Qurana giriş



Quran
oxumağa

giriş

Kitab satış üçün nəzərdə tutulmayıb

Bakı – 2021

Quran oxumağa giriş

Bakı, 2021, 64 səh.

Redaksiya heyəti:
Elşən Şəkərov

Ramin Yavəroğlu
Ramin İsbarxanlı

Bu kitab Azərbaycan Respublikası
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin
razılığı ilə çap edilmişdir. (DK-114/Q 09.02.2021)

telegram/qurankitabi

‫ِب ْس ِم اللَّ ِه ﭐل َّر ْحـ َمـٰ ِن ﭐل َّر ِحي ِم‬

Ön söz

Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun! Allahın peyğəmbəri
Muhəmm­ ədə, onun ailəsinə və səhabələrinə Allahın salavatı və salamı
olsun!

Əziz oxucu!
Əlinizdə olan bu kitab bir çox kitablara müraciət edilərək hazır­lan­
mışdır. Məqsəd­ imiz Qurani-Kərimi öyrənmək istəyənlər üçün sadə
və asan oxunulan bir kitab hazırlamaqdır. Kitabda olan qaydaların
rahat başa düşülməsi üçün hərfl­əri bəzən rəngli qeyd etmişik. Quran
oxumağı öyrənmək istəyənlər, bu kitabı müəllim ilə keçməlidirlər.
Çünki, müəllimsiz hərflərin düzgün tələffüzünü öyrənmək mümkün
deyil. Ona görə qaydaları tam öyrənənə kimi müəllimin köməyindən
istifadə etmək lazımdır. Həmçinin əlinizdə olan bu kitab Qurani-Kərimi
tam və qaydalara uyğun şəkildə oxumaq üçün kifayət deyil. Quranı
qaydalara riayət edərək oxumaq üçün təcvid elmindən bəhs edən
kitabdan da istifadə etmək lazımdır, çünki təcvid elmini öyrənmək
zəruridir.
Sözsüz ki, nöqsansız olan yalnızAllahdır, demək ki, kitabda səhvlərin
olması labüddür. Odur ki, öz düzəlişlərini, qeyd və mülahizələrini
aşağıdakı elek­tron ünvana göndərəcək oxuculara əvvəlcədən təşəkkü­
rümüzü bildir­ irik. Sizin dəyərli məsləhətləriniz bu kitabın gələcək
nəşrlərində mütləq nəzərə alınacaqdır. Bu işdə bizə kömək olan hər
kəsdən Allah razı olsun!
Sonda heç bir şəriki və bənzəri olmayan Uca Rəbbimizdən bu kitabı
İslam ümməti üçün faydalı etməsini diləyirik!

Redaksiya heyəti
[email protected]

1-ci dərs

Ərəb əlifbası

QARA rəngdə olan hərflər incə hərflərdir.
QIRMIZI rəngdə olan hərflər qalın hərflərdir.
MAVI rəngdə olan hərflər bəzən qalın, bəzən isə incə oxunan
hərflərdir.

Sə Tə Bə Əlif

‫ا ب تة ث‬

Dəl Xa Hə Cim

‫جحخ د‬

Sin Zə, Zeyn Ra Zəl

‫زس‬ ‫ر‬ ‫ذ‬

4

Ta Dad Sad Şin

‫شصض ط‬

Fə Ğayn Ayn Za

‫ع غف‬ ‫ظ‬

Mim Ləm Kəf Qaf

‫قكل م‬

Yə Vav Hə Nun

‫ن هە و ي‬

5

HƏRFLƏR HAQQINDA ÜMUMI MƏLUMAT

Ərəb əlifbasında sözlər sağdan sola həm yazılır, həm də oxunur.
Ərəb əlifbası 28 hərfdən ibarətdir.
Bu hərflərin yazılışı sözdə gəldiyi yerdən asılı olaraq dörd formada
yazıla bilər:
1- tək
2- sağdan birləşmiş
3- həm sağdan, həm də soldan birləşmiş
4- soldan birləşmiş
Digər əlifbalardan fərqli olaraq ərəb əlifbasında böyük hərflər
yoxdur.

‫ا‬ Əlif - bu hərf [ ə, i, u ] səslərini verir. Bu hərfin
‫ب‬ digər bir şəkli də ( ‫ ) ء‬həmzədir. Bu səslər boğazın
‫ت‬ sinəyə bitişdiyi yerdən çıxarılaraq tələffüz edilir.
‫ث‬ Özündən sonra heç bir hərflə birləşmir. İncə
‫ج‬ hərfdir.

Bə - bu hərf [ b ] səsini verir. Bu səs dodaqların
yaş hissələri möhkəm şəkildə bir-birinə vurularaq
tələffüz edilir. İncə hərfdir.

Tə - bu hərf [ t ] səsini verir. Bu səs dilin ucu yuxarı
kəsici dişlərin kökünə tam toxundurmaqla tələffüz
edilir. İncə hərfdir.

Sə - bu hərf pəltək [ s ] səsini verir. Bu səs dilin
ucunun yuxarı tərəfini, üst ön dişlərin uclarından
bir az önə çıxarmaqla yumşaq və pəltək şəkildə
tələffüz edilir. Bu hərf ingilis dilində olan [th] hərf
birləşməsi kimi səslənir. İncə hərfdir.

Cim - bu hərf [ c ] səsini verir. Bu səs dilin ortasını
yuxarı damağa vurmaqla tələffüz edilir. İncə
hərfdir.

6

‫ ح‬Hə - bu hərf [ h ] səsini verir. Bu səs boğazın ortası
hava axını hiss olunacaq dərəcədə sıxılaraq tələffüz
edilir. Azərbaycan dilində bu səsin qarşılığı
yoxdur. İncə hərfdir.

‫ خ‬Xa - bu hərf [ x ] səsini verir. Bu səs boğazın ağıza
ən yaxın olan yerindən çıxarılaraq tələffüz edilir.
Qalın hərfdir.

‫ د‬Dəl - bu hərf [ d ] səsini verir. Bu səs dilin ucunu
ön üst dişlərin dibinə toxundurmaqla tələffüz
edilir. Özündən sonra heç bir hərf ilə birləşmir.
İncə hərfdir.
Zəl - bu hərf pəltək [ z ] səsini verir. Bu səs dilin

‫ ذ‬ucunun yuxarı tərəfini, üst ön dişlərin uclarından
bir az önə çıxarmaqla yumşaq və pəltək şəkildə
tələffüz edilir. Özündən sonra heç bir hərf ilə
birləşmir. İncə hərfdir.

‫ ر‬Ra - bu hərf [ r ] səsini verir. Bu səs dilin ucunu
yuxarı kəsici dişlərin kökünə toxun­durmaqla
tələffüz edilir. Özündən sonra heç bir hərf ilə
birləşmir. Bəzən qalın, bəzən isə incə tələffüz edilir.

