โครงงานบ้านวิทยาศาสตร์น้อย ปุ๋ยมหัศจรรย์

ค ำน ำ รายงานการด าเนินงานโครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทยระดับปฐมวัยเรื่อง ปุ๋ยมหัศจรรย์ ของเด็กปฐมวัยระดับชั้นอนุบาลปีที่ ๓ จ านวน ๑๑๘ คน โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร จัดท าขึ้นเพื่อส่งเสริมให้เด็ก ปฐมวัยได้เรียนรู้และได้รับประสบการณ์จากการจัดกิจกรรมการทดลองและโครงงานทางวิทยาศาสตร์ เกิดทักษะ การคิดวิเคราะห์ตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ได้รับประสบการณ์การเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง และสามารถ ท างานร่วมกับผู้อื่นได้ รายงานฉบับนี้ได้รวบรวมผลการด าเนินงาน การวิเคราะห์ผลการด าเนินงานตามตัวชี้วัด ความส าเร็จของโครงการ การสรุปผลความส าเร็จในการด าเนินงาน ประมวลภาพการจัดกิจกรรม และหลักฐานที่ เกี่ยวข้อง ทั้งนี้เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการน าข้อมูลส าหรับการวางแผนการด าเนินงานตามแผนปฏิบัติการประจ าปีของ โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร เป็นข้อมูลพื้นฐานประกอบการตัดสินใจต่างๆ ของผู้บริหารในการพัฒนาคุณภาพ การศึกษาของนักเรียนระดับปฐมวัย ให้มีคุณภาพ มีมาตรฐานทางการศึกษาเพื่อเป็นข้อมูลส าหรับบุคลากรและผู้ที่ เกี่ยวข้องส าหรับการจัดกิจกรรมต่างๆ ในการยกระดับคุณภาพการศึกษาของเด็ก สร้างความเชื่อมั่นต่อชุมชนต่อไป ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าโครงการส่งเสริมนักวิทยาศาสตร์น้อยระดับปฐมวัยเรื่อง ปุ๋ยมหัศจรรย์ จะ เป็นประโยชน์ เป็นแนวทางในการปรับใช้ในการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในระดับชั้นปฐมวัยหรือช่วงชั้น อื่นๆและผู้ที่สนใจได้ไม่มากก็น้อย หากท่านผู้รู้มีค าแนะน าเพื่อพัฒนาโครงการงานวิทยาศาสตร์ ทางคณะผู้จัดท า น้อมรับเพื่อจะได้น าปรับปรุงพัฒนาให้ดียิ่งขึ้นต่อไป เด็กปฐมวัยและครูปฐมวัยระดับชั้นปีที่ ๓ โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร ผู้จัดท า 1 ก

สำรบัญ เรื่อง หน้ำ ค ำน ำ ก สำรบัญ ข ที่มาของโครงงาน ๑ ขั้นที่ ๑ ตั้งค าถามที่อยากรู้ ๒ ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ ๗ ขั้นที่ ๓ ด าเนินการส ารวจตรวจสอบ ๙ ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยาย ๑๔ ขั้นที่ ๕ บันทึกข้อมูล ๑๖ ขั้นที่ ๖ สรุปและอภิปรายผล ๑๗ ภำคผนวก 1 ข

รำยงำนกำรท ำโครงงำนโดยใช้กระบวนกำรสืบเสำะของเด็กปฐมวัย ชื่อโครงงำน ปุ๋ยมหัศจรรย์ ผู้จัดท ำโครงงำน นักเรียนระดับชั้นอนุบาลปีที่ ๓ โรงเรียนหนองขามวิทยาคาร ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต ๕ ครูที่ปรึกษำ นางสาวพฤกษาพรรณ กองตา นางสาวสวาส สาหล้า นางสาวดลนภา กาภูค า นายอภิสิทธิ์ พรมนนท์ ระยะเวลำจัดท ำ วันที่ ๑ มกราคม – ๑๖ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ จ ำนวนนักเรียน ระดับชั้นอนุบาลปีที่ ๓ จ านวน ๑๑๘ คน

ระยะที่ ๑ ก ำหนดหัวข้อโครงงำน ที่มำของโครงงำน จากการจัดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ กิจกรรมกลางแจ้ง ของนักเรียนระดับชั้นอนุบาล ๓ เด็กและครูได้ลงไปท ากิจกรรมที่เครื่องเล่นสนาม ซึ่งจะสังเกตได้ว่าบริเวณรอบๆ เครื่องเล่นสนามจะมีใบไม้แห้งล่วง หล่นตามพื้นเป็นจ านวนมาก และมีนักการภารโรงก าลังเก็บกวาดใบไม้แห้งใส่ถังอยู่ พอเก็บกวาดใบไม้แห้งเต็มถัง นักการภารโรงก็น าไปเทกองรวมกันไว้แล้วกลับมาเก็บใหม่อีกครั้ง เลยท าให้บริเวณเครื่องเล่นสนามดูสะอาดและ ไม่มีใบไม้แห้งหลงเหลือเลย เด็กๆจึงเกิดความสงสัยเกี่ยวกับใบไม้ที่นักการภารโรงเก็บไป “ว่าใบไม้หายไปไหน” จึงได้ถามคุณครูว่านักการภารโรงเอาใบไม้แห้งไปท าอะไร ครูและเด็กจึงได้สอบถามนักการภารโรง เกี่ยวกับใบไม้ แห้งที่เก็บไปจากบริเวรเครื่องเล่นสนามนี้ ว่าเอาไปท าอะไร จึงได้ค าตอบว่า… “เอาไปท าปุ๋ย” เด็กๆจึงเกิดความ สงสัยต่อเกี่ยวกับปุ๋ย จึงมีค าถาม ดังนี้ ค าถามที่ ๑ ปุ๋ยมีลักษณะอย่างไร ค าถามที่ ๒ เราจะท าปุ๋ยได้อย่างไร ค าถามที่ ๓ ปุ๋ยมีวิธีการเก็บรักษาอย่างไร เด็กๆจึงได้หัวข้อโครงงานเรื่อง “ปุ๋ยมหัศจรรย์”เพื่อศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับ “ปุ๋ย” 1 1

ระยะที่ ๒ วำงแผนกระบวนกำร ขั้นที่ ๑ ตั้งค ำถำมที่อยำกรู้ เด็กและครูได้สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับปุ๋ย ตามแหล่งเรียนรู้ต่างๆทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียนรวมถึง บริเวณต่างๆภายในโรงเรียน เช่น ห้องคอมพิวเตอร์ และห้องสมุดโรงเรียน จากนั้นเด็กและครูร่วมกันเกี่ยวกับเรื่อง ของปุ๋ย ว่าปุ๋ยเป็นอย่างไรอย่างไร ดังนี้ น้องเก้า : มีหลายสี น้องมาลี : มีปุ๋ยแบบน้ าและแบบผงด้วย น้องโปรด : เป็นกระสอบ น้องตุนท์ : ต้องไปชื้อตามร้านขายปุ๋ย น้องเซม : สามารถท าปุ๋ยใช้เองได้ น้องเฟิร์ส : สามารถหาอะไรมาท าปุ๋ยได้หลายอย่างเลย 1 2

ค ำถำมที่ ๑ ปุ๋ยมีลักษณะอย่ำงไร เมื่อเด็กๆได้ไปเรียนรู้สืบค้นข้อมูล ตามแหล่งเรียนรู้ต่างๆ แล้วจึงเกิดค าถามที่ ๑ ว่า “ปุ๋ยมีลักษณะอย่างไร” เด็กๆจึงช่วยกันตอบค าถามร่วมกันในวงสนทนาว่า น้องเก้า : เป็นน้ าสีด า น้องมาลี : เป็นเม็ดกลมๆเล็กๆ น้องโปรด : เป็นผงสีน้ าตาล น้องณัฐธีร์ : เป็นเม็ดสีฟ้าๆ น้องเซม : เป็นน้ าขวด น้องเฟิร์ส : เป็นกองเหมือนภูเขา น้องใบบุญ : เป็นผงสีด า น้องเจมบอล : เหมือนเม็ดดิน น้องปลายฟ้า : เป็นน้ าสีด า 1 3

