิ ร่ิมการสูบ
บหุ รี่ทัง้ ในกลมุ่ เยาวชนและผทู้ ยี่ ังไม่สบู ชว่ ยควบคมุ การสบู บุหร่ีดว้ ยการจำกัดการเขา้ ถึง ชว่ ยการเลกิ บุหร่ี
สำหรับผู้สบู บหุ รี่ปัจจบุ นั และการสรา้ งการรบั รแู้ ละความตระหนักถึงพิษภยั ของบหุ รีแ่ ละควนั บหุ ร่ีมือสอง และ
การสรา้ งสิ่งแวดล้อมท่ีไมเ่ อ้ือต่อการสบู บหุ ร่ี ซ่ึงจะมผี ลต่อการลด ละ เลกิ การสบู บหุ รโี่ ดยภาพรวมและมผี ลต่อ
อตั ราการสูบบุหรใ่ี หล้ ดลงไดใ้ นทส่ี ุด

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองไผ่ จึงเห็นความสำคญั ของการควบคุมและป้องกันการบริโภค
ยาสูบทุกชนิด (บุหร่ีโรงงาน รวมถึงมวนเอง/ยาเส้น ยาเคี้ยว ยานัตถ์ุ) และจากการร่วมทำโครงการคนเมืองไผ่
ร่วมใจ ลด ละ เลิกบุหรี่ร่วมกับสสส. จึงได้มีแนวคิดที่จะนำการนวดกดจุดสะท้อนฝ่าเท้ามาพัฒนาเป็น
นวัตกรรม“คลินิกเคลื่อนท่ีนวดกดจุดลด ละ เลิก บุหรี่”โดยมุ่งเน้นท่ีชุมชนที่เป็นจุดอ่อน และการเข้าถึง
กลุ่มเปา้ หมายเฉพาะทส่ี ูบบหุ รี่ (รวมมวนเอง/ยาเส้น ยาเคี้ยว ยานัตถุ)์ เพอ่ื สร้างชุมชนปลอดบหุ รใ่ี ห้เกิดข้ึน อัน
จะลดผลกระทบต่อปัญหาสุขภาพ และความสูญเสียอันเน่ืองมาจากการใช้จ่ายเพ่ือซ้ือบุหรี่ และการเจ็บป่วย
ดว้ ยโรคทเ่ี ก่ียวข้องกับการสูบบุหรี่ นอกจากนีย้ ังเป็นประโยชน์ต่อการกำหนดแนวทางในการดำเนนิ งานควบคุม
บหุ ร่ใี นชมุ ชนตำบลเมอื งไผ่ อำเภอหนองกี่ จงั หวัดบุรรี มั ย์ อย่างมปี ระสิทธิภาพและย่งั ยืนตอ่ ไป

วัตถุประสงค์
1. ลดจำนวนผู้สูบบุหรี่ในชุมชน (ทำให้ผู้สูบบุหรเ่ี ลิกสูบ)ได้และได้บุคคลต้นแบบในการเลิกบุหรี่
หมูบ่ ้านละ 1 คน
2. สร้างการรับรู้และความตระหนักในพิษภัยของบุหรี่และควันบุหรี่และตระหนักถึงสิทธิของ
บคุ คลในการได้รับความคุ้มครองและปกป้องจากการไดร้ ับควนั บหุ ร่มี อื สอง
3. สร้างเครอื ข่ายเพอ่ื ชว่ ยเหลอื แลกเปลีย่ นเรียนรู้ ภูมปิ ัญญาและนวตั กรรมรว่ มกนั

เปา้ หมาย 79
2. กลมุ่ ประชาชนทว่ั ไปท่สี บู บุหร่ีในชมุ ชน
3. กล่มุ ผไู้ ดร้ บั ผลกระทบจากควันบุหร่ีมอื สอง การประเมินผล
1.จากทะเบยี นใหบ้ ริการนวดกดจดุ
ขน้ั ตอนในการดำเนนิ งาน ซง่ึ ผสู้ บู ตอ้ งมารับบรกิ ารครบตาม
เกณฑ์ทก่ี ำหนดคอื นวดทุกวัน วนั
กลมุ่ เปา้ หมาย ผ้รู บั ผดิ ชอบนวดกดจุด ละ 30 นาที ตดิ ต่อกัน 1 สปั ดาห์
ผสู้ มัครใจเลิกบหุ ร่ี (จำนวน/หมบู่ า้ น) 2.เม่อื ครบ1 สปั ดาห์ สามารถลด
จำนวนบหุ ร่ที ส่ี ูบลง หรือ ไม่สูบอีก
20 คน /10หมบู่ ้าน

วิธกี ารนวดกดจุดลด ละ เลกิ บุหร่ี
1.แบ่งพน้ื ทนี่ วด

- แบง่ พื้นทนี่ ิว้ โป้งเทา้ ในแนวตัง้
- แบ่งพน้ื ท่นี ิ้วโป้งเท้าในแนวนอน

2.การหาจุดสะท้อน 4 จุดหยุดบหุ รี่ ฝ่ าเทา้

80

จดุ สะท้อนท่1ี สมองใหญ่ศีรษะ อย่สู เี่ หลีย่ มดา้ นบนดา้ นในทต่ี ิดกบั น้ิวชี้
ขั้นตอนการนวด คอื ใช้นว้ิ หวั แมม่ ือนวดจากบนลงลา่ งนานประมาณ 7 นาที หรอื 42 คร้ัง
จุดสะทอ้ นท3่ี สมองเล็กส่วนความจำ อยู่สเ่ี หลี่ยมดา้ นล่างดา้ นในที่ตดิ กับน้ิวช(้ี ใตจ้ ดุ สะท้อนท่ี1)
ขน้ั ตอนการนวด คอื ใช้นว้ิ หวั แม่มือนวดจากบนลงลา่ ง(จุดน้ีเวลานวดอาจจะรูส้ กึ วา่ มีเม็ดอยู่ดา้ นใน)
และให้เน้นบนแนวกระดูกนานประมาณ 7 นาที หรอื 42 คร้งั
จุดสะท้อนท4่ี ต่อมใต้สมอง พื้นทส่ี ีเ่ หลยี่ มด้านนอกของนวิ้ โปง้ ทงั้ ดา้ นบนและดา้ นล่าง
ขัน้ ตอนการนวด คอื ใชน้ ้ิวหัวแม่มือนวดจากบนลงลา่ งนานประมาณ 7 นาที หรอื 42 คร้ัง
จดุ สะท้อนท6ี่ จมกู อย่ดู ้านขา้ งด้านนอกของน้วิ โปง้ (ส่วนบนอยปู่ ลายจมูกเล็บบน ด้านล่างอย่โู คนเลบ็
ล่าง)
ขั้นตอนการนวด คือ ใช้นิว้ หัวแม่มือนวดจากบนลงล่างใหเ้ น้นตรงเนนิ กระดูกนานประมาณ 7 นาที
หรือ 42คร้งั

กิจกรรมและวิธดี ำเนินการ
กจิ กรรมท่ี 1 ประชุมเครือขา่ ยเพื่อแตง่ ต้งั คณะกรรมการและชแ้ี จงแนวทางการดำเนินงาน

81

กจิ กรรมที่ 2 ประชุมภาคเี ครือข่ายเพ่ือคืนขอ้ มลู และชีแ้ จงโครงการ

กจิ กรรมท่ี 3 อบรมพัฒนาศกั ยภาพคณะทำงาน
กจิ กรรมที่ 4 อบรมรา้ นค้าให้ปฏิบัติตามกฎหมาย

82

กิจกรรมท่ี 5 และ 6 ประกาศนโยบาย/มาตรการทางสงั คม และรณรงคโ์ ครงการคนเมืองไผร่ ว่ มใจ ลด ละ
เลกิ บุหร่ี

