Cuộc đời 2 vị Tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn và Ba Quốc

Năm 1957, ông được cử đi học ở Mỹ, và vào thực tập tại một tờ báo
địa phương và tại Liên Hiệp Quốc.

Stanley Karnow viết trong cuốn "Vietnam - A History" rằng ông Ẩn
"trở thành người hâm mộ bóng đá - và yêu mến nước Mỹ ."

Quay về Việt Nam năm 1959, ông Ẩn trở thành điệp viên nhị trùng
bên trong mạng lưới tình báo của chính phủ Ngô Đình Diệm.

"Ông vừa là điệp viên vừa là nhà chiến lược," Jean - Claude
Pomonti, phóng viên đã về hưu của báo Pháp Le Monde, nhận xét.

"Ông có mạng lưới liên lạc sâu sát với người Mỹ và có khả năng
phân tích tình huống xuất sắc. Họ chưa bao giờ bắt được ông. Ông là điệp
viên hoàn hảo."

Phạm Xuân Ẩn bắt đầu làm việc cho nhiều hãng tin nước ngoài, gồm
hãng Reuters và sau đó hoạt động 10 năm với tư cách phóng viên chính
người Việt của tạp chí Time.

Nhiều nhà báo phi cộng sản và cảcác nhân vật trong chính quyền Việt
Nam Cộng Hòa khi đó đã là bạn của ông Ẩn mà không biết về vai trò thật
của ông.

Phức tạp thời hậu chiến

Năm 1975, khi Sài Gòn thất thủ, Đảng Cộng sản ban đầu định tiếp
tục cho ông Ẩn sang Mