เพลาใบจักรและแบริ่งรองรับเพลาเรือรบอจปร.อร.

เพลาใบจักรและแบรง่ิ
รองรบั เพลาใบจักรของเรือรบ

ในราชนาวไี ทย

บ ท นำ� ระบบเพลาใบจักรของเรือเปรียบเสมือนขาของ กองโรงงานเคร่ืองกล
อ่ทู หารเรอื พระจลุ จอมเกลา้
ร่างกายคนเราที่จะช่วยให้เดินหน้าหรือถอยหลัง หากเรา
ใช้งานขาของเราไม่ถูกวิธีหรือไม่มีการบำ�รุงรักษาก็จะ จนใบจักรเกิดเป็นแรงผลักน้ําให้ตัวเรือเคล่ือนท่ีไปได้
ท�ำ ใหเ้ สอ่ื มสภาพเรว็ กวา่ ก�ำ หนด ดงั นน้ั เจา้ หนา้ ทป่ี ระจ�ำ เรอื ตัวเพลาใบจักรจะย่ืนออกนอกตัวเรือผ่านกระบอกดีฟุต
พรรคนาวินจำ�เป็นต้องรู้วิธีการใช้งานระบบเพลา มีชุดซีลกันน้ําบริเวณปลายกระบอกดีฟุตด้านในเรือป้องกัน
ใบจักรท่ีถูกวิธี ส่วนเจ้าหน้าท่ีประจำ�เรือพรรคกลินต้อง นํ้าทะเลเข้าในเรือ เน่ืองจากเพลาใบจักรมีความยาวมาก
ให้ความสำ�คัญในการดูแลรักษาระบบเพลาใบจักรให้ จึงต้องมีแบร่ิงรองรับเพลาใบจักรเป็นระยะ ๆ เพ่ือรับ
ใช้ราชการได้ตลอดเวลา บทความน้ีผู้เขียนมุ่งหวังท่ีจะ นํ้าหนักของเพลาไมใ่ หเ้ กยี ร์รบั นาํ้ หนกั มากเกนิ ไป รกั ษา
ให้ความรู้เรื่องเพลาใบจักรและแบริ่งรองรับเพลาใบจักร ศูนย์กลาง และลดการโก่งตัวของเพลาบริเวณใต้ท้องเรือ
ประเภทต่าง ๆ ท่ีนิยมใช้กันท่ัวโลกและท่ีนิยมใช้ใน ด้านท้ายเรือจะมีโครงสร้างย่ืนออกมาเรียกว่า โยงโย่
ราชนาวีไทย ปัญหาท่มี กั พบบ่อยในการซอ่ มทำ� ปญั หาท่ี (Strut) ซ่ึงจะติดตั้งแบร่ิงรองรับเพลาใบจักรเพ่ือช่วย
ท�ำ ใหเ้ กดิ การช�ำ รดุ เรว็ กวา่ ปกติ การแกไ้ ขและการปอ้ งกนั รับน้ําหนักเพลาใบจักร และใบจักร ในกรณีเรือบางลำ�
เพื่อเป็นความรู้ให้กับเจ้าหน้าที่ประจำ�เรือหรือผู้ท่ีสนใจ มีความยาวมาก เพลาใบจักรจะมีมากกว่า ๑ ท่อน
ได้เข้าใจอย่างชดั แจ้ง สามารถน�ำ ไปใชใ้ นการบำ�รงุ รกั ษา ต่อกันด้วยคปั ปลง้ิ
และการใช้งานไดเ้ ปน็ อย่างดี
ส่วนประกอบและการทำ�งานของระบบขับเคลือ่ น เกยี ร์
ก่อนที่จะกล่าวถึงรายละเอียดของเพลาใบจักรและ
แบร่ิงรองรับเพลาใบจกั ร ผูเ้ ขียนขออธบิ ายสว่ นประกอบ ใบจักร เพลาใบจกั ร เครอ่ื งจกั รใหญ่
และการท�ำ งานของระบบขบั เคลอื่ น ดงั แสดงในภาพที่ ๑
โดยเร่ิมจากเครื่องจักรใหญ่ทำ�หน้าที่ผลิตกำ�ลังงานออก แบรง่ิ ในเรือ
มาในรูปของการหมุนของเพลาข้อเหวี่ยง ซ่ึงมีความเร็ว แบร่ิงนอกเรือ
รอบสูง แลว้ ส่งต่อไปยงั เกยี รเ์ พ่อื ลดความเร็วรอบให้อยใู่ น
ยา่ นทใี่ ชง้ าน และสง่ ก�ำ ลงั งานการหมนุ ไปยงั เพลาใบจกั ร ภาพที่ ๑ สว่ นประกอบของระบบขบั เคลอื่ น