กิจกรรมท่ี 7 อบรมให้ความรู้เร่อื งพิษภยั บหุ รแ่ี กภ่ าคเี ครือขา่ ยและประชาชนในชมุ ชน

กจิ กรรมที่ 8 ประชุมผู้สูบบุหรี่เพอ่ื ชแ้ี จงแนวทางการดำเนนิ งานโครงการและให้ความรู้เก่ยี วกบั
อันตรายของบุหรี่และควนั บุหร่ีมอื สอง และตรวจคดั กรอง

83

กิจกรรมท่ี 9 คลนิ กิ เคลื่อนท่ีนวดกดจดุ ลด ละ เลิก บุหรี่
กจิ กรรมที่ 10 ป่ันจักรยาน Stop Smoke

84

กจิ กรรมท่ี 11 ตรวจประเมินรา้ นค้าเร่อื งการจำหนา่ ยบหุ รี/่ สุรา ในวนั สำคญั

กิจกรรมท่ี 12 ป้องกนั นกั สูบหน้าใหม่ ในวัยเรียน

กจิ กรรมท่ี 13 ติดตามเยย่ี มใหค้ ำปรกึ ษาและกำลังใจแกผ่ ู้ทีส่ มคั รใจเลกิ บุหรี่โดย อสม.ในชุมชน
กิจกรรมที่ 14 กจิ กรรมสรรหาบคุ คลตน้ แบบเลิกบุหรี่

85

กิจกรรมท่ี 15 กจิ กรรมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้นวัตกรรมควบคุมและเลกิ บหุ ร่ี

สรปุ ผลลพั ธท์ ่ีเกดิ ขน้ึ จากการดำเนนิ งานโครงการ

ผลลัพธท์ ่ีตงั้ ไว้ ผลลัพธ์ที่เกิดข้ึน

- คณะกรรมการดำเนินโครงการที่ครอบคลุมผู้มี -มีคณะกรรมการดำเนินโครงการท่ีครอบคลุมผู้มีส่วน

ส่วนไดส้ ว่ นเสียของชุมชน ไดส้ ว่ นเสยี ของชุมชนจำนวน 50 คน

- ความสามารถในการประมวลและวิเคราะห์ -คณะทำงาน ภาคีเครือข่ายและประชาชนในพื้นที่

สถานการณ์ปญั หาการสบู บุหร่ีในชมุ ชน ทราบสถานการณ์ปญั หาการสบู บหุ ร่ีในชุมชน

- ความสามารถในการพัฒนาแผนปฏบิ ัติควบคมุ -มีแผนปฏิบตั ิควบคุมยาสูบโดยใช้ชุมชนเป็นฐานและมี

ยาสูบโดยใช้ชุมชนเปน็ ฐาน การกำหนดมาตรการชุมชนรว่ มกัน

-ทำให้มีผู้ลดละ เลิกสูบบุหร่ีได้อย่างน้อยร้อยละ -ผสู้ ูบบุหรี่ไดเ้ ขา้ ถึงข้อมลู เกีย่ วกับพิษภัย รอ้ ยละ 100

50 -ผสู้ ูบบุหร่ีสนใจเข้ารว่ มโครงการและอยากเลิกสูบบหุ ร่ี

-ไดบ้ คุ คลตน้ แบบ อยา่ งนอ้ ยหมูล่ ะ 1 คน รอ้ ยละ 77.8

-ผสู้ บู บหุ รี่ไดเ้ ขา้ ถงึ ขอ้ มลู เก่ียวกับพิษภยั รอ้ ยละ 100
-ผู้สูบบุหร่ีสนใจเข้าร่วมโครงการและอยากเลิกสูบ

