การงานอาชพี
ช้ันประถมศกึ ษาปีที่ 6
กล่มุ สาระการเรยี นรูก้ ารงานอาชพี
หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 1 หน่วยการเรียนรทู้ ่ี 2 หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 3 หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี 4
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 5 หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 6 หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 7
Slide PowerPoint_สอ่ื ประกอบการสอน
บรษิ ทั อกั ษรเจริญทัศน์ อจท. จำกดั : 142 ถนนตะนำว เขตพระนคร กรุงเทพฯ 10200
Aksorn CharoenTat ACT.Co.,Ltd : 142 Tanao Rd. Pranakorn Bangkok 10200 Thailand
โทร./แฟกซ์ : 0 2622 2999 (อตั โนมตั ิ 20 คู่สำย) [email protected] / www.aksorn.com
2หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี
การประกอบอาหาร
เป้าหมายการเรยี นรู้
• อภปิ รำยแนวทำงในกำรประกอบอำหำรและปรบั ปรุงกำรทำงำนแตล่ ะขั้นตอน (มฐ. ง 1.1 ป.6/1)
• ประกอบอำหำรอย่ำงเป็นข้ันตอนตำมลำดับทว่ี ำงแผนไว้ และประเมนิ ทกุ ขน้ั ตอนเพอ่ื กำรแกไ้ ขและปรบั ปรงุ ผลงำน (มฐ. ง 1.1 ป.6/1)
• ใช้ทกั ษะกำรจดั กำรในกำรทำงำนและมที กั ษะกำรทำงำนรว่ มกันในกำรประกอบอำหำร (มฐ. ง 1.1 ป.6/2)
• ปฏิบัตติ นอย่ำงมีมำรยำทในกำรทำงำนรว่ มกับครอบครัวและผอู้ ่นื (มฐ. ง 1.1 ป.6/3)
• มีจติ สำนกึ ในกำรใชพ้ ลงั งำนและทรัพยำกรอย่ำงประหยดั และคุม้ ค่ำ (มฐ. ง 1.1 ป.6/3)
เพอ่ื นๆ มีวิธเี ลอื กวัตถดุ ิบ
ในการประกอบอาหาร
อย่างไร?
การเลอื กวัตถดุ ิบในการประกอบอาหาร
กำรเลอื กวตั ถดุ ิบเพ่อื นำมำประกอบเป็นอำหำรน้ัน ควรเลอื กที่สดใหม่ สะอำด และปลอดภยั
การเลือกซอื้ ผักผลไม้
ผกั กาดขาว แตงกวา
เนื้อแน่น น้ำหนักมำก สเี ขียวสดใส
ไมข่ รุขระ
ไมม่ ีรอยช้ำหรือเห่ยี ว ผลมลี กั ษณะตรงกลม
ใบสีเขียวอ่อน ไม่แก่จัด
ผกั บ้งุ ส้มเขยี วหวาน
ลำตน้ อวบ ไม่อ่อน ผลกลมแป้น
เปลือกบำง
มีใบและมียอดตดิ อยู่ ไมม่ รี อยช้ำ
ใบมีสเี ขียวสด ไมม่ ีรอยช้ำ
การเลอื กวตั ถดุ ิบในการประกอบอาหาร