ค ำถำมที่ ๒ เรำจะท ำปุ๋ยได้อย่ำงไร เด็กๆและครูแสดงความคิดเห็นร่วมกันและสนทนาร่วมกันเกี่ยวกับวิธีการท าปุ๋ยว่า “เราจะท าปุ๋ยได้ อย่างไร ?” เด็กๆจึงช่วยกันตอบค าถามและสนทนาร่วมกันดังนี้ น้องเก้า : เอาใบไม้ไปรวมทับทมกันเป็นกองไว้ น้องมาลี : เอาไปใส่ถังหมักแล้วปิดฝาให้สนิททิ้งไว้ น้องโปรด : เอาไปแช่น้ า น้องตุนท์ : เอาไปฝังไว้ใต้ดิน น้องเซม : เอาไปเผาไฟ น้องเฟิร์ส : เอาไปใส่เครื่องท าปุ๋ย ต่อยอดจากค าตอบสุดท้ายของ “น้องเฟิร์ส” คือ เอาไปใส่เครื่องท าปุ๋ย เด็กๆและคุณครูจึงได้สนทนาเกี่ยวกับเครื่องท าปุ๋ยว่า คุณครูโชค : เด็กๆรู้ไหมว่าที่โรงเรียนของเรามีเครื่องท าปุ๋ย น้องเปา : ไม่รู้ครับ น้องออมสิน : ไม่รู้ค่ะ น้องตุนท์ : ใช่เครื่องที่อยู่ตรงโรงอาหารไหมครับ คุณครูโชค : ใช่ครับ นั่นแหละเครื่องท าปุ๋ย คุณครูโชค : เด็กๆอยากรู้ไหมครับ ว่าเครื่องอันนี้ ท าปุ๋ยได้อย่างไร เด็กๆ : อยากรู้ครับ/อยากรู้ค่ะ เด็กๆและครูจึงได้พากันไปดูเครื่องท าปุ๋ย โดยจะมีวิทยากรที่เชียวชาญช่วยให้ความรู้กับเด็กๆ เกี่ยวกับเครื่องท า ปุ๋ย 1 4

ค ำถำมที่ ๓ ปุ๋ยมีวิธีกำรเก็บรักษำอย่ำงไร คุณครูจึงถามเด็กๆว่า จากที่เด็กๆได้เรียนรู้เกี่ยวเครื่องท าปุ๋ยของโรงเรียนแล้ว เด็กๆคิดว่าปุ๋ยที่เราได้ออกมา จากเครื่องท าปุ๋ย “เราจะเก็บรักษาอย่างไร” เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : เก็บใส่ถุง น้องมาลี : เก็บใส่กระสอบ น้องโปรด : เก็บใส่ถัง น้องตุนท์ : กองไว้รวมกัน น้องเซม : เก็บใส่กล่องพลาสติก น้องเฟิร์ส : เก็บใส่กะละมัง น้องใบบุญ : ใส่โอ่ง น้องเจมบอล : ใส่ไห น้องปลายฟ้า : ใส่ถุงมัดไว้ให้แน่น แล้วเด็กๆคิดว่าเราจะมีวิธีการในการจัดเก็บปุ๋ยของเราได้อย่างไรบ้าง/ต้องเก็บไว้ที่ไหน เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : เอาไว้ในห้องที่ไม่มีแสดงแดดเข้าไป น้องมาลี : เอาไว้ในที่ร่มไม่ให้โดนฝน น้องโปรด : เอาไว้ใต้ถุนอาคาร น้องตุนท์ : เอาไว้ห้องเก็บของ น้องเอเชีย : เอาไว้ที่โรงอาหาร 1 5

วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อท าการทดลองว่า วัตถุดิบที่เหลือและใกล้ตัวสามารถน ามาท าปุ๋ยได้ ๒. เพื่อท าการทดลองว่า เครื่องท าบดสามารถบดวัตถุดิบต่างๆที่น ามาท าปุ๋ยให้เป็นผงได้ 1 6

ระยะที่ ๓ ลงมือปฏิบัติ ขั้นที่ ๒ รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ ได้ช่วยกันเก็บใบไม้แห้งตามบริเวณต่างๆของโรงเรียนมารวมกัน เพื่อที่จะใส่เครื่องท าปุ๋ย โดยคุณครูได้ถาม เด็กๆว่า “ใบไม้แห้งที่เด็กน ามานั้นได้มาจากที่ไหนบ้าง” น้องเก้า : หลังอาคารอนุบาล น้องมาลี : หน้าโรงอาหาร น้องโปรด : ข้างตึกสีเหลือง น้องตุนท์ : หน้าอาคารเรียน น้องเซม : สนามเด็กเล่น 1 7

