"สาส์นไก่ & สุกร" เดือนพฤษภาคม 2564

Biosecurity ในฟารม กอนท่ีเราจะวางแผนจัดการเราตอง ไปเลย โดยที่สเปรยยังไมสามารถฉีดพนไดเต็มที่ นอกจากนี้
เขา ใจระบบหรอื สว นตา งๆ ของฟารม กอ น เพอ่ื งา ยตอ การบรหิ าร ยังรวมไปถึงสวนของสำนักงาน บานพัก โรงครัว หรือสวนท่ี
จัดการ ซึ่งสวนของฟารมหลักๆ ก็จะแบงออกเปนสวนๆ ไมเ กยี่ วขอ งกบั สว นทเี่ ลยี้ งหมู ตอ งดดู ว ยวา มกี ารแยกออกจาก
สว นแรกคอื สว นทเี่ ปน สภาพแวดลอ มภายนอก สว นทสี่ องคอื กันหรืออยูหางกันอยางชัดเจนหรือไม เพราะสวนน้ีตามหลัก
สวนที่เปนสภาพแวดลอมภายใน ซ่ึงในสวนของฟารมที่เปน ตอ งอยูนอกพื้นท่หี รอื หา งจากโรงเรือนเลย้ี งหมู
สภาพแวดลอมภายในก็จะแบงยอยๆ ออกเปน 2 สวน คือ
สว นนอกเขตเลยี้ งสตั วก บั สว นในเขตเลยี้ งสตั ว แตไ มว า จะเปน
สว นไหนๆ สง่ิ สำคญั คอื เราตอ งรจู กั ลกั ษณะของโรคทร่ี ะบาดกอ น
เชน การตดิ ตอ ความรุนแรง ความรวดเร็วของเชือ้ ลกั ษณะ
อาการที่แสดงออก และชอ งทางหรือจดุ เสยี่ งท่ีเชือ้ จะเขามา

อีกเร่ืองที่เราควรจะรูโดยเฉพาะสัตวแพทยที่ดูแลฟารม
คอื ระยะทางทไ่ี ปฟารม ทส่ี ตั วแพทยด แู ล มอี ะไรทจ่ี ะเปน จดุ เสย่ี ง
กบั ฟารม ทด่ี แู ลบา ง เชน ฟารม หมฟู ารม อน่ื ในรศั มี 1-3 กโิ ลเมตร
และมีก่ีฟารม เปนฟารม เลก็ กฟี่ ารม ฟารม ใหญก ฟี่ ารม มีโรง
เชอื ดดว ยหรอื ไม มชี มุ ชนตรงไหนบา ง รวมไปถงึ สภาพภมู อิ ากาศ
ภมู ปิ ระเทศรอบๆ ฟารม ระดบั พน้ื ทอ่ี ยเู หนอื หรอื สงู กวา ฟารม
อนื่ หรอื ไมมนี ำ้ ไหลผา นฟารม เรา
หรอื ไม ทง้ั หมดนเี้ ปน เรอ่ื งสำคญั
ทเ่ี ราตอ งรู แมจ ะเปน พน้ื ทท่ี อี่ ยู
นอกเขตฟารมของเราแตก็มีผล
ตอระบบ Biosecurity ท้งั ส้ิน

สว นพนื้ ทใ่ี นเขตฟารม คอื ฟารม ชนั้ นอก สงิ่ ทต่ี อ งพจิ ารณา เลาขายหรือเลากลางในการรับสงหมู ขายหมู สวนนี้
อันดับแรกคือรั้ว ซึ่งรั้วมีหลายประเภทไมวาจะเปนรั้วโปรงๆ สำคัญมากๆ เพราะคือสวนที่เปนจุดเสี่ยงที่โรคจะเขาฟารม
อยา งลวดหนาม รัว้ ทบึ ๆ แบบคอนกรตี แตไ มว ารัว้ แบบไหน ในฟารม ขนาดใหญม กั ไมค อ ยมปี ญ หา เพราะสว นใหญจ ะมที กุ
สง่ิ สำคญั คอื ตอ งสามารถปอ งกนั บคุ คลหรอื สง่ิ ทไ่ี มเ กย่ี วขอ งกบั ฟารมและไดมาตรฐาน แตฟารมรายยอยหรือฟารมรายเล็ก
ฟารม เขา ไปได เชน สนุ ขั แมว หรอื สตั วพ าหะอน่ื ๆ หากเปน รว้ั ลวด มกั จะไมม เี ลา พวกน้ีหากมกี จ็ ะไมค อ ยไดม าตรฐาน บางแหง เปน
หนามตอ งดวู า สามารถปอ งกนั การเขา มาไดห รอื ไม สงิ่ สำคญั อกี พื้นดินหรือเทคอนกรีตบางๆ เมื่อมีน้ำเสียหรือส่ิงปฏิกูลไหล
อยา งทอ่ี ยากแนะนำเกย่ี วกบั รว้ั คอื ควรมี2ชน้ั แบง เปน รว้ั ชน้ั นอก ลงมาก็จะเกิดการแชขัง ซ่ึงน่ันหมายถึงการสะสมเชื้อโรค
พน้ื ทฟ่ี ารม และรว้ั ชน้ั ในเขตฟารม รว้ั ชน้ั ในควรเปน รว้ั ทบึ ทง้ั หมด หากเปน เชอื้ โรค ASF กจ็ ะเกดิ การระบาดขนึ้ ในฟารม อกี ปญ หา
หากเปน รว้ั ทม่ี ชี อ งอยา งรว้ั ลวดหนามอาจจะปอ งกนั การลกั ลอบ ท่มี กั พบเจอในสวนของงานขาย คือ บางครง้ั จะเหน็ คนจบั หมู
เขาไปไมได โดยเฉพาะแรงงานเพ่อื นบานท่มี ักจะควบคุมยาก หรือพอคาจับหมูเดินเขาไปเลือกหมูในฟารมเอง หรือบางที
ก็เห็นคนขับรถจับหมู ขนสงหมู ใชน้ำในฟารมลางรถ ซึ่งสิ่ง
โรงฉีดหรือพนสเปรย เปนอีกชองโหวในการปองกันให เหลา นี้ถือเปนสงิ่ ทไ่ี มค วรทำอยา งยงิ่
เกิดความปลอดภยั เพราะบางฟารมโรงสเปรยม ักไมม ีหลงั คา
หรือร้ัวกำแพง เวลาที่ฉีดพนยาฆาเช้ือมักจะถูกลมพัดพาไป
ทำใหร ถไมโ ดนนำ้ ยาฆา เชอ้ื เตม็ รอ ยหรอื บางทหี วั สเปรยไ มท ำงาน
รวมถงึ การไมม ที ห่ี ยดุ รถเวลาทร่ี ถวงิ่ ผา นโรงสเปรย คอื วงิ่ ผา น

สาสนไก & สุกร 51

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ขยบั มาทพ่ี น้ื ทใี่ นเขตฟารม ชนั้ ในหมายถงึ สว นของโรงเรอื น เขาหมด ออกหมด (All in All out) ไมสามารถทำไดใ นเลา
เลยี้ งหมู ซงึ่ จะเรมิ่ ตงั้ แตป ระตเู ขา ออก จดุ นจี้ ะมสี ว นทส่ี ำคญั คอื ผสมอมุ ทอ ง ทำใหก ลายเปน จดุ เสยี่ งของฟารม ดงั นนั้ เปน ไปได
หอ งอาบนำ้ เปลย่ี นเสอ้ื ผา และสเปรยฆ า เชอื้ ปญ หาทพี่ บและ หรอื ไมว าเราจะตอ งคดิ หาวธิ กี ารทจ่ี ะทำอยา งไรกไ็ ด ทจ่ี ะทำให
นำไปสรู รู ว่ั คอื การทฟ่ี ารม มหี อ งอาบนำ้ เปลย่ี นเสอ้ื ผา ทไ่ี มเ พยี งพอ ระบบการเลย้ี งมกี ารไหลเวยี นของหมสู ว นนเ้ี ชน เดยี วกบั หมขู นุ
รวมถงึ ชดุ ยนู ฟิ อรม บางครง้ั พบวา คนงานไมช อบอาบนำ้ เพราะ คอื เขา หมดออกหมด ซงึ่ วธิ กี ารหนง่ึ ทมี่ บี างฟารม ทำกค็ อื สรา ง
คดิ วา อาบมาจากบา นแลว ถา เราใหเ ขามาอาบทน่ี แ่ี ทน ปญ หา ฟารม ไวหลายๆฟารม เมอ่ื เลยี้ งไปได2-3ปกป็ ด ฟารม แลว ยา ยไป
ทพี่ บตามมาคอื ไมม สี บู ไมม ยี าสระผม หรอื มไี มเ พยี งพอ ทำให ฟารม ใหมท ง้ั หมด วธิ กี ารนแ้ี มจ ะดดู แี ตเ มอ่ื มองเรอ่ื งของความ
เปน ขอ อา งทำใหเ ขาไมอ าบนำ้ สระผมดงั นน้ั ฟารม ตอ งมกี ลยทุ ธ คุมคาอาจจะไมคมุ สักเทา ไร
ในการทำใหเ ขาตอ งอาบนำ้ ใหได หรอื ใชว ธิ ีการอน่ื ทไี่ มใชการ
อาบนำ้ แตฆ าเช้ือไดเหมอื นกนั เชน ใชโอโซน พน หมอก หรอื การวางผงั การผลติ ภายในฟารม หลายๆ ฟารม มกั มองขา ม
อาบรงั สยี วู ี แตเ รอ่ื งเหลา นกี้ ต็ อ งนกึ ถงึ ระยะยาวๆ ดว ยวา จะมี เพราะเนนความสะดวก เชน เอาเลาหมูแมพันธุไวดานหนา
ผลกระทบตามมาหรอื ไม เอาเลาหมูขุนไวดานหลัง เมื่อมีการขายหมูก็มีการนำหมูขุน
เคลอ่ื นยา ยผา นเลา หมูแมพนั ธุ ซึ่งเปนส่ิงท่ไี มค วรทำ ควรเอา
อุปกรณหรือสิ่งของตองหามทุกชนิดไมควรนำเขาไปโดย เลา ทมี่ ีการเคล่ือนยายบอ ยๆ อยางหมูขุน หรอื ลูกหมู ไวใ นท่ี
ไมจ ำเปน ที่ผานมาพบวา บางฟารม มีการลกั ลอบเอาเขา ไปใน ท่ีไมตองเคลื่อนยายผานเลาอ่ืน เพราะสิ่งเหลานี้มีผลตอการ
ถงุ ยา มหรอื กระเปา สว นตวั แมจ ะใหเ กบ็ ไวใ นทจ่ี ดั เกบ็ เชน ลอ็ คเกอร ควบคุมปองกันโรคในระบบ biosecurity สวนเร่ืองอื่นๆ
ก็ไมควร เพราะตามมาตรฐานจริงๆ ไมอนุญาตใหนำเขาไป ทอ่ี าจจะเปน รรู ว่ั ของฟารม กค็ อื การจดั การของเสยี ภายในฟารม
ทัง้ วิทยุพกพา เคร่อื งเสริมสวย แมก ระทง่ั ดินสอ ปากกา หรอื ทั้งรกหมู ซากหมู ตองมีการจัดการใหดี มีบอกำจัดซากหรือ
กระดาษใบเดียวก็ไมอนุญาต แตที่ผานมามักไมเปนอยางน้ัน จุดทำลายซากไวในฟารม ไมควรนำออกไปทิ้งนอกฟารม
เนอ่ื งจากบางฟารม ไมม คี นคอยตรวจสอบ ดงั นนั้ ปญ หาเหลา น้ี หรือนำไปขาย
หากตอ งการความมน่ั ใจและสรา งพน้ื ทใ่ี หม คี วามปลอดภยั จรงิ ๆ
ตอ งไมม องขา ม ตองจัดการใหอ ยใู นมาตรฐานที่กำหนดอยาง “สดุ ทา ยไมว า จะเกิดโรคระบาดอะไรกต็ าม ฟารม
ชัดเจน ทม่ี รี ะบบ biosecurity ทแ่ี ขง็ แรงและเขม งวด มโี อกาส
รอดมากทส่ี ดุ แมจ ะตอ งลงทนุ เพมิ่ มากขนึ้ กต็ าม แตเ พอื่
ความอยูรอดของฟารม การทำระบบ biosecurity
จึงเปนทางรอดที่ดีที่สุดในเวลานี้” สพ.ญ.อังสนา
กลา วปดทา ย

รูปแบบฟารมเปนอีกปจจัยที่สำคัญในระบบการปอง
กนั โรค ฟารม ท่ีแยกการเลยี้ งเปนสดั สว นอยา งชดั เจนจะมี
ความปลอดภยั มากทส่ี ดุ เมอ่ื เกดิ โรค เพราะจะสามารถหยดุ
หรอื ตดั วงจรเชอ้ื ไมใ หล กุ ลามไปยงั จดุ อน่ื ๆ ได แตไ มว า รปู แบบ
ฟารมจะเปนอยางไร จะทูไซสหรือทรีไซส การเลี้ยงแบบ
52 สาสนไก & สุกร

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ซีพเี อฟ ปน น้ำปยุ ใหเกษตรกร

ลดผลกระทบแลงปท่ี 19
โชวน วัตกรรมประหยดั นำ้ ในฟารม หมู

บริษัท เจริญโภคภัณฑอาหาร จำกัด (มหาชน) หรือซีพีเอฟ “ซีพีเอฟนำน้ำที่ออกจากระบบ
เดนิ หนา ปน นำ้ ปยุ ใหเ กษตรกร ตอ เนอ่ื งปท ่ี 19 มงุ ลดใชท รพั ยากรนำ้ ใน ไบโอแกส และผานการบำบดั จนเปน
ธรรมชาติ ชว ยเพม่ิ ผลผลติ ลดตน ทนุ เพมิ่ รายไดเ กษตรกรอยา งยง่ั ยนื นำ้ ทม่ี คี ณุ ภาพมาตรฐานตามทก่ี ฎหมาย
เผยผลงานบรรลเุ ปา หมายลดการใชน ำ้ ในฟารม สกุ ร2.34ลา นลกู บาศกเ มตร กำหนด ทเ่ี รยี กวา “นำ้ ปยุ ” กลบั มาใช
ประโยชน ทง้ั รดตน ไม สนามหญา และ
นายสมพร เจิมพงศ รองกรรมการผูจัดการบริหาร ซีพีเอฟ เปดเผยวา ผักปลอดภัยจากสารพิษที่พนักงาน
บรษิ ทั ฯ ตระหนกั ถงึ ปญ หาภยั แลง โดยเฉพาะในปน ป้ี ระเทศไทยจะตอ งเผชญิ วกิ ฤต ปลูกในฟารม และยังสงตอน้ำปุยท่ีมี
แลง หนกั จากปรมิ าณฝนสะสมนอ ยกวา ปกตติ ดิ ตอ กนั 2 ป สง ผลใหม นี ำ้ ไมเ พยี งพอ แรธาตุเหมาะสมกับการเจริญเติบโต
ตอภาคการเกษตร ซีพีเอฟจึงสานตอโครงการปนน้ำปุยสูเกษตรกรท่ีอยูใกลเคียง ของพชื ทกุ ชนดิ ใหก บั พน่ี อ งเกษตรกร
ฟารม เลย้ี งสุกรทีด่ ำเนินการมาตลอด 19 ป โดยป 2553 ท่ผี านมาไดป นนำ้ ปยุ แก ทข่ี อรบั นำ้ ในชว งฤดแู ลง ซพี เี อฟภมู ใิ จ
เกษตรกร 210 ราย ปรมิ าณนำ้ ทง้ั สน้ิ 2,281,851 ลกู บาศกเ มตร บนพน้ื ท่ี 3,213 ไร ท่ีไดมีสวนชวยลดผลกระทบจากภัย
สำหรบั เพาะปลกู พชื หลากหลายชนดิ ทงั้ สวนผลไม ไรอ อ ย ไรข า วโพด มนั สำปะหลงั แลงใหกับเกษตรกร และยังชวยเพ่ิม
ยคู าลิปตสั ปาลม นำ้ มนั ตนสกั ยางพารา หญาเลยี้ งสัตว สวนไผ มะนาว กลวย ผลผลิต ลดการใชปยุ เคมี และลดตน
พืชผักสวนครวั ฯลฯ ทนุ คา นำ้ คา ปยุ ใหแ กเ กษตรกรไดก วา
1.3 ลา นบาทตอ ป” นายสมพร กลา ว

