Bởi lẽ đó, khách du lịch đến Cao Bằng thường tìm mua bằng được loại hạt dẻ Trùng Khánh “xịn” làm quà cho những người thân miền xuôi. Hay đơn giản chỉ là hưởng bầu không khí trong lành, nhâm nhi nắm dẻ nóng hổi trên tay trong tiết trời se lạnh để cảm nhận được hương vị núi rừng Bắc Bộ và tấm lòng thơm thảo của bà con trồng dẻ nơi đây. Tất thảy đều thành dư vị nhớ thương. Năm nay, Lễ hội Thác Bản Giốc diễn ra đúng thời điểm vàng thu hoạch hạt dẻ của Trùng Khánh. Nên, ngoài tham gia lễ hội, du khách còn được trải nghiệm một trong những loại hình du lịch nông nghiệp đang có sức hấp dẫn với bạn bè gần xa, đó là thu hoạch hạt dẻ tại vườn. Nhóm phóng viên đã may mắn được hòa vào không khí náo nhiệt tại vườn dẻ Bản Khấy, xã Chí Viễn. Lắng nghe chị Hiếu kể về quá trình thu hoạch hạt dẻ: “Khi đến mùa, những quả dẻ chín sẽ tự rụng đầy gốc cây, còn với những quả chưa chín hẳn, mình sẽ dùng cây sào dài có móc để ngoắc lên cành rồi rung nhẹ, hạt dẻ sẽ tự rơi xuống. Hạt đẹp nhấc tay phải hơi nặng, còn nếu hạt thối, đầu sẽ đen. Phải để sau 3 hôm thì quả mới nứt đầu và bóc được.” Lần đầu trải nghiệm “bộ môn ” dân dã 50
Bắt tay vào trải nghiệm, người dân địa phương hướng dẫn tỉ mỉ cách tách hạt ra khỏi vỏ gai bằng dụng cụ chuyên dụng sao cho an toàn nhất mà không bị vỡ hạt. Từng người một, ai cũng có cơ hội thử sức với “bộ môn” thú vị này. Dưới tán rừng dẻ xanh mát, còn gì tuyệt vời hơn khi được lân la, chung vui cùng bạn bè từ mọi miền tụ họp về đây. Từ lạ thành quen, hòa nhịp vào các hoạt động teambuilding gắn kết như kéo co, nhảy bao bố, thi bóc hạt dẻ, đó sẽ mãi là ký ức đẹp trong hành trình tìm đến hương vị văn hóa của vùng đất cổ Trùng Khánh. Bóc xong, du khách có thể thưởng thức hương vị thơm bùi, hơi giòn nhẹ của hạt dẻ sống ngay tại vườn. Ăn hạt dẻ không giống như ăn khoai, ăn ngô mà phải từ tốn, nhẹ nhàng tách lớp vỏ bên ngoài lấy phần thịt hạt vàng ươm đưa vào miệng, chậm rãi nhai đều để cảm nhận từ từ vị ngọt bùi tan ra trong cuống họng. ĐIỆP HOÀNG - QUỲNH TRANG 51
Ấm áp HƯƠNG VỊ ĐƯỜNG PHỐ Chiều lạnh dần buông xuống thành phố nhỏ Cao Bằng, ánh đèn vàng dịu bừng sáng, là lúc người ta chỉ muốn sà vào sự ấm áp của quán xá ven đường, nơi đượm cái nóng hôi hổi, thơm lừng của món quà chiều bình dị, dân dã. Tưởng chừng như quen thuộc, nhưng bánh tẻ Cao Bằng lại gây thương nhớ cho vô vàn thực khánh, bởi được chế biến theo một cách “rất riêng”. Bánh tẻ nóng chan nước hầm xương, thay vì chấm nước mắm hay tương ớt như nhiều địa phương khác. Nhân bánh làm bằng thịt lợn vai xào hành khô, mộc nhĩ, có khi thêm cả lạc rang giã nhỏ. Thực khách có thể ăn kèm giò, cho các gia vị ớt, chanh làm tăng độ hấp dẫn không lẫn đi đâu được. Sức mê hoặc của bánh áp chao vào những ngày trở gió thật khó lòng cưỡng lại. Vỏ ngoài giòn rụm, còn bên trong mềm như tan chảy ngay đầu lưỡi. Tuy bánh chiên rán nhưng không bị ngấy mà có vị thơm, bùi của bột nếp và khoai môn quyện cùng vị béo ngậy của thịt vịt, thêm nước chấm mắm chua ngọt, rau thơm, đu đủ bào sợi nữa là trọn vẹn ấm lòng. Bánh tẻ Bánh tẻ Bánh áp chao Bánh áp chao 52
