4.1 PEMBIAKAN SEKS DAN ASEKS

Tema 2 : Penyenggaraan dan Kesinambungan Hidup

PEMBIAKAN

4.1 Pembiakan Seks dan Aseks

Sains Tingkatan 1

Proses penghasilan individu
baharu oleh organisma hidup

Untuk memastikan Pembiakan Dua jenis:
hidupan tidak - Seks
pupus - Aseks

Buku Teks

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Kepentingan Pembiakan

• Menambahkan populasi spesies • Memastikan spesies tidak pupus

Sains Tingkatan 1

Reptilia Jenis-jenis Pembiakan Paramecium

Pembiakan Seks Pembiakan Aseks

- Penghasilan individu baru oleh organisma - Penghasilan individu baharu Amoeba
hidup yang melibatkan sel-sel seks yang oleh organisma hidup tanpa
dipanggil gamet melibatkan sel-sel seks

Pada haiwan / manusia: Amfibia Jenis-jenis: Hydra
- Gamet jantan – sperma
- Gamet betina – ovum - Belahan dedua, pertunasan,

pembentukan spora, pembiakan

Pada tumbuhan: vegetatif dan penjanaan semula
- Gamet jantan – anter
- Gamet betina – ovum - Contoh: Amoeba, paramecium, hydra,
bawang, halia, ubi kentang

- Contoh : manusia, ikan, amfibia, burung,

Mamalia mamalia, reptilia dan kebanyakan Ubi Kentang
invertebrata

Manusia

Halia

Bawang

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Pembiakan Seks

Melibatkan dua induk, satu jantan dan satu betina

Lelaki Perempuan

Organ seks : Testis Organ seks : Ovari

Gamet jantan : Gamet betina :
Sperma Ovum atau telur

Sains Tingkatan 1

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Proses Persenyawaan

Sperma

Pertumbuhan

Persenyawaan Zigot Fetus
Percantuman
Mengandungi
nukleus sperma bahan genetik
dan ovum untuk daripada kedua-
membentuk zigot
dua induk
Ovum

Sains Tingkatan 1

Jenis-jenis Persenyawaan

Persenyawaan dalam Persenyawaan luar

- Percantuman gamet jantan dan - Percantuman gamet jantan dan
gamet betina yang berlaku di gamet betina yang berlaku di
dalam badan betina luar badan betina
- Hanya beberapa gamet - Banyak gamet diperlukan
diperlukan kerana peluang daripada kedua-dua induk kerana
persenyawaan adalah tinggi hanya beberapa biji telur sahaja
yang akan disenyawakan sperma

Pertunasan

Belahan Pembentukan
dedua spora

Pembiakan
Aseks

Pembiakan Penjanaan
vegetatif semula

Tiada Satu induk Tiada
variasi sahaja gamet

Ciri-ciri
Pembiakan

Aseks

Tiada
persenyawaan

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Belahan Dedua

Pembahagian sel induk kepada Contoh :
dua sel anak. Amoeba, Paramecium.

Belahan dedua Amoeba

Sains Tingkatan 1

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Pertunasan

Proses pembentukan tunas Contoh :
pada badan induk Yis and Hydra

Tunas Pertunasan Hydra

Sains Tingkatan 1

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Penjanaan Semula

Keupayaan bahagian- Contoh :
bahagian badan pada Tapak sulaiman
sesetengah organisma untuk
bertumbuh kepada individu dan
span
baru yang lengkap

Potong

Penjanaan semula Planaria

Sains Tingkatan 1

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Pembentukan Spora

Proses penghasilan spora Selepas sporangium pecah,
dalam sporangium spora disebarkan oleh angin

Contoh : Paku-pakis dan lumut

Spora
Sporangium

Pembentukan spora pada paku pakis

Sains Tingkatan 1

Kaedah penghasilan tumbuhan baharu
daripada mana-mana bahagian vegetatif
tumbuhan induk selain daripada bunga

Sejenis Pembiakan Hanya
pembiakan vegetatif dalam melibatkan satu
tumbuhan induk
aseks tumbuhan
berbunga

Tumbuhan baharu mempunyai
bahan genetik yang sama
dengan tumbuhan induk

Buku Rujukan

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Pembiakan Vegetatif

Proses di mana bahagian Contoh :
tumbuhan yang sedia ada Bawang,
ubi kentang
bertumbuh manjadi dan pokok bunga canna
tumbuhan baru
Batang rayap

Akar Batang Daun
bawah Bebawang
Sains Tingkatan 1 tanah

Bahagian vegetatif

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Bahagian Vegetatif

Akar Batang Daun
• Lobak merah • Batang bawah tanah • Daun setawar
• Ubi keledek • Batang rayap
• Bebawang Tunas

Batang rayap

Akar

Batang

Tumbuhan
baharu

Akar Ubi
adventitius baharu

Sains Tingkatan 1

Bab 4 : Pembiakan

Pembiakan Seks dan Aseks

Aplikasi Kajian terhadap Pembiakan Vegetatif dalam Pertanian

Keratan Batang Kultur Tisu

• Kaedah lama di mana batang • Kaedah bioteknologi yang
tumbuhan induk digunakan digunakan untuk menghasilkan
untuk menghasilkan tumbuhan tumbuhan baru dengan
baru. menggunakan tisu tumbuhan.

• Walau bagaimanapun, kaedah • Banyak tumbuhan baru
ini lambat dalam menghasilkan dihasilkan dalam jangka masa
tumbuhan baru. pendek.

Sains Tingkatan 1

Dua gamet: Dua induk: Satu induk
sperma dan jantan dan sahaja

ovum betina Tiada
gamet
Mencegah
kepupusan Tiada
persenyawaan
spesies
Tiada
Persenyawaan Pembiakan Pembiakan variasi
dalam dan seks aseks
luar

Terdapat Menghasilkan
variasi individu
pada baharu
progeni
Organisma Organisma
peringkat tinggi peringkat rendah
Contoh: Ameba,
Contoh: ikan
paus, ayam paramesium

TAMAT