การเลอื กซื้อเนอ้ื สัตว์ 2. สตั ว้น์ า้
การเลือกซ้อื เนอ้ื สัตว์ ควรเลือก หอย ปำกปดิ สนิท หรือหุบลงทนั ทที ีส่ ัมผสั
ทีส่ ดใหม่ สะอาด ไมม่ กี ล่ินเหม็น ปลา อยูใ่ นสภำพดี
กุ้ง สดและตัวหอยไมข่ ำด
แบ่งได้ 2 ประเภท ดังนี้ ปู
1. สตั วบ์ ก หนงั มัน เหงอื กแดง
ตำใส ท้องไม่แตก
เนื้อไก่
สีไมซ่ ดี หัวติดแนน่ อยกู่ ับลำตัว
มีสชี มพูออ่ น ตำใส ตัวใส เปลือกใส
ไขมันมีสเี หลือง มนั กุ้งมีสีแดง
ไม่มีเลอื ดไหลซมึ ไมม่ ีเม็ดสำคู (ไข่พยำธิ)
เลือกตัวทีห่ นกั
เนอ้ื วัว เนอื้ แน่น
มีสแี ดงสด ไมม่ กี ล่ินเหม็น
ไม่เขียวคล้ำ
การเลือกซ้ืออาหารแห้ง
อาหารแห้ง คือ อำหำรท่ผี ำ่ นกระบวนกำรประกอบอำหำรหรอื แปรรปู เช่น กำรอบ กำรตำกแห้ง กำรดอง เพอื่ ให้สว่ นทีเ่ ปน็ น้ำ
ถูกกำจัดออกไป ซ่ึงอำหำรเหล่ำนเ้ี ก็บได้นำนกวำ่ อำหำรสด เชน่ พรกิ แห้ง ปลำเคม็ ไขเ่ คม็ กะปิ อำหำรกระปอ๋ ง
ตวั อย่างการเลอื กซื้ออาหารกระป๋อง
บรรจุในภำชนะ บอกวัน เดอื น ปีท่ีผลติ สินค้ำหรือวันหมดอำยุ
ท่ีปิดมิดชิด สะอำด เชน่ ผลิตเมอื่ 080919 = ผลิตเมอ่ื วนั ท่ี
กระป๋องต้องไม่บุบเบย้ี ว 8 กนั ยำยน ค.ศ. 2019 (พ.ศ. 2562)
หรือเป็นสนมิ วนั หมดอำยุ 080622 = ควรบรโิ ภคก่อน
วันท่ี 8 มิถุนำยน ค.ศ. 2022
มีเคร่ืองหมำย อย. แสดงวำ่ ผำ่ นกำร (พ.ศ. 2565)
ข้นึ ทะเบียนตำรบั อำหำรและยำ
การเลือกซ้อื อาหารแห้ง
ตวั อย่างการเลือกพรกิ แหง้ กระเทียม และถ่วั ต่าง ๆ
ควรเลอื กพรกิ แห้ง กระเทียม และถ่วั ตา่ งๆ ทีแ่ ห้งสนทิ ไม่มีแมลงกดั แทะ ไมข่ ึ้นรา ไม่มกี ลิ่นอบั
ตัวอยา่ งเครอ่ื งปรงุ รสท่ีใช้ในการประกอบอาหาร
เครอื่ งปรุงรส หมำยถึง สงิ่ ที่ใชป้ รุงแต่งรสและกล่นิ ของอำหำร มที ง้ั ของแห้งหรอื ของเหลว ใช้ในปรมิ ำณไม่มำกนัก
เพอ่ื ทำให้อำหำรมีรสชำตแิ ละกลิ่นทด่ี ขี นึ้ แต่ไมค่ วรรับประทำนในปรมิ ำณทม่ี ำกเกินไปเพรำะจะเส่ยี งตอ่ กำรเกิดโรคต่ำง ๆ ได้
เครอ่ื งปรุงรสทใ่ี ชใ้ นการประกอบอาหาร
รสเปร้ียว รสเคม็
เชน่ น้ำสม้ สำยชู น้ำมะขำมเปยี ก เช่น เกลอื นำ้ ปลำ ซอสถวั่ เหลอื ง
น้ำมะนำว
ซีอิว๊ ขำว เต้ำเจี้ยว ซอสหอยนำงรม
รสหวาน เคร่อื งเทศ
เชน่ น้ำตำลทรำย น้ำตำลปีบ๊ เชน่ อบเชย กำนพลู พรกิ ไทย