‫ ز‬Zə və ya Zeyn - bu hərf [ z ] səsini verir. Bu
səs dilin ucunu aşağı kəsici dişlərin ortasına
toxundurmaqla tələffüz edilir. Özündən sonra heç
bir hərflə birləşmir. İncə hərfdir.

‫ س‬Sin - bu hərf [ s ] səsini verir. Bu səs dilin ucunu
aşağı kəsici dişlərin damağa bitişən hissəsinə
toxundurmaqla tələffüz edilir. İncə hərfdir.

7

‫ ش‬Şin - bu hərf [ ş ] səsini verir. Bu səs dilin ortasını
üst damağa yaxınlaşdırmaqla tələffüz edilir. İncə
hərfdir.

‫ص‬ Sad - bu hərf [ s ] səsini verir. Bu səs dilin ucunu
‫ض‬ aşağı kəsici dişlərin ucuna toxundurmaqla tələffüz
‫ط‬ edilir. Qalın hərfdir.

Dad - bu hərf [ d ] səsini verir. Bu səs dilin sağ və
ya sol yanlarını azı dişlərə toxundurmaqla tələffüz
edilir. Qalın hərfdir.

Ta - bu hərf [ t ] səsini verir. Bu səs dilin ucunu
üst ön dişlərin dibinə şiddətli bir şəkildə
toxundurmaqla tələffüz edilir. Qalın hərfdir.

‫ ظ‬Za - bu hərf pəltək [ z ] səsini verir. Bu səs dilin
ucunun yuxarı tərəfini, üst ön dişlərin uclarından
bir az önə çıxarmaqla pəltək bir şəkildə tələffüz
edilir. Qalın hərfdir.

‫ ع‬Ayn - bu hərf boğazın ortasından çıxan [ əa ]
səsini verir. Bu səs boğazın ortası sıxılaraq tələffüz
edilir. Azərbaycan dilində bu səsin qarşılığı
yoxdur. İncə hərfdir.

‫ غ‬Ğayn - bu hərf [ ğ ] səsini verir. Bu səs boğazın
ağıza ən yaxın olan yerindən çıxarılaraq tələffüz
edilir. Qalın hərfdir.

‫ف‬ Fə - bu hərf [ f ] səsini verir. Bu səs yuxarı dişlərin
‫ق‬ uc hissəsini alt dodağın yaş yerinə toxundurmaqla
tələffüz edilir. İncə hərfdir.

Qaf - bu hərf [ q ] səsini verir. Bu səs dilin
kökünün damağa vurulması ilə tələffüz edilir.
Qalın hərfdir.

8

‫ ك‬Kəf - bu hərf [ k ] səsini verir. Bu səs dilin
kökündən, ortasına doğru olan hissəsini damağa
vurmaqa tələffüz edilir. İncə hərfdir.

Ləm - bu hərf [ l ] səsini verir. Bu səs dili azacıq
qatlayaraq ucunu və ön yanlarını yuxarı kəsici

‫ ل‬dişlərin kökünə toxundurmaqla tələffüz. edilir.
İncə hərfdir, lakin istisna olaraq ُ‫“ اَلَلّه‬Allah”
sözündə bu hərf bəzən qalın oxuna bilər. (Bu
məsələ ətraflı olaraq “Ləfzətullah” mövzusunda
verilmişdir).

‫ م‬Mim - bu hərf [ m ] səsini verir. Bu səs dodaqların
quru hissələri bir-birinə vurularaq və burundan
çıxarılaraq tələffüz edilir. İncə hərfdir.

‫ ن‬Nun - bu hərf [ n ] səsini verir. Bu səs dilin ucunun
üst ön dişlərin dibinə toxunması ilə tələffüz edilir.
İncə hərfdir.

‫ ه‬Hə - bu hərf [ h ] səsini verir. Bu səs boğazın sinəyə
bitişən hissəsindən çıxarılaraq tələffüz edilir. İncə
hərfdir.

Vav - bu hərf [ v ] səsini verir. Bu səs dodaqları

‫ و‬büzülmüş bir şəkildə önə uzadaraq bir-birinə
toxundurmadan tələffüz edilir. Özündən sonra
heç bir hərflə birləşmir. İncə hərfdir. Bu hərf ingilis
dilində olan “w” hərfi kimi səslənir.

‫ ي‬Yə - bu hərf [ y ] səsini verir. Bu səs dilin ortasını
üst damağa yaxınlaşdırmaqla tələffüz edilir. İncə
hərfdir.

9

Qalın hərflər

‫خ صض ط ظ غ ق‬

Özündən sonra heç bir hərflə birləşməyən hərflər ‫ا‬

‫دذرزو‬

Pəltək hərflər ‫ذ‬ ‫ث‬

‫ظ‬

Hərflərin səslənməsinə diqqət et!
Bu cədvəldə səslənməsi oxşar olan hərflər eyni rəngdə
yazılmışdır.

‫ثسصت ط‬

‫دضذ ز ظ‬

10

‫‪Hərflərin qarışıq cədvəli‬‬

‫عضل ي‬
‫خ رثن‬
‫طب ذ ش‬
‫ز ك ص هﻩ‬
‫فحغ و‬
‫ظج م ا‬
‫ق تة س د‬

‫‪11‬‬

2-ci dərs

Hərflərin əvvəldə, ortada və sonda yazılışı

Özündən sonrakı hərfə birləşməyən hərflərdən sonra “ - “ tire
işarəsi qoyulub

Sonda Ortada Əvvəldə Sərbəst Hərfin
forması adı

‫ ـا‬- ‫ ـا‬- ‫ ا ا‬Əlif

‫ ب بـ ـبـ ـب‬Bə

‫ ت تـ ـتـ ـت ة‬Tə

‫ ث ثـ ـثـ ـث‬Sə

‫ ج جـ ـجـ ـج‬Cim

12

‫‪ Hə‬ح حـ ـحـ ـح‬
‫‪ Xa‬خ خـ ـخـ ـخ‬
‫‪ Dəl‬د د ‪ -‬ـد ‪ -‬ـد‬
‫‪ Zəl‬ذ ذ ‪ -‬ـذ ‪ -‬ـذ‬
‫‪ Ra‬ر ر ‪ -‬ـر ‪ -‬ـر‬
‫‪ Zə‬ز ز ‪ -‬ـز ‪ -‬ـز‬
‫‪ Sin‬س سـ ـسـ ـس‬
‫‪ Şin‬ش شـ ـشـ ـش‬