สาสนไก & สุกร 53

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ดา นนางยพุ นิ อะตะมะหนง่ึ ในเกษตรกรกวา 40รายทร่ี ว มโครงการนำ้ ปยุ สชู มุ ชน ความสำเรจ็ ดงั กลา วเกดิ จากการ
กบั ฟารม สกุ รจอมทอง จ.เชยี งใหม กลา ววา ปกตซิ พี เี อฟจะมรี ะบบใชน ำ้ หมนุ เวยี น นำเทคโนโลยมี าใชใ นการวเิ คราะหก าร
ภายในฟารม ไมปลอ ยนำ้ ออกสูภายนอก แตดว ยนำ้ ปุย มแี รธ าตุท่ีดีสำหรบั ตนพืช ใชน ำ้ เพอ่ื หาโอกาสลดปรมิ าณการใช
โดยเฉพาะธาตไุ นโตรเจนและฟอสฟอรสั สงู ถอื เปน ปยุ ชนั้ ดี เกษตรกรจงึ ขอรบั นำ้ มา ในแตละจุด พรอมติดต้ังมิเตอรน้ำ
รดตนพืชตลอดป โดยตนเองรับน้ำอยางตอเน่ืองตั้งแตป 2561 สำหรับรดตน ประจำจดุ จา ยนำ้ ตา งๆ ทำใหท ราบจดุ
ขาวโพดหวาน 2 ไร และผกั สวนครัวอีก 1 ไร ทผี่ านมาไมจ ำเปน ตอ งใชป ยุ เคมีอกี วกิ ฤต อาทิ บางจดุ ทม่ี ที อ อยใู ตด นิ เมอื่
สภาพดินก็ดีข้ึน พืชที่ปลูกงอกงาม ผลผลิตขาวโพดหวานเพ่ิมขึ้นมากกวา 60% เกดิ นำ้ รว่ั ไหลมเิ ตอรน ำ้ จะแสดงผลทนั ที
การปน นำ้ ใหเ กษตรกรสามารถเพราะปลกู ไดต ลอดทงั้ ป โดยเฉพาะชว งแลง ทชี่ ว ย ทำใหส ามารถแกป ญ หาไดต รงจดุ และ
คลค่ี ลายปญ หาใหเ กษตรกรไดท กุ ป และยงั ชว ยใหม รี ายไดเ พม่ิ จากผกั ทเ่ี กบ็ ขายได ทนั ทวงที ขณะเดยี วกันยังมงุ เนน การ
ทกุ วนั ใชอ ปุ กรณค วบคมุ สภาพแวดลอ มดว ย
ระบบอแี วป (EVAP) ทมี่ ปี ระสทิ ธภิ าพ
ขณะเดียวกันซีพีเอฟยัง ชว ยลดการใชน ำ้ ในระบบทำความเยน็
เนนย้ำใหฟารมของบริษัท ควบคกู บั การออกแบบโรงเรอื นทช่ี ว ย
ทว่ั ประเทศเดนิ หนา มาตรการใช ลดการลา งอยา งเชน นวตั กรรมสว มนำ้
น้ำอยางประหยัด คุมคา มี ทท่ี ำใหค อกเลย้ี งสะอาดจงึ ชว ยลดการ
ประสิทธิภาพสูงสุด ปองกัน ใชน้ำได พรอมทั้งนำเทคโนโลยีการ
การสูญเสีย และลดการใชน้ำ บำบดั นำ้ ทช่ี ว ยใหฟ ารม สามารถนำนำ้
อยา งเปน รปู ธรรมทำใหส ามารถ หลงั จากบำบดั มาผา นการฆา เชอ้ื อกี ครง้ั
ลดการใชน้ำในการเล้ียงสุกร เพอ่ื กลบั มาใชใ นกระบวนการผลติ ไดอ กี
ไดม ากกวา 5% ตอ ป และในป ดว ยการใชน ำ้ รไี ซเคลิ ในการลา งโรงเรอื น
2563 บรษิ ทั ฯ บรรลเุ ปา หมาย เลยี้ งสกุ รหลงั จากจบั สกุ รออก ลา งพนื้
ประหยดั นำ้ ทต่ี งั้ ไว โดยประหยดั นำ้ ในการผลติ ไดถ งึ 2.34 ลา นลกู บาศกเ มตร มลู คา ถนนและลานจอดรถ ชวยลดการใช
ประหยดั 16.03 ลา นบาท สามารถลดการใชนำ้ ในฟารม พอ แมพ ันธสุ กุ รจาก 138 นำ้ ดบิ จากแหลง นำ้ ธรรมชาติ และเดนิ
ลติ รตอ ตวั ตอ วนั จากป 2556 ซงึ่ เปน ปฐ าน เหลอื 103 ลติ รตอ ตวั ตอ วนั ในปท ผี่ า นมา หนา โครงการรณรงคป ระหยดั นำ้ อยา ง
สว นฟารม สกุ รขุนลดจาก 45 ลิตรตอ ตวั ตอวนั เปน 34 ลติ รตอ ตวั ตอวัน ตอ เนือ่ ง

คล๊ิกชมคลปิ วดี โี อ :
ซพี ีเอฟ เดนิ หนา ปน น้ำปยุ ใหเกษตรกรตอ เน่ืองปที่ 19
>> https://www.youtube.com/watch?v=ZgxbGYSqlFc

54 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE

สำนกั งานผแู ทนการคา สหรฐั (USTR) เปด เผยรายงานประเมนิ การกดี กนั ทางการคา กบั ประเทศคคู า
ประจำป 2564 (2021 National Trade Estimate Report on FOREIGN TRADE BARRIERS)
หนง่ึ ในนน้ั คอื ประเทศไทย ทส่ี หรฐั ฯ ระบวุ า มรี ายการทเ่ี ขา ขา ยการกดี กนั ทางการคา โดยยกประเดน็ ไทยผกู พนั
อตั ราภาษกี ับองคก ารการคาโลก (WTO) ท่ี 75.2% ซงึ่ สูงกวา คาเฉล่ียที่ 27.9% ซึ่งกลุม สนิ คา
ท่มี อี ัตราสูงนถี้ อื เปนการขดั ขวางการเขาถงึ ตลาดของสนิ คาสหรัฐฯ หลายรายการ

สารเรงเนอ้ื แดงในหมูมะกนั !!!

ไทยอยายอมเปด รับระเบดิ เวลา

ทำลายสุขภาพคนไทย

ปฏภิ าณ กจิ สุนทร นกั วชิ าการอสิ ระ เทากับวาไทยยืนหยัดคัดคาน
[email protected] เร่อื งนม้ี าตลอดเวลากวา 9 ป เพราะ
นอกจากนี้ ยงั ระบถุ งึ การหา มนำเขา จำหนา ย และมกี ารปนเปอ นในอาหารจาก ไมตองการใหชิ้นสวนและเคร่ืองใน
3 สารเคมี พาราควอต คลอรไ พริฟอส และไกลโฟเซต ที่กำหนดใหเ ปนบัญชีสาร หมูจากสหรัฐฯ ท่ีอุดมไปดวยสารเรง
พษิ อนั ตราย ซง่ึ จะสง ผลตอ การนำเขา สนิ คา เกษตรจากสหรฐั ฯ, การหา มนำเขา เนอื้ เนื้อแดงเขามาทำรายสุขภาพคนไทย
สกุ รจากตา งประเทศทอ่ี นญุ าตใหม กี ารใชส ารเรง เนอ้ื แดงอยา งสหรฐั ฯ, การปกปอ ง และทำลายอุตสาหกรรมหมูไทย
ทรัพยสินทางปญญาท่ีไทยยังอยูในกลุมประเทศท่ีตองจับตามอง (Watch List เพราะทงั้ หวั ขา โดยเฉพาะเคร่อื งใน
in the Special 301 Report) และยังอา งความเปนหวงในกฎหมายหลายฉบับ น้ันมีการตกคางของสารเรงเน้ือแดง
ของไทยทเี่ ปน อปุ สรรคการคา และทง้ั หมดคอื สว นทค่ี นอเมรกิ นั ไมก นิ
หัวขอท่ีนาติดตามและเรียกวาเปนมหากาพระหวางสหรัฐฯ กับไทยหนี จึงไมตางจากการเปดรับขยะของคน
ไมพ น เรอื่ ง “หา มนำเขา หมสู หรฐั ฯ ทมี่ สี ารเรง เนอ้ื แดง” ซง่ึ รายงานฉบบั ดงั กลา ว อเมรกิ นั และการเลยี้ งหมขู องสหรฐั ฯ
ระบุไววา ไทยมีการเขมงวดการนำเขาเนื้อสกุ รนบั ตั้งแตป 2555 หลังจากทหี่ นวย ท่ีมีตนทุนต่ำกวาไทยมากกวาครึ่งน้ัน
งานมาตรฐานอาหารระหวา งประเทศ หรอื โคเด็กซ (CODEX) กำหนดมาตรฐาน ยอมกระทบตอขีดความสามารถใน
หา มใชส ารเรง เนอื้ แดงในหมู โดยไทยไดน ำประเดน็ นม้ี าเปน เหตผุ ลหา มนำเขา เนอ้ื การแขง ขันดา นราคาของหมไู ทย
หมูจากประเทศที่อนุญาตใหใชสารเรงเน้ือแดงในการเล้ียงหมูได หนึ่งในน้ันคือ อยางแนน อน
สหรัฐฯ ทเ่ี กษตรกรสามารถใชส ารนไี้ ดอ ยา งอิสระ

สาสนไก & สุกร 55

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ความพยายามของไทยดวยเหตุผลดานความปลอดภัยทางอาหาร ทำให รฐั บาลไทยตอ งปกปอ งประชาชน
สุดทายสหรัฐฯ ตองพับแผนตอสูมาตลอด จนกระท่ังครั้งนี้ภายใตการนำของ ไทยจากกรงเล็บของพญาอินทรีย
โจ ไบเดน ประธานาธบิ ดสี หรัฐฯ คนที่ 46 รกุ หนกั โดยอา งถงึ ป 2562 ทไ่ี ทยและ ไมป ลอ ยใหห มสู หรฐั ฯ เขา มาทำลาย
สหรัฐฯ มีขอตกลงรวมกันในการทบทวนการจัดการเรื่องเกณฑการใชสารเรงเนื้อ อุตสาหกรรมหมู ท่ีวันน้ีกำลังไปได
แดง แมวากระบวนการจะขาดความตอเนื่อง จนถึงเดือนตุลาคม 2563 ท่ีอดีต สวยทั้งแงมาตรฐานการเลี้ยง การ
ประธานาธิบดี โดนลั ดทรมั ป ไดเ พิกถอนสทิ ธิพิเศษทางภาษศี ลุ กากร หรือ CGP ปองกันโรค และการเปนพระเอก
กบั ไทยในฐานะประเทศท่ไี ดเปรียบดุลการคา จากสหรัฐฯ โดยอา งเรื่องการกดี กนั ของสินคาเกษตรที่สามารถสงออก
หมสู หรฐั ฯ เปน หน่ึงในสาเหตุหลกั ของการตดั สินใจในครั้งนี้ และนำเงินตราตางประเทศไดใน
วิกฤตโควิดเชนน้ี ท่ีผานมารัฐบาล
การใชเรื่องการตัดสิทธิ GSP เปนเครื่องมือกดดันไทยอยางหนักในครั้งน้ัน และหนวยงานที่เกี่ยวของเดินมา
ไมท ำใหไ ทยหวนั่ วติ ก รฐั บาลยงั คงเดนิ หนา คดั คา นดว ยเหตผุ ลการปกปอ งคนไทย ถูกทางในการตอสูเพ่ือคนไทย และ
ทุกคนจากพิษภัยของสารเรงเน้ือแดง ตราบใดท่ีไทยกับสหรัฐฯ ยังมีการเลี้ยงหมู ทำถกู ตอ งทส่ี กดั กน้ั ไมใ หห มมู ะกนั ท่ี
ทแ่ี ตกตา ง วนั นส้ี หรฐั ฯ ยงั ใชส ารปรบั สภาพซาก คอื สารเรง เนอื้ แดง-แรก็ โตพามนี เต็มไปดวยสารอันตรายเขามาสราง
(Ractopamine) ไดอยางปกติ ในขณะที่ไทยถือวาสารนี้เปนสารตองหามตาม ปญ หาสขุ ภาพใหก บั คนไทย และไม
กฎหมาย 2 ฉบบั ทง้ั ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ ทห่ี า มใชส ารเรง เนอื้ แดง ใหม าทำลายอาชพี เกษตรกรไทยอกี
เปน สว นผสมในการผลติ อาหารสตั ว พ.ศ. 2545 และประกาศกระทรวงสาธารณสขุ หลายแสนคนได อยายอมออนขอ
เร่ืองมาตรฐานอาหารท่ีมีการปนเปอนสารเคมีกลุมเบตาอะโกนิสต พ.ศ. 2546 ใหส หรฐั ฯ และไมเ ปด รบั ระเบดิ เวลา
กลายเปนขอกำหนดท่ีไมสอดคลอ งกัน เขามาทำลายสุขภาพคนไทยได
เดด็ ขาด
ดังนั้น การผลักดันหมูที่มีสารเรงเขามาในไทย จึงเปนเร่ืองท่ียอมรับไมไดทั้ง
ในแงกฎหมายและสุขภาพของคนไทย รัฐบาลไทยตองยืนหยัดปกปองคนไทย
ตองไมย อมใหเนื้อหมสู หรัฐฯ เขามาขายปะปนกบั หมไู ทย ท่ขี ึ้นชอื่ ในเรอื่ งอาหาร

