ภูมิปัญญาอำเภอบ้านฉาง

ทำเนยี บภูมปิ ญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง 1

ทำเนยี บภูมิปญ ญาทอ งถิ่นและแหลงเรียนรู
โดย

กศน.อำเภอบา นฉาง อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง

ศูนยการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

สำนกั งาน กศน.จังหวัดระยอง กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ิปญญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 2

คำนำ

ทำเนยี บภูมปิ ญญาทอ งถนิ่ และแหลง เรียนรขู องอำเภอบา นฉาง ไดจดั ข้ึนตามนโยบายของสำนักงานสงเสริม
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย เพ่ือสนับสนุนการศึกษาตามอธั ยาศัย การจัดทำแหลงเรียนรูใหกับ
บคุ คล กลมุ คนทีม่ ีองคความรู ความสามารถและทักษะ อันเกดิ จากการสัง่ สมประสบการณท ่ีผานกระบวนการเรยี นรู
เพื่อใชแกปญหาและพัฒนาวิถีชีวิตใหสมดุลกับสภาพแวดลอมและเหมาะสมกับยุคสมัย ภูมิปญญาไทยนี้มีลักษณะ
เปนองครวม

ผจู ัดทำหวังวา ทำเนยี บภมู ปิ ญ ญาทอ งถนิ่ และแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวัดระยอง จะมี
ประโยชนต อผสู นใจในการศกึ ษา เพ่ือพัฒนาตอยอดภมู ิปญญาและเห็นคุณคาของการถา ยทอดภมู ปิ ญ ญาจากรนุ สูรุน
หากมสี ง่ิ ใดทจ่ี ะตองปรบั ปรงุ แกไข ผูจัดทำขอนอมรบั และดำเนนิ การปรบั ปรงุ แกไขตอ ไป

กศน.อำเภอบานฉาง
จงั หวัดระยอง

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนียบภมู ิปญ ญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 3

สารบัญ

คำนำ หนา
สารบัญ ๒
ขอ มูลภูมปิ ญ ญาและแหลงเรียนรตู ำบลบานฉาง ๓

ภูมิปญ ญา นางไพลนิ โดงดัง ๔ -๖
ภมู ิปญ ญา นายดสุ ติ รักษท อง ๗ -๙
ภูมปิ ญญา นายสนาน วารีชล ๑๐ – ๑๓
ขอมูลภมู ิปญ ญาและแหลงเรยี นรูตำบลพลา
ภมู ปิ ญญา นางนงเยาว รธนธิ ย ๑๔ – ๑๕
ภมู ิปญญา นางกรรณกิ าร จินดาทิพย ๑๖ – ๑๗
ภมู ปิ ญญา นางบังเอิญ พาที ๑๘ – ๑๙
ขอมูลภูมิปญ ญาและแหลงเรียนรูต ำบลสำนักทอน
ภูมปิ ญญา นางอรพิน ไพศาลพพิ ๒๐ – ๒๒
ภมู ปิ ญ ญา นาวาโทมนญู จงเจียมจิต ๒๓ – ๒๕
ภูมิปญ ญา นายธวัชชยั ลอื วรรณ ๒๖ – ๒๘
คณะผูจดั ทำ
๒๙

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง 4

แบบจดั เก็บขอ มลู ภมู ปิ ญญา
ตำบลบานฉาง อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง
1. ภูมปิ ญ ญาดา น อาชีพศิลปหัตถกรรม ชื่อภูมปิ ญญา นางไพลนิ โดง ดัง
2. ขอ มลู พื้นฐานภูมิปญญา
2.1 กรณีรายบคุ คล
ชือ่ นางไพลิน นามสกุ ล โดงดัง วันเดอื นปเกดิ 4 มถิ นุ ายน 2511
ที่อยปู จ จุบัน (ทสี่ ามารถตดิ ตอได) เลขที่ 155 หมู 5 ตำบลบานฉาง
อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง รหสั ไปรษณยี  21130
พิกัดบาน 12.720919,101.0609662 เบอรโทรศพั ท 086-1406699
Line ID Tan_Batic Facebook Pirin Dongdand

3.จุดเดนของภูมปิ ญญา
กระบวนการผลติ อาจยงั ไมเ พียงพอทจ่ี ะสรา งความตระหนักถึงผลติ ภณั ฑใหกับลกู คา ได จงึ เสรมิ ในเรื่องการ

ใชล วดลายหงสเ หิน ซ่ึงเปน ลวดลายจากหนาบันของโบสถวัดลุม ซ่งึ วทิ ยากรเปน ผซู อมแซมลวดลายโบราณ โดยให
ความรวมมอื กับหนวยงานวฒั นธรรมจงั หวัดระยอง ถือเปน จดุ กำเนดิ ของผา ยอมครามทะเล ของดีเฉพาะท่ีอำเภอ
บานฉาง จังหวดั ระยองเทานั้น

4.ทีม่ าภมู ปิ ญญา
การพัฒนาจากกลมุ แมบา นในชุมชนวดั บานฉาง หมู 5 ตำบลบา นฉาง อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง

ไดประสบปญ หารายไดครอบครัวนอ ย เศรษฐกจิ ของชมุ ชนฝด เคืองเนื่องจาก ฝายสามหี ารายไดเ พยี งผเู ดยี ว
กลมุ แมบา นไดรวมตวั กนั จัดทำสนิ คา ที่สามารถจัดจำหนา ยใหแ กค นในชมุ ชน กลมุ สมาชกิ แมบ า นชุมชนวดั บา นฉาง
จึงไดรวมตวั กันประชมุ วิเคราะหส ินคา หรอื บริการทส่ี ามารถสรางรายไดเ สริมใหกับตนเองและครอบครัว เพื่อมาใช
จา ยดานการอุปโภคบรโิ ภคสง เสริมธุรกิจฐานรากในชมุ ชน จากการประชุมกลมุ แมบานโดยยึดเลอื กสนิ คา จากปจจยั
5 คอื เส้อื ผาเครอื่ งแตงกาย สรปุ เปนสินคา คอื ผาบาติก เสื้อบาตกิ เพราะสมาชกิ ในกลุม มีองคความรูพน้ื ฐาน
ดา นศลิ ปะ จากการประชุมป 2552 จนถงึ ปจ จุบันเปนเวลา 10 ป ภายใตการดำเนินงานในชือ่ วสิ าหกิจชุมชน
แตนบาตกิ

5.รายละเอียดภูมปิ ญ ญา (ลักษณะภมู ปิ ญ ญา/รูปแบบ/วิธกี าร/เทคนคิ ท่ีใช/ ภาพถา ยหรือภาพวาดประกอบ/
พัฒนาการของผลติ ภัณฑห รอื ผลงาน/กระบวนการสรางภมู ิปญ ญา/ลกั ษณะการใชประโยชนจ าก ภูมิปญญาทเ่ี กิดขนึ้ )

- ฝก ทักษะใหก ับกลุมสมาชกิ
- ทำสนิ คาและผลติ ภัณฑ
- จดั จำหนา ยสินคาและผลิตภณั ฑ ณ วิสาหกิจชมุ ชนแตนบาตกิ และเพจ OOCC กศน.อำเภอบานฉาง
- ปรบั ปรงุ สินคา และผลติ ภัณฑต ามความตองการของตลาด (สงั เกตจากยอดขายหรอื ยอดสัง่ ผลติ )

