โวหารอธิบาย-บรรยาย-พรรณนา

โวหาร
อธิบาย บรรยาย พรรณนา

โวหาร

โวหาร น. ชน้ั เชิงหรือสานวนแต่งหนงั สอื หรือพูด
แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คอื โวหารทีก่ ลา่ วอยา่ ง
ตรงไปตรงมา และโวหารทกี่ ล่าวอยา่ งไม่ตรงไปตรงมา
เรียกว่า โวหารภาพพจน์

อธิบาย

บรรยาย
พรรณนา

อธิบาย ก. ไขความ , ขยายความ , ชี้แจง (ป. อธิปฺปาย)

การอธิบาย หมายถงึ การทาใหบ้ คุ คลอน่ื เข้าใจในความจรงิ
ความสมั พันธ์ หรือปรากฏการณท์ างสงั คมและปรากฏการณ์ทาง
ธรรมชาติ

๑. ช้แี จงตามลาดบั ขนั้ (ขั้นที่ 1,2,3 , ตอ่ งจากนน้ั , แล้วจึง)
๒. ใชต้ วั อยา่ ง (ดงั ตอ่ ไปน้ี , ตวั อยา่ งเชน่ , เช่น , ได้แก่)

๓. เปรยี บเทียบความเหมอื นและความตา่ ง (เหมือนกันที่ , ต่างกันท่ี , ในทางตรงข้าม)
๔. ช้ีสาเหตุและผลลพั ธท์ ี่สมั พนั ธก์ นั (เพราะฉะนัน้ ..จงึ ,เพราะ,ทาให้ ,กอ่ ใหเ้ กดิ ,ดว้ ยเหตุที่

๕. ใหน้ ิยาม (หมายถึง , หมายความว่า , แปลวา่ , คือ)

บรรยาย ก. อธบิ ายเรอ่ื งให้ฟงั เป็นตน้ , เล่าเรื่อง เช่น

ภาพยนต์มอี ักษรไทยบรรยายกากับไว้

การบรรยาย หมายถึง การเลา่ เรื่อง การกลา่ วถงึ

เหตกุ ารณ์ สาเหตุท่ีกอ่ ใหเ้ กดิ เหตกุ ารณส์ ภาพแวดล้อม บคุ คลท่ี
เก่ียวข้อง ตลอดจนผลทเ่ี กิดจากเหตุการณน์ น้ั อาจเป็นเร่อื งจริง
หรอื สมมุติ

๑. บรรยายใหค้ รบว่า ใคร ทาอะไร ที่ไหน เมอื่ ไร อย่างไร เพื่ออะไร

๒. บรรยายเหตกุ ารณต์ ามลาดับเวลา
๓. บรรยายโดยสลบั เหตุการณ์
๔. บรรยายเฉพาะเหตุการณส์ าคัญ
๕. แทรกโวหารอื่น ๆ

***วิธสี งั เกต – มตี ัวละคร มกี ารดาเนินเร่อื ง มกี ารเล่าเร่ือง ประวตั คิ วามเปน็ มา

พรรณนา ก. กล่าวเปน็ เร่ืองเป็นราวอย่างละเอียดใหผ้ ฟู้ ังนึกเห็นเปน็ ภาพ
(ส. วรณฺ นา : ป. วณณฺ นา)

การพรรณนา หมายถงึ การใหร้ ายละเอียดบคุ คล สตั ว์ ส่ิงของ สถานท่ี
หรอื เหตุการณ์ช่วงใด ช่วงหน่งึ โดยมงุ่ ใหผ้ อู้ า่ นผู้ฟงั เกดิ ภาพอยา่ งแจ่มชัด
เกดิ จนิ ตนาการตามที่ผู้สง่ สารประสงค์