ปลอดภัยที่สุดในภูมิภาคและในระดับโลก จากผลผลิตหมูคุณภาพดี สะอาด
ปลอดภยั ปลอดโรค โดยเฉพาะ ASF ซงึ่ เปนโรคสำคญั ในหมู ที่ไทยยงั คง
เปนประเทศเดียวในภูมิภาคเอเชียและอาเซียนท่ีคงสถานะปลอดจาก
โรคนีจ้ นถึงปจจบุ นั

56 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE

จากสถานการณโรคระบาด ดงั นน้ั การปรบั ตวั เพอ่ื ใหอ ยรู อด สพ.ญ.ดร.วารณีย ประพตั ฐโกมล
ในปจจุบันท้ังในคน คือโรค ของแตละคนและแตละฟารมจึงเปน เครือเบทาโกร
Covid-19 และในสัตว คือโรค เร่ืองสำคัญ แตการปรับตัวอยางไร ผดู ำเนินรายการ
ASF ในสุกร ทำใหการใชชีวิต แบบไหนเปนเรื่องท่ีเราตองเรียนรู
ทั้งชีวิตสวนตัวและชีวิตการ ซงึ่ ศ.น.สพ.ดร.รงุ โรจน ธนาวงศน เุ วช
ทำงานเปล่ียนไป หลายคนเริ่ม คณะสัตวแพทยศาสตร จุฬาลงกรณ
ปรบั ตวั เพอ่ื ใหเ ขา กบั การใชช วี ติ มหาวทิ ยาลยั และ ศ.น.สพ. ดร.ทวศี กั ด์ิ
แบบ New Normal เชน เดยี วกบั สงเสริม คณะสัตวแพทยศาสตร
ภาคปศุสัตว โดยเฉพาะในสุกร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร ไดใหคำ
ตองปรับตัวอยางหนัก เพ่ือให แนะนำเอาไวใ นงานสมั มนาออนไลน
รอดพนจากโรค ASF ที่กำลัง “อานเศรษฐกิจ พิชิตปฉลู” ชวง
ระบาดอยูในประเทศเพื่อนบาน “Smart Normal Farm” ในหวั ขอ
ในสตั วป ก แมจะเคยผา นวกิ ฤต “ปรบั ฟารม ใหป ลอดภยั สไตล New
มาแลว ในชว งโรคไขห วดั นก เมอ่ื Normal” เมื่อวันท่ี 25 มีนาคม
10 กวาปท่ีผานมาแตก็ไมอาจ 2564 ทีผ่ านมา ดำเนินรายการโดย
นงิ่ นอนใจ ยงั คงตอ งเตรยี มพรอ ม สพ.ญ.ดร.วารณีย ประพัตฐโกมล
อยเู สมอ เครือเบทาโกร

สาสนไก & สุกร 57

CHICKEN & PIG MAGAZINE

สำหรับมาตรการการปองกันหรือวิธีการปองกันที่สำคัญท่ีถือวาเปนกุญแจ
สำคญั ของเรอ่ื งนค้ี อื การปอ งกนั ดว ยระบบชวี ภาพ หรอื ไบโอซเี คยี วรติ ้ี(Biosecurity)
แตส่ิงสำคัญในระบบนีค้ อื เรอ่ื งของเทคโนโลยี เน่อื งจากโรค ASF สาเหตสุ ำคัญที่
จะทำใหโรคเขา สูฟารมคือ คน ดงั นนั้ ในอนาคตเทคโนโลยจี ะมบี ทบาทสำคัญใน
ระบบน้ี เพ่ือลดความเสี่ยงในเรื่องของคน แตจะประสบความสำเร็จมากนอย
แคไ หนกข็ น้ึ อยกู บั ความรว มมอื กนั ของคนเลย้ี งดว ยไมว า จะเปน ฟารม รายเลก็ หรอื
รายใหญ หากทุกภาคสวนรวมมือกันได ประเทศไทยก็จะปลอดภัยจากโรคนี้
รวมถงึ โรคอนื่ ๆ ซ่งึ จะเปนเรื่องงายทันที
อยา งไรกต็ าม สง่ิ ทอี่ ยากจะเนน ยำ้ ในเรอ่ื งของการปอ งกนั โรค คอื โรคทกุ โรคจะ
ศ.น.สพ.ดร.รุงโรจน กลาววา เขาสูฟารมหรือแพรกระจายไดน้ันตองมีตัวนำพา ซึ่งตัวนำพาที่สำคัญก็คือ คน
ขณะน้ีถาพูดถึงโรคระบาดในสุกร ดังทก่ี ลา วมา ดังน้ัน คนจึงเปน ปจจยั สำคญั ที่จะเปนตวั นำพาโรคไปยงั ทต่ี า งๆ ได
โดยเฉพาะโรคอหวิ าตแ อฟรกิ าในสกุ ร ถงึ แมว า เชอ้ื จะสามารถตดิ ไปกบั พาหะอนื่ ๆ ได เชน ตวั ของสกุ รเอง รถ หรอื อปุ กรณ
(African swine fever : ASF) ใน และผลิตภัณฑจากเน้ือสุกร เพราะฉะนั้นหากเราเขาใจตรงจุดนี้ก็จะทำใหเรา
ประเทศเพอื่ นบา นเจอผลกระทบหนกั สามารถปองกันเอาไวได อยางเชน โรค PRRS สาเหตุการแพรระบาดมาจากตัว
มาก สวนประเทศไทยที่ยังไมมีการ สุกรหรือน้ำเช้ือสุกรท่ีแฝงเขา มา โรค PED มาจากวตั ถดุ ิบอาหารสัตว ขณะทโ่ี รค
ระบาดของโรคน้ี แตถามองถึงโรค ASF จะมาจากทุกๆ สว นไมวา จะเปน คน สตั ว สง่ิ ของ ทสี่ ำคัญจะแพรก ระจาย
โดยทว่ั ไปไมว า จะเปน โรค PRRS, โรค ไดอยา งรวดเรว็ และอยคู งทนในสง่ิ แวดลอม น่ีคือขอแตกตางจากโรคอ่ืนๆ
PCV2, โรค PED และโรค FMD การ เม่ือเราเห็นจุดออนตรงนี้ แนนอนอนาคตการเล้ียงสุกรจะตองมีการปรับตัว
ปองกันโรคเขาสูฟารมถือเปนเร่ืองที่ คือ เปนการเลี้ยงแบบ New Normal ตามดวย Next Normal นั่นคือ
สำคัญที่เราจะตองทำการปองกันอยู การตัดการสมั ผสั กับโลกภายนอก หรือการตดั วงจรการแพรก ระจายของโรค โดย
เสมอ ขณะทโี่ รค ASF เปนเรื่องของ เฉพาะคนท่ีเปนปจจัยหลักในการนำเชื้อเขามา การสรางฟารมหรือรูปแบบฟารม
อนาคตทเ่ี ราจะตอ งมมี าตรการทเ่ี ขม ขน อาจจะตอ งเปน ไปในลกั ษณะคอมพารท เมนต คอื การเลยี้ งทแ่ี บง เปน สดั สว นหรอื
ตอ ไป จาก New Normal ก็จะเปน แบง ยอ ยๆ ออกมา เพอ่ื เพมิ่ ความปลอดภยั จากปจ จยั เสย่ี งตา งๆ ถา รศั มี 5 กโิ ลเมตร
Next Normal เพราะโรคน้ีมีความ มีฟารมที่เกิดโรค ฟารมอื่นๆ ที่อยูรอบขางก็ยากท่ีจะหนีพน ดังน้ัน ความยั่งยืน
รุนแรงมากเม่ือเทียบกับโรคทั่วไปท่ี ของการปองกันโรคไมใชแคการปองกันจุดใดจุดหน่ึงหรือฟารมใดฟารมหน่ึง
กลาวมา ดังนั้น ขอแตกตางระหวาง แตม นั คือการปองกนั ในทกุ ๆ จุด
New Normal และ Next Normal นอกจากนี้ การสื่อสารท่ีดีก็เปน
คอื มาตรการหรือวิธีการปองกนั อีกจุดที่สำคัญในการปองกัน เพราะ
58 สาสนไก & สุกร ถา เรามกี ารสอ่ื สารไปยงั เกษตรกรราย
ยอย ซึ่งสวนใหญยงั ขาดความรูความ
CHICKEN & PIG MAGAZINE เขา ใจในการปอ งกนั โรค หรอื ไมค อ ยให
ความสำคญั ในการปอ งกนั มากนกั การ
สอ่ื สารไปยงั เกษตรกรกลมุ นใ้ี หเ หน็ ถงึ
ผลเสยี หายหรอื ผลกระทบของการเกดิ
โรค โดยเฉพาะโรค ASF ภาพของการ
เลย้ี งสตั วกจ็ ะเปล่ยี นไป ในรายทร่ี อู ยู
แลว เรอ่ื งของระบบไบโอซเี คยี วรติ ก้ี จ็ ะ
มคี วามเขม งวดมากขน้ึ เพราะทราบกนั
ดีวาระบบไบโอซีเคียวริตี้จะใชไมได
ผลเลย หากฟารมมีความหยอนยาน
ดงั นนั้ เรอ่ื งของไบโอซเี คยี วรติ จี้ ะไมม ี
คำวา ประนปี ระนอม ไมม คี ำวา ยกเวน
และจะตองมีการตรวจสอบและเนน
ย้ำอยเู สมอ

แตอยางไรก็ตามจะมีบางจุดที่ ตอ คำถามทว่ี า หากโรค ASF เขา มาในประเทศไทยสถานการณจ ะเปน อยา งไร
อาจจะเปนจุดเสี่ยง จดุ รว่ั ท่ีทำใหเชอื้ ตรงนก้ี ค็ งตอ งดบู ทเรยี นจากประเทศเพอ่ื นบา น รวมถงึ ประเทศจนี ทไ่ี ดป ระสบปญ หาน้ี
เขา สฟู ารม มากท่ีสดุ เมื่อเทยี บกบั จดุ มาแลว ซง่ึ ทกุ คนรทู กุ คนเหน็ วา มนั ไดส รา งความเสยี หายอยา งใหญห ลวง หลายคนเลกิ
อน่ื ๆ สว นจดุ ไหน หรอื บรเิ วณไหนทเ่ี ปน หลายคนหมดตวั ในขณะเดยี วกนั กม็ ีหลายคนทรี่ วย หลายคนมกี ำไร 200-300%
จดุ เสย่ี งมากทส่ี ดุ นนั้ มองวา จดุ ทม่ี กี าร กลายเปน เศรษฐอี นั ดบั ตน ๆ ของประเทศจากวกิ ฤตครง้ั น้ี แตค นทอ่ี ยรู อดจนรวย คอื
ใชงานรวมกันมากท่ีสุดคือจุดที่เส่ียง คนทมี่ กี ารเลยี้ งทม่ี รี ะบบปอ งกนั ทดี่ ี นจี่ งึ เปน คำตอบทช่ี ดั เจนทดี่ สี ำหรบั เรา ดงั นนั้
มากที่สุด อีกจุดคือ จุดท่ีเชื่อมตอ จากนไี้ ปเราตอ งมาคดิ วา จะทำอยา งไรใหป ระเทศไทยปลอดจากโรคน้ี ซง่ึ มองวา การ
ระหวา งสว นภายในกบั ภายนอกฟารม รว มมอื รว มใจของทกุ ฝา ยคอื สง่ิ สำคญั ใหท กุ คนมองผลประโยชนส ว นรวมเปน หลกั
เพราะสวนน้ีความเส่ียงจะมาจากรถ อยา เหน็ ประโยชนส ว นตวั เพราะถา เหน็ ประโยชนส ว นตวั แลว จะไมม ใี ครอยรู อดเลย
ขนสง สุกร หรอื รถจบั สกุ รท่จี ะเขา มา
ใกลฟ ารม มากทส่ี ดุ จดุ เสย่ี งรองลงมา สว นเรอ่ื งทอ่ี ยากจะฝากไปถงึ ผทู เี่ กย่ี วขอ งกบั ภาคปศสุ ตั ว โดยเฉพาะผเู ลยี้ งสกุ ร
คือ การนำสุกรภายนอกเขามาทั้งท่ี กค็ อื ระบบไบโอซเี คยี วรติ เ้ี ปน หวั ใจสำคญั ในการปอ งกนั โรค การลงทนุ เรอ่ื งระบบ
เปนสุกรมีชีวิต เชน พอแมพันธุหรือ ไบโอซเี คยี วรติ เ้ี ปน ความจำเปน ดงั จะเหน็ ไดจ ากประเทศเพอ่ื นบา น ฟารม ทม่ี กี าร
สุกรสาวทดแทน และท่ีเปนน้ำเชื้อ ลงทุนดานระบบไบโอซีเคียวริตี้จะรอดจากวิกฤต ตรงกันขามกับฟารมที่ไมมีหรือ
จดุ เสย่ี งเหลา นถ้ี า สดุ ทา ยโรคเขา มาได ไมค อ ยใหค วามสนใจเรอ่ื งน้ี เพราะอยา ลมื วา โรคนส้ี ามารถเขา สฟู ารม ไดจ ากหลายทาง
เราก็พอจะจัดการกำจัดออกไปได โดยเฉพาะจากคนทีเ่ ห็นแกต วั เพยี งไมกค่ี น ทั้งๆ ทคี่ นสว นใหญร วมมือกนั มาเปน
แตถ า เปน โรค ASF กอ็ าจจะทำไดย าก อยา งดี ดงั นน้ั ความซอ่ื สตั ย การเหน็ ประโยชนข องชาตเิ ปน หลกั จะทำใหเ ราอยรู ว ม
ดงั นน้ั การปอ งกนั ทด่ี ตี อ งเปน การปอ งกนั กนั ไดในอนาคตอยางย่ังยนื อยา งแทจรงิ
ทต่ี อ งมกี ารรว มมอื กนั ของทกุ ภาคสว น
สว นจดุ เสยี่ งอนื่ ๆ จะมากหรอื นอ ยขน้ึ ศ.น.สพ.ดร.ทวศี กั ด์ิ กลา วในสว น
อยูกับบริบทของฟารมน้ันๆ แตทั้งน้ี ของสัตวปกวา วันนี้ประเทศไทยได
ทง้ั นน้ั ไมว า จะอยา งไร หากเปน โรค ASF ผานประสบการณเปนอยางดีจนได
ความเสย่ี งจะมอี ยทู กุ จดุ ดงั นน้ั เมอ่ื โรค รับการยกยองใหเปนฮับ (Hub) หรอื
เขา มาทกุ คนตอ งมีสติ และหาวิธีการ ศูนยกลางในการแกไขปญหาโรคไข
กำจดั โรคออกไปใหไ ด อยา ตา งคนตา ง หวดั นก ซงึ่ ถอื วา เปน สงิ่ ทท่ี า ทายของ
ทำ ตอ งรว มมอื รว มใจกนั ในการทำงาน เราตลอดมา เพราะตลอดระยะเวลาที่
ผา นมาเราตอ งเผชญิ ปญ หาการสง ออก
เนอ้ื ไกส ดไปยงั ตา งประเทศไมไ ด ตอ งสง
เฉพาะไกป รุงสุกเทา น้ัน จนกระทั่งปลายป พ.ศ. 2555 เราสามารถกลับมาสงออก
เนอ้ื ไกส ดไดอ กี ครง้ั และมกี ารขยายฟารม และอตุ สาหกรรมทเี่ กยี่ วขอ ง เพอ่ื รองรบั
ตลาดทก่ี ลบั มาเหมอื นเดมิ ซง่ึ ความสำเรจ็ ทเ่ี กดิ ขน้ึ มาจากความรว มมอื ของทกุ ฝา ย
โดยเฉพาะกรมปศสุ ัตวท่ีเอาจริงเอาจังในเรอื่ งน้ี รวมถึงกระทรวงสาธารณสุขดว ย