คุณครูจึงถามเด็กๆ ต่อว่า “จากที่เราได้ไปเรียนรู้เกี่ยวกับเครื่องท าปุ๋ยแล้ว เด็ก ๆ เครื่องท าปุ๋ยสามารถบด อะไรได้บ้าง” เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : ใบไม้ น้องมาลี : เปลือกแตงโม น้องโปรด : เปลือกไข่ น้องตุนท์ : เศษอาหาร น้องเซม : เศษข้าว น้องเฟิร์ส : เศษผัก น้องใบข้าว : กิ่งไม้เล็กๆ เมื่อเด็กๆได้รู้จักคุณสมบัติของเครื่องท าปุ๋ยแล้ว คุณครูเชื่อมโยงประสบการณ์เดิมของเด็กแล้ว จึงเกิดค าถาม ที่ ๓ ว่า “ปุ๋ยที่ได้มาเราจะมีวิธีการเก็บรักษาอย่างไร” เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องมะลิ : เอาเก็บไว้ในที่ร่มๆ น้องมาลี : เอาเก็บไว้ในห้องแล้วปิดประตูให้สนิท น้องโปรด : เอาวางเก็บไว้ใต้อาคาร น้องตุนท์ : เอาไว้ห้องเก็บของไม่ให้โดนแดดโดนฝน 1 8

ขั้นที่ ๓ ด ำเนินกำรส ำรวจตรวจสอบ จากค าถามที่เด็กอยากรู้ ๓ ค าถาม “เราจะท าปุ๋ยได้อย่างไร” เด็กๆได้เดินส ารวจตามบริเวณพื้นที่ต่างๆรอบโรงเรียน เด็กๆได้คิดเชื่อมโยงความรู้และประสบการณ์เดิม ต่อยอดสู่ประสบการใหม่ ที่เด็กๆได้ลงมือปฏิบัติผ่านกิจกรรมการทดลอง เด็กและครูได้ช่วยกันในการศึกษาสืบค้นข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เรียนรู้วิธีการท าปุ๋ยจากเครื่องท าปุ๋ย จัดเตรียมอุปกรณ์และวัตถุดิบ เช่น ตราชั่ง ใบไม้แห้ง เปลือกแตงโม เปลือกไข่ เศษผักและเศษผลไม้ให้เด็กๆได้ท า การชั่ง ตวง วัตถุดิบต่างๆที่เตรียมมา ผ่านการสังเกต การสัมผัส และการลงมือปฏิบัติ - เด็ก ๆ สังเกตวัตถุดิบที่น ามาท าปุ๋ย ผ่านการสังเกตด้วยตาเปล่า และใช้มือสัมผัส หยิบจับ - เด็ก ๆ ช่วยกันชั่งตวง สิ่งต่างๆที่จะท าปุ๋ย - เด็ก ๆ สามารถบอกและอธิบายได้ว่า วัตถุดิบที่ใส่ในเครื่องท าปุ๋ยคืออะไร และอธิบายลักษณะของปุ๋ย ที่ได้ออกมา มีลักษณะอย่างไรบ้าง น้องเก้า : เป็นน้ าสีด า น้องมาลี : เป็นเม็ดกลมๆเล็กๆ น้องโปรด : เป็นผงสีน้ าตาล น้องณัฐธีร์ : เป็นเม็ดสีฟ้าๆ น้องเซม : เป็นน้ าขวด น้องเฟิร์ส : เป็นกองเหมือนภูเขา น้องใบบุญ : เป็นผงสีด า น้องเจมบอล : เหมือนเม็ดดิน น้องปลายฟ้า : เป็นน้ าสีด า 1 9

เมื่อ เด็กๆ ใส่สิ่งต่างๆ ที่เตรียมไว้ใส่เครื่องท าปุ๋ย เสร็จแล้ว ครูจึงถามเด็กๆ ว่า “อุปกรณ์ที่เด็กๆ เตรียมมาบดใส่เครื่องท าปุ๋ย สิ่งใดที่ท าให้เป็นปุ๋ยแห้งได้บ้าง“ เด็กๆจึงตอบค าถาม ดังนี้ น้องเก้า : ใบไม้แห้ง น้องมาลี : เศษผัก น้องโปรด : เปลือกไข่ เด็กๆ พบว่า วัตถุดิบที่ทุกอย่างใส่ลงไปในเครื่องท าปุ๋ย ผลลัพธ์ที่ได้เป็นปุ๋ยแบบผงทั้งหมด 1 10 Q