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง

ทำเนยี บภมู ปิ ญญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 5

โครงการศนู ยฝกอาชีพชุมชน หลกั สตู รการเพน ทล ายผา ดว ยสีอะคริลิค ปง บประมาณ 2562

6.รูปแบบและลกั ษณะการถา ยทอด เผยแพรภูมิปญ ญาทองถ่ิน (ท่ีสะทอนความนา เช่ือถือ การยอมรบั ผานบุคคล/
ชุมชน/องคก ร/รางวัล/ใบประกาศ/การจดทะเบยี นลิขสิทธิ์ ส่ือดิจทิ ลั /เอกสารเผยแพร คลิปVDO ฯลฯ)
วิสาหกิจชุมชนแตนบาติกคือความหวังท่ีจะสรางพลังของชุมชนใหกลับมาเติบโตและ
รงุ เรือง ทางวัฒนธรรมอีกคร้ัง และท่ีอำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง วิสาหกิจชุมชนแตนบาติก แมจะตั้งตนจากกลุม
คนผูรกั การทำผา บาติก โดยไดรบั งบประมาณศูนยฝกอาชพี ชมุ ชน กศน.อำเภอบา นฉาง ปง บประมาณ 2555 แต
ไมหยุดยั้งพัฒนาผลิตภัณฑ เพ่ือสรางองคความรูและการพัฒนาศักยภาพท่ีมีอยูในชุมชนใหคนรุนใหมหันมาชื่นชม
และภูมิใจในสินคาภูมิปญญาทองถิ่น ผลพลอยไดคือการสรางวัฒนธรรมใหมแบบรวมสมัยใหกับจังหวัด โดยท้ัง
กระบวนการไดรบั การสนบั สนนุ จากหนว ยงานราชการ อาทิ กศน.อำเภอบานฉาง, พัฒนาชุมชนอำเภอบา นฉาง ฯลฯ
เม่ือมองจากภาพรวมและปญหาท่ีแตนบาติกมีคือการสรางอัตลักษณและตัวตนของแบรนด จึงเสนอแนะการนำ
วัตถุดิบในทองถิ่นอยางน้ำทะเลเขามาทดแทนการใชน้ำเกลือในกระบวนการยอมผาคราม(โครงการศูนยฝกอาชีพ
ชุมชน กศน.อำเภอบานฉาง ป 2557)และยังมีการพัฒนาชิ้นงาน โดยการทำตุกตาท่ีระลึก งานแตง งานวันเกิด
งานรบั ปริญญา(โครงการศนู ยฝกอาชีพชุมชน กศน.อำเภอบานฉาง ป 2561)

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 6

รางวัลกลมุ อาชพี กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี
ตำบล/เทศบาล 18 เขตตรวจราชการ
กรมการพฒั นาชมุ ชน

คลิปในการจัดกิจกรรม
https://www.youtube.com/watch?v=b1lK2iAZxVI

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภมู ปิ ญญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 7

7.การพัฒนาตอยอดภมู ปิ ญ ญาใหเ ปน นวตั กรรม คุณคา (มลู คา ) และความภาคภมู ิใจ
กระบวนการผลติ อาจยงั ไมเพียงพอทจี่ ะสรางความตระหนักถงึ ผลติ ภณั ฑใหก บั ลูกคาได จึงเสริมในเรอ่ื งการ

ใชล วดลายหงสเหิน ซึง่ เปนลวดลายจากหนาบนั ของโบสถวัดลมุ ซึง่ วิทยากรเปนผซู อมแซมลวดลายโบราณ โดยให
ความรว มมอื กับหนว ยงานวัฒนธรรมจงั หวัดระยอง ถือเปน จุดกำเนิดของผา ยอมครามทะเล ของดีเฉพาะท่ีอำเภอ
บานฉาง จงั หวัดระยองเทา นั้น

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนียบภมู ปิ ญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 8

แบบจดั เกบ็ ขอมลู ภมู ปิ ญ ญา
ตำบลบานฉาง อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง
1. ภูมปิ ญญาดา น เศรษฐกจิ พอเพียง ชอ่ื ภูมปิ ญญา นายดุสิต รักษทอง
2. ขอมลู พน้ื ฐานภูมปิ ญ ญา
2.1 กรณรี ายบคุ คล
ช่อื นายดสุ ติ นามสุกล รักษทอง วนั เดอื นปเ กิด 24 กมุ ภาพนั ธ 2498
ที่อยปู จจบุ นั (ที่สามารถตดิ ตอได) เลขที่ 4/5 หมู 7 ตำบลบา นฉาง
อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง รหสั ไปรษณีย 21130
พกิ ัดบา น 12.772493,101.0690523 เบอรโทรศัพท 087-9674704 , 084-8634362
Line ID - Facebook https://m.facebook.com/PengPoDee/?locale2=th_TH

3.จุดเดน ของภมู ปิ ญ ญา
พ้นื ทีท่ ำการเกษตรในตำบลบานฉาง ออกแบบพ้นื ทเ่ี กษตรทฤษฎใี หมตามความเหมาะสม เพราะสามารถมี
นำ้ มาเตมิ อยูเร่อื ยๆ การมีสระเก็บน้ำก็เพื่อใหเกษตรกรมนี ้ำใชอยางสมำ่ เสมอทง้ั ป (ทรงเรียกวา Regulator หมายถงึ
การควบคมุ ใหดี มรี ะบบนำ้ หมุนเวียนใชเพอ่ื การเกษตรไดโ ดยตลอดเวลาอยา งตอ เนื่อง) โดยเฉพาะอยางย่ิงใน
หนา แลงและระยะฝนท้ิงชวง แตมิไดหมายความวา เกษตรกรจะสามารถปลกู ขาวนาปรงั ได เพราะหากน้ำในสระเก็บ
นำ้ ไมพอ ในกรณีมีเขื่อนอยบู ริเวณใกลเคียงกอ็ าจจะตองสบู น้ำมาจากเขอ่ื น ซ่งึ จะทำใหน ้ำในเข่ือนหมดได แต
เกษตรกรควรทำนาในหนา ฝน และเมือ่ ถึงฤดูแลง หรอื ฝนทิ้งชวงใหเกษตรกรใชน ำ้ ทเ่ี ก็บตุนนั้น ใหเกดิ ประโยชนทาง
การเกษตรอยางสูงสุด โดยพจิ ารณาปลูกพชื ใหเ หมาะสมกบั ฤดกู าล เพ่ือจะไดมผี ลผลิตอนื่ ๆ ไวบริโภคและสามารถ
นำไปขายไดตลอดทงั้ ป

4.ทีม่ าภูมิปญญา
ผลจากการใชแ นวทางการพฒั นาประเทศไปสคู วามทันสมัย ไดกอใหเ กิดการเปล่ียนแปลงแกส งั คมไทยอยาง
มากในทุกดา น ไมว า จะเปน ดานเศรษฐกจิ การเมอื ง วฒั นธรรม สังคมและสง่ิ แวดลอม อีกท้งั กระบวนการของความ
เปลยี่ นแปลงมคี วามสลบั ซับซอนจนยากทีจ่ ะอธบิ ายใน เชิงสาเหตแุ ละผลลพั ธไ ด เพราะการเปลี่ยนแปลงทั้งหมดตาง
เปนปจ จยั เชื่อมโยงซึง่ กนั และกัน

สำหรับผลของการพัฒนาในดานบวกน้ัน ไดแก การเพ่ิมขนึ้ ของอัตราการเจรญิ เตบิ โตทางเศรษฐกิจ ความ
เจรญิ ทางวตั ถุ และสาธารณปู โภคตา งๆ ระบบส่ือสารท่ีทนั สมัย หรอื การขยายปริมาณและกระจายการศึกษาอยาง
ทัว่ ถงึ มากขน้ึ แตผลดา นบวกเหลา นี้สว นใหญกระจายไปถึงคนในชนบท หรือผูดอยโอกาสในสงั คมนอย แตว า
กระบวนการเปล่ยี นแปลงของสงั คมไดเกดิ ผลลบตดิ ตามมาดวย เชน การขยายตัวของรฐั เขาไปในชนบท ไดสงผลให
ชนบทเกดิ ความออนแอในหลายดาน ทั้งการตองพ่ึงพิงตลาดและพอคาคนกลางในการส่งั สนิ คา ทุน ความเส่ือมโทรม
ของทรัพยากรธรรมชาติ ระบบความสัมพนั ธแ บบเครือญาติ และการรวมกลุมกนั ตามประเพณีเพอ่ื การจัดการ
ทรพั ยากรทเี่ คยมีอยแู ตเ ดมิ แตก สลายลง ภมู คิ วามรูท่ีเคยใชแกปญ หาและสัง่ สมปรบั เปล่ียนกันมาถูกลืมเลอื นและ
เริ่ม สูญหายไป