บุหร่รี อ้ ยละ 60

-ผู้สูบบหุ รไี่ ดเ้ ข้าถงึ ขอ้ มูลเกย่ี วกับพิษภัย อย่างน้อย
รอ้ ยละ 70

-เดก็ และเยาวชนรอ้ ยละ 80 ตั้งใจท่จี ะไม่สบู บุหรี่ -เดก็ และเยาวชนรอ้ ยละ 100 ตั้งใจที่จะไมส่ บู บหุ ร่ี

86

ผลลพั ธท์ ่ีตั้งไว้ ผลลัพธ์ทเ่ี กดิ ขึน้
-มีมาตรการชมุ ชนและนโยบายสาธารณะของ -มีมาตรการชมุ ชนและนโยบายสาธารณะของตำบล
ตำบลและหมู่บา้ น ร้อยละ 100 และหม่บู า้ น ร้อยละ 100
-มี ก ล ไก / อ า ส า ส มั ค ร ใ น ก า ร เฝ้ า ร ะ วั ง ก า ร ล ะ เ มิ ด
-มกี ลไก/อาสาสมัครในการเฝ้าระวังการละเมิด มาตรการชุมชน
มาตรการชมุ ชน
-รา้ นค้าจะต้องเข้าใจและไดร้ ับความรเู้ รือ่ งกฎหมาย
-ประชาชนทราบถงึ มาตรการและนโยบายของ
ชมุ ชน

-ร้านค้าตอ้ งเขา้ ใจและได้รับความรู้เร่อื งกฎหมาย

-สถานที่ที่เป็นพื้นท่ีห้ามสูบบุหรี่มีการติดป้าย -สถานทีท่ เี่ ป็นพน้ื ทห่ี ้ามสบู บุหรี่มีการตดิ ป้ายร้อยละ

สัญลกั ษณ์ ร้อยละ100 100

-มกี ลไก/อาสาสมัครในการตดิ ตาม ตรวจตราการจัด
-มีกลไก/อาสาสมัครในการติดตาม ตรวจตราการ สถานทปี่ ลอดบหุ ร่ี

จดั สถานทปี่ ลอดบุหร่ี

-ประชาชนรู้และตระหนักในพิษภัยของบุหร่ีและ -ประชาชนรแู้ ละตระหนักในพิษภัยของบุหรีแ่ ละควนั

ควันบุหร่ี ร้อยละ 80 บหุ รร่ี อ้ ยละ 100

-ผู้สูบบุหรี่ไม่สูบใกล้บุคคลที่ไม่สูบ และไม่สูบในที่ห้าม
-ผู้สูบบุหร่ีไม่สูบใกล้บุคคลท่ีไม่สูบ และไม่สูบในที่ สบู รอ้ ยละ 80
ห้ามสูบ รอ้ ยละ 80

-ผสู้ ูบบุหรี่ไมส่ ูบในบา้ น ร้อยละ 80 -ผู้สบู บหุ รไี่ ม่สูบในบา้ น ร้อยละ 92

-มีกิจกรรมหรือวิธีการท่ีมีประสิทธิภาพในการช่วย -มีการแนะนำทางเลือกในการเลกิ สูบบหุ ร่ี ได้แก่ การ

เลิกบหุ รใ่ี นชมุ ชน นวดกดจุด การออกกำลังกาย/ชมรมจักรยาน การใช้

สมนุ ไพร การปรกึ ษาสายดว่ น 1600 และการเลิกดว้ ย

ตนเอง

ผไู้ ดร้ บั ประโยชน์จากโครงการนี้ 87
ผไู้ ด้รับประโยชน์
จำนวน (คน)
ผู้ได้รบั ผลประโยชน์ทางตรง ไดแ้ ก่ ผสู้ ูบบหุ รี,่ แกนนำชุมชน / อสม. , ผู้ประกอบการ 890
ร้านจำหนา่ ยบหุ ร่ี 5,628
ผู้ได้รบั ผลประโยชน์ทางอ้อม ไดแ้ ก่ประชาชนในชุมชน

ผลลัพธห์ รอื ความสำเรจ็ ที่เกิดขน้ึ นอกเหนือวัตถปุ ระสงค์

- ผูส้ ูบบุหรี่สามารถเลิกบหุ ร่ไี ด้เปน็ ระยะเวลา 6 เดือน จำนวน 37 คน
- ผสู้ บู บุหร่ีสามารถเลกิ บหุ รีไ่ ด้เปน็ ระยะเวลา >6 เดอื น จำนวน 34 คน
ความตอ่ เนื่องย่ังยนื หลังจากสิ้นสุดการดำเนนิ โครงการ

- คลินิกเคล่ือนที่นวดกดจดุ ลด ละ เลกิ บหุ ร่ีมีการให้บริการอยา่ งต่อเนื่องและมีการสอน
วิธีการนวดใหก้ บั ประชาชนในพื้นทำให้ประชาชนในพื้นท่ีมคี วามรแู้ ละทักษะท่ีสามารถ
นำไปใชไ้ ด้อย่างย่ังยนื

88

นวัตกรรมดแู ลผปู้ ว่ ยตดิ เตยี งและผู้สูงอายุ
หมอนจากหลอดเพอ่ื สขุ ภาพ

1. ความสำคัญ
จากขอ้ มลู สำนักงานสถิ ิตแิ ห่งชาติได้สำรวจข้อมูลปี 2564 พบวา่ ประเทศไทยมผี ู้สูงอายจุ ำนวน

12,071,837 คน คดิ เป็นร้อยละ 9.20 ของประชากรทงั้ หมด ซึ่งมีแนวโน้มทผี่ ู้สงู อายุจะมีมากข้ึนจนถึงร้อยละ
20 ประเทศไทยจะกลายเปน็ สงั คมผสู้ งู อายุ จากข้อมลู ผสู้ งู อายโุ รงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตำบลบา้ นหนองไผ่
ในปี 2564-2565 มีจำนวน 732 คน คิดเปน็ ร้อยละ 13.97 ของประชากรท้ังหมด โดยมีผู้สงู อายุภาวะพึ่งพา
โดยสมบูรณ์ 4 คน คิดเปน็ ร้อยละ 0.54 ภาวะพ่ึงพารุนแรง 27 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 3.68 ไมเ่ ปน็ ภาวะพึ่งพิง
701 คน คิดเป็นร้อยละ 95.01

ผสู้ งู อายุถือว่าเปน็ ปูชนยี บุคคลของสงั คมทมี่ ีคณุ คา่ ยง่ิ เน่ืองจากผา่ นประสบการณม์ ามาก ได้เคยเป็น
กำลงั สำคญั ของสงั คมมาก่อน มีความรู้ มีทักษะ อนุรักษ์ และสบื ทอดประเพณวี ฒั นธรรมท้องถน่ิ วถิ ีชวี ิตด้งั เดมิ
และได้ทำคุณประโยชน์แก่สังคมมาแล้วมากมาย จำเป็นอย่างยิ่งทคี่ นร่นุ หลังจะตอ้ งให้ความสำคญั ในการยก
ย่องใหก้ ารดูแลผู้สูงอายเุ หลา่ น้ีใหม้ คี ณุ ภาพชีวิตท่ดี ี และเมอ่ื อายุมากขึน้ จะมีอาการปวดเม่อื ยในผู้สูงอายุบ่อยๆ
เปน็ การเส่ือมถอยของรา่ งกายตามวยั ส่วนใหญม่ ักเกดิ จากอาการกล้ามเนื้อ แขน ขา และอวยั วะตา่ งๆ เส่อื มลง
ตามธรรมชาติ อาการปวดจะมตี ั้งแต่เลก็ น้อยจนถึงปวดรุนแรง อาการปวดเมอ่ื ยสรา้ งไม่สบายกายและไม่สบาย
ใจสง่ ผลตอ่ คณุ ภาพชีวติ ผสู้ ูงอายเุ ปน็ อย่างยง่ิ