สาสนไก & สุกร 59

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ในสว นของไกไข แมผลผลติ สวน อยา งไรกต็ าม สำหรบั สถานการณ
ใหญจะบริโภคภายในประเทศแตก็มี โรคไขห วดั นกนนั้ จากขอ มลู ของ FAO
ผลกระทบไมนอย เพราะผูบริโภคมี ปจจุบันยังพบวามีการะบาดอยูทั้งใน
ความกังวล เน่ืองจากโรคไขหวัดนก ทวปี ยโุ รปและเอเชยี แตกตา งกนั ไปใน
สามารถตดิ ตอ มาถึงคนได แตส ดุ ทาย แตล ะสายพนั ธทุ งั้ H5N8, H5N1และ
ทุกอยางก็ผานมาไดดวยดี แตปญหา H9N2 ซ่ึงสาเหตุสำคัญท่ียังคงมีการ
ไกไขก็ยังไมจบเพียงเทานี้ เพราะมี ระบาดอยู สวนใหญเกิดจากการ
ปญหาจากโรคอ่ืนๆ ดวยสงผลใหผล เคลอ่ื นยา ยสตั วป ว ยทต่ี ดิ เชอื้ หรอื ซาก
ผลติ ไขข องเกษตรกรเสยี หายโดยเฉพาะ ทป่ี นเปอ นเชอ้ื จากทห่ี นง่ึ ไปยงั อกี ทห่ี นง่ึ
ปญ หาไขเ ปลอื กนม่ิ หลายคนเขา ใจวา ถา เราสามารถควบคมุ การเคลอ่ื นยา ย
เปนโรคไขหวัดนกสายพันธุ H9N2 สตั วป ว ยทต่ี ดิ เชอ้ื หรอื ซากทปี่ นเปอ น
แตจรงิ ๆ อาจไมใช เพราะสาเหตุของ จากเชอื้ และผเู ลยี้ งมคี วามเขม งวดใน
ปญหาน้ีไมใชเกิดจากโรคใดโรคหนึ่ง การปอ งกนั โรคดว ยระบบไบโอซเี คยี วรติ ้ี
การวนิ จิ ฉยั โรคจำเปน ตอ งเขา หอ งแลบ็ เราก็จะปลอดภัยและไมตองกังวลอีก
ตอ ไป
ขณะทเี่ ปด โรคทสี่ ำคญั อยา ง โรคกาฬโรคเปด หรอื ดก๊ั เพลก็ (Duck plague)
ปจจุบนั พบอยปู ระปราย เปดมักจะติดเชอ้ื ไดงายหากเกดิ ความเครยี ดและการกด
ภูมิคุมกัน โรคนี้ไมติดถึงคนแตเปดจะไดรับความเสียโดยเฉพาะในเปดไข เพราะ
จะทำใหเ ปด ไมไ ข แตโ รคนส้ี ามารถปอ งกนั ไดด ว ยวคั ซนี ดงั นน้ั ในสว นของสตั วป ก
ไมวาจะเปนไกเน้ือ ไกไข หรือเปด ปจจุบันการเล้ียงแมจะมีปญหาและอุปสรรค
บางแตก็สามารถแกไขได เพราะระบบการเลี้ยงมีการนำเอาเทคโนโลยีมาชวย
ทำใหการเล้ียงสัตวปกเปนการเล้ียงที่ตองเรียกวาเปนอุตสาหกรรมไปแลว

60 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE

แตอ ยา งไรกด็ ี การเลย้ี งสตั วป ก ท่ี เกิดข้ึนจนเปนปญหาใหญตามมา พอถึงวันนี้หลายฟารมจึงรูดีถึงปญหานั้น และ
ผานมาถึงแมเราจะผานปญหาและ คิดวาคงไมมีใครอยากใหประวัติศาสตรซ้ำรอย เพราะไมอยากใหตองเสียเงิน
อุปสรรคเรื่องโรคมาได และมีการ เสียโอกาสอกี
ปรบั ตวั ปรบั ระบบการเลยี้ ง จนกลาย
เปนผูผลิตระดับแถวหนาของโลก ความเสย่ี งอกี อยา งทน่ี อกเหนอื จากคน กค็ อื สตั วท เ่ี ราเลย้ี งไมว า จะเปน ไกเ นอ้ื
โดยเฉพาะอตุ สาหกรรมไกเ นอ้ื แตเ รอ่ื ง ไกไ ข หรอื สตั วป ก อน่ื ๆ เพราะอยา ลมื วา ทกุ วนั นพ้ี นั ธสุ ตั วท เ่ี รานำมาเลย้ี งนน้ั มอี ะไร
โรคก็ยังคงเปนสิ่งที่เราตองเฝาจับตา ท่เี ปนของเราบาง ไกเ นือ้ กต็ อ งนำเขา ไกไขก น็ ำเขา แลว คดิ วา เราจะนำเขา แคพ ันธุ
อยเู สมอ และเตรยี มพรอ มในการรบั มอื สัตวใชหรือไม แนนอนวาไมใช เพราะพันธุสัตวท่ีเรานำเขามามันก็จะมีของแถม
ตลอดเวลา ซ่ึงความพรอมท่ีวาก็คือ มาดว ย น่นั คือ โรคสตั ว นีจ่ ึงเปนความเสย่ี งอกี อยางท่จี ะสง ผลใหก ารเลี้ยงสัตวเรา
เกษตรกรจำเปนตองรูความเส่ียงใน เกิดปญหาตามมา ดังน้ัน ถึงเวลาหรือยังท่ีเราจะมีพันธุสัตวเปนของตัวเองโดย
การเกิดโรคในฟารมของตนเอง และ ไมตองพึ่งพาตางชาติ เพราะนอกจากจะทำใหลดความเส่ียงเร่ืองโรคแลว ยังเกิด
พยายามกำจัดความเส่ียงเหลานั้นให ความย่ังยืนในการเลี้ยงอกี ดวย
ได สวนความเสี่ยงจะมีอะไรบางน้ัน
เจาของฟารมคือผูท่ีรูดีที่สุด เพราะ แตในเรื่องของโรคสัตวนั้นในสตั วปก ถือวา ยงั มคี วามโชคดี เพราะนอกจากจะ
ความเสี่ยงของแตละฟารมไมเหมือน มีระบบไบโอซีเคียวริตี้มาใชปองกันแลว ยังมีวัคซีนท่ีใชเปนอีกทางเลือกในการ
กัน ดังนั้น ถาเราไมรูความเสี่ยงของ ปองกันโรคอกี ทางหน่งึ ดว ย ดังนน้ั แมเราอาจจะมคี วามผดิ พลาดจากการปองกนั
ฟารมกจ็ ะปองกนั ไดยาก ดวยระบบไบโอซีเคียวริตี้ เราก็ยังมีวัคซีนเปนดานสำรองในการปองกันโรคใหกับ
สตั วใ นฟารม ได แตท งั้ นที้ ง้ั นนั้ กไ็ มไ ดห มายความวา จะปลอดภยั 100% เพราะหาก
สำหรับความเส่ียงท่ีสำคัญท่ีเรา ฟารม มกี ารทำวคั ซนี ทไ่ี มถ กู ตอ ง หรอื ใหว คั ซนี ไมค รบโดส ซง่ึ จะดว ยเหตผุ ลใดกต็ าม
ตอ งระวงั มดี ว ยกนั หลายจดุ หลายสว น สดุ ทา ยแลว เรากค็ งยงั ตอ งมคี วามเสย่ี งเกดิ ขนึ้ อยใู นฟารม เหมอื นเดมิ แตส งิ่ ทอ่ี ยาก
มากนอยข้ึนอยูกับการบริหารจัดการ จะเนนย้ำคือ เมื่อเราปองกันเต็มท่ีแลวแตก็เกิดการระบาดขึ้นมา ขอใหทุกคน
ฟารม เชน มหี อ งอาบนำ้ เปลย่ี นเสอื้ ผา อยา เห็นแกต วั ตอ งรวมมอื กันรว มใจกันในการแกป ญหา
อยา งดี แตคนงานไมปฏิบตั ติ าม ไมม ี
การอาบนำ้ เปลยี่ นเฉพาะเสอ้ื ผา แคน ้ี “ส่ิงท่ีอยากจะฝากไวก็คือ พยายามหาจุดออนของตัวเราเอง หาจุดเสี่ยง
กถ็ อื วา เปน ความเสย่ี งแลว หรอื ถาดไข ในฟารม ของเราใหเ จอ รว มมอื รว มใจกนั แกไ ขปญ หา อะไรทเ่ี ราไมร ู เทคโนโลยี
ทน่ี ำมาจากขา งนอกหลงั การใชง านแลว อะไรที่เราไมมี เราตองคนหา บางทีเราอาจจะไมมีประสบการณ หรือมี
มีการลางทำความสะอาดแบบไหน ประสบการณน อ ย แตเราก็สามารถเรยี นรูไ ด เพราะไมมีใครจะรูไปเสยี ทุกเรื่อง
ถกู วธิ หี รอื ไม เอาไปลางนำ้ เปลา กอ น เราตอ งขวนขวายหาความรู การไมร ไู มไ ดแ ปลวา เปน คนโง แตค วามโงท แี่ ทจ รงิ
หรือเปลา ถาแบบน้นั คอื ผิด ทถ่ี กู คือ คอื การไมอ ยากรบั รใู นสงิ่ ทต่ี อ งรู นอกจากนี้ ตอ งมคี วามซอื่ สตั ยส จุ รติ ซอื่ สตั ย
ตองลา งนำ้ ยาฆา เชอ้ื เลย ลางน้ำเปลา ตอตัวเอง มีวินัยอยางเขมแข็ง เราก็จะผานไปได” ศ.น.สพ.ดร.ทวีศักดิ์ กลาว
เชื้อก็จะไมตายและจะอยูตรงนั้น ฝากทง้ิ ทา ย
ท้ังหมดน้ีคือความเส่ียงทั้งส้ิน ซึ่งเช่ือ
วาทุกคนรูดีแตจะทำหรือไมทำข้ึนอยู
กับความใสใจและการตระหนักของ
แตละคนมากกวา

ดงั นน้ั ถา ถามวา จดุ เสย่ี งของฟารม
สว นไหนทีพ่ บมากทส่ี ดุ ก็คงตองบอก
วา มหี ลายจดุ หรอื จะพดู วา ทกุ จดุ เลย
กว็ า ได เพราะฉะนน้ั ประเดน็ ของปญ หา
นจ้ี งึ อยทู ว่ี า ฟารม ตอ งรใู หไ ดว า มที ไ่ี หน
จดุ ไหนบา งทเ่ี ปน ความเสย่ี งของฟารม
ซึง่ คิดวาทกุ ฟารม รดู ี อยางท่กี ลา วมา
ก็คือ คน เพราะจากประสบการณที่
ผานมาทำใหเราไดเรียนรูถึงรอยร่ัวที่

สาสนไก & สุกร 61

CHICKEN & PIG MAGAZINE

62 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE









“นยิ มฟารม ” เผยเสนทางความสำเรจ็ 25 ป

ของอาชพี เลย้ี งหมู

ตั้งแตอดีตจนถึงปจ จบุ นั ปญหาหลักๆ ของการเล้ียงหมูคงหนี “คุณนิยม เถลิงศักดาเดช” เจาของ
ไมพ น เรอ่ื งราคากบั โรคระบาด ซง่ึ เปน ปญ หาทค่ี นเลย้ี งหมสู ว นใหญ ฟารม เปด เผยกบั “สาสน ไก & สกุ ร” ใหฟ ง
ไมว า รายเลก็ หรอื รายใหญม คี วามหนกั ใจมากทส่ี ดุ เพราะเปน เรอื่ ง ถงึ เสน ทางอาชพี การเลย้ี งหมตู ง้ั แตอ ดตี จนถงึ
ที่อยูเหนือการควบคุมของผูเลี้ยง ดังนั้น ผูท่ีคิดจะเลี้ยงตอไป ปจ จุบนั ท่ีตองเผชิญกับปญ หาและอุปสรรค
นอกจากใจตองสูแลว ตองมีความอดทน และสามารถแกปญหา มามากมายนบั ครง้ั ไมถ ว น ตงั้ แตท เ่ี รมิ่ ตน เลย้ี ง
เฉพาะหนา ได จงึ จะถอื วา เปน ผชู นะและยนื หยดั อยไู ดใ นระยะยาว แตก ย็ งั ไมถ อย เดนิ หนา แกป ญ หาและอปุ สรรค
จนผา นพน มาได และกลายเปน ผหู นง่ึ ทถ่ี อื วา
ประสบความสำเรจ็ ในการเลย้ี งหมู ซง่ึ เจา ของ
ฟารมบอกวา สง่ิ ที่คิดเวลาท่เี จอปญ หา กค็ อื
เม่ือมันแยมันก็ตองมีวันดีขึ้นมา โดยเฉพาะ
เร่ืองของราคาท่ีเวลาตกต่ำมากๆ จะไมคิด
อะไรมาก จะคดิ แคว า เมอื่ ราคามนั ลงกต็ อ งมี
วันทร่ี าคามนั ขนึ้ ดังนัน้ จะจัดการและแกไข
ปญ หาอยา งไรในชว งวกิ ฤตนต่ี า งหากทค่ี วรคดิ

“นิยมฟารม” ต้ังอยูเลขท่ี 58/2 ม.4 ต.ดอนยายหอม
อ.เมอื ง จ.นครปฐม โทรศัพท 081-3784171 เปน ฟารมหมู
อีกแหงหนึ่งท่ีเจาของฟารมตองเผชิญกับปญหาและอุปสรรค
ดงั กลา ว เฉกเชน เดยี วกบั อกี หลายๆ ฟารม แตด ว ยความอดทน
และมีจิตใจที่ไมยอทอ สามารถแกปญหาท่ีเกิดขึ้นและคิดใน
แงบวกเสมอ จึงทำใหผานปญหาและอุปสรรคนั้นมาไดตลอด
จนกระทง่ั วนั นส้ี ามารถยนื หยดั ในอาชพี การเลย้ี งมาไดก วา 20 ป
และกำลงั สง ไมต อ ไปยงั ทายาททม่ี คี วามตง้ั ใจแนว แนท จ่ี ะมาสาน
ตอ กจิ การ และตอ ยอดการเลย้ี งใหม คี วามมน่ั คงและยง่ั ยนื ตอ ไป