เด็กๆช่วยกันน ำวัตถุดิบต่ำงๆที่เตรียมไว้ใส่ในเครื่องท ำปุ๋ย 1 11 Q

จากนั้น ครูจึงถามเด็ก ๆ ว่า “ ปุ๋ยมีวิธีการเก็บรักษาอย่างไร จึงจะเก็บไว้ใช้ได้นานๆ “ เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : เอาไว้ในห้องที่ไม่มีแสดงแดดเข้าไป น้องมาลี : เอาไว้ในที่ร่มไม่ให้โดนฝน น้องโปรด : เอาไว้ใต้ถุนอาคาร น้องตุนท์ : เอาไว้ห้องเก็บของ น้องเอเชีย : เอาไว้ที่โรงอาหาร เด็ก ๆ จึงได้น าปุ๋ย ไปเก็บไว้ตามที่ต่างๆ เด็กๆช่วยกันน ำปุ๋ยใส่ถุงและจัดเก็บตำมที่ต่ำงๆ 1 12 Q

จากที่เด็ก ๆ ได้น าปุ๋ยไปเก็บไว้ตามที่ต่างๆ แล้ว แต่ยังไม่เกิดประโยชน์ จึงได้ช่วยกันคิดหาวิธีการอื่น เด็กและครูเลยร่วมกันคิดหาวิธี จึงได้ข้อตกลงร่วมกันว่า จะน าปุ๋ยที่เก็บไว้ ไปใส่ตามกระถางต้นไม้ตามบริเวณต่างๆ ภายในโรงเรียน เพื่อท าให้ต้นไม้มีความเจริญเติบโตงอกงาม จึงพบว่าปุ๋ยที่น ามาใช้มีประโยชน์จริง เด็กๆช่วยกันน ำปุ๋ยไปใส่ต้นไม้ 1 13 Q

ระยะที่ ๔ สรุปปิดโครงกำร ขั้นที่ ๔ สังเกตและบรรยำย ครูสนทนาและพูดคุยกับเด็กจากค าถาม ดังนี้ ค ำถำมที่ ๑ ปุ๋ยมีลักษณะอย่ำงไร น้องเก้า : เป็นผงมีเส้นใย น้องมาลี : เป็นผงสีด า น้องโปรด : เป็นผงสีน้ าตาล น้องตุนท์ : เป็นผงไม่ละเอียดยังเป็นเม็ดๆอยู่ น้องเซม : จับดูแล้วเป็นนิ่มๆ น้องเฟิร์ส : ไม่เหม็น น้องใบบุญ : เหมือนขี้เถ้า น้องเจมบอล : เหมือนดิน ค ำถำมที่ ๒ เรำจะท ำปุ๋ยได้อย่ำงไร น้องเก้า : เอาใบไม้ไปรวมกันเป็นกองไว้ น้องมาลี : เอาไปใส่ถังหมักทิ้งไว้ น้องโปรด : เอาไปแช่น้ า น้องตุนท์ : เอาไปฝังไว้ในดิน น้องเซม : เอาไปเผาไฟ น้องเฟริส : เอาใบไม้ไปใส่เครื่องท าปุ๋ย 1 14 Q

ค ำถำมที่ ๓ ปุ๋ยมีวิธีกำรเก็บรักษำอย่ำงไร คุณครูจึงถามเด็กๆว่า จากที่เด็กๆได้เรียนรู้เกี่ยวเครื่องท าปุ๋ยของโรงเรียนแล้ว เด็กๆคิดว่าปุ๋ยที่เรา ได้ออกมาจากเครื่องท าปุ๋ย “เราจะเก็บรักษาอย่างไร” เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : เก็บใส่ถุง น้องมาลี : เก็บใส่กระสอบ น้องโปรด : เก็บใส่ถัง น้องตุนท์ : กองไว้รวมกัน น้องเซม : เก็บใส่กล่องพลาสติก น้องเฟิร์ส : เก็บใส่กะละมัง น้องใบบุญ : ใส่โอ่ง น้องเจมบอล : ใส่ไห น้องปลายฟ้า : ใส่ถุงมัดไว้ให้แน่น แล้วเด็กๆคิดว่าเราจะมีวิธีการในการจัดเก็บปุ๋ยของเราได้อย่างไรบ้าง/ต้องเก็บไว้ที่ไหน เด็กๆจึงสนทนาร่วมกันและตอบค าถามว่า น้องเก้า : เอาไว้ในห้องที่ไม่มีแสดงแดดเข้าไป น้องมาลี : เอาไว้ในที่ร่มไม่ให้โดนฝน น้องโปรด : เอาไว้ใต้ถุนอาคาร น้องตุนท์ : เอาไว้ห้องเก็บของ น้องเอเชีย : เอาไว้ที่โรงอาหาร 1 15 Q