เพลาใบจักร
หน้าท่ีของเพลาใบจักรคือรับกำ�ลังงานการหมุน
จากเกียร์เพื่อส่งต่อกำ�ลังงานน้ีไปให้ใบจักร เน่ืองจากเพลา

นาวกิ ศาสตร ์ ปีที่ ๙๗ เล่มท่ี ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗ 61

ใบจักรมีความยาวมากจึงต้องมีแบร่ิงรองรับเพลาใบจักร ภาพที่ ๓ เพลาใบจักรแบบปรับพิทชไ์ ด้
เป็นช่วงห่างกันเป็นระยะ ๆ ตำ�แหน่งที่เพลาต้องสัมผัส
กับแบริ่งจะสวมปลอกรัดเพลา (sleeve) เพื่อรองรับ
แบริ่งรับเพลาใบจักร ด้านปลายของเพลาโดยส่วนใหญ่
จะเป็นเกลียวเพื่อล็อคใบจักร และล็อคหน้าแปลนเพลา
ส่ ว น ข อ ง เ พ ล า ที่ ยื่ น อ อ ก น อ ก ตั ว เ รื อ จ ะ สั ม ผั ส กั บ
น้ําทะเลตลอดเวลา ดังน้ันเพลาท่ีทำ�จากโลหะท่ีเป็น
สนิมจำ�เป็นต้องมีการหุ้มตัวเพลาเพื่อป้องกันไม่ให้
นา้ํ ทะเลท�ำ ปฏิกิริยากบั เพลาจนเกดิ สนมิ
เพลาใบจกั รแบง่ ตามลกั ษณะของใบจกั รได้ ๒ ประเภทคอื
เพลาใบจกั รแบบพทิ ช์คงท่ี (Fixed Pitch Propeller
Shaft) (ภาพที่ ๒) ใช้กับเรือที่มีใบจักรแบบพิทช์คงท่ี
จะมีลักษณะเป็นเพลาตันตลอดทั้งเส้น ในการเดินหน้า
ถอยหลงั จะใชก้ ารกลบั ทศิ ทางการหมนุ ของเพลาใบจกั ร

ภาพที่ ๒ เรือท่ีใชเ้ พลาใบจักรแบบพทิ ชค์ งที่ ภาพที่ ๔ เพลาใบจักรวสั ดเุ หล็กกลา้ คารบ์ อน

เพลาใบจักรแบบปรับพิทช์ได้ (Controllable ให้มีคุณสมบัติตามมาตรฐานของสถาบันต่อเรือระหว่าง
Pitch Propeller Shaft) (ภาพที่ ๓) ใช้กับเรือทมี่ ีใบจักร ประเทศ เช่น LLOYD ABS เป็นต้น
แบบปรับพทิ ชไ์ ด้ มลี ักษณะเปน็ เพลากลวงตลอดท้ังเส้น
ซงึ่ สว่ นทกี่ ลวงดา้ นในจะเปน็ ทางวง่ิ ของนา้ํ มนั ไฮดรอลกิ ส์ วสั ดทุ น่ี ิยมใช้ท�ำ เพลาใบจักรมดี งั น้ี
ควบคมุ การท�ำ งานของพทิ ชใ์ บจกั ร ในการเดนิ หนา้ ถอยหลงั เหลก็ กลา้ คารบ์ อน (Medium Carbon Steel) (ภาพท่ี ๔)
จะใช้การปรบั มุมพทิ ชใ์ บจกั รแทน เ ป็ น วั ส ดุ ที่ นิ ย ม ใ ช้ กั น ม า ก ท่ี สุ ด เ น่ื อ ง จ า ก มี
เพลาใบจกั รมกี ารใชง้ านดว้ ยการหมนุ โดยเฉพาะเรอื ราคาถูก มีความแข็งแรงสูง แต่มีข้อเสียคือ มักจะเกิด
ท่ีมีระบบเพลาใบจักรแบบพิทช์คงท่ี มีใช้งานแบบหมุน ปฏกิ ริ ยิ าการกดั กรอ่ น (Corrosion) เมอ่ื สมั ผสั กบั นา้ํ หรอื
กลับไปกลับมา ดังน้ันวัสดุท่ีใช้ทำ�เพลาใบจักรจึงต้องมี อากาศซ่งึ เป็นสาเหตขุ องการเกิดสนิม ดังนัน้ เพลาใบจักร
คา่ ความแขง็ แรง (Strength) เพยี งพอตอ่ ความเคน้ ใชง้ าน ชนิดน้ีจึงต้องมีการหุ้มผิวไว้ด้วยผ้าใบพลาสติก หรือยาง
โดยส่วนใหญ่บริษัทผู้สร้างมักจะใช้วัสดุทำ�เพลาใบจักร เพื่อป้องกนั การเกดิ สนิม และต�ำ แหนง่ ที่เพลาตอ้ งสมั ผัส
กบั แบร่ิงจะใช้วิธีสวมปลอกรัดเพลา (sleeve) ซ่ึงท�ำ ด้วย
โลหะทองแดงผสม เพราะทนต่อการกัดกร่อนจากน้ําทะเล