สาสนไก & สุกร 67

CHICKEN & PIG MAGAZINE

คณุ นยิ มเลา วา ตนเองเรมิ่ เลยี้ งหมมู าตง้ั แตป  พ.ศ. 2538 โดยรบั ชว งตอ สำหรบั ตนเองแกป ญ หาดว ยการแบง ลกู
มาจากคณุ พอ ทเ่ี ลย้ี งมากอ นแลว สมยั เดก็ ๆ กม็ ปี ระสบการณใ นการชว ยเหลอื หมสู ว นหนงึ่ ไปใหพ อ เลยี้ ง อกี สว นขายใหก บั
ท่ีบา นในการเลยี้ งหมู เชน จงู หมูไปผสมใหชาวบา น เวลาทชี่ าวบานท่ีเลยี้ ง พอ คานำไปทำหมูยา งขาย เปนลกู หมทู ่ีหยา
หมจู า งใหไ ปผสม ซง่ึ สมยั กอ นวธิ กี ารนเ้ี ปน สง่ิ ทท่ี ำกนั อยเู ปน ปกติ แตส มยั นี้ นมแลว ราคาตวั ละ 40-50 บาท แลว แตข นาด
คงทำไมไ ดแ ลว เพราะจะเสย่ี งตอ การตดิ โรค นอกจากนี้ ยงั ชว ยผสมอาหาร ลกู หมู ซง่ึ กพ็ อทจี่ ะชว ยระบายลกู หมอู อกไป
ดว ยการหน่ั หยวกกลว ย เอาแกลบ เอารำมาคลกุ ใหห มกู นิ สงิ่ ตา งๆ ทที่ ำไปก็ ไดบ า งแตก ย็ งั ไมห มด เพราะเปน ชว งทแ่ี มห มู
กลายเปนประสบการณ และเมื่อโตขึ้นมาแยกมาเล้ียงเองก็ทำใหมีความรู เร่ิมทยอยใหผลผลิต สุดทายตัดสินใจลงทุน
เกี่ยวกับการเล้ียงหมู แมบางเร่ืองอาจจะไมถูกตองตรงตามหลักวิชาการ ขุนเองโดยการไปเชาโรงเรือนเขาทำ เพราะ
แตก เ็ ปนพ้นื ฐานใหนำมาตอ ยอดจนถึงทกุ วันนี้ ตอนน้ันยังไมมีพ้ืนที่หรือท่ีดินเหมือนตอนน้ี
จึงตองไปเชาที่อ่ืนเลี้ยงกอน ทำใหสามารถ
ระบายลกู หมอู อกไปไดค อ นขา งมาก หลงั จาก
นั้นก็ประคับประคองมาเรื่อยๆ พยายามทำ
เองทกุ อยา งไมจ า งสตั วบาลไมจ า งสตั วแพทย
เพ่ือลดคา ใชจาย เงนิ ทขี่ ายหมูไดกเ็ อามาใช
ในระบบกไ็ มน ำออกไปใชน อกระบบจนกระทง่ั
ราคาหมูเร่มิ กลับมาดขี ึน้ ทำใหเ รม่ิ มีกำไร

ปแ รกท่เี รม่ิ เลี้ยงไดหมูท่ีพอแบงมาใหประมาณ 200-300 แม
ยา ยมาเลยี้ งทบ่ี า นพอ ตา ซงึ่ กค็ อื ทตี่ ง้ั อยใู นปจ จบุ นั เงนิ ลงทนุ สรา ง
โรงเรือนพอตาเปนคนออกทุนใหกอน ชวงแรกท่ีเลี้ยงจะเลี้ยงขาย
ลกู หมูเปน หลกั เพราะยงั ไมมที นุ พอท่จี ะลงทุนดานหมูขุน แตภาย
หลังจากที่เล้ียงไดปสองปราคาหมูก็ตกต่ำซึ่งยังไมทันไดคืนทุน
ลกู หมู น้ำหนัก 12 กิโลกรมั ราคา 180-200 บาทเทานัน้ บางวนั
เหลอื 150 บาท ถอื วาต่ำมากแตก็ทำอะไรไมไ ด เพราะเปนเรือ่ งที่
อยูเหนือการควบคุม ทุกคน ทุกฟารม ตางก็ไดรับผลกระทบ
เหมอื นกนั ทางออกของวกิ ฤตตอนนน้ั คอื ทกุ คนตอ งชว ยเหลอื ตวั เอง
แตจะใชว ธิ กี ารไหนก็ข้นึ อยูก บั ความสามารถของแตละคน
68 สาสนไก & สุกร

CHICKEN & PIG MAGAZINE

หลงั จากหมรู าคาดขี ายแลว มกี ำไร กเ็ รมิ่ ทำการปรบั ปรงุ ฟารม ดว ยการ ปจ จบุ นั ฟารม มรี ะบบการเลยี้ งตงั้ แตต น
พัฒนาสายพันธุหมูขึ้นมาใชเองท้ังพันธุแทและแมสองสาย สรางโรงเรือน น้ำจนถึงปลายน้ำ คือ เล้ียงพอแมพันธุเอง
แยกเปน สดั สว น ทง้ั โรงเรอื นแมพ นั ธุ แมอ มุ ทอ งและคลอด หมอู นบุ าล และ ท้ังพันธแุ ท และสองสาย มกี ารอนุบาล และ
หมขู นุ และแนน อนวา การปรบั ปรงุ ครง้ั นต้ี อ งมพี น้ื ทม่ี ากพอทจ่ี ะสรา งโรงเรอื น ขนุ หมเู อง ในสว นของแมพ นั ธทุ างฟารม เนน
ดังนน้ั จงึ ไดทำการซ้อื ทดี่ นิ บริเวณรอบๆ ฟารมขยายออกไปโดยใชเ งนิ ทุน สายหลักๆ 3 สายพนั ธุ คอื พอ พันธุจะเปน
จากการขายหมู และซื้อมาเรื่อยๆ จนปจ จบุ นั มีพื้นท่ีรวมกันกวา 100 ไร ดรู อ็ ค แมพ นั ธจุ ะเปน ลารจ ไวทก บั แลนดเ รซ
ไมเพียงแคการขยายพ้ืนที่ฟารม แตไดทำการขยายธุรกิจจากหมูไปสู ขณะทจี่ ำนวนหมแู มส องสายมปี ระมาณ 800
“ฟารมวัว” ในป พ.ศ. 2554 ปจจุบันมีวัวลูกผสมบราหมันและลูกผสม แม สูงสดุ ท่ีเคยเล้ยี งคือ 1,100 แม สำหรับ
ชารโ รเลส ร วมกนั ประมาณ 300 กวา ตวั และตอ มากข็ ยายไปสู “ฟารม กงุ ” พอ แมพ นั ธทุ ง้ั แมส องสายและพนั ธแุ ทท ผ่ี า น
ซึ่งท้งั 3 สว นจะอยูในพนื้ ทีเ่ ดยี วกนั แตแบง เปน สดั สว น มรี ะยะหางจากกัน มาทำจำหนายดวย แตปจจุบันหยุดไวกอน
ชดั เจน เพราะมีปญหาโรคระบาดจึงเสี่ยงหากมีการ
ซื้อขาย เชนเดยี วกบั การนำเขา จากขา งนอก
ตอนนที้ างฟารมกห็ ยดุ การนำเขาแลว จะนำ
เขาเฉพาะน้ำเชื้อเทานั้น เพ่ือปองกันโรค
เขา ฟารม

โรงเรือนเล้ียงหมู จะเปนโรงเรือนเปด
ไมท ำโรงเรอื นอแี วป เพราะพน้ื ทเ่ี ปน พนื้ ทโี่ ลง
ลมโกรกดี อากาศเย็นตลอดและถายเทไดดี
จงึ ไมจ ำเปน ตอ งทำเปน โรงเรอื นอแี วป อกี ทง้ั
การลงทุนโรงเรือนอีแวปจะมีตนทุนที่สูงข้ึน
จึงมองวาเล้ียงแบบโรงเรือนเปดจะชวยประ
หยดั คา ใชจ า ย สว นการปอ งกนั โรคไมต า งกนั
ไมว า จะโรงเรอื นเปด หรอื ปด หากโรคมากเ็ ปน
เหมือนกันไมเกี่ยววาเปนโรงเรือนเปดหรือ
โรงเรอื นอีแวป ดงั นั้น ตัง้ แตเลยี้ งมาจงึ ไมค ดิ
ที่จะทำเปนโรงเรือนอีแวป ทั้งในสวนของ
แมพันธุ หมูอนุบาล และหมูขุน ซ่ึงก็ไมมี
ปญ หาอะไรเลย้ี งไดป กติ หมูไมห อบ หมกู ิน
อาหารไดด ี โตเรว็ เหมือนกนั

การจัดการทั่วไป ในสวนของการผลิต
หมดู งั ทก่ี ลา วมาคอื เลย้ี งพอ แมพ นั ธเุ อง เมอ่ื ได
ลูกก็นำมาเลี้ยงอนุบาลจนหยานม หยานม
แลว สว นหนงึ่ ขายออกไปใหก บั ฟารม อนื่ เพอื่
นำไปขนุ ตอ อกี สว นนำไปขนุ เองสง โรงเชอื ด
ตอไป ประสิทธิภาพการผลิตอยูในเกณฑดี
เพราะเนนประสิทธิภาพมากกวาปริมาณ
ซง่ึ หมู 800 แม กบั ลกู หมทู หี่ มนุ เวยี นในระบบ
อีกประมาณ 5,000 ตัว จะพอดีกับความ
สามารถของฟารม สามารถดแู ลไดอ ยา งทวั่ ถงึ
ทง้ั ในเรอ่ื งของอาหาร การทำวคั ซนี และตลาด
ที่มีอยู หากเลี้ยงมากกวานี้เกรงวาจะเกิน
ความสามารถดแู ลไมท ว่ั ถงึ ทสี่ ำคญั เกนิ ขอบ
เขตพื้นท่ที มี่ อี ยู

สาสนไก & สุกร 69

CHICKEN & PIG MAGAZINE

สว นเร่อื งของอาหาร ตัง้ แตเลย้ี งมาจะผสมอาหารใชเองตลอด ยกเวน สว นโรคอนื่ ๆ ทไ่ี มไ ดท ำวคั ซนี เพราะมนั
อาหารลกู หมทู ซ่ี อ้ื จากบรษิ ทั มาใช เหตผุ ลทต่ี อ งผสมอาหารใชเ อง กเ็ พอ่ื ตอ งการ ไมม กี ต็ อ งใชว ิธกี ารอนื่ เชน โรค PED ถามา
ลดตนทุนการผลิตลง หากซื้ออาหารเม็ดจากบริษัทมาใชจะมีตนทุนท่ีเพิ่ม ก็จะใชวิธีการสับไสใหกิน โดยเอาลูกหมูท่ี
สงู ขน้ึ แตถ า ผสมใชเ องจะลดตน ทนุ ไดม าก แตอ ยา งไรกต็ ามการจะลดตน ทนุ ตายหมักไวใ นถัง 200 ลติ ร แลว ตกั เทราดลง
ตรงนไี้ ดฟ ารม ตอ งสามารถซอ้ื วตั ถดุ บิ ไดใ นราคาทถ่ี กู ทสี่ ำคญั ตอ งมคี ณุ ภาพ ในรางอาหารใหกิน แตท่ีผานมาทางฟารม
ดวย ปจจุบันฟารมสามารถจัดหาวัตถุดิบที่ราคาถูกและมีคุณภาพมาใช ไมมีปญหา เพราะไมไดมีการนำเขาหมูจาก
อยางไมมีปญหา เพราะซื้อจากบริษัทผูจัดจำหนายวัตถุดิบอาหารสัตว ท่อี ื่น แมพันธุจะคัดภายในฟารมขึ้นทดแทน
โดยตรงและซือ้ ในปริมาณมาก จงึ ไดร าคาท่ถี กู และคุณภาพสม่ำเสมอ ดงั น้ัน จงึ ไมมีปญหาเร่อื งนี้ ถา นำเขา มาจะมี
ปญ หาแนอยา งนอยจะตองมหี มู 50% ปวย
สูตรอาหารก็เชนกัน เปนสูตรอาหารท่ีฟารมคิดคนมาใชเอง เลือกใช สวนโรค ASF ท่ีกำลังระบาดอยูในตอนนี้
วัตถุดิบที่ดีที่สุดมาใช เชน รำก็ใชรำขาวหอมมะลิ แตวัตถุดิบทุกตัวจะ ทางฟารม กม็ กี ารปอ งกนั อยา งดตี ามหลกั การ
ปรับเปล่ียนไปตามสถานการณ ตัวไหนราคาถูกก็จะใสเขาไปเยอะหนอย การปองกันโรคขั้นพื้นฐาน ซึ่งถาทำถูกตอง
แตย งั คงคณุ ภาพและราคาทถี่ กู กวา การใชอ าหารเมด็ จากบรษิ ทั ซง่ึ คณุ นยิ ม จะไมมีปญหาแนนอน เพราะโรคน้ีไมมีการ
คำนวณคราวๆ เกี่ยวกับตน ทุนใหฟง วา สมมติเราผสมอาหารวันละ 5 ตัน ติดเช้ือผานทางลม ทางอากาศ ติดตอจาก
หรอื 5,000 กโิ ลกรมั สว นตา งของตน ทนุ ระหวา งอาหารทผ่ี สมอาหารเอง การสัมผสั โดยตรง
กับอาหารเม็ด คือ อาหารเม็ดจะแพงกวาอาหารผสมเองกิโลกรัมละ
1.5 บาท ถา 5,000 กโิ ลกรมั เทากบั มีตน ทุนสงู ข้นึ วนั ละ 7,500 บาท การปอ งกนั นอกจากการทำวคั ซนี ควบคมุ
10 วัน 75,000 บาท 30 วัน หรอื 1 เดือน เปนเงิน 225,000 บาท โรคอนื่ ๆใหน ง่ิ แลว ในสว นของการปอ งกนั โรค
ถา 1 ป เปนเงิน 2,700,000 บาท ดังน้ัน ถาเราผสมอาหารใชเองจะ ASF อยางแรกคือ หยุดการนำเขาหมูจาก
ประหยดั เงนิ ถงึ ปล ะ 2,700,000 บาท ถา ผสมมากกวา นน้ั กจ็ ะมากขน้ึ ไปอกี ภายนอกทงั้ หมด นำเขา เฉพาะนำ้ เชอ้ื ทปี่ ลอด
โรค 2) หามรถจับหมูเขา มาในบริเวณฟารม
โรคและการปอ งกนั โรค ถอื เปน เรอื่ งทสี่ ำคญั มากๆ สำหรบั การเลย้ี งหมู ใหร อรบั หมใู นเขตพนื้ ทท่ี ก่ี ำหนด กอ นเขา มา
เพราะถอื เปน สง่ิ ทส่ี รา งความเสยี หายไดอ ยา งมหาศาล หากเกดิ การระบาด ตองทำความสะอาด ลา งรถจนเปยกชุมจาก
ข้ึนไมวาโรคอะไร ซึ่งที่ผานมานอกจากเร่ืองราคาแลว เรื่องโรคถือเปนอีก ขางนอก แลวจอดพัก 30 นาที จากนั้นทำ
เร่ืองท่สี รา งปญ หาและความหนักใจใหกบั ผูเล้ยี งมากที่สุด แมทฟ่ี ารมจะไม ความสะอาดฉีดพนยาฆาเช้ืออีกรอบ จึง
กงั วลมากนกั แตก ไ็ มเ คยประมาท มกี ารปอ งกนั และระมดั ระวงั เปน อยา งมาก อนญุ าตใหเขา มายงั บริเวณท่กี ำหนด เพ่ือรอ
อยางตอนน้ีเรื่องของ “โรคอหิวาตแอฟริกาในสุกร” หรือ “โรค ASF” รบั หมูทฟ่ี ารมจะใสร ถจากโรงเรอื นมาสง ให
ถือเปนโรคท่ีหลายคนกลัวและกังวลมากท่ีสุด เพราะเปนโรคท่ีมีความ
รนุ แรง ยังไมม ียารกั ษา และวัคซีนปอ งกนั หากเกดิ การระบาดแลว จะตาย
100% ดว ยเหตนุ ี้จึงเปนทห่ี วาดกลวั ของใครๆ หลายคน

