คู่มือการใช้งานนวัตกรรม

คู่มือการใช้สื่ อ
นวัตกรรม

กิจกรรมการทดลอง "ไข่จมไข่ลอย"

คณะครุ ศาสตร์ สาขาการศึ กษาปฐมวัย
มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์

สารบัญ

เรื่อง หน้ า

การเรียนรู้แบบสื บเสาะหาความรู้ 1
2
แผนการจัดประสบการณ์ 8
สื่ อนวัตกรรม 9
วิธีการใช้สื่ อ 14
สิ่ งที่เด็กได้จากกิจกรรม 15
16
วิดีโอการใช้งานนวัตกรรม

ผู้จัดทำ

1

การเรียนรู้แบบสื บเสาะสำหรับเด็ กปฐมวัย
Inquiry-Based Learning

เป็ นกระบวนการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนค้นหาความรู้ใหม่ๆด้วย
ตนเอง ผ่านกระบวนการที่เป็ นระบบและสอดคล้องกับ

ธรรมชาติการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย (Active Learning) ด้วย
การตั้งคำถาม กำหนดปั ญหาและกำหนดสถานการณ์ กระตุ้น
ให้ผู้เรียนเป็ นคนช่างคิด และเน้ นให้มีประสบการณ์ตรงใน
การเรียนรู้ โดยการแสวงหาและศึ กษาเพื่อสร้างองค์ความรู้
ของตนเอง โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์เชื่อมโยงกับ
ประเด็นปั ญหาที่ผู้เรียนสนใจ และสามารถค้นพบความรู้หรือ

แนวทางแก้ปั ญหาได้ด้วยตนเอง

การเรียนแบบสืบเสาะหาความรู้มี 5 ขั้นตอน

1.สร้างความสนใจ (Engagement)
2.สำรวจและค้นหา (Exploration)
3.อธิบายและลงข้อสรุ ป (Explanation)
4.ขยายความรู้ (Elaboration)
5.ประเมิน (Evaluation)

2

แผนการจัดประสบการณ์

ชุ ดกิจกรรมการสื บเสาะหาความรู้ระดับปฐมวัย
ชุดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ หน่ วย วิทยาศาสตร์น่ ารู้

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. เด็กสามารถ ใช้ประสาทสัมผัสผ่านการทดลอง
2. เด็กสามารถ ค้นค้นคว้าหาคำตอบด้วยตนเอง
3. เด็กสามารถ ใช้ภาษาในการสื่ อสาร โดยการอธิบาย
และการแสดงความคิดเห็น
4. เด็กสามารถ คิดแบบมีวิจารณญาณ และทักษะการคิด
แบบมีเหตุผล

สาระการเรียรู้

สาระที่ควรเรียนรู้
ความหนาแน่ นของน้ำธรรมดาจะมีน้ อยกว่าไข่จึงทำให้ไข่จมลง
ไปที่ก้นแก้ว แต่ถ้าใส่เกลือลงไปในแก้วน้ำ จะทำให้ไข่ลอยขึ้น
จากก้นแก้ว เพราะว่าน้ำมีความหนาแน่ เพิ่มมากขึ้นจากตอนแรก

3

ประสบการณ์สำคัญ

ด้านร่างกาย
1.การเคลื่อนไหวอยู่กับที่
2.การเคลื่อนไหวเคลื่อนที่
ด้านอารมณ์
1.การฟั งเพลง การ้องเพลง และการแสดงปฏิกิริยา
2.การสร้างสรรค์สิ่ งสวยงาม
3.การพูดสะท้อนความรู้สึ กของตนเองและผู้อื่น
ด้านสั งคม
1.การร่วมกันกำหนดข้อตกลงของห้องเรียน
2.การปฏิบัติตนเป็ นสมาชิกที่ดีของห้องเรียน
3.การให้ความร่วมมือในการปฏิบัติกิจกรรม
4.การร่วมสนทนาและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ด้านสติปั ญญา
1.การแสดงความคิดสร้างสรรค์ผ่านภาษา ท่าทางการเคลื่อนไหว
2.การสังเกตลักษณะ ส่วนประกอบ การเปลี่ยนแปลง และความ
สัมพันธ์ของสิ่ งต่างๆ โดยใช้ประสาทสัมผัสอย่างเหมาะสม
3.การคาดเดาหรือการคาดคะเนสิ่ งที่อาจจะเกิดขึ้นอย่างมีเหตุผล
4.การสื บเสาะหาความรู้เพื่อค้นหาคำตอบของข้อสงสั ยต่างๆ