62 นาวิกศาสตร ์ ปที ี่ ๙๗ เล่มที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗

เพลาทท่ี �ำ จากวสั ดชุ นดิ นนี้ ยิ มใชต้ งั้ แตเ่ พลาขนาดเลก็ จนถงึ เรือ general Cargo, Oil Tanker, Container Cargo
ขนาดใหญ่ ตัวอย่างของเหล็กกล้าท่ีใช้ เช่น SAE1018, เป็นต้น นิยมใช้เพลาใบจักรที่ทำ�ด้วยเหล็กกล้าคาร์บอน
SAE1035, SAE1045 เป็นต้น เน่ืองจากมีความแขง็ แรงสงู และราคาถูกท่ีสุด
เหล็กกล้าไร้สนิม (Stainless Steel) (ภาพท่ี ๕)
เพลาใบจักรชนิดนี้เม่ือสัมผัสกับน้ําจะไม่เกิดสนิมดังนั้น เรอื ในราชนาวไี ทยทใี่ ชเ้ พลาใบจกั รท�ำ ดว้ ยเหลก็ กลา้ ไรส้ นมิ
จึงไม่จำ�เป็นต้องมีการหุ้มผิว แต่มีความแข็งแรงน้อยกว่า สว่ นใหญเ่ ปน็ เรอื ทมี่ เี พลาใบจกั รขนาดเสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางนอ้ ยกวา่
และมรี าคาสงู กว่าเหล็กกล้าคาร์บอน จึงนยิ มใชก้ ับเพลา ๖ นวิ้ เชน่ ชดุ เรอื หลวงปราบปรปกั ษ์ ชดุ เรอื หลวงราชฤทธิ์
ใบจักรขนาดไม่ใหญ่มากนัก ตัวอย่างของเหล็กกล้าไร้ ชุดเรือหลวงชลบุรี ชุดเรือหลวงมันใน ชุดเรือหลวงหนอง
สนิมที่ใช้ เชน่ AISI303, AISI304, AISI316, AISI630 เปน็ ต้น สาหร่าย เรือตรวจการณ์ใกลฝ้ ัง่ ชดุ เรือ ต.991 เป็นต้น
เรือท่ีใช้เพลาใบจักรที่ทำ�ด้วยเหล็กกล้าคาร์บอน
มีตั้งแต่เรือขนาดเล็กจนถึงเรือขนาดใหญ่ เช่น
ชดุ เรอื หลวงสัตหีบ เรอื ตรวจการณใ์ กลฝ้ ่งั ชุด เรอื ต.991
ชุดเรือหลวงตาปี ชุดเรือหลวงรัตนโกสินทร์ ชุดเรือหลวง
นเรศวร ชุดเรือหลวงเจ้าพระยา ชุดเรือหลวงสุรินทร์
ชุดเรอื หลวงทองแก้ว ชุดเรอื หลวงจุฬา เปน็ ต้น