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 9

ส่ิงสำคัญ ก็คือ ความพอเพียงในการดำรงชีวติ ซึ่งเปนเง่ือนไขพื้นฐานท่ีทำใหค นไทยสามารถพ่ึงตนเอง และ
ดำเนนิ ชวี ติ ไปไดอยางมีศักด์ิศรีภายใตอำนาจและความมีอิสระในการกำหนด ชะตาชวี ิตของตนเอง ความสามารถใน
การควบคุมและจัดการเพ่ือใหตนเองไดร บั การสนองตอบตอ ความตอง การตางๆ รวมทั้งความสามารถในการจดั การ
ปญ หาตางๆ ไดดว ยตนเอง ซ่ึงทงั้ หมดนี้ถือวาเปนศักยภาพพื้นฐานท่ีคนไทยและสังคมไทยเคยมีอยูแต เดมิ ตองถูก
กระทบกระเทอื น ซึ่งวิกฤตเศรษฐกจิ จากปญหาฟองสบูและปญหาความออนแอของชนบท รวมทงั้ ปญหาอน่ื ๆ ท่ี
เกดิ ข้ึน ลวนแตเปนขอพิสูจนและยืนยนั ปรากฎการณน้ีไดเ ปนอยางดี

5.รายละเอียดภูมปิ ญญา (ลักษณะภูมปิ ญญา/รูปแบบ/วธิ กี าร/เทคนคิ ท่ีใช/ภาพถายหรือภาพวาดประกอบ/
พัฒนาการของผลิตภณั ฑห รือผลงาน/กระบวนการสรา งภมู ิปญญา/ลักษณะการใชป ระโยชนจ าก ภมู ิ
ปญ ญาทเ่ี กิดขนึ้ )
- เปนภมู ิปญ ญาทองถิน่ เผยแพรความรดู า นการเกษตรใหก ับ นกั ศกึ ษา กศน.และประชาชน
- เปน แหลง เรียนรู นักศกึ ษา กศน.ในสาระพัฒนาสังคม วชิ าเศรษฐกิจพอเพยี ง วิชาการพฒั นาตนเอง
ชุมชน สังคม
- เปนแหลงศกึ ษาดูงาน กลุมเกษตรกรตา งพนื้ ท่ี
- เปนแหลง ศึกษาดูงานนสิ ิต นักศึกษาจากสถาบันอุดมศึกษา

6.รปู แบบและลกั ษณะการถา ยทอด เผยแพรภ มู ิปญ ญาทองถิน่ (ท่ีสะทอ นความนา เชอื่ ถอื การยอมรบั ผา นบุคคล/
ชมุ ชน/องคกร/รางวลั /ใบประกาศ/การจดทะเบยี นลขิ สทิ ธ์ิ สอ่ื ดจิ ิทลั /เอกสารเผยแพร คลปิ VDO ฯลฯ)

การผลติ (พันธุพืช เตรยี มดิน ชลประทาน ฯลฯ)
- เกษตรกรจะตอ งรว มมอื ในการผลิต โดยเรมิ่ ตง้ั แตข ั้นเตรียมดิน การหาพันธพุ ชื ปยุ การจัดหาน้ำ และอ่นื ๆ เพ่ือ
การเพาะปลกู

การตลาด (ลานตากขาว ยุง เคร่ืองสีขาว การจำหนา ยผลผลิต)
- เมื่อมีผลผลติ แลว จะตอ งเตรียมการตางๆ เพื่อการขายผลผลติ ใหไ ดป ระโยชนสูงสดุ เชน การเตรยี มลานตากขา ว

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนียบภูมิปญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 10

รว มกัน การจัดหายุงรวบรวมขา ว เตรยี มหาเคร่ืองสขี า ว ตลอดจนการรวมกนั ขายผลผลติ ใหไดร าคาดีและลด
คาใชจา ยลงดว ย

การเปนอยู (กะป น้ำปลา อาหาร เครอ่ื งนุง หม ฯลฯ)
- ในขณะเดียวกันเกษตรกรตองมีความเปน อยูท่ดี ีพอสมควร โดยมีปจจยั พ้ืนฐานในการดำรงชวี ติ เชน อาหารการกิน
ตา งๆ กะป นำ้ ปลา เส้ือผา ท่ีพอเพยี ง

สวัสดกิ าร (สาธารณสุข เงนิ ก)ู
- แตละชมุ ชนควรมีสวสั ดภิ าพและบริการที่จำเปน เชน มสี ถานีอนามยั เมอื่ ยามปว ยไข หรือมกี องทนุ ไวกยู ืมเพื่อ
ประโยชนใ นกจิ กรรมตางๆ ของชุมชน

การศึกษา (โรงเรียน ทุนการศึกษา)
- ชมุ ชนควรมบี ทบาทในการสงเสรมิ การศึกษา เชน มกี องทุนเพอ่ื การศึกษาเลาเรียนใหแ กเยาวชนของชมุ ชน

สงั คมและศาสนา
- ชมุ ชนควรเปน ทร่ี วมในการพัฒนาสงั คมและจติ ใจ โดยมีศาสนาเปน ทย่ี ดึ เหนยี่ ว
โดยกจิ กรรมทั้งหมดดังกลา วขางตน จะตองไดร ับความรวมมอื จากทกุ ฝา ยท่ีเกี่ยวของ ไมวา สว นราชการ องคกร
เอกชน ตลอดจนสมาชกิ ในชุมชนนน้ั เปน สำคญั
7.การพฒั นาตอ ยอดภมู ปิ ญ ญาใหเปน นวัตกรรม คุณคา (มูลคา) และความภาคภมู ิใจ

ความสำเร็จปลายทางในภาพรวมทอ่ี ยากใหเกดิ ตอแหลง เรียนรู บา นสวนเพยี งพอดี องคกรมีวัฒนธรรม
ขบั เคล่ือนหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งที่ยง่ั ยนื เปน แหลง เรยี นรูใ หกับนกั เรยี นและชมุ ชน มีวถิ ีชวี ติ และมี
คณุ ลักษณะสอดคลองกบั หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

๑. ภาพกจิ กรรมภายในแหลงเรยี นรู

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภูมิปญ ญาและแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 11

แบบจัดเกบ็ ขอ มลู ภูมปิ ญญา จังหวัดระยอง
ตำบลบา นฉาง อำเภอบา นฉาง
๑. ภมู ปิ ญญาดาน อนุรักษพันธสุ ตั วท ะเล(ปูนิ่ม) ชอื่ ภมู ิปญญา นายสมาน วารีชล
๒. ขอมูลพ้ืนฐานภูมปิ ญญา
2.1 กรณรี ายบุคคล
ชอื่ นายสนาม นามสุกล วารีชล วันเดือนปเกดิ ๑๘ กรกฎาคม 24๙๐
ที่อยูปจจุบนั (ทีส่ ามารถตดิ ตอได) เลขท่ี รานกอสนปูน่มิ หมู 4 ตำบลบานฉาง อำเภอบา นฉาง จังหวัด
ระยอง โทรศัพท ๐๘๙-๒๕๑๖๓๒๓
พกิ ัดบาน 12.772493,101.0690523 โทรศัพท ๐๘๙-๒๕๑๖๓๒๓
Line ID - Facebook https://m.facebook.com/PengPoDee/?locale2=th_TH

3.จดุ เดน ของภูมปิ ญญา
- มีการพัฒนาตนเองอยางตอเน่อื ง
- มีเครอื ขายเช่อื มโยงกับภมู ปิ ญญาอ่ืนๆ
- มีการนำเทคนิคหรอื เทคโนโลยีมาพฒั นางานไดอยา งเหมาะสมกับยุคสมัย
- มีการใหบ ริการโดยไมหวงั ผลประโยชนต อบแทนในเชงิ ธรุ กจิ