สำรใหค้ วำมหวำนแทนน้ำตำล จะชว่ ยใหอ้ ำหำรมีกลิน่ หอม
อุปกรณ์และภาชนะที่ใชใ้ นการประกอบอาหาร
กำรใชอ้ ปุ กรณแ์ ละภำชนะที่เหมำะสมในกำรประกอบอำหำรหรือใส่อำหำร จะทำให้เรำประกอบอำหำรไดส้ ะดวก ปลอดภยั
และประหยดั เวลำ และทำใหอ้ ำหำรนำ่ รบั ประทำน
อุปกรณ์ทีใ่ ชเ้ ตรยี มอาหาร
กะละมังหรือตะกร้า กระชอน
ใช้ล้ำงหรอื ใสผ่ กั ผลไม้ เนื้อสัตว์ ใช้กรองอำหำรหรอื กรองน้ำกะทิ
เขียง มดี
ใชร้ องรับกำรหั่น สับ ซอยอำหำร ใช้ปอก หัน่ สับ ซอยอำหำร
อปุ กรณ์และภาชนะทใี่ ชใ้ นการประกอบอาหาร
อุปกรณ์ท่ีใชป้ ระกอบอาหาร
หม้อ ทพั พี
ใชป้ ระกอบอำหำร ใช้คนหรอื ตัก
ประเภทตม้ หรือแกง อำหำร
กระทะ ตะหลิว
ใช้ประกอบอำหำร ใช้ผดั หรอื พลิกอำหำร
ประเภทผดั หรอื ทอด
ลงั ถึง ชอ้ นตวง
ใชน้ ึง่ อำหำร ใชต้ วงปรมิ ำณส่วนประกอบ
อำหำร
อุปกรณ์และภาชนะที่ใชใ้ นการประกอบอาหาร
อุปกรณท์ ่ีใชใ้ นการตักอาหาร
ช้อนสอ้ ม ทพั พี
ใช้ค่กู นั เพอื่ ตักอำหำร ใช้ตกั อำหำรทง้ั แหง้ และน้ำ
รบั ประทำน เชน่ ข้ำวสวย แกง ตม้
ชอ้ นส้ัน ตะหลิว
ใช้ตักอำหำรเพื่อรับประทำน ใชต้ กั อำหำรประเภท
หรอื ใชเ้ ป็นช้อนกลำง ผดั หรือทอดออกจำกกระทะ
อุปกรณแ์ ละภาชนะทใี่ ชใ้ นการประกอบอาหาร
อุปกรณท์ ่ีใช้ใสอ่ าหาร
จาน ถว้ ย
ใช้ใส่ขำ้ วหรอื อำหำรประเภท ใชใ้ ส่อำหำรประเภท
ยำ ผัด ทอด ท่ีมีน้ำน้อย เชน่
น้ำพรกิ น้ำจิ้ม
ชาม โถขา้ ว
ใช้ใส่ข้ำวสวย
ใชใ้ สอ่ ำหำรประเภทนำ้
เช่น แกง ต้มจดื
เพ่อื นๆ มวี ิธีจดั อาหาร
ใหน้ ่ารับประทานอยา่ งไร?
การจดั อาหาร หากมเี คร่อื งปรุงหรือ
้นา้ จ้มิ ควรแยกใส่ถ้วย
หลักในการจัดอาหาร
เพิ่มสสี นั ของอาหารใหน้ า่
เลอื กใชภ้ าชนะที่ รับประทาน เช่น การวาง
เหมาะสมกบั อาหาร แตงกวาสลับมะเขือเทศ
จัดอาหารให้พอเหมาะ
กับขนาดของภาชนะ
้น้าจมิ้ การจดั อาหาร
ควรจัดใส่ถว้ ย การเลือกใช้ภาชนะในการจัดอาหาร
ไขเ่ จยี ว ผลไม้
อาหารประเภททอด ควรลา้ ง้นา้ ให้สะอาด
ควรจัดใส่จานแบน แลว้ ปอกเปลือก
กน้ ไมล่ ึกมาก หัน่ เป็นชน้ิ จดั ใสจ่ าน
ต้มเลอื ดหม้ตู าลงึ
อาหารประเภท้นา้
ควรจัดใสช่ าม
VDO
เพ่อื นๆ มวี ธิ ปี ระกอบ
อาหารอยา่ งไร?