Mùa đông đến về trên Cao Bằng mang theo một thứ quà vừa ngon ngọt vừa bổ dưỡng mà chỉ có duy nhất trên góc phố Xuân Trường bấy lâu nay. Tàu trúc hay còn gọi là tàu xá (lục tàu xá), nghĩa là đậu xanh nghiền nhuyễn, được kết hợp với vỏ quýt khô the the và bột dong đặc sánh. Mà trong Đông y, vỏ quýt thuộc nhóm lý khí, điều hòa hệ thống tiêu hóa, tiêu đàm. Còn đậu xanh thanh nhiệt giải độc. Còn gì tuyệt hơn một món chè tốt cho sức khỏe giữa thời tiết giao mùa khó chịu. Vịt lộn hấp bia có nguồn gốc từ Trung Quốc, qua đôi tay tài tình người dân Cao Bằng đã biến thành một món ăn dân dã không thể bỏ lỡ khi trời sang đông. Trứng vịt lộn được hấp chín mềm, nấu trong nước bia nêm nếm đậm đà cùng rau răm, ớt và gừng, cho cảm giác hơi hăng, tê tê nhẹ, đủ để xoa dịu cơ thể buốt lạnh. Ngồi quây quần trên vỉa hè xuýt xoa món quà chiều nghi ngút khói trên tay, chầm chậm thưởng thức từng miếng nhỏ, cảm nhận hơi ấm dần len lỏi vào cơ thể, mới thấy hương vị khác biệt của mảnh đất này. Mỗi miếng ngon chứa đựng cả niềm vui của người ăn và lòng chân thành của người nấu. Đây không chỉ là trải nghiệm ẩm thực, mà còn là sự kết nối cộng đồng. Nghe lạ tai nhưng coóng phù khá giống bánh trôi nước miền xuôi, chỉ khác nhân lạc đỏ, vừng rang giã nhuyễn. Lẫn trong nước đường phên gừng sền sện là viên coóng phù sặc sỡ được nhào nặn từ bột gạo trộn gấc chín, hoa đậu biếc, lá dứa, lá cẩm. Miếng bánh dẻo dai trôi xuống cổ, vị nồng ấm cũng lan tỏa toàn thân, khiến cái giá rét miền núi như trôi tuột từ khi nào. Vào ngày Đông chí, nhiều gia đình còn làm bánh coóng phù dâng lên bàn thờ để thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên. Coóng phù Tàu trúc Vịt lộn hấp bia Coóng phù Tàu trúc Vịt lộn hấp bia 53
Vi Vu CAO BẰNG 54
C A O B Ằ N G Cao Bằng sẽ là địa điểm lý tưởng cho những chuyến vi vu đầy ý nghĩa. Chỉ cần một hành trang sẵn sàng đủ để khám phá những bí mật của vùng đất quyến rũ này và thu nhặt những trải nghiệm đáng quý. Đặc biệt hơn, Lễ hội Du lịch Thác Bản Giốc được dự kiến tổ chức vào đầu tháng 10 hằng năm cũng là thời điểm thu hút nhiều khách du lịch nhất. Ngoài ra, Cao Bằng vào tháng 11, tháng 12 cũng rất nên thơ, trữ tình khi hoa tam giác mạch, hoa dã qùy nở rộ và rừng phong ngập sắc vàng đỏ tựa trời Âu. Khí hậu Cao Bằng chia làm 2 mùa rõ rệt. Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 đến tháng 9 và mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Để có thể bắt trọn những nét đẹp nhất của Cao Bằng, thời điểm tuyệt nhất là từ tháng 8 đến tháng 11 khi trời ít mưa, khí hậu dễ chịu và mát mẻ nhất, thuận lợi cho việc di chuyển và thưởng ngoạn. Thiên thời địa lợi Không chỉ vậy, thời gian này chính là mùa lúa chín và vụ gặt của bà con nông dân, du khách đến với Cao Bằng mùa này được đắm mình trên những cánh đồng lúa chín vàng trước khung cảnh non nước hữu tình - điều tạo nên vẻ đẹp rất riêng của Cao Bằng. 55