ภาพท่ี ๕ เพลาใบจกั รวัสดุเหล็กกล้าไรส้ นมิ แบริง่ รองรบั เพลาใบจกั ร
แบรง่ิ รองรบั เพลาใบจกั รเป็นส่วนท่รี ับนา้ํ หนัก รักษา
Monels (ภาพท่ี ๖) เป็นโลหะผสมระหว่างนิเกิล
กับทองแดง ไม่เกิดสนิมเม่ือสัมผัสกับน้ําเช่นเดียวกับ ศูนย์กลาง และลดการโก่งตัวของเพลาใบจักร แบ่งตาม
เหลก็ กลา้ ไรส้ นมิ มคี วามแขง็ แรงมากทสี่ ดุ แตม่ รี าคาแพง ตำ�แหนง่ การติดต้งั ได้ ๒ ประเภทคือ
Monels ทน่ี ยิ มใชไ้ ดแ้ ก่ K500 แบรงิ่ รองรบั เพลาใบจกั รทอี่ ยใู่ นเรอื มกั จะพบในเรอื
ทีม่ เี พลาใบจกั รด้านในตัวเรอื ยาวมาก สามารถแบ่งออก
ภาพที่ ๖ เพลาใบจักรวัสดุ Monels K500 ไดอ้ ีก ๒ ประเภทคอื
ประเภท Journal Bearing มสี ว่ นประกอบทสี่ �ำ คญั
เรือเอกชนขนาดเล็กระวางขับน้ําประมาณ คือ ตัวเรือนแบริ่ง ภายในจะมีแผ่นรองลื่น (Bearing
๑๐๐-๕๐๐ ตัน เช่นเรือ Speed Boat, Crew Boat, Shell) รับน้ําหนักตัวเพลา (Journal) แบริ่งชนิดนี้จะ
Supply Boat, Tug Boat เปน็ ตน้ สว่ นใหญน่ ยิ มใชเ้ พลา ใชก้ ารหล่อลน่ื ดว้ ยน้ํามนั หล่อลน่ื โดยอาศัยการเคลอื่ นที่ของ
ใบจกั รทที่ �ำ ดว้ ยเหลก็ กลา้ ไรส้ นมิ และ Monels เพอื่ ปอ้ งกนั เพลา ดงึ เอานาํ้ มนั หลอ่ ลนื่ จากอา่ งนาํ้ มนั หลอ่ ลน่ื ดา้ นลา่ ง
การเกิดสนิม และเน่ืองจากเพลาใบจักรมีขนาดเล็กจึง สาดเขา้ ไปในแบรงิ่ วสั ดทุ ใี่ ชท้ �ำ แผน่ รองลนื่ ไดแ้ ก่ Babbitt
เหมาะสมกบั ราคาและความแขง็ แรง สว่ นเรอื สนิ คา้ ขนาด (โลหะผสมระหว่างดบี กุ พลวง และทองแดง) (ภาพที่ ๗)
ใหญ่ ระวางขบั นา้ํ ประมาณ ๓,๐๐๐-๑๐๐,๐๐ ตนั เชน่
ภาพที่ ๗ Babbitt Bearing

นาวกิ ศาสตร ์ ปที ี่ ๙๗ เลม่ ท่ี ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗ 63

ตวั อยา่ งของเรอื ในราชนาวไี ทยทใี่ ชแ้ บรงิ่ ประเภทนไี้ ดแ้ ก่ Composite Bearings (ภาพที่ ๑๐) มคี ณุ สมบตั ิ
ชุดเรือหลวงเจ้าพระยา เรือหลวงถลาง ชุดเรือหลวง ในการตา้ นทานการสกึ มากทส่ี ุด มีความแขง็ ใกลเ้ คียงกบั
สรุ นิ ทร์ เรือหลวงจุฬา เรือหลวงสุริยะ เปน็ ต้น Thermosetting Resin Bearings แต่มากกวา่ Nitrite
แบร่ิงกนั รุน เปน็ แบริ่งรบั แรงในแนวแกนเพลา Rubber Bearings มรี าคาใกล้เคยี งกบั Nitrite Rubber
ซงึ่ เกดิ จากแรงดงึ ของใบจกั รขณะผลกั ดนั นา้ํ เพอื่ ปอ้ งกนั Bearings สูงกวา่ Thermosetting Resin Bearings
การชำ�รุดของเกยี ร์ แบร่ิงกนั รุนมี ๘ ประเภทคือ แบร่ิง
ประเภท Rolling Bearing เช่น Ball Bearing, Roller
Bearing (ภาพท่ี ๘) เปน็ ตน้ กบั แบรงิ่ แบบ Hydrody-
namics Bearing เรือสมัยใหม่ส่วนใหญ่จะนยิ มใช้แบริง่
ประเภท Rolling Bearing และในกรณีทีม่ ีการออกแบบ
ให้มีแบร่ิงกันรุนภายในเกียร์อยู่แล้ว จึงไม่จำ�เป็นต้อง
ติดต้ังแบริ่งประเภทนที้ เี่ พลาใบจักรอีก