4.ทีม่ าภูมปิ ญญา
อดตี สารวตั รกำนันและชาวประมงวัยเกษียณ มาจัดทำแหลง เรยี รูเพ่ือใหป ระชาชนในพ้นื ที่ ในเขตตำบลบา น
ฉาง แหลง คน ควาการประมงวิถไี ทยและเพื่อใหประชาชนสามารถนำความรทู ไี่ ดร บั ไปประกอบอาชีพและใชใ น
ชีวิตประจำวนั ได
5.รายละเอียดภมู ิปญญา (ลักษณะภมู ิปญญา/รปู แบบ/วิธกี าร/เทคนคิ ท่ีใช/ ภาพถายหรอื ภาพวาดประกอบ/
พัฒนาการของผลติ ภณั ฑห รอื ผลงาน/กระบวนการสรางภมู ิปญ ญา/ลกั ษณะการใชประโยชนจ ากภูมิปญ ญาท่เี กดิ ขน้ึ )

๑ เปนวิทยากรสอนการเพาะเลยี้ งใหค ณะอาจารยจ ุฬาลงกรณมหาวิทยาลยั
๒ เปน ผูรเิ ริ่มและจดั ตง้ั แหลงการเรยี นรดู า นการเพาะพนั ธุ – ขยายพนั ธุปนู ม่ิ อำเภอบานฉาง
๓ ปฏิบัตงิ านเปนภูมิปญ ญาทองถิน่ และอุทิศตนดวยจติ อาสาเพอื่ ถายทอดภมู คิ วามรูใหกับ
นักศกึ ษาของศูนยการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอบานฉางดา นภมู ิปญญาการเกษตรและ
สหกรณต ้งั แตป  พ.ศ. ๒๕๕๐ เปนตน มาจนถึงปจ จุบัน
๔ ปฏิบัติงานดา นการภมู ปิ ญ ญาทองถ่นิ สำหรบั คณะศกึ ษาดูงานแหลง เรยี นรขู องศนู ยการศึกษา
นอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอบานฉาง

กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง

ทำเนียบภูมิปญ ญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 12

6.รปู แบบและลกั ษณะการถายทอด เผยแพรภูมปิ ญญาทองถ่นิ (ที่สะทอนความนา เช่อื ถือ การยอมรบั ผาน
บคุ คล/ชุมชน/องคก ร/รางวัล/ใบประกาศ/การจดทะเบยี นลขิ สทิ ธิ์ สือ่ ดจิ ทิ ัล/เอกสารเผยแพร คลิปVDO ฯลฯ)

- มีความสามารถ ในการถายทอดความรูทห่ี ลากหลายเหมาะสม
- มีสวนรวมในการจดั กจิ กรรม กศน.หรอื ถา ยทอดความรูใหกับผูเรียน กศน.
- มีสภาพแวดลอ มท่ีเหมาะสมกบั การจัดกิจกรรมใหช มุ ชน
- มกี ารจัดกิจกรรมที่ยง่ั ยืน หรือถายทอดความรูอยา งสม่ำเสมอ

7.การพฒั นาตอ ยอดภูมปิ ญญาใหเ ปนนวัตกรรม คุณคา (มลู คา) และความภาคภมู ใิ จ
ขาพเจา ไดแ นวความคิดทจ่ี ะเพาะพนั ธุ – ขยายพนั ธปุ ทู ะเลไทย เพ่ือถวายเปน พระราชกุศลแดอ งคส มเดจ็
พระเจา อยูหวั โดยขา พเจาคดิ วา ถา เกิดมนุษยเ ปนผูทำลายโดยไมคิดอนุรักษร กั ษาไว สกั วันหนง่ึ ทรัพยากรธรรมชาติ
อนั สมบรู ณของประเทศไทยก็จะสญู สนิ้ ไป

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ิปญญาและแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 13

เปน แหลง เรยี นรขู องชมุ ชนโดยไมห วังผลประโยชนต อบแทนในเชิงธรุ กิจ

เปน แหลงเรียนรูเฉพาะดา น : ดานการเพาะพนั ธแุ ละขยายพนั ธุปูนิ่ม

กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนียบภูมิปญ ญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 14

ถา ยทอดความรูและปลกู จติ สำนึกใหกับนักศึกษา กศน.อำเภอบานฉาง

มีการจดั กิจกรรมท่ยี ่ังยืน โดยการปลอยแมปู ลกู ปู กลับสูทะเล

มกี ารเชื่อมโยง – แลกเปล่ียนเรยี นรูกบั เครือขา ยอ่นื

กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภูมิปญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 15

แบบจดั เก็บขอมลู ภมู ปิ ญ ญา
ตำบลพลา อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง
3. ภูมิปญญาดา น แพทยแผนไทย ชอื่ ภมู ปิ ญญา นางนงเยาว รธนิธย
4. ขอ มลู พื้นฐานภมู ปิ ญ ญา
2.1 กรณรี ายบุคคล
ชื่อ นางนงเยาว นามสุกล รธนธิ ย วนั เดอื นปเ กดิ
ที่อยปู จ จุบนั (ทีส่ ามารถตดิ ตอได) เลขที่ 156 หมู 6 ตำบลพลา
อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง รหสั ไปรษณีย 21130
พิกดั บา น 12.6745454,101.0522423 เบอรโ ทรศพั ท 089-7629109
Line ID - Facebook -

4.2กรณีเปน กลุมทางภูมิปญญา
ผปู ระสานงาน ชอ่ื นามสกลุ วันเดอื นปเ กิด
ท่ีอยปู จจบุ ัน(ทีส่ ามารถตดิ ตอได) เลขที.่ ...................................ถนน......................ตำบล........................
อำเภอ..................................................จงั หวดั ..........................รหัสไปรษณยี . .......................................
พิกัดบา น........................................................เบอรโ ทรศัพท...................................................................
Line ID……………………………………………………Facebook……………………………………………………………..

3.จุดเดน ของภูมิปญญา
องคความรดู า นการแพทยแ ผนไทยลวนเปน ผลสบื เนือ่ งจากการสะสมประสบการณใ นการ

ตอสกู บั โรคภยั ไขเจบ็ ตั้งแตอดีตจนถงึ ปจ จบุ นั โดยมองวาจติ ใจและอวัยวะตา ง ๆ ในรา งกายมนุษยมีการทำงานท่ี
สัมพนั ธแ ละเปนหนึง่ เดยี ว นอกจากนยี้ ังสมั พันธก ับส่งิ แวดลอม รวมไปถึงจกั รวาล การแกปญ หาจึงใชว ิธีแบบองค
รวม (holistic) ดงั นั้นจงึ ไมใ ชเ รือ่ งของการแพทยอยางเดียวลวน ๆ แตเปนเรอื่ งของปรชั ญาความคดิ ท่ีครอบคลุมไป
ถงึ การดำเนนิ ชวี ติ ตามแบบวถิ ีชีวิตคนไทย

4.ทมี่ าภูมปิ ญญา
การแพทยแผนไทย เปนความรูท่ีสืบทอดตอ ๆ กันมาจากภูมิปญญาของบรรพบุรุษ จากในอดีตท่ีไมมี
เทคโนโลยีทันสมัยเขามาใหการชวยเหลือ ชาวบานที่เจ็บปวยจึงตองหันไปพ่ึงพาหมอที่อยูตามชุมชนหมูบานใน
ละแวกใกลเคียง ซึ่งหมอเหลาน้ีก็มีการนำเอาความรูมาจากตำราบันทึกประสบการณ และการบอกเลาจากหมอรุน
เกา กลายเปนทพ่ี ง่ึ พิงสำหรบั ชาวบานมาชานาน

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภูมิปญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 16

5.รายละเอยี ดภมู ิปญ ญา (ลักษณะภมู ิปญญา/รูปแบบ/วิธีการ/เทคนคิ ทใ่ี ช/ ภาพถายหรอื ภาพวาดประกอบ/
พฒั นาการของผลิตภณั ฑห รอื ผลงาน/กระบวนการสรา งภูมิปญ ญา/ลกั ษณะการใชป ระโยชนจาก ภมู ิ
ปญ ญาที่เกิดขน้ึ )
- การตรวจโรคใหเ ดก็
- จัดทำยาสมนุ ไพร