‫‪13‬‬

‫‪ Sad‬ص صـ ـصـ ـص‬
‫‪ Dad‬ض ضـ ـضـ ـض‬
‫‪ Ta‬ط ط ـطـ ـط‬
‫‪ Za‬ظ ظ ـظـ ـظ‬
‫‪ Ayn‬ع عـ ـعـ ـع‬
‫‪ Ğayn‬غ غـ ـغـ ـغ‬
‫‪ Fə‬ف فـ ـفـ ـف‬
‫‪ Qaf‬ق قـ ـقـ ـق‬

‫‪14‬‬

‫‪ Kəf‬ك كـ ـكـ ـك‬
‫‪ Ləm‬ل لـ ـلـ ـل‬
‫‪ Mim‬م مـ ـمـ ـم‬
‫‪ Nun‬ن نـ ـنـ ـن‬
‫‪ Hə‬ه هـ ـهـ ـه ﻩ‬
‫‪ Vav‬و و ‪ -‬ـو ‪ -‬ـو‬
‫‪ Yə‬ي يـ ـيـ ـي‬

‫‪15‬‬

‫‪Hərflərin qarışıq cədvəli‬‬ ‫ـهـ‬

‫عـ ـشـ ـظـ ـحـ‬

‫ـقـ مـ ـا ـفـ ـغ‬

‫ـكـ نـ ـخـ ـمـ ـبـ‬

‫ـصـ لـ ـغـ ـذ ـنـ‬

‫ـعـ ـضـ ـتـ ـز ـلـ‬

‫ـر ـه ـيـ ـثـ ـطـ‬

‫ـجـ ـع ـسـ ـو ـد‬

‫ ‬

‫!‪Aşağıdakı hərflərin yazılışına diqqət et‬‬

‫ـثـ ـشـ نـ ـذ ـز ـتـ ـيـ‬

‫ـر ـد ـفـ ـغـ ضـ ـلـ ـا‬

‫‪16‬‬

3-cü dərs

‫ﹷ‬Fəthə Hərəkələr

hərfin üzərində yazılaraq qalın hərflərdə [a], incə

hərflərdə isə [ə] səsini verir.

‫ س‬sin ‫ َس‬sə
‫ ق‬qaf ‫ َق‬qa

‫َب َت ةَ َث‬ َ‫ا‬

‫َج َح َخ َد‬

‫َذ َر َز َس‬

‫َش َص َض َط‬

‫َظ َع َغ َف‬

‫َق َك َل َم‬

‫َن َه ﻩَ َو َي‬

17

‫ﹻ‬Kəsrə hərfin altında yazılaraq incə hərflərdə [i] səsini verir.

‫ق غ خ‬Qalın hərflərdən olan “xa” ( ), “ğayn” ( ) və “qaf” ( )

hərflərində [i] səsini verir.

‫ط ض ص‬Qalın hərflərdən olan “sad” ( ), ”dad” ( ), ”ta” ( ) və
‫“ظ‬za” ( ) hərflərində isə [ı] ilə [i] səsi arasında bir səs əmələ

gətirir. Qeyd edək ki, ərəb dilində [ı] səsi yoxdur.

‫ ب‬bə ‫ ِب‬bi

‫ِب ِت ِث‬ ِ‫ا‬

‫ِج ِح ِخ ِد‬

‫ِذ ِر ِز ِس‬

‫ِش ِص ِض ِط‬

‫ِظ ِع ِغ ِف‬

‫ِق ِك ِل ِم‬

‫ِن ِه ِﻩ ِو ِي‬

18

‫ﹹ‬Dammə hərfin üzərində yazılaraq bütün hərflərdə [u] səsini

verir.

‫ ت‬tə ‫ ُت‬tu

‫ُب ُت ُث‬ ُ‫ا‬

‫ُج ُح ُخ ُد‬

‫ذُ ُر ُز ُس‬

‫ُش ُص ُض ُط‬

‫ُظ عُ غُ ُف‬

‫ُق ُك ُل ُم‬
‫ُن ُه ﻩُ ُو ُي‬

19

‫‪(1). Hərəkələrə aid tapşırıq‬‬

‫ُت ِب َع‬ ‫ُب ِش َر‬ ‫أَ ِم َن‬
‫ُر ِج َع‬
‫ُح ِس َب‬ ‫ُد ِخ َل‬ ‫َث ُق َل‬
‫ُك ِذ َب‬ ‫أُ ِم َر‬ ‫ُخ ِل َق‬
‫ُح ِش َر‬ ‫َض عُ َف‬ ‫ُن ِز َل‬
‫ُط ِر َد‬ ‫غُ ِل َب‬
‫ُر ِع َب‬ ‫َت ِص ُف‬
‫َي َه ُب‬ ‫َو َك َل‬ ‫َح ِف َظ‬
‫ُك ِت َب‬ ‫ُو ِل َد‬
‫ُق ِت َل‬
‫ُف ِع َل‬

‫‪20‬‬

‫‪4-cü dərs‬‬

‫‪(2). Fəthəyə aid tapşırıq‬ﹷ‬

‫َخــلَــ َق‬ ‫َخـ ـلَـ ـ َق‬ ‫َخ َل َق‬

‫َحـ َكـ َم‬ ‫َحـ ـ َكـ ـ َم‬ ‫َح َك َم‬
‫نَـــ َشــأَ‬ ‫نَـ ـ َشـ ـأَ‬ ‫َن َش أَ‬
‫َح َض َر‬
‫َحـ َضـَر‬ ‫َحـ ـ َضـ ـَر‬ ‫َج َع َل‬
‫َجــَعــ َل‬ ‫َجـ ـَعـ ـ َل‬ ‫َم َس َك‬
‫َمــ َســ َك‬ ‫َمـ ـ َسـ ـ َك‬ ‫َك َت َب‬
‫َكـتَـ َب‬ ‫َكـ ـتَـ ـ َب‬ ‫َن َه َج‬
‫نَــَهــ َج‬ ‫نَـ ـَهـ ـ َج‬

‫‪21‬‬

‫‪Hərflərin sözün əvvəlində, ortasında və sonunda‬‬
‫‪fəthə hərəkəsi ilə yazılışlarına aid misallar‬‬

‫‪Sonda‬‬ ‫‪Ortada‬‬ ‫‪Əvvəldə‬‬ ‫‪Hərflər‬‬

‫ا أَ َكــ َل َســأَ َل نَــ َشــأَ‬
‫ب بَــ َصــَر َعــبَــ َد َكــتَــ َب‬

‫تَــَرَك قَــتَــ َل ثَـــبَــ َت‬ ‫ت‬
‫ثَــَقــ َف َمــثَــ َل بَـــ َحــ َث‬ ‫ث‬
‫َجــَعــ َل َهــ َجــَر نَـــَهــ َج‬ ‫ج‬