ภาพท่ี ๘ Thrust Bearing ชนดิ Roller Bearing ภาพที่ ๑๐ Composite Bearings

แบร่ิงรับเพลาใบจักรที่อยู่นอกเรือ จะเป็นแบริ่ง Nitrite Rubber Bearings (ภาพที่ ๑๑) เปน็
ประเภท Journal Bearing ใชฟ้ ลิ ์มนาํ้ ทะเลชว่ ยในการ วัสดุประเภทยางเหนียว มีคุณสมบัติในการต้านทานการสึก
หลอ่ ลนื่ วสั ดุท่นี ยิ มใชท้ ำ�แบรงิ่ ประเภทน้มี ีอยู่ ๓ แบบดังนี้ มากกว่า Thermosetting Resin Bearings แต่น้อยกว่า
Thermosetting Resin Bearings (ภาพท่ี ๙) Composite Bearings มคี วามแขง็ นอ้ ยทสี่ ดุ และมรี าคา
เป็นวัสดุประเภทโพลีเมอร์ มีคุณสมบัติในการต้านทาน ใกลเ้ คยี งกบั Composite Bearings แตส่ งู กวา่ Thermo-
การสึกน้อยที่สุด มีความแข็งใกล้เคียงกับ Composite setting Resin Bearings
Bearings แต่มากกวา่ Nitrite Rubber Bearings และ
มรี าคาถูกท่สี ุด

ภาพที่ ๙ Thermosetting Resin Bearings ภาพที่ ๑๑ Nitrite Rubber Bearings

64 นาวกิ ศาสตร์  ปที ่ี ๙๗ เลม่ ที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗

การผลิตแบริ่งรองรับเพลาใบจักรท่ีอยู่นอกเรือทั้ง ภาพที่ ๑๒ แบรง่ิ รองรับเพลาใบจกั รมีการสึกกร่อน
๓ แบบนั้น บริษัทผู้ผลิตมักจะผลิตออกมาให้เลือกใช้ ตามอายุการใชง้ าน
หลายรุ่นตามลักษณะการใช้งานที่แตกต่างกันไป ดังน้ัน
หากผู้ใช้งานจะเลือกใช้แบร่ิงชนิดใดควรเลือกรุ่นให้ตรง มีข้อควรระวัง คือ อย่าปล่อยให้แบริ่งรองรับเพลา
กบั ลักษณะการใชง้ านของเรอื ใบจักรสึกกร่อนมากเกินเกณฑ์ เพราะอาจทำ�ให้
แบรงิ่ ทอี่ ยใู่ นเรอื และนอกเรอื ตามทก่ี ลา่ วมาทง้ั หมด Sleeve เพลาใบจกั รเสียดสกี บั โลหะที่เป็นส่วนประกอบ
มีใช้งานทั้งในเรือเอกชน และในเรือรบของราชนาวีไทย ของชุดแบริ่งรองรับเพลาใบจักร (ภาพท่ี ๑๓) ต้องเสีย
ซงึ่ เรอื แตล่ ะลำ�กม็ กี ารเลอื กใชแ้ ตล่ ะประเภททแี่ ตกตา่ งกนั ไป เวลาและค่าใช้จ่ายในการซ่อมทำ� Sleeve เพลาใบจักร
ขน้ึ อยกู่ บั การออกแบบของวศิ กรผอู้ อกแบบระบบขบั เคลอ่ื น เพมิ่ ข้นึ หรอื ถา้ ร้ายแรงกวา่ นนั้ กค็ อื หาก Sleeve เพลา
งบประมาณ และวสั ดทุ สี่ ามารถหาไดง้ า่ ยของเรอื ทต่ี อ่ ณ ใบจกั รสกึ กรอ่ นจนหมด จะสง่ ผลใหเ้ พลาใบจกั รเกดิ การ
ประเทศนนั้ ๆ สกึ กรอ่ นตามมา ซง่ึ มคี า่ ใชจ่ า่ ยในการซอ่ มทำ�เพลาใบจกั ร
ปัญหาสว่ นใหญ่พบในการซ่อมทำ� มากกวา่ การเปลย่ี นแบรง่ิ รองรบั เพลาใบจกั รใหม่ อายกุ าร
ใชง้ านของแบรง่ิ รองรบั เพลาใบจกั รจะอยทู่ ปี่ ระมาณ ๓ ปี
เป็นเรื่องธรรมดาเม่ือมีการใช้งานเครื่องจักรหรือ ดังน้ันเม่อื ครบระยะเวลา ๓ ปี ควรนำ�เรือเข้าอ่แู หง้ เพ่ือ
อุปกรณ์ใด ๆ ย่อมมีการเสื่อมสภาพตามชั่วโมงการใช้งาน เปลี่ยนแบรง่ิ รองรบั เพลาใบจกั รใหม่
หรือเกิดการชำ�รุดเสียหายเมื่อใช้อย่างผิดวิธี เพียงแต่
การเส่ือมสภาพหรือชำ�รุดเสียหายนั้นจะเกิดข้ึนเร็วหรือช้า ภาพที่ ๑๓ Sleeve เพลาใบจักรเสียดสีกับโลหะ
อยทีู่การใช้งาน การบำ�รุงรักษา และอายุการใช้งาน ทเ่ี ป็นส่วนประกอบของชุดแบริ่งรองรบั เพลาใบจักร
ของอุปกรณน์ ้ัน ๆ ในบทความน้ผี เู้ ขยี นไดร้ วบรวมปญั หา
ท่ีพบบ่อย และปัญหาท่ีทำ�ให้เกิดการชำ�รุดเร็วกว่าปกติ นาวกิ ศาสตร ์ ปีท่ี ๙๗ เล่มท่ี ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗ 65
จากประสบการณ์การทำ�งานของเจ้าหน้าที่กองโรงงาน
เคร่ืองกล อู่ทหารเรือพระจุลจอมเกล้า กรมอู่ทหารเรือ
เท่าท่ีได้ประสบมาให้ท่านผู้อ่านได้ทราบเพ่ือท่ีจะได้รู้วิธี
แกป้ ญั หาและแนวทางปอ้ งกนั การเกดิ ปญั หาในเบอื้ งตน้ ได้