๑. แยกส่วนประกอบ ให้รายละเอยี ดอย่างชดั เจน

๒. ชลี้ กั ษณะเดน่

๓. ใช้ถ้อยคาใหเ้ หมาะสมทง้ั เสยี งและความหมาย

***วิธสี งั เกต – มกี ารให้รายละเอยี ด รูปพรรณ สันฐาน สิ่งตา่ ง ๆ
รวมทงั้ อารมณค์ วามรู้สกึ อาจมอี ุปมาและสัญลกั ษณ์

หลกั เกณฑ์แนน่ ....แมน่ คำตอบ ขอ้ ควำมนใี้ ช้
โวหำรใด

“ฝ่ายม้าใช้รู้ว่าโจโฉยกมา จึงรีบไปเมืองชีจิ๋ว บอก
เนื้อความแก่ซุนเขียนว่าบัดนี้กองทัพโจโฉยกมา ซุย
เขียนแจ้งดังนั้นก็ไปบอกแก่กวนอู ณ เมืองแห้ฝือตามคา
ม้าใช้แล้วให้จัดแจงทหารไว้ให้พร้อม แลซุนเขียนก็ไป
เมืองเสียวพ่ายบอกเนื้อความแก่เลา่ ป่ี”

หลกั เกณฑแ์ น่น....แม่นคำตอบ ข้อควำมนี้ใช้
โวหำรใด

“กวนอูได้ฟังดังนั้นก็มีความยินดียิ่งนัก แม้ข้าพเจ้ารู้
ว่าเล่าปี่อยู่ที่ใดถึงมาตราว่าเป็นทางกันดารจะต้องข้าม
พระมหาสมุทรแลลุยเพลิงก็ดี ข้าพเจ้าจะไปหาเล่าป่ีให้จง
ได้ แมข้ า้ พเจา้ ยังมทิ ันลามหาอุปราชกด็ ี”

หลกั เกณฑแ์ น่น....แมน่ คำตอบ ขอ้ ควำมนี้ใช้
โวหำรใด

“โจโฉจึงตอบว่าเล่าป่ีนั้นเป็นคนมีสติปัญญา ถ้าละไว้
ช้าก็จะมีกาลังมากขึ้นอุปมาเหมือนลูกนกอันขนปีกยังไม่
ขึ้นพร้อม แม้เราจะนิ่งไว้ให้อยู่ในรังนี้ถ้าขนข้ึนพร้อมแล้ว
กจ็ ะบนิ ไปทางไกลได้”

หลกั เกณฑ์แน่น....แมน่ คำตอบ ข้อควำมน้ีใช้
โวหำรใด

“โจโฉจึงแบ่งทหารเป็นสิบเอ็ดกอง กองหน่ึงให้อยู่รักษา
ค่าย แปดกองนั้นให้นายทหารเอกคุมทหารเลวยกแยก
ออกไปวุ่มอยู่นอกค่ายทั้งแปดทิศ ถ้าเห็นกองทัพผู้ใดยกมา
ปล้นค่ายก็ให้ทหารทั้งแปดกองตีกระหนาบล้อมเข้ามา สอง
กองนั้นให้แยกกันไปต้ังสกัดอยาปากทางเมืองชีจ๋ิวกองหนึ่ง
เมืองแหฝ้ ือกองหนง่ึ ”

หลกั เกณฑแ์ น่น....แมน่ คำตอบ ข้อควำมน้ใี ช้
วิธกี ำรอธิบำยใด

..........๑. สหภาพแรงงาน หมายถงึ องค์การท่ีลูกจา้ งสมัครใจร่วมกันจัดตั้งและดาเนนิ การใน
รปู แบบประชาธิปไตย
.........๒. บ้านคุณยายรับจ้างทาขนมและอาหารว่างต่าง ๆ หลายอย่างโดยเฉพาะขนมจีบ
แปง้ สิบอรอ่ ยขายดีมาก
........๓. กฎหมายตราสามดวงเปน็ เอกสารที่มีคุณค่าทางไทยคดศี ึกษา ด้วยสะท้อนแบบแผน
ประเพณีและวฒั นธรรมของชุมชนไทยลาวแตโ่ บราณ
.......๔. พระพุทธรปู เชียงแสนสมัยแรกมีพักตร์กลม ชายสงั ฆาฏิสั้น สว่ นพระพุทธรูปเชียงแสน
สมยั หลังมพี ระพักตร์ยาวแบบผลมะตูม ชายสังฆาฏิยาวถงึ พระนาภี
........๕. การจัดสรรงบประมาณในแต่ปี หน่วยงานต่าง ๆ เร่ิมประชุมปรึกษางานหรือ
กิจกรรมท่ีจะทา จากน้ันก็จัดทาโครงการ รวบรวมจัดทาเป็นแผนของหน่วยงาน ตามงบท่ี
ได้รบั