ขั้นที่ ๕ บันทึกผลกำรทดลอง ตำรำงบันทึกผลกำรทดลอง ที่ วัตถุดิบ อัตรำส่วน วิธีท ำ ผลผลิต 1 เศษผักและเปลือกผลไม้ 5 กิโลกรัม เครื่องบดท าปุ๋ย 2 ใบไม้แห้งและกิ่งไม้ 5 กิโลกรัม เครื่องบดท าปุ๋ย 3 เปลือกไข่และเศษอาหาร 5 กิโลกรัม เครื่องบดท าปุ๋ย 1 16 Q

จำกตำรำงสรุปกำรทดลองตำมวัตถุประสงค์ ดังนี้ วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อท าการทดลองว่า วัตถุดิบที่เหลือและใกล้ตัวสามารถน ามาท าปุ๋ยได้ สรุปได้ว่า วัตถุดิบที่จัดเตรียมมาทุกอย่างเมื่อน าเอาไปเข้าในเครื่องท าปุ๋ยจะสามารถเป็นปุ๋ยได้ทุกอย่าง ๒. เพื่อท าการทดลองว่า เครื่องท าบดสามารถบดวัตถุดิบต่างๆที่น ามาท าปุ๋ยให้เป็นผงได้หรือไม่ สรุปได้ว่า เครื่องท าปุ๋ย สามารถบดวัตถุดิบต่างๆที่น ามาใส่เครื่องท าปุ๋ยให้เป็นผงแห้งได้ กิจกรรมต่อยอด เด็ก ๆ สามารถบอกประโยชน์ของปุ๋ยได้ด้วยตนเอง ขั้นที่ ๖ สรุปและอภิปรำยผล จากค าถามที่เด็กอยากรู้ มีดังนี้ ค าถามที่ ๑ ปุ๋ยมีลักษณะอย่างไร ค าถามที่ ๒ เราจะท าปุ๋ยได้อย่างไร ค าถามที่ ๓ ปุ๋ยมีวิธีการเก็บรักษาอย่างไร ค าถามที่ ๔ ปุ๋ยที่เก็บไว้ ต้องเอามาท าใช้อย่างไรให้เกิดประโยชน์ได้ เด็กๆ และครูจึงร่วมกันสนทนาสรุปและอภิปรายผล โดยตัวแทนในชั้นเรียนออกมารายงานผลการ ทดลองหน้าชั้นเรียน ครู : จากการไปค้นคว้าส ารวจบริเวณต่างๆของโรงเรียน มีอะไรบ้างที่จะ น ามาท าปุ๋ยได้บ้าง น้องเก้า : ใบไม้แห้ง มาลี : เศษอาหาร น้องโปรด : เศษผัก 1 17 Q

น้องตุนท์ : เปลือกผลไม้ น้องเซม : เปลือกไข่ ครู : เราจะท าปุ๋ยได้อย่างไร น้องเฟิร์ส : เอาใบไม้ไปรวมกันเป็นกองไว้ น้องใบบุญ : เอาไปใส่ถังหมักทิ้งไว้ น้องเจมบอล : เอาไปแช่น้ า น้องปลายฟ้า : เอาไปฝังไว้ในดิน น้องฟ้าใส : เอาไปเผาไฟ น้องใบบัว : เอาใบไม้ไปใส่เครื่องท าปุ๋ย ครู : ปุ๋ยมีวิธีการเก็บรักษาอย่างไร น้องเก้า : ใส่ถุง น้องมาลี : ใส่กระสอบ น้องโปรด : ใส่ถัง น้องตุนท์ : กองไว้ น้องเซม : ใส่กล่อง น้องเฟิร์ส : ใส่กะละมัง น้องใบบุญ : ใส่โอ่ง น้องเจมบอล : ใส่ไห น้องปลายฟ้า : ใส่ถุงมัดไว้ ครู : ปุ๋ยที่เก็บไว้ ต้องเอามาท าใช้อย่างไรให้เกิดประโยชน์ได้ น้องตระกูล : . ใส่ต้นไม้ น้องรีวิว : ใส่ผัก น้องออโต้ : ใส่กระถางดอกไม้ ครู : การทดลองเป็นไปตามสมมุติฐานที่เด็กๆตั้งไว้หรือไม่ น้องโปรด : เป็น 1 18 Q

ภำคผนวก