4

การดำเนิ นการจัดกิจกรรม

ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ
ขั้นนำ
1.เด็กเล่าภาพจากการไปเที่ยวแหล่งน้ำของตนเองหรือภาพจาก
นิ ตยสาร หลังจากนั้ นร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับ หัวข้อ “ไข่จมไข่ลอย”
2.เด็กและครู เล่าประสบการณ์เดิมในการไปเที่ยวแหล่งน้ำต่างๆ
โดยใช้คำถามกระตุ้นการเรียนรู้ ดังนี้
-เด็กๆ ไปเที่ยวแหล่งน้ำที่ไหนมาบ้าง (ทะเล น้ำตก บึง หนอง
คลอง แม่น้ำ)
-เด็กๆ สังเกตเห็นอะไรบ้างจากการไปเที่ยวแหล่งน้ำ
-เด็กๆ สังเกตเห็นอะไรลอยน้ำได้บ้าง
-เด็กๆ ค้นพบสิ่ งที่น่ าประหลาดใจอะไรบ้าง และเป็ นอย่างไร
3.เด็กและครู ร่วมกันตั้งคำถามเชื่อมโยงกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง
“ไข่จมไข่ลอย” โดยใช้คำถาม ดังนี้
“ตอนนี้ ครู มีไข่ 1 ฟอง เด็ก ๆ คิดว่าถ้าใส่ไข่ลงไปในน้ำเปล่า
ธรรมดาไข่จะลอยน้ำหรือว่าไข่จะจมน้ำลงไป”

5

การดำเนิ นการจัดกิจกรรม

ขั้นที่ 2 การสำรวจและค้นหา
ขั้นสอน
1.ให้เด็กสังเกตรู ปร่าง ลักษณะของไข่ ก่อนการทำกิจกรรม ต่อ
จากนั้ นให้เด็กนำแก้วใสใส่น้ำครึ่งแก้ว แล้วนำไข่ใส่ลงไปใน
แก้วใส และสังเกตว่าไข่ลอยน้ำได้หรือไม่ หลังจากให้เด็ก
ช่วยกันคาดคะเนแล้วจึงนำไปสู่การทดลอง “ไข่จมไข่ลอย” โดย
ให้เด็กเฝ้ าสังเกตสิ่ งที่เกิดขึ้น
2.ให้เด็กเริ่มทำการทดลอง เรื่อง “ไข่จมไข่ลอย” พร้อมกัน
แล้วร่วมกันสั งเกตและเก็บรวมรวมข้อมูลของจมไข่ลอย
ในน้ำที่มีความหนาแน่ นต่างกัน
3.ครู ใช้คำถามเพื่อกระตุ้นให้เด็กคิดแบบสืบเสาะหาความรู้จาก
กระบวนการทดลอง ดังนี้
-เด็กๆ คิดว่าไข่ มีลักษณะอย่างไรบ้าง
-เด็กๆ คิดว่าถ้าใส่เกลือลงไปในน้ำไข่จะลอยน้ำหรือไม่
-เด็ก ๆ คิดว่าถ้าต้องใส่เกลือลงไปในน้ำต้องใส่เกลือกี่ช้อนไข่ถึง
จะลอยน้ำได้
-เด็กๆ คิดว่าไข่ที่มีลักษณะคล้ายกัน ทำไมถึงลอยน้ำได้และลอย
น้ำไม่ได้
4.หลังจากนั้ นให้เด็กทดลอง และให้คาดคะเนคำตอบร่วมกัน
และสั งเกตผลการทดลองที่ เกิดขึ้น

6

การดำเนิ นการจัดกิจกรรม

ขั้นที่ 3 การอธิปลายและลงข้อสรุ ป
ขั้นสรุ ป
1.ให้เด็ก ๆ แต่ละคนช่วยกันเล่าเกี่ยวกับสิ่ งที่ตนค้นพบจากการ

ทำกิจกรรมการทดลอง “ไข่จมไข่ลอย”
2.ให้เด็กนำเสนอผลงาน เพื่อสรุ ปผลการทดลอง จากการคาด
คะเนไว้ก่อนการทดลอง เกี่ยวกับ เรื่อง

“ไข่จมไข่ลอย” ร่วมกัน โดยเปิ ดโอกาสให้เด็กแต่ละคนนำเสนอ
ขั้นตอนการทำกิจกรรม แสดงความคิดเห็น และอภิปรายผลการ

ทดลอง ผ่านแบบบันทึกผลการทดลองของตนเอง
ขั้นที่ 4 การขยายความรู้
1.เด็กและครู ร่วมกัน สรุ ปเกี่ยวกับเรื่อง “ไข่จมไข่ลอย” เช่น การ
ลอยได้(ลอย)คือ การลอยตัวของวัตถุขึ้นอยู่บนผิวน้ำ และการลอย
น้ำไม่ได้ (จม) คือ การที่วัตถุลงไปที่ใต้น้ำ รวมไปถึงการจมและ
การลอยของวัตถุขึ้นอยู่กับความหนาแน่ นของวัตถุชิ้นนั้ น ถ้าวัตถุ
ใดมีความหนาแน่ นน้ อยกว่าน้ำก็จะทำให้วัตถุนั้ นลอยบนผิวน้ำ
แต่ถ้าวัตถุใดที่มีความหนาแน่ นมากกว่าน้ำก็จะทำให้วัตถุชิ้นนั้ น

