ปริมาณสารสัมพันธ์

LOGO

LOGO

LOGO

 สูตรเคมี คือ กลุ่มสัญลักษณ์ท่ใี ช้เขียนแทนธาตุ และสารประกอบ
 ตัวอย่างสูตรเคมีของสารประกอบบางชนิด

LOGO

 ประเภทของสูตรเคมี

สูตรเคมี
Chemical formula

สูตรเอมพริ ิคลั สูตรโมเลกุล สตู รโครงสร้าง

Empirical formula Molecular formula Structural formula

LOGO

 สูตรเอมพริ คิ ลั คือ สตู รที่แสดงอัตราสว่ นอย่างตา่ ของจา่ นวนอะตอม
ของธาตุองคป์ ระกอบ เช่น สูตรเอมพริ คิ ัลของ C6H12O6 คือ CH2O

 สูตรโมเลกลุ คือ สตู รทแ่ี สดงจ่านวนอะตอมของธาตุแตล่ ะชนิดทีม่ ีอยู่
จริงใน 1 โมเลกลุ ของสาร เช่น สูตรโมเลกุลของคาร์บอนไดออกไซด์
คือ CO2

 สูตรโครงสร้าง คือ สูตรที่แสดงพันธะเคมีระหวา่ งอะตอมตา่ งๆ ท่าให้
ทราบลกั ษณะการจัดตัวของอะตอมในโมเลกุล
เชน่ เมทานอล (CH3OH) มีโครงสรา้ งเปน็

LOGO

 สามารถค่านวณได้ โดยใช้ความสมั พันธ์ ดังน้ี

 ตวั อย่าง จงค่านวณหามวลเปน็ ร้อยละของธาตุทุกชนดิ ใน CH2O

LOGO

 ตัวอยา่ งที่ 1 จงค่านวณมวลเป็นร้อยละของ Fe ใน Fe2O3

LOGO

 ตัวอยา่ งที่ 2 จงค่านวณรอ้ ยละโดยมวลของนา้่ ในสารประกอบ
Na2CO3.10H2O

LOGO

 ตวั อยา่ งท่ี 3 จากการวเิ คราะหโ์ ดยการเผาไหม้สารตัวอย่าง 0.0153 g
พบวา่ เกิดแก๊ส CO2 0.0056 g และ H2O 0.0012 g จงคา่ นวณหามวล
เป็นรอ้ ยละของ C และ H ในสารตัวอย่าง

LOGO

LOGO

 วธิ กี ารคา่ นวณสูตรเอมพิรคิ ลั
 ทราบธาตุองคป์ ระกอบและมวลของธาตุองค์ประกอบ
 หาอตั ราสว่ นโดยมวลของธาตอุ งค์ประกอบ
 เปล่ียนอตั ราสว่ นโดยมวลเปน็ อตั ราส่วนจา่ นวนโมล
 ทา่ อตั ราส่วนจา่ นวนโมลเปน็ อยา่ งตา่
 เปลย่ี นอัตราส่วนจ่านวนโมลเปน็ อัตราส่วนจา่ นวนอะตอม

LOGO

 วิธกี ารคา่ นวณสูตรโมเลกลุ

 ทราบสตู รเอมพริ คิ ัล และมวลโมเลกลุ ของสาร

 ใช้ความสมั พันธ์ สูตรโมเลกุล = (สูตรเอมพริ คิ ัล)n

แทนคา่ มวลโมเลกุล จะไดว้ า่

(มวลของสูตรเอมพิรคิ ลั ) n = มวลโมเลกุล

 แกส้ มการหาค่า n
 แทนค่า n ในสูตรเอมพริ คิ ัล

LOGO

 ตัวอยา่ งท่ี 1 จากการวเิ คราะห์สารประกอบชนิดหนง่ึ พบวา่ ประกอบดว้ ย
กา่ มะถนั (S) 50.1% และออกซิเจน (O) 49.9% โดยมวล จงหาสตู ร
เอมพริ คิ ลั ของสารประกอบนี้

ขนั้ ที่ 1 ; หาโมลอะตอมของธาตแุ ต่ละชนิด

LOGO

ขั้นท่ี 2 ; ทา่ อตั ราสว่ นจา่ นวนโมลเปน็ อตั ราสว่ นอยา่ งต่า

ขั้นท่ี 3 ; หาสูตรเอมพิริคลั

LOGO

 ตัวอยา่ งที่ 2 สารประกอบชนดิ หนงึ่ ประกอบดว้ ย Na 6.072 g S 8.474 g
และ O 6.336 g จงหาสตู รเอมพิริคลั ของสารประกอบนี้

ขน้ั ที่ 1 ; หาโมลอะตอมของธาตแุ ตล่ ะชนดิ

LOGO

ขั้นท่ี 2 ; ทา่ อตั ราสว่ นจา่ นวนโมลเปน็ อตั ราสว่ นอยา่ งต่า

ขั้นท่ี 3 ; หาสูตรเอมพิริคลั

LOGO

 ตวั อย่างท่ี 3 จากการวิเคราะหก์ ารเผาไหมส้ ารประกอบชนดิ
หนึง่ ซ่ึงประกอบด้วย C และ H พบว่าให้แกส๊ CO2 0.0497 g และ
H2O 0.0244 g
จงหา 1. สตู รเอมพริ คิ ลั ของสารประกอบนี้
2. สตู รโมเลกุลของสารประกอบนี้ (กา่ หนดมวลโมเลกลุ
ของสารประกอบน้ีเท่ากบั 58.1222)
3. มวลของสารประกอบตัวอย่าง

LOGO

LOGO

LOGO

LOGO