หลกั เกณฑแ์ นน่ ....แมน่ คำตอบ ข้อควำมน้ใี ช้
วิธีกำรอธบิ ำยใด

การให้นิยาม ๑. สหภาพแรงงาน หมายถึง องค์การท่ีลูกจ้างสมัครใจร่วมกันจัดต้ังและดาเนินการ
ในรูปแบบประชาธปิ ไตย
การใชต้ ัวอยา่ ง ๒. บ้านคุณยายรับจ้างทาขนมและอาหารว่างต่าง ๆ หลายอย่างโดยเฉพาะขนมจีบ
แป้งสิบอรอ่ ยขายดีมาก
ช้ีสาเหตุและผลลัพธ์ท่ีสัมพันธ์กัน ๓. กฎหมายตราสามดวงเป็นเอกสารท่ีมีคุณค่าทางไทยคดีศึกษา
ดว้ ยสะท้อนแบบแผนประเพณีและวฒั นธรรมของชุมชนไทยลาวแต่โบราณ
การเปรียบเทียบความเหมือนกันและต่างกัน ๔. พระพุทธรูปเชียงแสนสมัยแรกมีพักตร์กลม ชาย
สังฆาฏิส้ัน ส่วนพระพุทธรูปเชียงแสนสมัยหลังมีพระพักตร์ยาวแบบผลมะตูม ชายสังฆาฏิยาวถึงพระ
นาภี
การช้ีแจงตามลาดับขั้น ๕. การจัดสรรงบประมาณในแต่ปี หน่วยงานต่าง ๆ เริ่มประชุมปรึกษา
งานหรือกิจกรรมที่จะทา จากนั้นก็จัดทาโครงการ รวบรวมจัดทาเป็นแผนของหน่วยงาน ตามงบท่ี
ไดร้ บั

หลกั เกณฑแ์ นน่ ....แมน่ คำตอบ ข้อควำมนใ้ี ช้
โวหำรใด

๑. ตัวเราเอย๋ แสนอาภัพอับปัญญา ต้องบากหน้ารับกรรมทีท่ านัน้

๒. คว้างคว้างใบไมป้ ลิวละลว่ิ หลน่ เอือ่ ยเอ่อื ยสายธารไหลรนิ มีรูส้ ิน้

๓. สถาบันศาสนายังเป็นสถาบันหนงึ่ ทีส่ าคัญในการชว่ ย
เสรมิ สรา้ งบทบาทเยาวชนไทยทีพ่ ึงประสงค์

๔. ข้าหลวงนุง่ ซน่ิ ไว้ผมมวย แตง่ กายอยา่ งชาวเหนือ พูดภาษา
เมืองเหนือทั้งตาหนัก

๕. เต่าทะเลเปน็ สัตว์เลือดเยน็ มีกระดูกสันหลัง หายใจด้วยปอด มี
กระดองปกคลุมเพื่อป้องกันภัย

หลกั เกณฑแ์ น่น....แม่นคำตอบ ข้อควำมน้ใี ช้
โวหำรใด

๑. ตวั เราเอย๋ แสนอาภัพอบั ปัญญา ตอ้ งบากหน้ารบั กรรมที่ทาน้นั บรรยาย

๒. คว้างควา้ งใบไม้ปลวิ ละล่ิวหลน่ เอื่อยเอือ่ ยสายธารไหลรินมีรู้สน้ิ พรรณนา

๓. สถาบนั ศาสนายังเป็นสถาบนั หน่งึ ที่สาคญั ในการชว่ ยเสริมสร้างบทบาท
เยาวชนไทยที่พึงประสงค์ อธบิ าย

๔. ขา้ หลวงนุ่งซ่ินไว้ผมมวย แต่งกายอย่างชาวเหนือ พูดภาษาเมืองเหนือทั้ง
ตาหนัก บรรยาย

๕. เตา่ ทะเลเป็นสัตวเ์ ลือดเยน็ มีกระดกู สันหลงั หายใจดว้ ยปอด มีกระดองปก
คลุมเพือ่ ป้องกันภัย อธบิ าย