‫ح َحــ َكــ َم بَــ َحــ َث فَــتَــ َح‬

‫خ َخــلَــ َق بَــ َخــ َع َســلَــ َخ‬

‫‪22‬‬

‫‪Sonda‬‬ ‫‪Ortada‬‬ ‫‪Əvvəldə‬‬ ‫‪Hərflər‬‬

‫د َدَمــ َع بَــ َدأَ قَــيَــ َد‬

‫ذ َذ َهــ َب َكــ َذ َب نَــبَــ َذ‬

‫ر َرَكــ َع بَــَرَز نَــ َصــَر‬

‫ز َزَمــ َل نَــَز َع لَــ َمــَز‬

‫س َســتَــَر َمــ َسـ َك َعــبَـ َس‬

‫ش َشــ َكـــَر َحــ َشــَر َخــ َمــ َش‬

‫ص َصــبَـــَر نَــ َصــَر نَــ َكـ َص‬

‫‪23‬‬

‫‪Sonda‬‬ ‫‪Ortada‬‬ ‫‪Əvvəldə‬‬ ‫‪Hərflər‬‬

‫َضــَر َب َحــ َضـَر َخــَفـ َض‬ ‫ض‬
‫ط‬
‫طَــلَـــ َع َخــطَـــَر َو َســ َط‬ ‫ظ‬
‫ع‬
‫ظَــلَـــ َم نَــظَــ َم َو َعــ َظ‬ ‫غ‬
‫ف‬
‫َعــَقــ َد فَــَعــ َل َرَجــ َع‬ ‫ق‬

‫غَــَفــَر َشــغَــ َل بَــلَــ َغ‬

‫فَــَقــ َد َشــَفــ َع َســلَــ َف‬

‫قَــ َصــ َد َســَقــ َط َخــلَــ َق‬

‫‪24‬‬

‫‪Sonda‬‬ ‫‪Ortada‬‬ ‫‪Əvvəldə‬‬ ‫‪Hərflər‬‬

‫َشــ َكــَر َمــ َســ َك‬ ‫َكــتَــ َم‬ ‫ك‬
‫لَــ َمــ َس‬ ‫ل‬
‫َحــلَــ َق فَــ َصــ َل‬ ‫َمــَر َج‬ ‫م‬
‫نَــ َصــَر‬ ‫ن‬
‫لَــ َمــَز َحــ َكــ َم‬ ‫َهــلَــ َك‬ ‫هـ‬
‫َو َجــ َب‬ ‫و‬
‫َجــنَــ َح بَــطَــ َن‬ ‫يَــنَـــ َع‬ ‫ي‬

‫نَــَهــ َج أَلَــهَ‬

‫َعــَوَر َحـلَـَو‬

‫َسـيَـَر َعــلَــ َي‬

‫‪25‬‬

‫‪5-ci dərs‬‬

‫‪(3). Kəsrəyə aid tapşırıqlar‬‬

‫َحــ ِسـ َب بِــنَـَفــ ِث َعــلِـ َم‬ ‫َكــ ِرهَ‬
‫لَـِعـ َب فَـِهـ َم َحـِفـ َظ‬
‫نَـ ِضـ َج بَـِقـ َي َركِـ َب‬ ‫يَـ َشـِإ‬
‫طَـ ِمـ َع‬
‫‪(4). Damməyə aid tapşırıqlar‬‬

‫بُـ ِشـَر غُــِفـَر ُحـ ِشـَر تُــلِـ َي‬

‫ُحـ ِسـ َد يُـ ِسـَر ُكـتِـ َب أُِمـَر‬
‫طُـبِـ َع ُجـنُـ َب ذُكِـَر ُهـ ِد َي‬
‫ُزبُـَر ُضـ ِر َب قُـبِـ َل ُحـ ِصـ َن‬

‫‪26‬‬

‫!‪Oxşar hərflərin oxunuşuna diqqət et‬‬

‫تط‬

‫بَـتِـَر بَــ ِطـَر‬

‫دض‬

‫َرَد َع َر ِضـ َع‬

‫سث‬

‫لَـبِـ َس لَـبِــ َث‬

‫سص‬

‫َسـِعـ َد َصـَعـ َد‬

‫ذظ‬

‫َحـ ِذ َي َحـ ِظـ َي‬

‫‪27‬‬

6-cı dərs

Mədd hərfləri

Mədd sözünün lüğəvi mənası “uzatmaq” və ya “dartmaq”
deməkdir. Mədd hərfləri üçdür:

‫“ي و ا‬əlif” ( ), “vav” ( ) və “yə” ( ).
‫ا ﹷ‬1) Əgər hərəkəsi “fəthə” ( ) olan hərfdən sonra “əlif” ( )

‫ا‬hərfi hərəkəsiz gələrsə, “əlif” ( ) hərfindən əvvəlki hərfin

“fəthəsi” iki hərəkə miqdarında uzadılır.

‫بَـ بَـا بَـ َن بَـا َن‬

bə:nə bənə bə: bə

‫“ا‬Əlif” ( ) hərfinin mədd hərfi kimi işlənməsinə aid misallar

َ‫تَــا َب قَــا َل َكــا َن َراَم َشــاه‬

‫ظَا َهـَر َعـاَمـ َل قَاطَ َع طَالَـ َب‬ ‫َشا َك ـ َر‬
‫تَـبَاَرَك َمـ َكاتِ ُب نُـَراقِ ُب نَُداِف ُع‬ ‫َصبَا ُح‬
‫تُطَالِ ُع يَ َشاِرُك يُـثَاِمُر كِتَابَا ِن‬ ‫يُـَفاِر ُق‬

28

‫و‬2) Ə gər hərəkəsi “dammə” ( ) olan hərfdən sonra “vav” ( )
‫و‬hərfi hərəkəsiz gələrsə, “vav” ( ) hərfindən əvvəlki hərfin

“damməsi” iki hərəkə miqdarında uzadılır.

‫تُـ َن تُـو َن‬ ‫تُـو‬ ‫تُـ‬

tu:nə tunə tu: tu

‫“و‬Vav” ( ) hərfinin mədd hərfi kimi işlənməsinə aid misallar

‫نُــوُر لُــو ُط ُهــوُد نُــو ُح‬
‫أَعُـوذُ يَـُقـوُل يَـ ُمـو ُت تَـ ُمـوُر‬
‫أَبُـوهُ نُـوِد َي أَ ُخـوَك َر ُسـوُل‬
‫بُـُرو ُج تَـ ُمـوُر يَـ ُصـوُم أَطُو ُف‬
ُ‫ظَلَ ُمونَا َضَربُونَا غَالِبُو َن َح َضُروه‬

29

‫ي ﹻ‬3) Əgər hərəkəsi “kəsrə” ( ) olan hərfdən sonra “yə” ( )
‫ي‬hərfi hərəkəsiz gələrsə, “yə” ( ) hərfindən əvvəlki hərfin

“kəsrəsi” iki hərəkə miqdarında uzadılır.