6.ราปแบบและลักษณะการถายทอด เผยแพรภมู ิปญ ญาทองถ่ิน (ที่สะทอ นความนา เชอื่ ถือ การยอมรับผา นบุคคล/
ชุมชน/องคกร/รางวลั /ใบประกาศ/การจดทะเบยี นลขิ สทิ ธ์ิ ส่ือดจิ ิทัล/เอกสารเผยแพร คลิปVDO ฯลฯ)

เปนลักษณะ ปากตอปาก แลวทองจำ และ ตองอาศัย ประสบการณ ท่ีใช การสังเกต จดจำใหขึ้นใจ
การศกึ ษา วชิ าแพทยจึงไมใชของงาย ตองอาศยั ความมะนะ บากบ่ัน พากเพียร และอดทน เปนเวลาแรมป เพื่อจะ
ได จดจำ คำสั่งสอน ไดแมนยำ โดยครูจะสอนวิธีการตรวจรักษาคนไขสอนวิธีปรุงยา โดยเร่ิมจากสอน ใหรูจักส่ิง
ตา งๆ ทใี่ ชเ ปนสวนประกอบของยา ท้งั ท่เี ปน พืชวัตถุ และธาตวุ ตั ถุ
7.การพัฒนาตอ ยอดภูมปิ ญญาใหเปนนวตั กรรม คุณคา(มูลคา ) และความภาคภมู ิใจ

กระบวนการทำยาสมุนไพร จากความรูท่ีสืบทอดกันมา เพ่ือชวยรกั ษาคนในหมูบ านตำบลพลา อำเภอบา น
ฉาง จังหวัดระยอง

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภมู ิปญญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง 17

แบบจัดเกบ็ ขอ มลู ภูมปิ ญญา จงั หวัดระยอง
ตำบลพลา อำเภอบา นฉาง
1. ภูมปิ ญญาดาน ช่ือภมู ปิ ญ ญา
2. ขอ มูลพนื้ ฐานภูมิปญญา
2.1 กรณรี ายบุคคล
ช่อื นามสุกล วนั เดือนปเกิด
ที่อยูป จ จบุ นั (ที่สามารถตดิ ตอได) เลขท…่ี …………………….ตำบล………………………………..
อำเภอ……………………………….. จังหวดั …………………….. รหสั ไปรษณยี …………………..
พกิ ัดบา น………………………………………………..เบอรโ ทรศัพท…………………………………………
Line ID…………………………………………..Facebook…………………………………………………….

2.2กรณเี ปน กลุมทางภูมิปญญา กลุมแมบ านเกษตรกรพลาสามัคคี
ผูประสานงาน ชอ่ื กรรณกิ าร นามสกุล จนิ ดาทพิ ย วนั เดอื นปเ กดิ
ที่อยปู จ จุบนั (ทีส่ ามารถติดตอ ได) เลขที่ 159/7 หมู 6 ตำบลพลา
อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง รหัสไปรษณยี  21130
พกิ ัดบา น 12.664536,101.0350473 เบอรโทรศัพท 038 630718
Line ID………………………-……………………Facebook………………-………………………………..

3.จุดเดนของภูมปิ ญญา
ปลาขา วสาร/ปลาสายไหม (Tiny Anchovy) เปนลุกปลากระตักท่ีชาวประมงนิยมจบั สำหรับแปรรปู เปนผล
ผติ ภณั ฑปลา โดยเฉพาะปลาขา วสารอบกรอบ ปลาขา วสารทอด เพราะปลาขาวสารมีขนาดเล็ก ไมมกี างหรือกระดูก
แข็ง ทำใหร บั ประทานไดท ้ังตัว

4.ทีม่ าภูมิปญ ญา
กลมุ แมบานพลาสามคั คีจัดตั้งขน้ึ เมือ่ ป 2536 โดยเกิดจากการรวมตัวกนั ของสตรีภายใน
หมูบาน เพ่ือใชเวลาวางใหเปนประโยชนและหารายไดชวยเหลือครอบครัว โดยการลงหุนเพื่อเปนเงินของกลุมซ่ึงมี
ผลิตภัณฑข องกลมุ หลายชนิด แตผ ลิตภัณฑท่ีเดน สุดคือ "ปลาขา วสาร" โดยสตรีภายในหมบู านท่ีมีความสนใจทจ่ี ะทำ
กิจกรรมกลุมรวมตัวกัน โดยการลงหุนเพื่อเปนเงินทุนของกลุมทำกิจกรรมรวมกันใชสถานท่ีบานประธานเปนที่ทำ
การกลมุ ซง่ึ ตั้งอยูจ ุดก่งึ กลางของหมูบ า น ซ่ึงสะดวกในการผลติ และจำหนา ยผลติ ภัณฑ

5.รายละเอยี ดภูมปิ ญ ญา (ลกั ษณะภมู ปิ ญญา/รูปแบบ/วธิ กี าร/เทคนิคทใ่ี ช/ภาพถายหรือภาพวาดประกอบ/
พฒั นาการของผลติ ภณั ฑห รือผลงาน/กระบวนการสรา งภมู ิปญญา/ลักษณะการใชประโยชนจาก ภูมิ
ปญญาทเ่ี กิดขน้ึ )
วิธีทำปลาขาวสารตากแหง
- นำนำ้ เค็มใสใ นกระทะ 3 ใน 4 สว น จากนัน้ ตมน้ำใหเดอื ด กอนใสเกลือเพิ่มอีกครึ่งกิโลกรัม
- นำปลาขาวสารมาลา งทำความสะอาดดวยนำ้ เคม็ จากน้ัน นำใสกระทะในขณะน้ำรอ น พรอ มใชไมค น
เบาๆประมาณ 30-40 นาที

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ิปญ ญาและแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 18

- ตรวจความสุกดว ยการฉกี หวั ปลา หากมเี ลอื ดแดง แสดงวาปลาขาวสารยังไมส กุ ใหต มตอ หากไมมเี ลอื ด
แสดงวา สุกไดท่ี

- ตักปลาขา วสารมาเกล่ยี กระจายลงบนแผงไมไผ กอนนำไปตากแดดใหแ หง แลวบรรจุใสถ งุ ทง้ั นี้ หาก
ชว งแปรรปู มีฝนตกชุก ใหน ำปลาขา วสารทต่ี ม สุกแลวเขาเตาอบดวยแกสแทน

6.รูปแบบและลกั ษณะการถายทอด เผยแพรภ มู ปิ ญญาทองถิ่น (ท่ีสะทอนความนาเชือ่ ถือ การยอมรบั ผา นบุคคล/
ชมุ ชน/องคกร/รางวลั /ใบประกาศ/การจดทะเบยี นลขิ สทิ ธ์ิ สอ่ื ดิจิทลั /เอกสารเผยแพร คลปิ VDO ฯลฯ)

- การทำประมงเรอื เล็ก ของชุมชนพลา มีการรวมกลมุ แลกเปล่ยี นความรซู ่งึ กนั และกัน
7.การพฒั นาตอ ยอดภูมิปญ ญาใหเปนนวตั กรรม คุณคา (มลู คา ) และความภาคภมู ิใจ

- การทำผลติ ภัณฑ “ปลาขาวสาร” ออกแบบบรรจภุ ัณฑใ หสวยงามและติดสต๊ิกเกอรก ลมุ แมบ าน
เกษตรกรพลาสามัคคี

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภูมปิ ญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 19

แบบจดั เกบ็ ขอมลู ภูมปิ ญญา จังหวดั ระยอง
ตำบลพลา อำเภอบานฉาง
1. ภมู ิปญ ญาดาน การเกษตร ช่ือภูมิปญญา นางบังเอญิ พาที
2. ขอ มูลพน้ื ฐานภูมิปญญา
2.1 กรณีรายบคุ คล
ช่ือ นางบงั เอญิ นามสุกล พาที วันเดือนปเกดิ
ที่อยูปจ จุบัน (ทสี่ ามารถติดตอได) เลขที่ 56 หมู 7 ตำบลพลา
อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง รหสั ไปรษณยี  21130
พิกดั บาน 12.6816088,101.0468832 เบอรโ ทรศัพท 085-0923986
Line ID - Facebook -

2.2กรณเี ปน กลุมทางภูมิปญญา
ผปู ระสานงาน ชื่อ นามสกลุ วันเดอื นปเกดิ
ทอี่ ยปู จ จุบนั (ทส่ี ามารถติดตอ ได) เลขท.่ี ...................................ถนน......................ตำบล........................
อำเภอ..................................................จังหวัด..........................รหสั ไปรษณยี . .......................................
พิกดั บาน........................................................เบอรโทรศัพท...................................................................
Line ID……………………………………………………Facebook……………………………………………………………..