Hồ Thang Hen là nơi diễn ra nhiều hoạt động vui chơi giải trí thú vị, như chèo thuyền, câu cá, hay ngắm cảnh. Tuy nhiên, cần tránh đi vào tháng 10 vì đây là thời điểm hồ hết nước và khô cạn. Với việc di chuyển vào Hang Pác Bó (Cốc Pó) - Suối Lenin, thông thường, du khách có thể đi bộ trên đá để đến hang và suối nhưng nếu trời mưa, cần đi đường vòng để đảm bảo an toàn. Những du khách ở xa khu vực Hà Nội có thể di chuyển bằng máy bay tới Hà Nội hoặc Điện Biên, rồi từ đó trung chuyển tới Cao Bằng. Từ Hà Nội đến TP Cao Bằng, du khách có thể lựa chọn xe khách giường nằm ở bến xe Mỹ Đình, Giáp Bát, Gia Lâm. Giá vé một người khoảng 200.000đ - 400.000đ/người/chuyến tùy thuộc vào nhà xe, hạng xe cũng như từng thời điểm trong năm. Thời gian di chuyển khoảng 6-8 tiếng. Trong thành phố, du khách có thể di chuyển bằng xe taxi như Taxi Cao Bằng, Mai Linh, Bảo Trâm,... Ngoài ra để thuận tiện và chủ động hơn, du khách có thể thuê xe máy với giá 150.000đ - 200.000đ/xe/ngày. Với những địa điểm xa thành phố, xe buýt sẽ là lựa chọn rẻ và an toàn nhất, du khách chỉ cần tra cứu kỹ các tuyến xe cũng như lịch trình trên website. Khách tham quan với nhóm từ 4 người trở lên nên thuê xe ô tô có tài xế trọn gói với giá khoảng 1.200.000đ - 1.600.000đ/xe/ngày Lên núi, vào rừng Vì Cao Bằng chủ yếu là địa hình đồi núi, du khách nên chọn những bộ quần áo thoáng mát, tiện lợi cho việc vận động. Nếu đi vào mùa đông, nên mang thêm áo khoác dày và một số phụ kiện như khăn, mũ, găng tay, tất để giữ ấm cơ thể khi di chuyển trên những con đường đồi núi se lạnh. Đường vào núi Mắt Thần khá khó đi, nhiều sỏi đá và hẹp, du khách nên mang những đôi giày có đế bằng, êm ái, chắc chắn, có khả năng bám đường tốt. Tránh mang giày da, cao gót hay búp bê vì dễ gây mỏi chân và trơn trượt. Những điều cần lưu ý 56
Bản đồ du lịch Cao Bằng 57
Vì tuổi trẻ là những chuyến đi, là những chặng đường dài chân không biết mỏi, mỗi lần đi là một lần thấy mình “giàu có” hơn về trải nghiệm, “sung túc” hơn về vốn sống, tinh thần. Chuyến tham quan ngược về miền non nước Cao Bằng của Ban biên tập chúng tôi là một hành trình như vậy. Cao Bằng một hành trình rực rỡ Về với Cao Bằng đúng lúc trời thu, dường như cảnh sắc nơi đây cũng trở nên thơ mộng, hữu tình, biết cách làm xao xuyến lòng người hơn. Đó là dòng thác Bản Giốc đẹp tựa chốn bồng lai, là thung lũng núi Mắt Thần hoang sơ đầy bí ẩn, là chốn núi rừng Pác Bó với dòng suối Lê-nin trong vắt thấm đượm sắc xanh ngọc bích,... Được trải nghiệm tận nơi, chiêm ngưỡng tận mắt những tuyệt sắc nhân gian ấy ta mới thấy thêm yêu, thêm tự hào về danh lam thắng cảnh của mảnh đất hình chữ S thân thương. Bốn ngày ba đêm là một khoảng thời gian không ngắn, không dài nhưng cũng đủ để chúng tôi có được những trải nghiệm tuyệt vời. Rong ruổi, kiếm tìm và khám phá từng “ngóc ngách” của những làng nghề truyền thống, hoà mình vào không gian văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc, hay gặp gỡ, giao lưu với những người dân bản địa thuần hậu, mến khách,... tất cả đã để lại một ấn tượng thật khó phai, in đậm dấu ấn cho một hành trình khám phá Cao Bằng đầy rực rỡ. Phải chăng đó là cảm xúc của lần đầu đặt chân đến, hay vốn dĩ thiên nhiên và con người Cao Bằng luôn luôn “bừng sáng” như vậy bất kể lý do gì? 58
Cuộc hành trình kết thúc với biết bao cảm hứng bất tận, thôi thúc chúng tôi bắt tay ngay vào biên tập những tác phẩm tạp chí nhằm truyền tải cho bạn đọc một cách chân thực, khách quan nhất về mảnh đất Cao Bằng thân yêu. Từng bức ảnh, con chữ chúng tôi đều nâng niu, trân quý và coi đó là hành trang quý báu được cất giữ cẩn thận vào “vali thanh xuân” cho những chuyến hành trình đến những nẻo cao tiếp theo. 59