ในสวนของฟารม ถามวามีความกงั วลแคไหนกับโรคน้ี กก็ ังวลแตไ มถึง
กบั หวาดกลวั หรอื ตน่ื ตระหนกอะไร เนอ่ื งจากทผ่ี า นมาทางฟารม มกี ารปอ งกนั
และดูแลในสวนน้ีตลอดเวลา ไมวาจะเปนโรคอะไรจะปองกันอยางสุด
ความสามารถตามสถานการณท ่ีเกิดขน้ึ อยา งท่ผี า นมาก็จะมกี ารทำวัคซีน
มาโดยตลอด และทำครบตามโปรแกรม ซึ่งวคั ซีนทใ่ี ชมี 4 ตวั ไดแก วัคซีน
PRRS, PCV2, มัยโคพลาสมา และอหิวาตสุกร โดยทำแบบปูพรม
โดยเฉพาะในแม เพราะเปนสวนที่สำคัญมากๆ ถาแมมีภูมิจะสงถึงลูก
แตถาแมไมดีลูกมีปญหาแนนอน อยาง PRRS ทำทุกสองเดือน ถาไมทำ
โรคจะมาเวลามาโรคอื่นจะตาม เอาไมอ ยู ดังน้ัน วคั ซีนตองครบโดยเฉพาะ
วคั ซนี อหวิ าตจ ะทำซำ้ อกี ครง้ั กอ นคลอด15-20วนั ถา ไมท ำภมู คิ มุ กนั ตวั อน่ื จะ
ไมขึน้

70 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE

3) ในสว นของคนงาน หามใหม กี ารนำเนือ้ หมูจากภายนอกหรือผลติ ภณั ฑ สวนจะไปไดอีกนานแคไหนก็ตองจับตาดูกัน
จากเนอ้ื หมเู ขา มาเดด็ ขาด หากคนงานตอ งการเนอื้ หมไู วบ รโิ ภค ทางฟารม ตอไป เพราะขึ้นอยูกับปริมาณหมูในระบบ
จะใหหมูจากฟารมไปแทน 4) เพ่ือนคนงานจากตางถ่ินหยุดการพบปะไป แตไมวาราคาจะเปนอยางไรฟารมก็ยังตอง
มาหาสูกัน รวมถึงบุคคลภายนอกหยุดเขาฟารม แมแตตัวเจาของฟารมก็ พัฒนาตอไป โดยเฉพาะเร่ืองของคุณภาพท่ี
ไมไ ปในพนื้ ทโ่ี รงเรอื นเลยี้ ง และไมเ ดนิ ทางไปไหนไกลๆ โดยไมจ ำเปน นค่ี อื ตอ งมากอ นเสมอ ถา คณุ ภาพดหี มรู าคาอยา งไร
วธิ ีการปอ งกันเบ้อื งตน ท่ีทางฟารมยดึ ถือปฏิบัติ กย็ ังมีคนมาซอื้

เรอ่ื งสง่ิ แวดลอ ม เนอื่ งจากฟารม อยใู นเขตพนื้ ทชี่ มุ ชน คณุ นยิ มบอกวา “ในอนาคตวางแผนใหลูกชายมาสาน
ไมม ีปญ หาอะไรเลย เพราะฟารมมีการจดั การอยา งดี เชน ขี้หมู รวมถงึ ข้ีวัว ตอ ทง้ั ในสว นของหมู ววั และกงุ ซงึ่ ไดส รา ง
ถา เปน ข้ีหมู ขว้ี ัวโดยตรง จะใหค นงานเก็บกวาดนำไปตากแหง แลวโกยใส ไวใ หค รบแลว รอเพยี งการมาตอ ยอด ซงึ่ จะ
กระสอบขายกนั เอง เปน รายไดข องพวกเขา หากเปน นำ้ ขหี้ มจู ะนำลงบอ พกั เปนไปตามท่ีคาดหวังไวหรือไมก็ขึ้นอยูกับ
ใหญาติท่ีเลี้ยงปลาสวยงามนำไปเล้ียงลูกไร สวนรอบๆ ฟารมจะกันพ้ืนที่ การตัดสินใจของเขา แตโดยสวนตัวหาก
ใหโ ลง เพอื่ ใหห า งจากบา นคน ไมส ง กลน่ิ ไปรบกวน วธิ กี ารดงั กลา วสามารถ เรียนจบแลว อยากใหมาทำเลย เพราะมอง
ควบคมุ กลน่ิ ได ทำใหทุกวนั นีฟ้ ารมไมม ปี ญ หาดา นสงิ่ แวดลอ มเลย วาอาชีพการเล้ียงสัตวไมวาจะเปนหมู วัว
หรือกุง สามารถสรางรายไดท่ียั่งยืนตอไป
จนรุนลูกรุนหลานไดอยางแนนอน อยาง
ตอนนี้หมูก็ราคาดี แมอนาคตอาจจะรวง
ลงมาอีกตามวัฏจักรที่เคยเกิดข้ึน แตวัว
สดใสแนน อน เพราะตน ทนุ นอ ยขณะทคี่ น
กินเยอะ โดยเฉพาะตางประเทศมีเทาไรก็
ไมพอ สำหรับคนท่ีสนใจแนะนำเล้ียงลูก
ผสมบราหมัน และลูกผสมชารโรเลส
เนอ่ื งจากเลย้ี งงา ย ทนทานตอ สภาพแวดลอ ม
เปน ทตี่ อ งการของตลาด เลย้ี งแลว ไมผ ดิ หวงั
แนน อน” คุณนิยม เปดเผยทิ้งทายใหฟ ง

ดา นการตลาด ปจ จบุ นั จะมกี ารขายทง้ั ลกู หมแู ละ
หมูขุน โดยมีลูกคาประจำมารับซื้อหนาฟารม หมูขุน
จะจับขายทีน่ ำ้ หนัก 140 กโิ ลกรมั ตามความตอ งการ
ของเขา โดยขณะนข้ี ายไดกิโลกรมั ละ 84 บาท จับหมู
ทุกพระ พระละ 200 กวา ตัว ดังนน้ั เรอ่ื งตลาดตอนน้ี
ไมมีปญหา เพราะความตองการยังสูงเนื่องจากปญหา
โรคระบาดทำใหห มใู นระบบมนี อ ยแตค วามตอ งการมสี งู

สาสนไก & สุกร 71

CHICKEN & PIG MAGAZINE

TSVA เผยขอ เทจ็ จริงวัคซีน ASF

เมอื่ วนั ท่ี 24 กมุ ภาพนั ธ 2564 สมาคมสตั วแพทยค วบคมุ ฟารม ผศ.น.สพ.ดร.ปรวิ รรต ซงึ่ กลา วในหวั ขอ
สุกรไทย (Thai Swine Veterinary Association : TSVA) “อัพเดตสถานการณรอบบานและเร่ืองที่
ไดมีการจัดสัมมนาออนไลนข้ึนในหัวขอ “หมอหมูรูกระจาง : หมอ(ไม) ควรพดู ” โดยกลา ววา สถานการณ
อยา หาทำ” ทง้ั นเ้ี พอ่ื เปน ชอ งทางการกระจายขอ มลู ขา วสารวงการ ลา สดุ จากการรายงานของ OIE หรอื องคก าร
สกุ รใหแ กส มาชกิ และบคุ คลทวั่ ไปไดร บั ทราบ โดยการสมั มนาครงั้ นี้ โรคระบาดสัตวระหวางประเทศ พบวา
จัดขึ้นเปนครั้งแรกและจะมีการจัดในครั้งตอไป สวนประเด็นหรือ ประเทศไทยยังไมมีการรายงานการเกิดโรค
หัวขอที่จัดขึ้นในครั้งน้ี ไดแก “อัพเดตสถานการณรอบบานและ ASF แตรอบๆ ประเทศไทยยังคงเกิดการ
เรอ่ื งทห่ี มอ (ไม) ควรพดู ” โดยมี ผศ.น.สพ.ดร.ปรวิ รรต พูลเพ่ิม ระบาดอยูอยางตอเนื่อง และเมื่อยอนไป
เปนวิทยากรบรรยาย และหัวขอ “ขอเท็จจริงเรื่องวัคซีน ASF 2- 3 ปท ่ีผา นมาจะเห็นวายังคงมีการระบาด
ในสุกร” มี สพ.ญ.ดร.เมตตา เมฆานนท ใหเกียรติมาบรรยาย เพม่ิ ไปยังประเทศอื่นๆ ทว่ั โลก
กลา วเปด งานสมั มนาโดย ผศ.น.สพ.ดร.สเุ จตน ชน่ื ชม นายกสมาคมฯ
และ น.สพ.สุรพนั ธุ บุณยวัฒน เปน ผูดำเนนิ รายการ ประเทศจนี ซงึ่ มรี ายงานการระบาดครง้ั
แรกเมอ่ื วนั ที่3สงิ หาคม2561ผลทตี่ ามมาคอื
ผศ.น.สพ.ดร.สเุ จตน ช่ืนชม น.สพ.สรุ พันธุ บุณยวัฒน ทำใหส กุ รเสยี หายหรอื ตายไปประมาณ 50%
นายกสมาคมฯ ผดู ำเนนิ รายการ จากจำนวนสุกรท่ีมีประมาณ 700 ลานตัว
กลาวเปดงาน ทำใหจีนขาดแคลนเนื้อสุกรในการบริโภค
ภายในประเทศจนตองมีการนำเขา ซ่ึงจาก
72 สาสนไก & สุกร ขอ มูลพบวา ป 2562 มีการนำเขาเนอ้ื สกุ ร
CHICKEN & PIG MAGAZINE คดิ เปน 76.70% ป 2563 มกี ารนำเขา คดิ เปน
139.85% เชนเดียวกับการนำเขาแมพันธุ
สุกรที่มีการนำเขาเพื่อมาทดแทนแมพันธุท่ี
หายไปพบวา ป2563มกี ารนำเขา แมพ นั ธกุ วา
20,000 แม โดย 43% มาจากประเทศฝรง่ั เศส
40%มาจากประเทศเดนมารก และทเี่ หลอื มา
จากหลายๆ ประเทศ เชน สหรัฐอเมริกา
องั กฤษ เปนตน แตอยางไรกต็ าม ในปท ผ่ี า น
มาชวงเดือนกันยายน 2563 ปรากฏวาจีน
สามารถกลับมาผลิตสุกรเพิ่มข้ึนไดเกือบ
เทา เดมิ และคาดวา สนิ้ ป2564จนี จะสามารถ
ผลิตสกุ รไดเทาเดมิ เพราะปจจุบนั มีจำนวน
แมพันธอุ ยทู ี่ 40 ลา นตัว

ประเทศเวยี ดนาม รายงานการเกดิ โรคครงั้ แรกเมอื่ วนั ที่ 20 กมุ ภาพนั ธ สำหรบั ประเดน็ เรอื่ ง“สง่ิ ทหี่ มอควรและ
2562 ผลหลังจากน้นั คอื ทำใหสุกรในประเทศเวียดนามทีม่ ีประมาณ 4.2 ไมค วรพดู ” เรม่ิ จากสง่ิ ทค่ี วรพดู กอ นวา มอี ะไ
ลานตัวเมื่อป 2560 เหลือ 1.2 ลา นตวั ในป 2563 แตป จ จบุ นั ขอ มูลลาสุด ร บา งทค่ี วรพดู ออกไป แนน อนวา สงิ่ ทต่ี อ งพู
เมอื่ เดือนมกราคม 2564 มจี ำนวนสุกรเพิ่มข้ึนเปน 1.8 ลานตัวแลว ขณะที่ ดและเนน ยำ้ มากๆ คอื เชอ้ื นีไ้ มต ิดตอถงึ คน
ประเทศฟล ปิ ปน สก ม็ กี ารระบาดเชน กนั สรา งความเสยี หายคดิ เปน 28.4% และหมูท่ีติดเช้อื สวนมากจะตาย เรื่องตอ มา
จากประชากรสกุ รทม่ี ปี ระมาณ 14.67 ลา นตวั เหลอื 4.17 ลา นตวั สว นประเทศ คือ เช้ือนี้ติดตอโดยการกินเช้ือเขาไป ไมมี
ลาวและกมั พชู าไมม คี วามเคลอ่ื นไหวทางขอ มลู มากนกั เชน เดยี วกบั ประเทศ รายงานวา มกี ารตดิ ตอ หรอื แพรเ ขา ทางอากาศ
มาเลเซียที่ยังรอผลยืนยันการระบาด น่ีคือสถานการณลาสุดในประเทศ ดังนั้น สุกรที่มีการกินหรือนำเขาพวกมูล ฉี่
เพื่อนบา น เลือด ซ่งึ มักปนเปอ นมาในอาหาร เขม็ ฉีดยา
คนเลย้ี ง และตวั สกุ รดว ยกนั จะทำใหส กุ รตวั
น้ันติดเช้ือได สัตวพาหะอาจจะยังไมเดนชัด
ถาหากในฟารมยังไมมีการระบาด วัตถุดิบ
อาหารสตั วมีโอกาสเชนกันแตไมแนเ สมอไป

อยา งไรกด็ ี สตั วแพทยต อ งเขา ใจธรรมชาติ
ของเช้ือ ซ่ึงโดยปกติเชื้อจะแพรติดตอไดชา
ดังนั้น อัตราการปวยจึงต่ำ อัตราการตาย
ก็ต่ำ แตอัตราปวยตายจะสูง การจัดการ
ฟารม ดว ยระบบชวี ภาพหรอื ไบโอซเี คยี วรติ ้ี
(Biosecurity) ยังคงสำคัญอยูเสมอและ
จำเปนอยางมาก เพราะเปนวิธีการปองกัน
ทจ่ี ะชว ยลดความเสยี่ งไดเ ปน อยา งดี ทง้ั จาก
คน สัตว และสิ่งของ สวนจะมากหรือนอย
ข้ึนอยูกับความเขมงวดของฟารม และการ
รวมมือรวมใจของพนักงานทุกคน รวมถึง
ความมีจิตสำนกึ ของตวั เองในการปฏิบัติ