‫ِفـ فِي فِـ َن ِفـيـ َن‬

fi:nə finə fi: fi

‫“ي‬Yə” ( ) hərfinin mədd hərfi kimi işlənməsinə aid misallar

‫ِقــيــ َل ِخــيـ َف ِفــيــَهـا ِديــ ُن‬
‫أَ ِخي كِـتَابِي َح ِدي ُث نُ ِصي ُب‬
‫َس ِمي َع نَِعي َم َح ِمي َد َسِعي َد‬
‫َذا ِهبِي َن فَاتِ ِحي َن َمَقالِي ُد َمَواِزي ُن‬
‫أَ َسا ِطيُر ُم َخالِِفي َن فَِريَقا ِن َشِهي َدا ِن‬

30

7-ci dərs

‫ﹿ‬Sukun

‫ﹿ‬Sukun işarəsi hərfin üzərində yazılır və hərfin hərəkəsiz

oxunmasını bildirir. Bu zaman həmin hərfin yalnız samiti oxunur.
Sukunlu hərfi özündən əvvəlki heca ilə birlikdə oxumaq lazımdır.

ۡ ‫ﹿ‬Qeyd: Ərəb dilində sukun işarəsi bu formadadır, Qurani-

Kərimin bəzi nüsxələrində isə bu cür yazılır.

‫ ُكـ َن‬kunə ‫ ُكـ ْن‬kun

‫ أَنْــتُـ ْم‬ən-tum

‫بَـأْ تَ ْب نَ ْث َسـ ْع َسْو َح ْج َك ْف‬
‫تِ ْك ِفْر ِح ْس ِم ْد بِْه كِ ْذ تِ ْش‬
‫ُخ ْظ تُ ْق طُ ْص تُ ْخ ُص ْط بُ ْغ ُح ْض‬

‫قَـلَـ ْت نَـ ْحــ ُن يـَْلَع ُب يَـ ْملِ ُك‬
‫غَـْيـ ُب َمطَْع ُم أُ ْس ُج ْد اِ ْذهـَ ْب‬

31

‫ﹽ‬Şəddə

Hərfin üzərində şəkildə yazılır. Üzərində yazıldığı hərfi
qoşalaşdırır. Qoşa hərflərdən birincisi sukun ikincisi isə şəddə
işarəsinin hərəkəsi ilə oxunur.

‫ َد = َرَّد‬+ ‫َرْد‬

rad + də = raddə

‫ َب = َر َّب‬+ ‫َر ْب‬ ‫ َم = َعــ َّم‬+ ‫َعـ ْم‬
‫ َل = ُكــ َّل‬+ ‫ُكـ ْل‬
‫ َس = َمـ َّس‬+ ‫َمـ ْس‬ ‫ َج = َح َّج‬+ ‫َحـ ْج‬
‫ َق = َد َّق‬+ ‫َد ْق‬

‫أَ َّب أَ َّخ أََّد أََّز أَ َّش أَ َّص أَ َّظ‬

‫أَ ِّت أَ ِّج أَِذّ أَ ِّف أَ ِّك أَ ِّط أَِّل‬
‫أَ ُّث أَ ُّج أَُّد أَ ُّس أَ ُّض أَ ُّظ أَ ُّي‬

32

‫َكـْلـ َل ‪َ -‬ك َّل َكَلّـ َم‬ ‫َكـ ْل‬
‫بَ ْش َش‪ -‬بَ َّش بَ َّشَر‬ ‫بَ ْش‬
‫َه ْم ُم‪َ -‬ه ُّم َه ُّم ُه ْم‬ ‫َه ْم‬
‫نُـَق ْدِد‪ -‬نُـَقد نُـَقد ُس‬ ‫نُـَق ْد‬
‫يُـَع ْذِذ‪ -‬يُـَع ِّذ يُـَع ِّذ ُب‬
‫يُـَع ْذ‬
‫يُـنَـْزِز‪ -‬يُـنَـِّز يُـنَـِّزُل‬ ‫يُـنَـ ْز‬
‫يَظُ ْن‬
‫يَظُـْن ُن‪ -‬يَظُـُنّو يَظُـُنّو َن‬

‫َربُـُّه ْم َعـَلّـ َم َشَّوَه َخَّر َج‬
‫يُـبَـ ِّشـُر يُ َسب ُح كِتَابـُُه َّن يُ َص ِّدقُو َن‬

‫‪33‬‬

8-ci dərs

Tənvinlər ( )

Tənvin bəzi sözlərin sonunda qoşa yazılan hərəkədir. Hərəkə
qoşa yazıldıqda, onun ifadə etdiyi səsə [n] səsi əlavə edilir.

Fəthəli tənvin hərfin üzərində yazılır, qalın hərflərdə [an],
incə hərflərdə isə [ən] kimi oxunur.

‫ – َم‬mə ‫ – َض‬da

‫ – ًمـا‬mən ‫ – ًضـا‬dan

‫ – قَـلَـ ًمـا‬qaləmən ‫ – َمـَر ًضـا‬məradan

‫ا‬Qeyd: Bəzi hallar istisna olmaqla fəthəli tənvin olan hərfdən

sonra sözün sonuna hərəkəsiz əlif ( ) hərfi yazılır, lakin oxunmur.

‫كِـتَابًـا َجـ َمـًعـا ُصـْبـ ًحـا َم ْس ِجــ ًدا‬
‫أَِري ًضـا َكـبِـيًرا َحاِفـظًـا ُس ُحًفـا‬
‫َم ِري ًجـا َعـ ِري ًضـا َشطَطًـا غَ َدقًـا‬
‫قَـبَ ًسـا َمْق ِضًيّـا ُص ُحًفـا ُمتَ َكبًِّرا‬

34

Kəsrəli tənvin hərfin altında yazılır və [in] kimi oxunur.

‫ – ِب‬bi ‫ – ٍب‬bin

‫ – كِـتَا ٍب‬kitəbin

‫إِلَــٍه َعلَـ ٍق َح ِديـ ٍث ِق َصا ٍص‬
‫َمـلُـوٍم َخالِـ ٍد ِصَرا ٍط لَـَهـ ٍب‬

Damməli tənvin hərfin üzərində yazılır və bütün hərflərdə

[un] kimi oxunur.

ࣱQeyd: Qurani-Kərimin bəzi nüsxələrində damməli tənvin bu
formalarda yazılır.