แนวคิดจัดทำ หมอนจากหลอดโดยใช้หลกั การ ท่ีว่า หลอดทตี่ ดั เปน็ ชน้ิ เลก็ ๆ เม่อื รวมตัวกนั มากๆจะเกดิ
ชอ่ งอากาศ เมื่อถูกกดทับจะยุบตัวตามสรรี ะของ ร่างกาย เช่น คอหรืออวัยวะอืน่ ๆของรา่ งกายเรา แต่ก็ไม่คนื
ตวั ในทนั ทีทันใด จงึ ทำให้สามารถแก้ไข ปญั หาอาการปวดคอ ปวดหลงั ปวดเอว ปวดเม่ือยร่างกายได้ และ
แนวคดิ เรือ่ งการจดั การขยะ เพอื่ ลดภาวะโลกร้อน จงึ มองเหน็ ประโยชน์ของการ นำหลอดดดู นำ้ มาประยกุ ต์ใช้
ในการดแู ลสุขภาพของประชาชนจึงไดใ้ ห้ความสำคัญในการดูแลคณุ ภาพชวี ิตผู้สงู อายุ จึงไดจ้ ัดทำโครงการ
หมอนหลอดปนั สุขเพ่ือผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียงตำบลเมืองไผ่ เพื่อลดอาการปวดเมื่อยในผู้สูงอายแุ ละผู้ปว่ ย
ติดเตยี ง
2.วัตถุประสงค์

2.1 เพอื่ ป้องกนั การเกดิ ผลกดทบั ในผู้ป่วยติดเตียง
2.2 เพ่อื จดั ทำนวัตกรรมหมอนจากหลอดเพอ่ื บรรเทาอาการปวดเมื่อยในผ้สู ูงอายุ
2.3 เพอ่ื ให้แกนนำผู้สูงอายุ สามารถประดิษฐ์หมอนจากหลอดเพื่อลดอาการปวดเมอื่ ยได้
3. ขั้นตอน/วธิ ดี ำเนินงาน
1. นำกลอ่ งใส่หลอดไปตั้งทโี่ รงเรียนในเขตรับผิดชอบของ รพ.สต.บ้านหนองไผ่ ไดแ้ ก่ โรงเรยี นบา้ นนาจาน
และโรงเรียนโคกกระชาย
2. นำหลอดทีไ่ ด้มาทำความสะอาดและตัดเป็นชน้ิ ขนาด 1 เซนติเมตร

89

3. ตัดผ้าเป็นปลอกหมอนพร้อมกับเยย็ ซปิ ตดิ
4. ยัดหลอดที่ตัดไวใ้ สใ่ นปลอกหมอน
5. รดู ซปิ ปดิ
6. แจกจ่ายหมอนท่ที ำข้นึ ให้ผปู้ ่วยติดเตียงและผ้สู ูงอายุ
7. เยยี่ มติดตามการใช้งานและความพงึ พอใจ
8. สรปุ ผล

4. ผลการศกึ ษา
4.1 ผูป้ ว่ ยตดิ เตียง 10 คน มีความพงึ พอใจนวัตกรรม ระดับ มากทสี่ ดุ
4.2 ผสู้ ูงอายุ 10 คน มีความพงึ พอใจนวตั กรรม ระดับ มากทสี่ ุด และกลา่ ววา่ หมอนจากหลอดสามารถ
บรรเทาอาการปวดเม่ือยได้จริง
5. ประโยชน์ทไ่ี ดร้ บั
5.1 เกดิ นวตั กรรมหมอนจากหลอดบรรเทาอาการปวดเม่ือยและลดการเกิดแผลกดทับได้
5.2 ลดการเกิดแผลกดทับผู้ปว่ ยตดิ เตียงลดลง
5.3 ผสู้ งู อายุได้มาร่วมทำกิจกรรมร่วมกันลดความเครยี ด

90

91

ข้นั ตอนการทำหมอนจากหลอด

92