ปั ญ ห า ส่ ว น ใ ห ญ่ พ บ ใ น ก า ร ซ่ อ ม ทำ � เ กิ ด จ า ก
การเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งานของอปุ กรณ์ ไดแ้ ก่
การสึกกร่อนของแบริ่งรองรับเพลาใบจักรนอกเรือ
(ภาพท่ี ๑๒) สาเหตุเน่ืองจากเมื่อระบบเพลาใบจักร
กำ�ลังใช้งาน ตัวของ Sleeve เพลาใบจักรจะเสียดสี
กับแบริ่งรองรับเพลาใบจักรตลอดเวลา ซึ่งปกติแล้ววัสดุ
ทท่ี �ำ Sleeve เพลาใบจกั รจะถกู ออกแบบให้มีความแข็ง
มากกว่าแบริ่งรองรับเพลาใบจักร เพ่ือให้แบริ่งรองรับ
เพลาใบจักรเกิดการสึกกร่อน แทนการสึกกร่อนของ
Sleeve เพลาใบจกั ร

การสกึ กรอ่ นของเพลาใบจกั รบรเิ วณปลายเพลาใบจกั ร แนวทางการปอ้ งกนั คอื เมอื่ ต้องน�ำ เรือเข้าบริเวณ
ทเ่ี ป็น Taper และเกลยี วปลายเพลาใบจักร สาเหตุของ ทมี่ วี สั ดใุ ตน้ าํ้ เปน็ ของแขง็ ควรใชร้ อบเพลาตาํ่ เพอื่ ลดแรง
การสึกเนอ่ื งจากการถอด ประกอบ ใบจกั ร และคปั ปลง้ิ กระแทก ระหวา่ งวสั ดขุ องแขง็ กบั วสั ดหุ มุ้ เพลาใบจกั ร และ
เพลาใบจกั รเขา้ ออกบอ่ ย ๆ ท�ำ ใหเ้ กิดการสกึ หรอ ผลที่ ตอ้ งน�ำ เรอื เขา้ ซอ่ มท�ำ ตวั เรอื ใตแ้ นวนา้ํ เมอ่ื ครบวงรอบการ
ตามมาคอื เกดิ การหลวมคลอน เมอ่ื ประกอบเพลาใบจกั ร ซ่อมท�ำ เสมอ
เข้ากับคัปปลิ้ง และใบจักร ทำ�ให้เกิดความส่ันสะเทือน การสึกกรอ่ นของ sleeve เพลาใบจักร และแบรง่ิ
หรอื อาจท�ำ ใหใ้ บจกั รหรอื คปั ปลง้ิ หลดุ ออกจากเพลาใบจกั รได้ รองรับเพลาใบจักรสึกกร่อนเร็วกว่ากำ�หนด สาเหตุเกิด
การแกไ้ ขคอื น�ำ เพลาใบจกั รไปพน่ เตมิ เนอื้ โลหะบรเิ วณที่ จากเมอื่ เรอื จอดนาน ๆ ทำ�ใหเ้ พรยี งซงึ่ เปน็ ของแขง็ เขา้ ไป
สกึ ใหมแ่ ละสวมใสเ่ ขา้ กบั หนา้ แปลนใหไ้ ดร้ ะยะตามเกณฑ์ เกาะบริเวณผวิ สมั ผสั ระหวา่ ง Sleeve เพลาใบจักร และ