3.จดุ เดนของภมู ิปญ ญา
เหด็ นอกจากจะเปนอาหารแลวสรรพคุณของเหด็ ไมว าจะเห็ดนางฟา เห็ดนางรม เห็ดฟางมี

สรรพคณุ ทางยา ชวยปองกันโรคมะเร็ง ,ลดไขมนั ในเสน เลือด มคี ุณคาทางอาหารสูง เปนพืชเศรษฐกจิ เพาะงา ย มี
เวลาในการเพาะส้นั นำมาประกอบอาหารไดห ลากหลาย เปน งานอดเิ รก ทอี่ าจเปนอาชีพเสรมิ และอาชพี หลกั ของ
ครอบครัวได

4.ที่มาภมู ิปญญา
เห็ดนางฟาเปนเห็ดเศรษฐกิจชนิดหน่ึง พบวาเจริญเติบไดดีสามารถเพาะไดงา ยและใหผ ลผลิตเรว็ ประกอบ
กับเห็ดนางฟาเปนเห็ดที่มีขนาดของดอกปานกลาง เน้ือแนน รสชาติดี อรอย มีคุณคาทางอาหารสูง มีไขมันต่ำ
ปลอดภัยจากสารพิษ สามารถเก็บไวในตูเย็นไดหลายวันและสามารถปรุงอาหารไดหลายอยางเชนเดียวกับเห็ดชนิด
อื่น จึงนิยมบริโภคกันมาก ทาใหในปจจุบันมีการเพาะเห็ดชนิดน้ีกันอยางแพรหลายและมากข้ึนเร่ือยๆ เนื่องจาก
ตลาดมีความตองการมากประกอบกับประเทศไทยมีสภาพภูมิอากาศเหมาะสมตอการเจริญเติบโตของเห็ด อีกท้ัง
กรรมวิธกี ารเพาะกส็ ามารถทาไดงาย ไมย ุง ยากตอ การปฏิบัตใิ ชระยะเวลาสน้ั และสามารถเพาะไดตลอดท้งั ป

กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนยี บภมู ปิ ญ ญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 20

5.รายละเอยี ดภูมปิ ญญา (ลักษณะภมู ิปญญา/รูปแบบ/วธิ กี าร/เทคนคิ ท่ใี ช/ ภาพถายหรอื ภาพวาดประกอบ/
พัฒนาการของผลิตภัณฑห รือผลงาน/กระบวนการสรา งภูมิปญ ญา/ลักษณะการใชป ระโยชนจาก ภูมิ
ปญ ญาท่เี กิดข้ึน)
- การผสมกอนเชื้อเห็ด
- การจัดสถานทที่ ำโรงเรือนเพาะเหด็

6.รูปแบบและลักษณะการถายทอด เผยแพรภมู ปิ ญ ญาทองถน่ิ (ทส่ี ะทอ นความนาเชื่อถือ การยอมรบั ผา นบุคคล/
ชุมชน/องคก ร/รางวลั /ใบประกาศ/การจดทะเบียนลิขสิทธิ์ สือ่ ดิจทิ ัล/เอกสารเผยแพร คลปิ VDO ฯลฯ)

- เปน วทิ ยากรใหค วามรโู ครงการเศรษฐกจิ พอเพยี ง เร่ืองการเพาะเหด็
7.การพฒั นาตอ ยอดภมู ิปญญาใหเ ปนนวัตกรรม คุณคา (มลู คา) และความภาคภูมิใจ

- การแปรรปู เหด็ แบบตา งๆ เชน แหนมเห็ด , เหด็ ทอดกรอบ เปนตน

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญญาและแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 21

แบบจัดเก็บขอ มูลภูมปิ ญ ญา
ตำบลสำนักทอน อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง
ภมู ปิ ญ ญาดาน กลุมแมบ า นเกษตรกรวดั สุวรรณรังสรรค ชอ่ื ภมู ปิ ญญา คณุ อรพนิ ไพศาลพิพ
1. ขอมูลพืน้ ฐานภมู ิปญญา
2.1 กรณีรายบคุ คล
ชื่อ คณุ อรพนิ นามสุกล ไพศาลพิพ วันเดอื นปเกดิ 4 มิถนุ ายน 2511
ท่ีอยูปจจบุ ัน (ท่สี ามารถติดตอได) เลขท่ี 90/15 หมู 5 ตำบลสำนักทอ น
อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง รหัสไปรษณีย 21130
พิกดั บาน 12.746449,101.0284833 เบอรโ ทรศัพท 038 602179, 06 1095556
Line ID - Facebook -

1.2กรณีเปน กลุมทางภูมิปญญา
ผูประสานงาน ช่อื นามสกลุ วนั เดือนปเ กิด
ทอ่ี ยปู จ จบุ ัน(ทส่ี ามารถตดิ ตอได) เลขท่.ี ...................................ถนน......................ตำบล........................
อำเภอ..................................................จังหวดั ..........................รหสั ไปรษณีย. .......................................
พิกดั บาน........................................................เบอรโทรศัพท. ..................................................................
Line ID……………………………………………………Facebook……………………………………………………………..

3.จุดเดนของภูมิปญ ญา
สมาชกิ ของกลุมแมบ า นเกษตรกรวดั สวุ รรณรังสรรคมีบา นเดมิ อยูจ งั หวัดลำปาง ซ่ึงมีการผลติ สม เขยี วหวาน
ซ่ึงชาวสวนจะคัดผลเลก็ ทิ้ง จึงคิดนำมาแปรรปู เปนนำ้ สมเกลด็ หมิ ะ อำเภอบางฉาง จังหวัดระยองเปน แหลง โรงงาน
อตุ สาหกรรม จึงนำความคิดนี้มาผลิตที่บานฉาง และจำหนา ยในเขตชุมชนบานฉาง โดยมีสมาชกิ ฝายผลิต จำนวน 6
คน ฝา ยขาย 20 คน

4.ที่มาภมู ปิ ญ ญา
การพัฒนาจากกลุมแมบานในชุมชนแมบานเกษตรกรวัดสุวรรณรังสรรค หมู 5 ตำบลสำนักทอน อำเภอ
บานฉาง จังหวัดระยอง ไดประสบปญหารายไดครอบครัวนอย เศรษฐกิจของชุมชนฝดเคืองเนื่องจากฝายสามีหา
รายไดเพียงผูเดียว กลุมแมบานไดรวมตัวกัน จัดทำสินคาท่ีสามารถจัดจำหนายใหแกคนในชุมชน กลุมสมาชิก
แมบานชุมชนแมบานเกษตรกรวดั สุวรรณรังสรรค จึงไดรวมตวั กันประชุมวิเคราะหสินคาหรือบริการท่ีสามารถสราง
รายไดเสรมิ ใหกบั ตนเองและครอบครัว เพ่อื มาใชจา ยดานการอปุ โภคบริโภคสงเสรมิ ธุรกิจฐานรากในชุมชน จากการ
ประชุมแมบานเกษตรกรวดั สุวรรณรังสรรคโดยยึดเลือกสินคาจากปจจัย 5 คือเสื้อผาเคร่ืองแตงกาย สรุปเปนสินคา
คือน้ำสมเกล็ดหิมะ เพราะสมาชิกในกลุมมีองคความรูพื้นฐานดานศิลปะ จากการประชุมป 2543 จนถึงปจจุบัน
เปน เวลา 20 ป ภายใตการดำเนนิ งานในชอ่ื วิสาหกจิ ชมุ ชนชมุ ชนแมบา นเกษตรกรวดั สุวรรณรงั สรรค