‫ – ُر‬ru ‫ – ٌر‬run

‫ – نَـ ْهـٌر‬nəh-run

‫بَـْيــ ٌت َمـَر ٌض طَالِـ ٌب َشـ ْهــٌر‬
‫ُس ُجـوٌد ُم ِحي ٌط قُُّدو ٌس َر ُسوٌل‬

35

9-cu dərs

Tə mərbuta – ‫ة ـة‬
‫“ت‬Tə” mərbuta bağlı “tə” deməkdir. “ Tə” ( ) hərfində olduğu
‫ة ـة‬kimi [t] səsini verir. “Tə” mərbuta ( ) yalnız sözlərin sonunda

gəlir və onun iki yazılış forması var:

‫ـة‬1. Özündən əvvəl gələn hərfə birləşmiş forması
‫ة‬2. Heç bir hərflə birləşməyən forması

Heç bir hərflə birləşməyən forması Özündən əvvəl gələn hərfə
birləşmiş forması

‫ـة ة‬

ُ‫َمـ َّكـةُ َح ْمَزة‬
ُ‫ُسَنّــةٌ ِعـَّزة‬

‫“ﻩ‬Tə” mərbuta ilə bitən sözlərin sonunda dayandıqda “tə”

mərbuta tələffüzdə ( ) “hə” hərfinə çevrilir və [h] səsini verir.

‫ﻩ‬Cümlənin sonunda (hə) kimi ‫( ة‬tə) kimi oxunduğu zaman

oxunduğu zaman ‫لُـ َمَزٍة‬

‫لُـ َمَزْه‬ Luməzətin

Luməzəh

‫اَلْ َجـَنّـةُ اَلْ َجـَنّـ ْه‬

36

Ləm-əlif hərf birləşməsi

‫ا ل لا‬Ləm-əlif müstəqil hərf olmayıb, “ləm” ( ) və “əlif”( )

hərflərindən əmələ gələn hərf birləşməsidir. Bəzi kitablarda
bu hərf birləşməsi ərəb əlifbasında müstəqil hərf kimi qeyd
edilmişdir ki, bu da düzgün deyildir. Ərəb əlifbasında belə bir
hərf yoxdur.

‫ل‬Sağdan birinci hərf fəthəli “ləm” ( ) hərfidir və hərəkə onun
‫ا‬üzərində yazılmışdır. İkinci hərf isə “Əlif”dir ( ).

‫ ا = َل‬+ ‫َل‬

‫إِ ْسـلَـاٌم‬ ‫إِ ْسَلٌم‬
‫اَِْلنْ َسا ُن‬ ‫َلََم‬
‫َس َل ٌم‬ ‫اَِْليَْما ُن‬

37

10-cu dərs

Həmzə

‫“ء ا‬Əlif” ( ) hərfinin hərəkəli halına həmzə “ ” deyilir. Həmzə

daşıdığı hərəkəyə uyğun oxunur. Həmzənin aşağıdakı yazılış
formaları var:

‫أ ء ئ ؤ ئـ‬
‫أَ ٌب ءَاَمـ َن اَلْبَاِر ُئ ُرُؤ ٌس َســئِــ َم‬

Səimə ruusun əlbə:riu ə:mənə əbun

‫أَْمٌر َجا َء ُكـ ِد َئ‬
‫ُرَؤ َساءُ أَفْـئِـ َدةُ بِْئ َس َما‬
‫أَ ْسـ َماءُ قَائِـ َمةٌ ُمْؤِمنُو َن‬
ٌ‫ُمَؤَثّـٌر يَأْ ُخ ُذ َش ْيء‬

38

11-ci dərs

Kiçik əlif işarəsi

Qurani-Kərimdə bəzən fəthəli hərflərdən sonra qısa uzatma
işarəsi olan kiçik əlif işarəsi yazılır. Bu işarədən əvvəlki
fəthə iki hərəkə miqdarında uzadılır.

kiçik əlifsiz olan forması kiçik əlif olan forması

‫اَلْ ِكتَـا ُب‬ ‫اَلْ ِكتَـٰـ ُب‬

əl-Kitə:bu əl-Kitə:bu

‫ي و‬Qurani-Kərimdə “kiçik əlif işarəsi” “vav” ( ) və “yə“ ( )

hərflərinin üzərinə yazılarsa, “kiçik əlif işarəsi” məd hərfi əlif

‫ ) (ي و ا‬kimi iki hərəkə miqdarında uzadılır, “vav” ( ) və “yə“ ( )

hərfləri isə oxunmur.

“yə“ (‫ )ي‬hərfinə aid misal “vav” (‫ )و‬aid misal misal

‫َصلَٰوةٌ َكـَفـ ٰى‬

kəfə: Salə:tun

‫َزَكٰوةٌ َع َس ٰى َحـيَـٰوةٌ ُس َكاَر ٰى‬
‫ُمو َس ٰى نَ َجٰوةٌ تَـنـَْه ٰى يَـْر َض ٰى‬

39

12-ci dərs

‫ﭐ‬Vəsləli həmzə “ ”

“Vəslə” sözünün mənası “birləşdirmək” deməkdir. Qurani-

‫ﭐ‬Kərimdə “əlif” hərfi üzərində “vəslə” işarəsi ( ) yazılarsa, bu

zaman “əlif” hərfi oxunmur, “əlif” hərfindən əvvəlki və sonrakı
sözlər isə birləşdirilərək oxunur.

bismi ‫بِـﭑ ْسـِم‬

‫بِـﭑلْ ُح ْسنَ ٰى‬ ‫َوﭐبْـ ِن‬
‫فَـﭑنْ َص ْب‬ ‫أَ ِن ﭐ ْش ُكْر‬
‫ِمـ َن ﭐْلُولَ ٰى‬ ‫َوﭐلْـبَ ْحـ ِر‬
‫َوﭐبْـَعـ ْث‬ ‫َم َع ﭐلْعُ ْس ِر‬
‫فِي لَْيـلَِة ﭐلَْق ْدِر‬ ‫َربِّـِه ﭐْلَ ْعلَ ٰى‬

40

13-cü dərs

“Əlif-Ləm” hərf birləşməsi və “Qəməri” hərflər

‫ال‬Əgər ( ) “Əlif-Ləm” hərf birləşməsindən sonra “Qəməri”
‫ا‬hərflərdən biri gələrsə, bu zaman həm “əlif“ ( ), həm də “ləm“
‫ ) (ل‬hərfləri oxunur.