ปญั หาทที่ ำ�ใหเ้ กดิ การชำ�รุดเรว็ กวา่ ปกติ แบร่ิงรองรับเพลาใบจักร (ภาพที่ ๑๕) เมื่อนำ�เรือไปใช้
งานจึงเกิดการสกึ กร่อนเกิดขนึ้
ปัญหาทีท่ ำ�ให้เกดิ การชำ�รุดเร็วกวา่ ปกติ ส่วนใหญ่
เกดิ จากการการใชง้ านทไ่ี มถ่ กู วธิ ี และขาดการบำ�รงุ รกั ษา ภาพท่ี ๑๕ แสดงการเกาะของเพรียงบริเวณ Sleeve เพลาใบจักร
ซึ่งถือไดว้ ่าเปน็ กรณศี กึ ษา อันได้แก่ และแบรง่ิ รองรบั เพลาใบจกั ร
วสั ดหุ มุ้ เพลาใบจกั รชนดิ เหลก็ กลา้ คารบ์ อนนอกเรอื
เกดิ การหลดุ ลอก ท�ำ ใหเ้ พลาเกดิ การสกึ กรอ่ นเนอ่ื งจากสนมิ แนวทางการปอ้ งกนั คอื หากเรือต้องจอดเป็นเวลา
(ภาพที่ ๑๔) หากใช้งานไปเรอ่ื ยๆอาจทำ�ให้เพลาขาดได้ นานเจ้าหน้าท่ีประจำ�เรือควรหมุนระบบเพลาใบจักร
สาเหตุอาจเกิดจากเรือไม่เข้ารับการซ่อมทำ�ระบบเพลาใบจักร สัปดาหล์ ะ ๑ คร้ังเป็นอยา่ งน้อย
เมื่อครบกำ�หนด หรืออาจนำ�เรือเข้าไปใช้งานบริเวณท่ีมีวัตถุ นํ้าปนในนํ้ามันหล่อของ Babbitt Bearing ภายในเรือ
ใต้นํ้าเป็นของแข็งหรือสิ่งแหลมคม การแก้ไขคือ ต้องเปลี่ยน (ภาพท่ี ๑๖) สาเหตเุ กดิ จาก แทง่ วดั ระดบั นาํ้ มนั หลอ่ หาย
เพลาใบจักรใหม่ซ่ึงมีราคาสงู หรอื ปดิ ไมส่ นทิ เมอื่ ท�ำ การลา้ งหอ้ งเครอ่ื งจกั รใหญก่ ท็ �ำ ให้
นา้ํ เขา้ ไปภายในตวั เรอื นแบรง่ิ ได้ ผลทต่ี ามมาคอื อณุ หภมู ิ
ภาพที่ ๑๔ เพลาใบจกั รสกึ กร่อนเนือ่ งจากสนมิ ใชง้ านของแบรงิ่ สงู ขน้ึ เนอ่ื งจากระบายความรอ้ นนอ้ ยลง และ
เพลาใบจักรบริเวณน้ันเกิดการสึกกร่อนเนื่องจากสนิม
ซึ่งเป็นเร่ืองใหญ่ เพราะต้องนำ�เรือเข้าอู่แห้ง
เพ่ือชักเพลาใบจักรออกมาซ่อมทำ� ดังน้ันเจ้าหน้าที่
ประจ�ำ เรือจึงควรใสใ่ จในเร่ืองนี้ให้มาก

66 นาวกิ ศาสตร ์ ปที ่ี ๙๗ เลม่ ท่ี ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๗