สาสนไก & สุกร 73

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ไบโอซีเคียวริตี้มีความสำคัญทุกข้ันตอน ไมวากอนหรือหลังเขาฟารม สพ.ญ.ดร.เมตตา กลา วในหวั ขอ “ขอ เทจ็
การพนน้ำยาฆาเช้ือตองมีระยะเวลาใหยาออกฤทธิ์อยางนอย 15 นาที จริงเร่ืองวัคซีน ASF ในสกุ ร” โดยกลา ววา
การปอ งกนั สตั วพ าหะควรตดิ มงุ เพอ่ื ปอ งกนั สตั วพ าหะ เขม็ ฉดี ยา ไมค วรใช เกี่ยวกับวัคซีนปองกันโรค ASF เปนเรื่องที่
ซำ้ บอ ยๆ และควรมกี ารตม กอ นใช เศษอาหารหา มใชเ ลย้ี งหมู รวมถงึ เนอ้ื หมู เชอื่ วา หลายคนอยากรู อยากทราบวา มคี วาม
หามนำเขามาในฟารม สวนมาตรการเม่ือตรวจพบสิ่งแรกที่ควรทำคือ คบื หนา ไปแคไ หนแลว ซงึ่ ถา ยอ นไปเมอื่ ครง้ั ที่
หยดุ เคลอื่ นยา ยหมแู ละคน จากนนั้ ใหแ จง เจา หนา ทก่ี รมปศสุ ตั ว เพอ่ื ทำการ เกิดการระบาดรอบแรกในยุโรป เม่ือป ค.ศ.
ตรวจสอบ เม่อื ผลยืนยนั ชัดเจนแลว ใหฝง ทำลายสุกรทันที 1960 (พ.ศ. 2503) กม็ กี ารทำขนึ้ มาแลว เปน
วคั ซนี เชอ้ื เปน และไดท ำการฉดี ใหก บั ประเทศ
อยางไรก็ตาม สิ่งหน่ึงที่ไดเรียนรูจากการระบาดที่ผานมา คือ แรกๆ ทมี่ กี ารระบาดอยา งประเทศสเปนและ
พนื้ ทีท่ ่ีเลี้ยงสุกรหนาแนน การควบคุมโรคจะยากกวา ยิ่งมปี จจยั สนับสนุน โปรตุเกส แตปรากฏวาไมไดผลเทาที่ควร
การแพรเ ชอื้ ยงิ่ ยาก เชน ใชน ำ้ จากแมน ำ้ ทมี่ กี ารทงิ้ หมตู ายลงไป โรงเรอื นเปด เพราะมีการติดแบบเรื้อรังในเวลาตอมา
ในรศั มี 1กโิ ลเมตรในพนื้ ทที่ มี่ นี กมากๆมกั ปว ยทงั้ หมดรวมถงึ การใชพ อ พนั ธุ จนในทส่ี ุดตองยุติการใช แลวหาวธิ ีการอ่นื ๆ
เรผสม มีการแจกจายหมูทตี่ ายทำกนิ กันในหมบู า น และกนิ แบบสุกๆ ดบิ ๆ เขามาจัดการควบคุมแทน ซ่ึงก็สามารถ
ซื้อเนื้อหมูมาจากตลาดสดเพื่อทำอาหาร และการใชเศษอาหารเล้ียงหมู ควบคมุ ไดร ะดับหนึง่
ดงั นน้ั สง่ิ ทพ่ี อสรปุ ไดค อื อะไรกต็ ามทม่ี กี ารใชร ว มกนั เชน รางนำ้ รางอาหาร
มโี อกาสสูงท่จี ะระบาดทัง้ ฟารม ตอ มาระหวาง ป ค.ศ. 1970-1990 ก็มี
หลายประเทศพยายามผลิตวัคซีนข้ึนมาอีก
การเคลื่อนยายหมูมีความเสี่ยงสูงที่สุดตอการระบาดวิทยาของโรค คร้ัง เชน ประเทศรัสเซีย มีการผลิตวัคซีน
บคุ คลทเี่ กย่ี วขอ งตอ เรอื่ งนม้ี หี ลายสว นทง้ั ในสว นของฟารม โดยตรง โรงเชอื ด เช้อื เปนขนึ้ มา แตส ดุ ทายผลก็เหมือนเดมิ คือ
และทดี่ จู ะมคี วามเสย่ี งมากทสี่ ดุ คงหนไี มพ น “โบรกเกอร” ซง่ึ เปน กลมุ คนที่ หมูมีการติดเชื้อเร้ือรัง มีไข มีเช้ือไวรัสใน
เคล่ือนยายตัวเองไปในหลายๆ ท่ีมากที่สุด ดังนั้น การควบคุมโบรกเกอร กระแสเลือด แมดูเหมือนจะมีภูมิคุมกันที่
ตอ งทำ แตป จ จบุ นั เรายงั ไมส ามารถควบคมุ กลมุ คนเหลา นไี้ ด ปจ จบุ นั ไดร บั เพม่ิ ขน้ึ แตว า ไมส มบรู ณจ งึ ไมถ อื วา เปน วคั ซนี
ความรว มมอื เฉพาะฟารม และโรงเชอื ดเทา นน้ั ในอนาคตกค็ งตอ งหาแนวทาง เพราะวัคซีนตองเปนส่ิงท่ีสามารถตอตาน
แกไขตอไป เพื่อใหการควบคุมเปนไปอยางมีประสิทธิภาพ โดยอาจจะมี เชื้อที่เขามาได ดังนั้น วัคซีนท่ีถูกตองตองมี
การออกประกาศเพมิ่ เตมิ เกย่ี วกบั การเคลอ่ื นยา ยตามสถานการณ หรอื การ ทงั้ ความปลอดภัยและมปี ระสิทธภิ าพ ทำให
ออกแบบประเมนิ ฟารม เพื่อประเมินความเสี่ยงในแตละพน้ื ท่ี ยโุ รปยงั คงตอ งใชว ธิ กี ารปอ งกนั รปู แบบอนื่ ท่ี
ไมใ ชว คั ซนี ตอ ไปนน่ั คอื การปอ งกนั ดว ยระบบ
สวนส่ิงท่ีไมควรพูดส้ันๆ เลย คือ ขอเท็จท่ีไมจริง ไมมีหลักฐานทาง ไบโอซีเคียวริตี้ เนนวินิจฉัยใหเร็ว หยุดการ
วิชาการยนื ยันชัดเจน เชน เรอ่ื งของวคั ซีน หรือการทดลองที่ไมไ ดอิงหลกั แพรเ ชอ้ื อยา งเรง ดว น และการออกกฎหมาย
วชิ าการ รวมถงึ เรอ่ื งยา หรอื สารทรี่ กั ษาหมปู ว ยได เหลา นไี้ มค วรทจี่ ะมาพดู ควบคมุ เพมิ่ เตมิ เชน หา มการใชเศษอาหาร
หากยังไมมีเอกสารทางวิชาการ แตอยางไรก็ตามไมวาอะไรจะเกิดขึ้นการ เลี้ยงหมู เปน ตน ทำใหย โุ รปสามารถจดั การ
รวมมอื กนั สำคัญทส่ี ดุ ฟารมตองรว มมือในการเฝาระวังโรคในฟารม ตัวเอง ปญหานจี้ นโรคสงบ
รวมถงึ ฟารม รอบขา ง หากมสี งิ่ ผดิ ปกตใิ หร บี แจง หนว ยงานทเ่ี กยี่ วขอ ง หรอื
แจง กรมปศสุ ตั วโ ดยตรงผา นแอปพลเิ คชนั่ DLD 4.0 คนจบั หมไู มค วรจบั หมู
ปวยหรือหมูตาย ลางทำความสะอาดและฆาเช้ือรถทุกคร้ังท่ีจับหมูเสร็จ
โรงฆา ไมเ ชอื ดหมตู าย เฝา ระวงั อาการหมกู อ นเขา เชอื ด แจง เจา หนา ทห่ี ากสงสยั

“ไมวาจะเปนรายเล็ก รายใหญ หากโรคนี้เกิดการระบาดทุกคน
ทกุ ฟารม มคี า เทา กนั โรคนไี้ มเ ลอื กรายเลก็ ไมเ ลอื กรายใหญบางคนบอกวา
ทำแบบน้ี ปอ งกนั แบบนร้ี ายเลก็ อยไู มไ ด จรงิ ๆ ไมเ กย่ี วกนั ถา รายเลก็ อยไู มไ ด
รายใหญก็อยูไมไดเหมือนกัน แต ณ เวลานี้ทุกคนตองชวยกัน เพราะ
ทกุ คนเลยี้ งหมเู ปน อาชพี ถา ไมร กั อาชพี ตวั เอง แลว เราจะเลย้ี งไปเพอื่ อะไร
จนี เวยี ดนาม มบี ทเรยี นใหเ หน็ แลว ดงั นน้ั การปอ งกนั คอื สงิ่ ทสี่ ำคญั มากๆ
ทุกคนตองชวยกัน แลวเราจะรอดไปดวยกัน” ผศ.น.สพ.ดร.ปริวรรต
กลา วฝากทิ้งทาย
74 สาสนไก & สุกร

CHICKEN & PIG MAGAZINE

กระทง่ั ป ค.ศ. 2007 กลบั มาระบาดอกี ครง้ั ในแถบประเทศรสั เซยี จอรเ จยี แตอยางไรก็ตาม CReSA-IRTA ASF-
กอ นจะขา มไปยงั เขตรอยตอประเทศจีน มองโกเลีย ในป ค.ศ. 2018 จาก reference lab ซง่ึ เปน ศนู ยท ที่ ำงานเกย่ี วกบั
น้ันเขาสูประเทศในทวีปเอเชียและเอเชียตะวันออกเฉียงใตอยางสมบูรณ เช้ือตัวน้ีมานานในประเทศสเปนไดแชร
โดยท่ีแหงนี้ถือเปนแหลงเล้ียงหมูที่ใหญเปนอันดับตนๆ ของโลกก็วาได ประสบการณจากการทดลองวัคซีน ASF
กระทง่ั วนั นก้ี ย็ งั คงมกี ารระบาดอยา งตอ เนอ่ื งในหลายประเทศ เชน เดยี วกบั ท่ีผานมาวา วัคซนี พืน้ ฐานอยา งเชอ้ื ตายบวก
ยโุ รปทวี่ นั นก้ี ย็ งั คงมกี ารระบาดเชน กนั โดยสว นหนง่ึ ของปญ หาทที่ ำใหโ รค พวก adjuvant ยืนยนั วา ไมม ปี ระสทิ ธิภาพ
ในยโุ รปยงั ไมส งบและระบาดอยา งรวดเรว็ คอื การทยี่ โุ รปมหี มปู า จำนวนมาก ในการตอสูกับไวรัสในเซลลได เพราะ
รวมถึงเห็บ ซ่ึงหมูปาถือเปนตัวท่ีทำใหเกิดการแพรเชื้อน่ันเอง แตกตาง กระตุนไดแคแอนติบอดี้ ไมสามารถกระตุน
จากเอเชียท่ีการระบาดเปนไปอยางชาๆ เพราะสวนใหญการระบาดเกิด CTL หรอื CD8 บวก T cell โดยเทคโนโลยขี อง
จากการกินเนอ้ื หมู adjuvant วนั นย้ี งั ไมพ อสำหรบั เชื้อ ASF

จากการระบาดรอบน้ีทำใหเรื่องของวัคซีนไดมีการหยิบยกมาพูดถึง วคั ซนี เชอ้ื เปน LAV (Live Attenuated
อกี ครงั้ ทงั้ นเี้ นอื่ งจากการระบาดไมไ ดจ ำกดั แคใ นประเทศยโุ รป แตล กุ ลามมา Vaccine) ไดพ ฒั นามาเปน เชอ้ื ทต่ี ดั ตอ ยนี ออก
ท่ีทวีปเอเชีย ทวีปที่มีการเล้ียงหมูประมาณคร่ึงหนึ่งของโลก ดังนั้น เปาหมายคือ หายีนที่เม่ือตัดออกแลวยัง
วัคซีนจึงมีการพูดถึงอีกครั้ง เพราะมองวาถาผลิตออกมาแลวจะเกิดความ กระตุนภูมิไดดีและมีความปลอดภัย ไมกอ
คุมคาตอการลงทุน จนทำใหหลายๆ ประเทศกลาท่ีจะลงทุนวิจัยและ อาการเร้ือรังหรือกอโรค ซึ่งถาสำเร็จ LAV
พฒั นาเร่ืองวคั ซีนทง้ั ประเทศในยโุ รปและเอเชยี แมกระทัง่ ฝงอเมริกาพ้ืนที่ จะชว ยเหลอื ประเทศทม่ี กี ารตดิ เชอ้ื ทเ่ี ปน พน้ื ท่ี
ที่ยังไมมีการระบาดของโรคนี้ แตก็พรอมท่ีจะลงทุนเร่ืองวัคซีนเชนกัน เสย่ี ง จดุ ออ นของวคั ซนี นค้ี อื คมุ ครองไดเ ฉพาะ
ทำใหช ว ง 2-3 ปท ผ่ี า นมาเรอ่ื งของวคั ซนี เรม่ิ มคี วามคบื หนา ไปอยา งรวดเรว็ สายพันธุที่ตรงกับวัคซีน (homologous
strain) และไมสามารถแยกไดวาภูมิคุม กันท่ี
ตรวจไดมาจากการติดเชื้อหรือจากวัคซีน
จึงไมเหมาะกับเขตท่ีไมม ีการระบาด จดุ น้ีจะ
คลายวัคซีนโรคอหิวาตสุกรที่ในเขตระบาด
อยางในเอเชียจะใชวัคซีนเชื้อเปน แตวัคซีน
เชื้อเปนนี้จะไมฉีดในยุโรปและอเมริกา แลว
ประเทศทยี่ งั ไมมโี รคจะทำอยา งไร นอกจาก
ไบโอซีเคียวริต้ีแลว ตอไปอาจเปนวัคซีนที่
เทคโนโลยีสูงกวาน้ี คือ subunit vaccine
ท่สี ามารถพฒั นาเปน DIVA (Differentiate
Infected from Vaccinated Animals) ได
แตตอนนี้แค mLAV ก็ยังไมได vaccine
candidate ทตี่ ดั ตอ ยนี แลว ไปทำ field trial
อยางปลอดภัยเลย การทำ DIVA subunit
ยงั เพ่งิ เรมิ่ ๆ รออกี นาน

จุดนที้ างเยอรมนั โดย Sandra Bloom
กม็ กี ารยนื ยนั วา ในทางทฤษฎพี วกวคั ซนี ไฮโซ
อยา ง vectored vaccine, DNA vaccine,
subunit vaccine นา จะปลอดภยั กวา LAV
และเปน กลมุ ทพี่ ฒั นา DIVA ได แตค วามรเู รอ่ื ง
ProtectiveAntigenของAFSทเี่ รามยี งั จำกดั
จึงเปนปญหาในการสราง Ag ท่ีจะเอามา
เปน วคั ซนี นอกจากนี้ สำหรบั ยโุ รปทตี่ อ งการ