จมลงไปใต้น้ำ
ขั้นที่ 5 การประเมินผล
1.ให้เด็ก ๆ เล่ากิจกรรมที่ทดลอง “ไข่จมไข่ลอย” ทั้งหมดที่ได้ทำ
และให้เพื่อน ๆ ช่วยกันแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติมในสิ่ งที่ยังไม่

ได้เล่า

2.ครู สังเกตความสนใจ และการมีส่วนร่วมในการทำกิจกรรมและ

การตอบคำถาม

7

สื่ อ

1.แผ่นชาร์ตการเรียนรู้
2.ชุ ดกิจกรรมการทดลอง
-แก้วสำหรับใส่น้ำ 2 ใบ
-ไข่ที่มีขนาดเท่ากัน 2 ฟอง
-เกลือป่ น
-น้ำเปล่า
-ช้อนเอาไว้สำหรับตัก และไม้สำหรับคน

การวัดประเมินผล

สั งเกตการ
1.การใช้ ประสาทสั มผัสผ่านการทดลอง
2.ค้นค้นคว้าหาคำตอบด้วยตนเองได้อย่างถูกต้อง
3.ใช้ภาษาในการสื่ อสาร โดยการอธิบาย และการแสดง
ความคิดเห็น
4.คิดแบบมีวิจารณญาณ และทักษะการคิดแบบมีเหตุผล

8

สื่ อ/นวัตกรรม

แผ่นชาร์ตการเรียนรู้

ชุดการทดลอง "ไข่จมไข่ลอย"

วิธีการใช้สื่ อ/นวัตกรรม 9

ชุดการทดลอง "ไข่จมไข่ลอย"

วัสดุอุปกรณ์
1.น้ำเปล่า
2.ไข่ไก่จำนวน 2 ฟอง
3.แก้วน้ำจำนวน 2 ใบ
4.เกลือ
5.ช้อน

ขั้นตอนการทำกิจกรรม
1.นำน้ำเปล่าใส่ลงไปในแก้วในปริมาณเท่า ๆ กันทั้ง 2 ใบ

ขั้นตอนการทำกิจกรรม 10

2.เติมเกลือลงไปในแก้ว 1 ใบ โดยที่เด็ก ๆ สามารถ
คาดคะเนลงไปได้ เลยว่าจะใส่ เกลือทั้งหมดกี่ช้ อน

3.เมื่อใส่เกลือจนครบตามที่ต้องการแล้ว ใช้ช้อนค้นให้
เกลือละลาย

ขั้นตอนการทำกิจกรรม 11

4.เริ่มทำการทดลอง โดยครู จะใส่ไข่ลงไปในแก้วที่ใส่เกลือ
และแก้วที่ ไม่ใส่ เกลือ

5.ให้เด็ก ๆ ลองสังเกตดูว่าแก้วที่ใส่น้ำเปล่าและแก้วที่ใส่
น้ำเปล่ากับเกลือ ไข่ในแก้วใบไหนจะลอยขึ้นมา

ขั้นตอนการทำกิจกรรม 12

6.เมื่อเด็ก ๆ สังเกตแล้วพบว่า ไข่ในแก้วที่ใส่น้ำเปล่ากับ
เกลือจะทำให้ไข่ลอยขึ้นมา

7.สรุ ปผลการทดลอง
ความหนาแน่ นของไข่ไก่ จะมากกว่าความหนาแน่ นของน้ำ
น้ำจึงไม่สามารถพยุงไข่ไก่ให้ลอยขึ้นมาได้ แต่เมื่อเราใส่
เกลือลงไปในน้ำ น้ำก็จะมีความหนาแน่ นมากกว่าไข่ไก่ จึง
ทำให้ไข่ลอยบนผิวน้ำได้

แบบบันทึกก่อนและหลังการทดลอง 13

14

สิ่ งที่เด็กได้จากการทำกิจกรรม

1.ทำให้ เด็กได้เรียนรู้ผ่านกระบวนการสื บเสาะหาความรู้
2.ทำให้ให้เด็กๆ เกิดความสนุกสนาน เพลิดเพลิน
3.ทำให้ เด็กรู้จักสั งเกตความแตกต่างระหว่างไข่ที่ อยู่ใน
ขวดโหล 2ใบ
4.ทำให้เด็กตอบคำถามได้ถูกต้อง และให้ความสนใจร่วม
กิจกรรมเป็ นอย่างดี

วิดีโอการใช้งานนวัตกรรม 15

จัดทำโดย 16

นางสาวอุษา พรมเพ็ง
รหัสนั กศึ กษา 61111566043

นางสาววรรณภาพร จันทร์เนตร
รหัสนั กศึ กษา 61111566044