ภาพที่ ๑๗ Roller Bearing สึกหรอ
เน่อื งจากช่องจาระบอี ดุ ตนั

ภาพท่ี ๑๖ เพลาใบจกั รเป็นสนิมเนอ่ื งจากนํ้าปน บทสรุป
ในนํา้ มันหลอ่ ของ Babbitt Bearing เพลาใบจักร และแบร่ิงรองรับเพลาใบจักร

แนวทางป้องกัน คือ ต้องคอยตรวจสอบแท่งวัด นบั วา่ มคี วามส�ำ คญั ตอ่ ระบบขบั เคลอ่ื นของเรอื เปน็ อยา่ งย่ิง
ระดบั นา้ํ มนั หลอ่ และชอ่ งทางอนื่ ๆ ทอี่ าจท�ำ ใหน้ า้ํ เขา้ ไป แม้ว่าเรือลำ�น้ันจะมีเพลาใบจักร และ แบร่ิงรองรับ
ในเรือนแบริ่งได้ นอกจากนี้ควรตรวจสอบระดับน้ํามัน เพลาใบจักรทำ�จากวัสดุท่ีดีเย่ียมทนทานต่อการใช้งาน
หล่อว่าอยู่ในระดับที่ใช้งานหรือไม่ และตรวจสอบสีของ หากแต่ผู้ใช้งานหรือผู้บำ�รุงรักษาไม่มีความรู้ความเข้าใจ
น้ํามันหล่อ ว่ามีความผิดปกติหรือไม่ เป็นประจำ�อย่าง เกยี่ วกบั ระบบการท�ำ งานทดี่ พี อ กจ็ ะท�ำ ใหก้ ารใชง้ านหรอื
นอ้ ยกอ่ นออกเรอื ทุกครั้ง การบำ�รุงรักษาอุปกรณ์ดังกล่าวไม่ถูกต้องหรือไม่ดีพอ
ชอ่ งอดั จาระบขี อง Roller Bearing ภายในเรอื อดุ ตนั ส่งผลให้เกิดการชำ�รุดเสียหายเร็วกว่าปกติ เป็นการ
สาเหตเุ นอื่ งจากไมม่ กี ารอดั จาระบเี ปน็ เวลานาน ๆ ท�ำ ให้ สูญเสียงบประมาณการซ่อมทำ�อย่างส้ินเปลือง ดังนั้น
เกดิ เปน็ คราบซัลเฟตอดุ ตันที่หวั อดั จาระบี หรอื ปลอ่ ยให้ ผเู้ ขยี นจงึ หวงั เปน็ อยา่ งยง่ิ วา่ บทความทเ่ี ขยี นขนึ้ มาครงั้ นี้
จาระบแี หง้ ท�ำ ใหอ้ ดั จาระบไี มเ่ ขา้ ผลทต่ี ามมาคอื Roller น่าจะให้ความรู้ความเข้าใจู้เบื้องต้นเกี่ยวกับเพลา
Bearing เกิดการสึกหรอเร็วกว่ากำ�หนด (ภาพท่ี ๑๗) ใบจักร และแบริ่งรองรับเพลาใบจักรประเภทต่าง ๆ
มีเสียงดัง และมีความฝืด ทำ�ให้ระบบขับเคลื่อนต้อง ปัญหา การแก้ไข และการปอ้ งกนั ไมใ่ ห้เกดิ ปัญหาข้ึนอีก
ท�ำ งานหนกั มากขั้น เพ่อื ให้ผใู้ ชง้ าน และผบู้ ำ�รงุ รักษาได้เกิดความมัน่ ใจวา่ จะ
แนวทางปอ้ งกนั คือ เจ้าหน้าท่ปี ระจ�ำ เรือต้องคอย สามารถใชง้ านและบำ�รงุ รกั ษาไดอ้ ยา่ งถกู วธิ แี ละสามารถ
หมน่ั ตรวจสอบ และอดั จาระบเี ปน็ ประจ�ำ ตามค�ำ แนะน�ำ นำ�เรือไปใช้ราชการได้อย่างสง่างามตามวัตถุประสงค์ที่
ในคมู่ อื การใชง้ าน เพอื่ ใหแ้ บรงิ่ ไดร้ บั การหลอ่ ลน่ื ตลอดเวลา กองเรือยุทธการก�ำ หนด

นาวกิ ศาสตร ์ ปที ี่ ๙๗ เลม่ ท่ี ๑๐ ตลุ าคม ๒๕๕๗ 67