สาสนไก & สุกร 75

CHICKEN & PIG MAGAZINE

ทำวัคซนี ใหห มูปา คงไปไลฉ ีดไมส ะดวก วัคซนี สำหรับหมูปา จงึ ตองทำแบบ แตที่ยังไมสมบูรณคือ ปริมาณไวรัสท่ี
ท่กี ินได ซ่ึงตอ งเปนเช้อื เปน เทา นน้ั เพราะตองการใหมี shedding วคั ซีน ตองใชตอการทำวัคซีนใหในระดับสูง (106
จากตวั ท่ีกนิ สงไปใหตัวอื่นๆ ตอ TCID50) เม่ือใหขนาดลดลงความคุมโรค
ไมดีแมฉดี 2 ครั้ง ในการผลติ วัคซีนตอ งผลิต
สวนงานวจิ ัยวคั ซีนเชอ้ื เปนจากอเมรกิ า ทีมวิจยั จาก Plum Island antigen ใหพอ ผูวิจัยยังหา cell lines
Animal Research Center, USA รวมกับมหาวิทยาลัยและสถาบันใน ทเ่ี หมาะสมเพยี งพอตอ การผลติ วคั ซนี จำนวน
อเมรกิ าเลือกไวรัส Genotype II ทเ่ี ร่มิ ระบาดในยุโรปป 2007 ชอื่ 2007 มากไมได การทดลองยังอยูในหองแล็บที่มี
Georgia (ASF-G) เปนเชื้อรุนแรงสูงท่ีระบาดใน Georgia แมอเมริกา Biosafety ใชสุกรจำนวนนอย เชน การ
ยังไมมีการระบาดของ ASF แตเนื่องจากมีเช้ือ ASF เก็บรักษาอยูท่ีเกาะ ทดสอบในแมอุมทองใชแมอุมทองไมถึง 10
Plum เชอ้ื ไวรัส ASF-G ถูกนำมาตัด gene I177L ออก เพือ่ ใหอ อ นฤทธิ์ ตัว การทดสอบความปลอดภัยลองแค 6
ลงกลายเปน Recombinant ASFV ช่อื ASFV-G- ∆I177L การเพม่ิ จำนวน passages ยังไมทราบวาถาตอไปเรื่อยๆ
ASFV-G- ∆I177L ใช primary swine macrophage จะเกดิ ความเบยี่ งเบนอะไรขนึ้ ไวรสั จะเปลยี่ น
สภาพหรือกอโรคหรือเปลา และปญหา
ผลการทดลองพบวา สกุ รทไ่ี ดร บั ไวรสั ชนดิ ASFV-G- ∆I177L ในทกุ ขนาด วัคซีนเถ่ือน ทำใหเชื้อไวรัสในจีนกลายพันธุ
มภี ูมิคมุ กันโรคตอ ASFV-G ซ่ึงเปน Genotype II แตท ่ียังไมส มบรู ณคือ ไปอกี
หลงั จากรบั ASFV-G- ∆I177L แมส กุ รจะไมแ สดงอาการปว ย แตย งั มภี าวะ
ไวรสั ในกระแสเลอื ดเปน เวลานานถงึ 28 วนั และบางตวั ยงั พบไวรสั ในระดบั สวนวัคซีนกลุม Vectored vaccine
สูงดวยแมวาโดยเฉล่ียจะต่ำ ท่ีสำคัญในยุโรปและอเมริกามีนโยบายที่ และ Subunit vaccine ปจจุบันมีความ
เขม งวดวา ดวยการไมใช LAV ตอ CSF, FMD และ ASF เพราะไมส ามารถ พยายามดึงโปรตีนใน ASFV มาศึกษา
แยกการตดิ เช้อื และการทำวัคซีน จงึ จะใช LAV ไดเ ฉพาะเคสเฉียบพลนั เรง เพอื่ เปนทางเลือกของวคั ซนี ทัง้ genotype I
ดวนเทา นัน้ การทดลองในฟารม จริงจงึ ทำไมไ ด อกี ทง้ั ในการนำไปผลิตใน & II แตเม่ือฉีดและลอง challenge พบวา
ปรมิ าณมากตอ งแนใ จวา การเพม่ิ จำนวนจะไมม เี ปลยี่ นแปลงทางพนั ธกุ รรม ยังไมสามารถปองกันโรคได กลุมที่พัฒนา
ไปจากของเดมิ Vectored vaccine อยูคอื The Pirbright
Institute ใน UK นกั วิจยั ยงั ตองศกึ ษากลไก
เวยี ดนาม โดย ARS (Agriculture Research Service) และ Navetco ของแตละโปรตีนที่ไวรัสสรางข้ึน และความ
(National Veterinary Joint Stock Company) ไดข อ license ASFV-G- สัมพันธของโปรตีนและความคุมโรค ซึ่งเรา
∆I177L จาก PIADC มาทำการพฒั นาในเชงิ อตุ สาหกรรม และมกี ารประกาศ ยังขาดความรูอ กี มาก วคั ซีนกลมุ นย้ี งั ตอ งใช
จะผลิต 10,000 doses จำนวน 4 batch ภายใน Q3/2021 เวลาพัฒนาอกี นาน
แตรายละเอียดการศึกษาและการผลิต ตลอดจนวิธีท่ีสามารถเพิ่มจำนวน
ไวรัสไดปริมาณมากๆ โดยไวรัสไมเปล่ียนแปลงยังไมมีออกมา (ตนแบบ
ASFV-G- ∆I177L อเมริกาใช primary swine macrophage ซึง่ มีจำกัด)
ขอมูลตอนนี้ที่ปลอยออกมา คือ ฉีดใหหมู 72 ตัว พบวาอาการปกติ
ซ่ึงยังไมมีรายละเอียดวามีการ challenge เช้ือหรือไม อยางไร
[PigProgress, Jan 22, 2021 & Havy, 2021] จงึ ตองรอดูผลการใชจรงิ
อกี สกั ระยะ

จนี มกี ารทดสอบไวรสั ทตี่ ดั ตอ geneหลายตำแหนง เพอื่ นำมาเปน วคั ซนี
ลาสุดจากงานวิจัยของ Chen et.al., 2020, แหง Harbin Veterinary
Research Institute มกี ารตดั gene ออกหลายตวั ไวรสั ตงั้ ตน ASFHLJ/18
ที่เกิดระบาดในจีน จนได vaccine candidate ลาสุดคือ HLJ/18-7GD
ที่ตัด gene ออก 7 ตำแหนง คือ MGF505-1R, MGF505-2R,
MGF505-3R, MGF360-12L, MGF360-13L, MGF360-14L และ CD2v
โดยสรปุ วา มคี วามปลอดภัยและประสิทธภิ าพในการคุมโรค
76 สาสนไก & สุกร

CHICKEN & PIG MAGAZINE

สรุปสถานะของวัคซีนในวันน้ี ยังไมมีวัคซีนที่ผานการทดสอบทั้ง ไมไดใชวัคซีน และใชเวลานานนับ 10 ป
ความปลอดภยั และประสทิ ธภิ าพ พรอ มออกสตู ลาดในเวลานไ้ี มว า ประเทศ (Spanish Model) วัคซนี ทย่ี งั อยใู นขั้นตอน
ไหน วคั ซนี ในจนี ยงั ไมม ไี ลเซนซท งั้ สน้ิ และพบวา มวี คั ซนี เถอ่ื นออกมาใชใ น การวิจัย แมจะมีการลองฉีดใหกับสุกรบาง
ฟารมมาระยะหนึ่งแลว ผลท่ีตามมาคอื พบวาสกุ รท่ไี ดรับวคั ซีนแสดงการ แตก ย็ งั ในจำนวนนอ ย ยงั ตอ งการเวลาในการ
ปว ยแบบออ นๆ เรอื้ รงั ไมต ายแตไ มแ ขง็ แรง ฟารม เสยี แมพ นั ธแุ ละลกู สกุ รไป ทดสอบในจำนวนมากขนึ้ ทงั้ ดอู าการหลงั ฉดี
แมลดจำนวนลงอยางชัดเจน พบวาเช้ือท่ีแยกไดจากสุกรที่ปวยหรือตาย รอยโรค และการปวยหรือไวรัสจากวัคซีนท่ี
ไมใชเช้ือตามธรรมชาติ แตเปนเช้ือที่ผานการตัด gene มาแลว gene อยูในเลือดและอวัยวะตางๆ ซึ่งเปนปญหา
ทห่ี ายไป คือ MGF360 และ CD2v จนทางการจนี ตอ งใหข าวเพ่อื เตอื นไม ความปลอดภัย สวนดานประสิทธิภาพคือ
ใหมีการใชวัคซีนเถ่ือนในฟารม เพราะนอกจากจะไมชวยลดความสูญเสีย หลังการฉีดมีการ challenge เช้ือท่ีรุนแรง
แลว ยังสราง strain ใหมของเชื้อจากฝมือมนุษยออกมาอีก และอาจ และสกุ รไมปว ยไมต าย
กระจายไปทวั่ โลกไดเ หมอื นหวัดนกท่ีมีการแอบทำวัคซนี เชอื้ เปน
ปญ หา cell lines ทจี่ ะเพมิ่ จำนวนไวรสั
วคั ซนี ใหม ากพอในระดบั อตุ สาหกรรม โดยที่
ตองไมทำใหไวรัสเกิดการเปลี่ยนแปลงไป
จากตน แบบทแ่ี ลบ็ ทดสอบมา ปจ จบุ นั มกี ารใช
primary swine macrophage และมี
การพฒั นา cell lines อื่นทเี่ คยใชก บั ไวรสั
อยแู ลวและมจี ำหนา ย เชน MA-104 (USA)
ของ ATCC มาจาก kidney epithelial cells
ของลงิ หรอื ZMAC-4 cells (Zuckermann
macrophage-4) (UK) ซงึ่ ไดม าจาก Foetal
pig lung macrophage แตยังใชแคเพื่อ
เพาะไวรัสเพื่อการวินิจฉัยเชื้อไวรัสเมื่อเกิด
เคสเทา นนั้ ยงั ไมม ใี ครเคลมวา สามารถนำไป
เพิม่ จำนวนไวรสั ในระดบั mass scale ได

ยงั ไมเ คยมกี ารพสิ จู นว า การทำวคั ซนี สามารถทำใหฟ ารม ปลอดโรคได “ประเทศไทยเปน ผสู ง ออกสกุ ร เราผลติ
ถา ไมร ว มกบั biosecurity ทดี่ จี รงิ ๆ การปรบั ปรงุ การจดั การตา งๆ การตรวจ ไดเกินความตองการในประเทศ หากเรา
วินิจฉัยที่แมนยำและรวดเร็ว ตลอดจนการกำจัดสัตวปวยและทำลายซาก สง ออกไมไ ด ราคาสกุ รในประเทศจะรว งไป
อยา งถกู ตอ ง ในอดตี สเปนและโปรตเุ กสสามารถทำใหป ระเทศปลอดโรคได นานมากกวาจีนหรือเวียดนามท่ีปริมาณ
การกนิ สงู กวา ทผ่ี ลติ ได ทำใหใ ครทย่ี งั สามารถ
ผลิตสุกรออกสูตลาด จึงไดรับรางวัลเปน
ราคาทกี่ ระดกสงู กวา คนอนื่ สำหรบั บา นเรา
ไมว าอยางไรสุกรไทยทำวคั ซีน ASF ไมไ ด
เพราะจะพบเชอ้ื ไวรสั หรอื ไตเตอรใ นสกุ รที่
สงออก ทำใหถกู แบนไดเ หมือนเคสไขหวัด
นกในหลายประเทศ และตองจำไววา
ตอนนวี้ คั ซนี ในประเทศอน่ื ๆ ยงั ไมม ไี ลเซนซ
หรือถึงตอไปเขามีไลเซนซแตเราก็ทำตาม
เขาไมได ถายังอยากสงออกสุกรมีชีวิต
หรอื แมแ ตส กุ รแชแ ขง็ ตอ ไป สรปุ คอื วคั ซนี
อยาหาทำ” สพ.ญ.ดร.เมตตา กลาวฝาก
ไวใ หค ิดชว งทา ย

สาสนไก & สุกร 77

CHICKEN & PIG MAGAZINE

78 สาสนไก & สุกร
CHICKEN & PIG MAGAZINE

เป็นขา่ ว เรงหารือ

ไขเพื่อรบั มือกับราคา ไกท ีต่ กต่ำ

เนอ่ื งจากราคาไขไ กป รบั ตวั ลดลงดว ยสาเหตุ
หลายประการ เชน โรงเรยี นปด เทอม กำลงั ซอ้ื ของ
ประชาชนอนั เนอ่ื งจากปญ หาโควดิ -19 และอกี ไม
กว่ี นั ขางหนากจ็ ะเขาสเู ทศกาลสงกรานต ซง่ึ เปน
วนั หยดุ ตอ เนอ่ื งยาวหลายวนั เพอ่ื ใหท นั กบั เหตกุ ารณ
เมอื่ วนั จนั ทรท ่ี5เมษายน2564กรมการคา ภายใน
กระทรวงพาณชิ ย จงึ ไดเ ชญิ ผทู เ่ี กย่ี วขอ งเขา รว ม
ประชมุ หารอื ถงึ แนวทางการบรหิ ารสมดลุ อปุ ทาน
ไขไ ก กอ นทร่ี าคาจะตกตำ่ ลงมากกวา น้ี โดยนาย
วัฒนศักย เสือเอ่ียม อธิบดีกรมการคาภายใน
เปน ประธานในการประชมุ หารอื ณ กรมการคา
ภายใน กระทรวงพาณิชย

สาสนไก & สุกร 79

CHICKEN & PIG MAGAZINE

เป็นขา่ ว สรุปมติท่ีประชุม 1. ใหกรมปศุสัตวพิจารณาเรื่องการปลดไกแก
เพ่ือใหสมดุลกับปริมาณความตองการบริโภคในชวงนี้ 2. กรมการคา
ภายในจะหาตลาดใหเกษตรกรถามีความตองการโดยผานทางพาณิชย
จงั หวัด และ 3. ขอความรว มมอื กับรายใหญๆ ท่มี ปี ริมาณไขจำนวนมาก
อยา นำไขอ อกมาขายราคาต่ำมากกวาน้ี

เครือเบทาโกร

มอบอาหารไกไขส ง เสรมิ คณุ ภาพชีวติ ชุมชน

เครอื เบทาโกร โดย นายปภงั กร กติ เิ วยี ง ผจู ดั การ
แผนกทรพั ยากรมนษุ ย กลมุ ธรุ กจิ เกษตรอตุ สาหกรรม
(ที่ 2 จากซา ย) เปน ตวั แทนมอบอาหารไกไ ขเ บทาโกร
มลู คา 100,000 บาท สนบั สนนุ เกษตรกรในโครงการ
สงเสริมการเล้ียงไกไข เพื่อผลิตสารอาหารโปรตีนให
แกช มุ ชนบา นวงษาพัฒนา อำเภอลี้ และบา นรอ งชา ง
อำเภอปาซาง จงั หวัดลำพนู โดยมี นายสธุ รรม สยุ ะ
ปศสุ ัตวอำเภอปาซาง ผูแทนกรมปศสุ ตั วจังหวดั ลำพูน
(ท่ี 1 จากขวา) เปนผูรับมอบ ณ สำนักงานปศุสัตว
อำเภอปา ซาง เมือ่ เร็วๆ น้ี
80 สาสนไก & สุกร

CHICKEN & PIG MAGAZINE