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ปิ ญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 22

5.รายละเอียดภูมิปญ ญา (ลักษณะภูมิปญญา/รปู แบบ/วธิ ีการ/เทคนคิ ที่ใช/ พฒั นาการของผลติ ภณั ฑหรอื
ผลงาน/กระบวนการสรา งภมู ิปญญา/ลักษณะการใชประโยชนจ าก ภมู ปิ ญ ญาท่เี กดิ ขึ้น)

- ฝก ทักษะใหกับกลุม สมาชิก
- ทำสนิ คา และผลติ ภัณฑ
- ปรบั ปรงุ สินคาและผลิตภณั ฑต ามความตองการของตลาด (สงั เกตจากยอดขายหรือยอดส่งั ผลิต)

6.รปู แบบและลกั ษณะการถา ยทอด เผยแพรภมู ปิ ญญาทอ งถ่นิ ปญญา (ลักษณะภูมิปญญา/รปู แบบ/วธิ กี าร/เทคนิค
ที่ใช/พฒั นาการของผลติ ภณั ฑหรือผลงาน/กระบวนการสรางภมู ปิ ญ ญา/ลกั ษณะการใชประโยชนจาก ภมู ิปญญาที่
เกิดขึ้น

วิสาหกิจชุมชนชุมชนแมบานเกษตรกรวัดสุวรรณรังสรรค คือความหวังท่ีจะสรางพลังของชุมชนใหกลับมา
เติบโตและรุงเรือง ทางวัฒนธรรมอีกคร้ัง และที่อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง วิสาหกิจชุมชนชุมชนแมบาน
เกษตรกรวดั สุวรรณรงั สรรค โดยไดรบั งบประมาณศนู ยฝก อาชพี ชมุ

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง

ทำเนยี บภูมปิ ญ ญาและแหลงเรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 23

คลิปในการจัดกิจกรรม
https://www.youtube.com/watch?v=b1lK2iAZxVI

7.การพัฒนาตอ ยอดภูมปิ ญญาใหเ ปน นวตั กรรม คุณคา (มลู คา ) และความภาคภมู ใิ จ
กระบวนการผลติ อาจยังไมเพียงพอท่จี ะสรา งความตระหนักถงึ ผลติ ภัณฑใหกบั ลูกคา ได จงึ เสริมในเรอื่ งการ
ใชส มาชิกของกลมุ แมบ า นเกษตรกรวดั สุวรรณรังสรรคมีบา นเดิมอยจู ังหวดั ลำปาง ซึ่งมกี ารผลติ สม เขยี วหวาน ซง่ึ
ชาวสวนจะคัดผลเลก็ ท้งิ จงึ คิดนำมาแปรรปู เปน นำ้ สมเกลด็ หิมะ ของดีเฉพาะที่อำเภอ บา นฉาง จังหวัด
ระยองเทาน้ัน

แบบจดั เก็บขอมลู ภมู ปิ ญ ญา

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ปิ ญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง 24

ตำบลสำนกั ทอ น อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง
ภูมิปญญาดา น บานรกั ษเห็ดบา นฉาง ชอื่ ภูมปิ ญ ญา นาวาโทมนญู จงเจยี มจติ
1. ขอมลู พื้นฐานภูมปิ ญ ญา
2.1 กรณรี ายบุคคล
ช่อื นาวาโทมนญู นามสุกล จงเจียมจิต วันเดอื นปเกิด 4 มิถนุ ายน 2511
ทีอ่ ยปู จจบุ นั (ที่สามารถติดตอได) เลขท่ี 44/17 หมู 3 ตำบลสำนักทอน
อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง รหัสไปรษณยี  21130
พิกดั บาน 12.6742, 101.279 เบอรโ ทรศัพท 089 752 0368
Line ID - Facebook บา นรักษเ หด็ บา นฉาง

1.2กรณีเปน กลุมทางภูมปิ ญญา นามสกุล
ผูประสานงาน ชอื่ วันเดอื นปเกดิ
ทีอ่ ยูปจ จบุ ัน(ท่ีสามารถตดิ ตอ ได) เลขท.่ี ...................................ถนน......................ตำบล........................
อำเภอ..................................................จังหวดั ..........................รหัสไปรษณยี ........................................
พิกัดบาน........................................................เบอรโทรศัพท...................................................................
Line ID……………………………………………………Facebook……………………………………………………………..

3.จดุ เดน ของภมู ปิ ญ ญา
บา นรกั ษเ ห็ดบานฉาง เชือ้ พนั ธุเห็ด กอนเหด็ ถงุ อุปกรณก ารเพาะเหด็

4.ทม่ี าภมู ิปญญา
การพัฒนาจากบานรักษเห็ดบานฉาง เกษตรกรวัดสุวรรณรังสรรค หมู 3 ตำบลสำนักทอน อำเภอบานฉาง
จังหวดั ระยอง ไดป ระสบปญหารายไดครอบครัวนอย เศรษฐกิจของชมุ ชนฝดเคืองเน่ืองจากฝายสามีหารายไดเพียงผู
เดียว กลมุ แมบ านไดร วมตัวกัน จัดทำสนิ คาท่ีสามารถจดั จำหนา ยใหแกค นในชมุ ชน จงึ ไดร วมตัวกันประชุมวเิ คราะห
สินคาหรอื บริการที่สามารถสรา งรายไดเ สรมิ ใหกบั ตนเองและครอบครวั เพอื่ มาใชจายดานการอุปโภคบรโิ ภคสง เสริม
ธรุ กจิ ฐานรากในชมุ ชน โดยยึดเลอื กสินคา จากปจจยั 5 คอื เส้ือผา เครอื่ งแตง กาย สรุปเปน สินคา
5.รายละเอยี ดภูมปิ ญ ญา (ลกั ษณะภมู ิปญญา/รูปแบบ/วธิ กี าร/เทคนิคทใ่ี ช/พฒั นาการของผลิตภัณฑห รอื
ผลงาน/กระบวนการสรา งภูมิปญ ญา/ลกั ษณะการใชประโยชนจ าก ภมู ปิ ญ ญาที่เกดิ ข้นึ )
- ฝก ทกั ษะใหกบั กลมุ สมาชิก
- ทำสินคาและผลติ ภัณฑ
- ปรบั ปรงุ สนิ คาและผลติ ภณั ฑต ามความตอ งการของตลาด (สงั เกตจากยอดขายหรอื ยอดสง่ั ผลิต)

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง

ทำเนียบภมู ิปญ ญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 25

6.รูปแบบและลกั ษณะการถา ยทอด เผยแพรภูมปิ ญ ญาทองถิ่น ปญ ญา (ลกั ษณะภูมปิ ญ ญา/รูปแบบ/วธิ ีการ/เทคนิค
ทใ่ี ช/พฒั นาการของผลติ ภัณฑหรือผลงาน/กระบวนการสรางภมู ิปญ ญา/ลกั ษณะการใชประโยชนจ าก ภูมิปญ ญาที่
เกิดขึ้น

วิสาหกิจชุมชนชุมชนบานรักษเห็ดบานฉาง คือความหวังท่ีจะสรางพลังของชุมชนใหกลับมาเติบโตและ
รงุ เรือง ทางวัฒนธรรมอกี ครั้ง และท่ีอำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง วิสาหกิจชุมชนชุมชนบานรักษเห็ดบานฉาง โดย
ไดร ับงบประมาณศนู ยฝ ก อาชีพชมุ
คลิปในการจดั กิจกรรม
https://www.youtube.com/watch?v=pN8PLnDhts0

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญญาและแหลงเรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 26

7.การพฒั นาตอยอดภมู ิปญญาใหเ ปนนวัตกรรม คุณคา (มูลคา) และความภาคภมู ิใจ
กระบวนการผลติ อาจยังไมเ พียงพอท่จี ะสรา งความตระหนักถงึ ผลิตภัณฑใหก ับลูกคา ได จึงเสรมิ ในเรื่องการ