‫ اَلْــَقـ َمـُر‬- əl-qaməru ‫ا‬

“Qəməri” hərflər aşağıdakılardır:

‫بج ح خ ع غ‬

‫فق ك م و هي‬

‫اَلْــِإَما ُم اَلْـبـَـْيـ ُت اَلْـ َج َم ُل اَلْـ َح ْم ُد اَلْـ ُخْب ُذ‬
‫اَلَْع َذا ُب اَلْغَ َداءُ اَلَْف ُم اَلِْقيَاَمةُ اَلْ ِكـتَا ُب‬
‫اَلْـ َملِ ُك اَلَْولَ ُد اَلْـ ُه َمَزةُ اَلْـيَـْوُم اَلْـ ِح َصا ُن‬

41

‫‪Əgər ( ) “Əlif-Ləm” hərf birləşməsindən əvvəl hərəkəli bir hərf‬ال‬
‫‪gələrsə, həmin hərf birbaşa “ləm“ ( ) hərfinə birləşərək oxunur.‬ل‬
‫‪“Əlif” ( ) hərfi vəsləli həmzə olduğu üçün oxunmur.‬ا‬

‫‪َ – vəl-qaməru‬وﭐلْــَقـ َمـُر‬

‫َع ِن ﭐلْـيَ ِمي ِن‬ ‫َوﭐلْـَفـْتـ ُح‬
‫ِم َن ﭐلْـِعـْلـِم‬
‫ُهَو ﭐْلَبْـتَـُر‬ ‫ِم ْن َشِّر ﭐلْـَو ْسَوا ِس‬
‫ُه ُم ﭐلْ َخا ِسُرو َن‬ ‫طََعاِم ﭐلْ ِم ْس ِكي ِن‬

‫َويَْمـنَـعُو َن ﭐلْ َماعُو َن‬

‫َما ﭐلْ ُحطََمةُ‬ ‫أَ ْعطَْيـنَا َك ﭐلْ َكْوثَـَر‬
‫َكالَْفَرا ِش ﭐلْ َمْبـثُو ِث‬ ‫بِأَ ْص َحا ِب ﭐلِْفي ِل‬

‫ُزْرتُ ُم ﭐلْ َمَقابَِر‬ ‫َكالِْع ْه ِن ﭐلْ َمْنـُفو ِش‬

‫‪42‬‬

14-cü dərs

“Əlif-Ləm” hərf birləşməsi və “Şəmsi” hərflər

‫ال‬Əgər ( ) “Əlif-Ləm” hərf birləşməsindən sonra “Şəmsi”
‫ا‬hərflərdən biri gələrsə, bu zaman yalnız “əlif” ( ) oxunur, “ləm”
‫ ) (ل ل‬isə oxunmur, əvəzində “ləm” ( ) hərfindən sonra gələn hərf

şəddəli oxunur.

‫ – اَلـ َّشـ ْمـ ُس‬əş-şəmsu

“Şəmsi” hərflər aşağıdakılardır:

‫تث د ذ ر ز س‬
‫شصض ط ظ ل ن‬

‫اَلـُتّـَّفا ُح اَلـَثّـْو ُب اَلـ ُّد َعاءُ اَل َّذ َهـ ُب اَلـَّرِحي ُم‬
‫اَلـَّزُقّوُم اَلـ َّسـبِي ُل اَل َّش ْم ُس اَل َّصا ِح ُب اَل َّضْي ُف‬
‫اَل ُطّوُر اَل َظّْهُر اَلـَلّـبَ ُن اَلـَنّـ ْج ُم اَل َطّالِ ُب‬

43

‫ال‬Əgər ( ) “Əlif-Ləm” hərf birləşməsindən əvvəl hərəkəli bir

hərf gələrsə, həmin hərf birbaşa “Şəmsi” hərfə birləşərək oxunur.

‫ل ا‬Bu zaman nə “əlif” ( ) hərfi, nə də “ləm“ ( ) hərfi oxunmur.

‫ – َوﭐلـ َّشـ ْمـ ُس‬vəş-şəmsu

‫يَـْوِم ﭐلـ ِّديـ ِن‬ ‫َمـِلــ ِك ﭐلـَنّـا ِس‬

‫َوﭐلـَّرا ِس ُخو َن‬ ‫َوﭐل ـ َّزيْـتُو ِن‬
ُ‫َو َل تَـْنـَف ُع ﭐل َّشَفا َعة‬ ‫َو َل يَـغِْفُر ﭐل ُّذنُو َب‬

‫ال‬Qeyd: Əgər ( ) “Əlif-Ləm” hərf birləşməsidən əvvəl məd
‫ا و ي‬hərflərindən (
) hər hansı biri gələrsə,bu zaman məd (uzatma)

qaydası tədbiq olunmur. Yuxarıda qeyd olunan qaydalara əsasən

birləşdirilir.

‫ ِفـي ﭐلْــبَـْيـ ِت‬fil-Beyti

‫ فِـي ﭐلــَتّـْوَراِة‬fit-Təvra:ti

44

15-ci dərs

“Ləfzətullah” ُ‫ اَلـَلّـه‬Allah sözünün oxunuş qaydası.

‫ﹷ‬Əgər ُ‫ اَلـَلّـه‬Allah sözündən əvvəlki hərfin hərəkəsi fəthə və
‫ل ﹹ‬ya dammə olarsa, bu zaman ُ‫ اَلـَلّـه‬Allah sözündəki “ləm” ( )

hərfi qalın oxunar, üzərindəki fəthə də [a] kimi oxunar.

‫ﹻ‬Əgər ُ‫ اَلـَلّـه‬Allah sözündən əvvəlki hərfin hərəkəsi kəsrə
‫ل‬olarsa “ləm” ( ) hərfi incə oxunar. Üzərindəki fəthə də [ə] kimi

oxunar. Bu qayda həmçinin ‫“ اَلـَلّـ ُه َّم‬Allahummə” sözünə də tətbiq

edilir.

‫ل‬Qeyd: ُ‫ اَلـَلّـه‬Allah sözündəki “ləm” ( ) hərfinin üzərindəki fəthə

iki hərəkə uzadılaraq oxunur.

‫ِعـْنــ َد ﭐلـَلِّه نَ ْصُر ﭐلـَلِّه بِـﭑلـَلِّه‬
Billə:hi Nəsrulla:hi İndəlla:hi

‫ُسْب َحانَ َك ﭐلـَلّـ ُه َّم‬ ‫اَلـَلّـ ُه َّم‬
‫قَالُوا ﭐلـَلّـ ُه َّم‬ ‫قُِل ﭐلـَلّـ ُه َّم‬

Ərəb dilində rəqəmlərin yazılış formaları

01 23 45 67 89

٠١ ٢٣ ٤٥ ٦٧ ٨٩

10 27 36 147 598

١٠ ٢٧ ٣٦ ١٤٧ ٥٩٨

45

‫‪Bəzi hərf birləşmələri‬‬

‫خ‪+‬م=ﲬ‬ ‫ل ‪+‬خ = ﰿ‬
‫ه‪+‬م=ﳘ‬ ‫ل ‪+‬خ = ﳋـ‬
‫ن‪+‬م=ﱎ‬ ‫ي‪+‬ح=ﳛ‬
‫ل‪+‬م=ﱂ‬ ‫ن‪+‬خ=ﳔ‬
‫ب‪+‬م=ﰈ‬ ‫م‪+‬خ=ﳐ‬
‫ت‪+‬م=ﰎ‬ ‫ت ‪+‬ج = ﲡ‬
‫ث‪+‬م=ﰒ‬ ‫ب‪+‬ج=ﲜ‬
‫م‪+‬م=ﳑ‬ ‫ي‪+‬ج=ﳚ‬
‫ل‪+‬م=ﳌ‬ ‫س‪+‬م=ﲰ‬