วิธปี ระกอบอาหาร
ตวั อยา่ งการประกอบอาหาร (ต้ม้ยาก้งุ )
สว่ นผสม
กงุ้ 200 กรมั ผกั ชี ้นา้ ซปุ ไก่ 2 ถว้ ยตวง
(แกะเปลอื กและผา่ หลงั ) (ตม้ ้นา้ กบั ซีโ่ ครงไก่)
้นา้ มะนาว 2 ชอ้ นโตะ๊ ้นา้ พรกิ เผา ้น้าปลา เหด็ ฟาง 100 กรมั
(ผา่ 2 หรอื 4 ช้ิน)
้นา้ พริกเผา 2 ชอ้ นโตะ๊ ้นา้ ปลา 1 ช้อนโต๊ะ
วิธีประกอบอาหาร
ตวั อยา่ งการประกอบอาหาร (ต้ม้ยากุ้ง)
ส่วนผสม
พริกขห้ี นู 3-5 เมด็ หอมแดง 5 หัว (หัน่ แบง่ 4 สว่ น) ตะไคร้ 2 ตน้ (หั่นยาว 2-3 ซม.)
(บบุ พอแตก)
ข่า 5 ช้นิ (ห่ันบาง ๆ) ใบมะกรดู 5 ใบ (ฉีกครง่ึ )
วิธีประกอบอาหาร
เกรด็ ความรู้ ตวั อยา่ งการประกอบอาหาร (ตม้ ้ยากุ้ง)
การ้ทา้น้าซุปไก่ ให้ใส่ ขั้นตอนการ้ทา
โครงไก่ลงไปใน้น้าเดือด
ต า ม ด้ ว ย ร า ก ผั ก ชี
กระเทียม พริกไทย เปิด
ไฟอ่อน ต้มประมาณ
1 ชวั่ โมง
1 ้นา้น้าซุปใสห่ มอ้ ต้ังไฟอ่อน ใสข่ ่า ตะไคร้ 2 เมือ่ ้นา้ เดอื ดใส่เหด็ ฟางและกงุ้ ลงไป ปรุงรสด้วยพรกิ ขห้ี นู
หอมแดง ใบมะกรูด ้น้าปลา้น้าพริกเผา
เกร็ดความรู้
หากต้องการ้ทาเป็นต้ม้ยากุ้ง้น้าข้น
1
ใหใ้ สน่ มสด 4 ถว้ ยตวง
3 เม่อื สว่ นผสมสกุ หมดแลว้ ปดิ ไฟ นมสด
4 ปรุงรสดว้ ย้น้ามะนาว ตกั ใส่ชาม
แล้วตกแต่งดว้ ยผกั ชี
วิธปี ระกอบอาหาร
ตวั อย่างการประกอบอาหาร (ผัดไทยกงุ้ สด)
ส่วนผสม้น้าผัดไทยก้งุ สด
้น้ามะขามเปยี ก 1 ถว้ ยตวง ้นา้ เปลา่ 1 ถว้ ยตวง ้น้ามนั ถวั่ เหลือง 1 ช้อนโตะ๊ พริกขห้ี นูปน่ 1 ชอ้ นโต๊ะ
2
เกลือ ้นา้ ตาล
เกลือป่น 1 ชอ้ นชา ซอี ว้ิ ขาว
้นา้ ตาลปีบ 500 กรัม หอมแดงสบั ละเอียด 5 หัว ซอี ว๊ิ ขาว 1 ถว้ ยตวง ้น้าตาลทราย 1 ถ้วยตวง
4
4
วธิ ีประกอบอาหาร
ตวั อยา่ งการประกอบอาหาร (ผดั ไทยกุ้งสด)