พฒั นาจากบานรักษเหด็ บานฉาง เกษตรกรวัดสุวรรณรงั สรรค หมู 3 ตำบลสำนกั ทอน อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง
ไดประสบปญ หารายไดครอบครัวนอย เศรษฐกจิ ของชุมชนฝด เคอื งเน่ืองจากฝา ยสามีหารายไดเ พียงผูเดียว กลุม
แมบ านไดร วมตัวกนั จัดทำสินคา ท่สี ามารถจดั จำหนา ยใหแกค นในชมุ ชน ของดีเฉพาะท่ีอำเภอบานฉาง จังหวดั
ระยองเทา นัน้

กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง

ทำเนยี บภูมปิ ญ ญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวัดระยอง 27

แบบจดั เก็บขอมลู ภมู ปิ ญญา
ตำบลสำนักทอน อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง
ภมู ปิ ญ ญาดา น เรยี นรูต ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงช่อื ภูมิปญญา นายธวัชชัย ลอื วรรณ
1. ขอ มูลพน้ื ฐานภูมปิ ญญา
2.1 กรณีรายบคุ คล
ชือ่ นายธวัชชยั นามสุกล ลอื วรรณ วนั เดอื นปเกิด 18 มกราคม 2498
ทอ่ี ยูปจ จุบัน (ที่สามารถตดิ ตอได) เลขที่ 9/36 หมู 1 ตำบลสำนกั ทอน
อำเภอบา นฉาง จงั หวดั ระยอง รหัสไปรษณยี  21130
พิกดั บาน 12.6742, 101.279 เบอรโ ทรศัพท 0852153273
Line ID -0852153273 Facebook -

1.2กรณเี ปน กลุมทางภูมปิ ญญา
ผปู ระสานงาน ชอื่ นามสกุล วันเดอื นปเ กิด
ทอี่ ยปู จ จุบนั (ท่สี ามารถตดิ ตอ ได) เลขท.่ี ...................................ถนน......................ตำบล........................
อำเภอ..................................................จงั หวดั ..........................รหัสไปรษณีย. .......................................
พิกดั บาน........................................................เบอรโทรศัพท. ..................................................................
Line ID……………………………………………………Facebook……………………………………………………………..

3.จดุ เดน ของภูมปิ ญญา
แหลง เรียนรตู ามหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

4.ท่มี าภมู ิปญ ญา
เศรษฐกิจพอเพียงเปนปรชั ญาช้ถี ึงแนวทางการดำรงอยแู ละปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดบั ต้ังแตร ะดับ
ครอบครัว ระดับชุมชน ถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศ ใหดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะ
การพัฒนาเศรษฐกิจเพ่ือใหกาวทันตอยุคโลกาภิวัตน ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล
รวมถึงความจำเปนท่ีจะตองมีระบบภูมิคุมกันในตัวท่ีดีพอสมควรตอการมีผลกระทบใดๆ อันเกิดจากการ
เปลี่ยนแปลงท้ังภายนอกและภายใน ทั้งนี้จะตองอาศัยความรอบรู ความรอบคอบ และความระมัดระวังอยางยิ่งใน
การนำวิชาตางๆ มาใชในการวางแผนและดำเนินการทุกข้ันตอน และขณะเดียวกันจะตองเสริมสรางพ้ืนฐานจิตใจ
ของคนในชาติ โดยเฉพาะเจาหนาที่ของรัฐ นักทฤษฏี และนักธุรกิจในทุกระดับใหม ีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตยส ุ
จรติและใหมีความรอบรูที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตดวยความอดทน ความเพียรมีสติปญญาและความรอบคอบ เพื่อให
สมดุลและพรอมตอการรองรับการเปลี่ยนแปลงอยางรวดเร็วและกวางขวางทั้งดานวัตถุ สังคม สิ่งแวดลอมและ
วฒั นธรรมจากโลกภายนอกไดเ ปน อยางด”ี 5.รายละเอยี ดภูมิปญ ญา (ลักษณะภูมปิ ญญา/รปู แบบ/วิธกี าร/เทคนิคที่
ใช/พัฒนาการของผลิตภัณฑหรือผลงาน/กระบวนการสรางภูมิปญญา/ลักษณะการใชประโยชนจาก ภูมิปญญาที่
เกิดข้ึน)
- ฝก ทกั ษะใหกับกลุม สมาชิก
- ทำสนิ คา และผลติ ภัณฑ
- ปรบั ปรงุ สินคา และผลติ ภณั ฑตามความตองการของตลาด (สงั เกตจากยอดขายหรือยอดสั่งผลติ )

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนียบภูมปิ ญ ญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง 28

6.รปู แบบและลักษณะการถายทอด เผยแพรภมู ปิ ญญาทองถิน่ ปญ ญา (ลกั ษณะภมู ปิ ญญา/รูปแบบ/วิธกี าร/เทคนิค
ท่ใี ช/ พฒั นาการของผลติ ภัณฑหรือผลงาน/กระบวนการสรางภมู ปิ ญ ญา/ลกั ษณะการใชป ระโยชนจ าก ภูมปิ ญ ญาท่ี
เกิดขึ้น

แหลงเรียนรูต ามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือความหวงั ที่จะสรางพลังของชุมชนใหกลบั มาเติบโต
และรุงเรือง ทางวัฒนธรรมอีกครั้ง และที่อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง แหลงเรียนรูตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง โดยไดร บั งบประมาณศูนยฝ ก อาชพี ชุม
คลปิ ในการจัดกิจกรรม

607938309.671408.mp4

กศน.อำเภอบานฉาง จังหวดั ระยอง

ทำเนียบภูมิปญญาและแหลง เรียนรู กศน.อำเภอบา นฉาง จังหวดั ระยอง 29

7.การพัฒนาตอ ยอดภูมปิ ญญาใหเ ปนนวัตกรรม คุณคา (มูลคา ) และความภาคภมู ใิ จ
กระบวนการผลิตอาจยังไมเพียงพอทจี่ ะสรา งความตระหนักถงึ ผลติ ภัณฑใหก ับลกู คาได จึงเสริมในเร่อื งการ

ใชห ลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ซึ่งเปน แนวทางการดำรงอยูแ ละปฏบิ ัตติ นของประชาชนในทกุ ระดับ ตัง้ แต
ระดบั ครอบครัว ระดบั ชุมชน ถึงระดบั รฐั ท้ังในการพัฒนาและบริหารประเทศ ของดเี ฉพาะท่ีอำเภอบา นฉาง
จงั หวัดระยองเทา นั้น

กศน.อำเภอบา นฉาง จงั หวัดระยอง

ทำเนยี บภมู ิปญ ญาและแหลง เรยี นรู กศน.อำเภอบานฉาง จังหวัดระยอง 30

ที่ปรกึ ษา คณะผจู ัดทำ
1. นางเพญ็ ประภา แสนอบุ ล
ผูอำนวยการ กศน.อำเภอนคิ มพัฒนา
คณะทำงาน รักษาการในตำแหนง
1. นางเพญ็ ประภา แสนอุบล
ผอู ำนวยการ กศน.อำเภอบานฉาง
๒. นางสาวอมรรัตน หาญรกั ษ
๓. นายสันตธิ รรม มวงมงั่ คัง่ ผอู ำนวยการ กศน.อำเภอนิคมพัฒนา
๔. นายธนาวธุ พลศักด์ิ รักษาการในตำแหนง
๕. นายบุญสง พลอยกระโทก
๖. นายพฤติกร ชมุ ศรี ผอู ำนวยการ กศน.อำเภอบา นฉาง
รวบรวมและจัดพิมพ ครู อาสาสมคั รการศึกษานอกโรงเรยี น
๑. นายสนั ติธรรม มวงมง่ั คั่ง ครู กศน.ตำบล
ครู กศน.ตำบล
ครู กศน.ตำบล
ครศู นู ยการเรียนชมุ ชน

ครู กศน.ตำบล

กศน.อำเภอบานฉาง จงั หวดั ระยอง