‫‪46‬‬

‫ث‪+‬م=ﲦ ل‪+‬ه=ﳍ‬
‫ب‪+‬م=ﲟ ب‪+‬ن=ﱭ‬
‫ي‪+‬م=ﳝ ي‪+‬ن=ﲔ‬
‫ي‪+‬م=ﱘ ي‪+‬ر=ﲑ‬
‫ل‪+‬ي=ﱄ ب‪+‬ي=ﱯ‬
‫ن‪+‬ي=ﱐﱏ ت‪+‬ر=ﱰ‬
‫ف ‪ +‬ي = ﰲ ﰱ ﮎ ﮏ =كـ ك‬
‫ت ‪ +‬ي = ﰐ ﱴ ل ‪ +‬ا = لا ﻼ‬
‫ب‪+‬ي=ﰉﰊ ل‪+‬م‪+‬ح=ﶈ‬

‫‪47‬‬

‫‪Hərf birləşmələrinə misallar‬‬

‫ِريـ ٌح‬ ‫ﱭ‬ ‫نَــ ْحـ ُن‬ ‫ﲊ‬
‫إَِنّـ َما‬ ‫ﱒ‬
‫َوِمـ َّمـا‬ ‫إَِّنَا‬ ‫فَـأََنّـى‬
‫َوَِمّا‬ ‫ََسْرِّعِبِِْهمْم‬
‫عُـ َجـا ٌب‬ ‫َربِّـِه ْم‬
‫ﱭ‬ ‫َسـ ْمِعـِه ْم‬ ‫ﱲ‬
‫أَ ْعـ َمـى‬ ‫ﭐ ﱍﱌ‬ ‫ﳃ‬
‫يَـ ْحـِلُفو َن‬ ‫ﱁ‬ ‫َعـ ُجـوًل‬ ‫ﲢ‬
‫َونَـ ِّجـنَا‬ ‫ﲞ‬ ‫بِـ َحـ ْم ِدِه‬ ‫ﲟ‬
‫يُــ ْخـ ِزيِه‬ ‫ﱛ‬ ‫ﱓ‬
‫ﲅ‬ ‫تَـ ْجـ ِرى‬ ‫ﱮ‬
‫تَـ ْحـ َسََّب‬ ‫ﱬ‬ ‫بَِر ْحـ َمـتِ َك‬ ‫ﭐﲈ‬
‫ُمـ ِحـي ٌط‬ ‫ﲐ‬ ‫يَـ ْجـتَبِي َك‬ ‫ﱶ‬
‫ﲛ‬
‫اَلْـ َخـْل َق‬ ‫فَـﭑَتّـ َخـ َذ ْت‬
‫نَـ ْعـ َجتِ َك‬ ‫َجـ ِمـيًعا‬
‫اَلْـ َحـٰ ِك ِميَن‬

‫‪48‬‬

‫‪(5).Tapşırıq‬‬

‫يَـ َّشـَّقـ ُق‬ ‫لِْل ُمـَتّـِقي َن‬
‫نَـتَـَوَفّـيَـَنّـ َك‬
‫ذُِّريَـّتـَُه ْم‬ ‫َولَنُ ْس ِكنَـَنّـ ُك ْم‬

‫لَـيَـ َم َّسـ َّن‬ ‫لَنَـ َّصـ َّدقَـ َّن‬
‫لَتُـنَـبِّـئَـَنّـ ُه ْم‬
‫َوِم َن ﭐلَنّا ِس‬ ‫َختَ َم ﭐلَلّهُ‬
‫يُـ َخـٰ ِدعُو َن ﭐلَلّهَ‬ ‫َوبِـﭑلْيَـْوِم ﭐْل ِخ ِر‬
‫ُه ُم ﭐلْ ُمْف ِس ُدو َن‬ ‫فَـَزا َد ُه ُم ﭐلَلّهُ‬
‫لَُقوا ﭐَلّ ِذي َن‬
‫َك َمثَِل ﭐَلّ ِذي ﭐ ْستَـْوقَ َد‬ ‫َءاَم َن ﭐل ُّسَفَهاءُ‬
‫نِْع َمتِ َي اَلّتِي‬ ‫ُدوِن ﭐلَلِّه‬
‫فَـﭑَتّـُقوا ﭐلَنّاَر ﭐَلّتِي‬ ‫َح َذَر ﭐلْ َمْو ِت‬
‫َوبَ ِّش ِر ﭐَلّ ِذي َن‬ ‫ِم َن ﭐلَثَّمَرا ِت‬

‫َوقُوُد َها ﭐلَنّا ُس‬

‫‪49‬‬

‫ثُـ َّم ﭐ ْستَـَوى‬ ‫َو َع ِملُوا ﭐل َّصـٰلِ َحـٰ ِت‬
‫إِلَى ﭐل َّس َماِء‬ ‫َويَ ْسِف ُك ﭐل ِّدَماءَ‬
‫َعلَى ﭐلْ َملَٰـئِ َكِة‬
‫يَا َءا َد ُم ﭐ ْس ُك ْن‬ ‫ُهَو ﭐلتَـّـَّوا ُب ﭐلَّرِحي ُم‬
‫قُـْلنَا ا ْهبِطُوا‬ ‫ِفْرَعْو ُن ﭐئْـتُـونِي‬
‫َوَل تَـْلبِ ُسوا ﭐلْـ َحـ َّق‬
‫َوَءاتُوا ﭐلَّزَكاَة‬ ‫يَا بَنِي إِ ْسَرائِي َل اذُْكُروا‬
‫َوأَقِي ُموا ﭐل َّصَلَة‬
‫فَـ َسيَ ْكِفـي َك ُه ُم ﭐلَلّهُ‬

‫أُولَـٰئِ َك ﭐَلّ ِذي َن ﭐ ْشتَـَرُوا ﭐل َّضَللَةَ‬
‫يَا أَُيّـَها ﭐلَنّا ُس ﭐ ْعبُ ُدوا َرَبّ ُك ُم ﭐَلّ ِذي‬

‫َوَر ُسولِِه ﭐلَنّبِ ِّي ﭐْلُِّم ِّي ﭐَلّ ِذي‬
‫لِلَنّا ِس ﭐل َّشَّر ﭐ ْستِْع َجالَُه ْم‬

‫‪50‬‬