ขน้ั ตอนการ้ทา้น้าผัดไทยกุ้งสด
12 3 4
ตงั้ หมอ้ ใส้่นา้ มันถว่ั เหลอื ง ใส้่น้าเปล่าเลก็ น้อย้น้าตาลปบี ใส้น่ ้าเปลา่ ทเี่ หลือ้น้ามะขามเปียก เมื่อเสรจ็ เท้น้าผดั ไทยใส่ถว้ ย
หอมแดงสับละเอยี ด ผดั พอสุก ้น้าตาลทราย คนจน้น้าตาลละลาย เกลอื ป่น ซอี ิว๊ ขาว พริกขีห้ นู เพ่ือ้นาไปเปน็ สว่ นผสม
คนให้เข้ากนั ผัดไทยตอ่ ไป
วธิ ปี ระกอบอาหาร
ตัวอย่างการประกอบอาหาร (ผัดไทยกงุ้ สด)
ส่วนผสมผัดไทยกุ้งสด
กว๋ ยเตยี๋ วเสน้ เล็ก 100 กรัม ตน้ กยุ ช่าย 5 ต้น กงุ้ สด 5 ตัว หวั ผกั กาดหวาน 2 ช้อนโต๊ะ
ไขไ่ ก่ 2 ฟอง ้น้ามันถวั่ เหลือง 2 ชอ้ นโต๊ะ เตา้ หูเ้ หลอื ง 1 กอ้ น หัน่ เปน็ แท่งเล็กๆ ถว่ั ลสิ งคัว่ 2 ช้อนโตะ๊
2
วธิ ีประกอบอาหาร
ตวั อย่างการประกอบอาหาร (ผดั ไทยกุ้งสด)
ส่วนผสมผัดไทยกงุ้ สด
ถั่วงอก 100 กรัม กุ้งแห้งสับ 2 ชอ้ นโตะ๊ หอมแดงสบั 1 ชอ้ นโต๊ะ
้น้าผดั ไทย 1 ถ้วยตวง ้น้าเปลา่ 1 ถว้ ยตวง เครอ่ื งเคียง เชน่ มะนาวผา่ ซกี หวั ปลี
4
3
วธิ ปี ระกอบอาหาร
ตวั อยา่ งการประกอบอาหาร (ผดั ไทยกุ้งสด)
ข้นั ตอนการ้ทาผัดไทยกุง้ สด
12 3
ตั้งกระทะ ใส้่น้ามันถั่วเหลือง กงุ้ สด ใส่หอมแดงสบั ผัดพอเหลอื ง ใสเ่ ตา้ หเู้ หลอื ง ใสเ่ ส้นกว๋ ยเต๋ยี วเส้นเลก็ ้นา้ ผัดไทย
ผัดพอสกุ ตักใสจ่ านพักไว้ หัวผกั กาดหวาน กุ้งแหง้ สบั ผัดจนเส้นน่มุ ใส่ไข่ ผัดให้เขา้ กัน
วธิ ปี ระกอบอาหาร
ตวั อย่างการประกอบอาหาร (ผัดไทยกงุ้ สด)
ขั้นตอนการ้ทาผัดไทยกุ้งสด
4
ใสถ่ วั่ งอก ใบกุยช่าย ผดั ใหเ้ ขา้ กนั ตักใสจ่ าน ตกแตง่ ดว้ ยกุ้ง เสิรฟ์ พรอ้ มเคร่ืองเคียง ผักตา่ ง ๆ เชน่
ถวั่ งอก ตน้ กุยชา่ ย ถั่วลิสงควั่ มะนาวผ่าซีก หวั ปลี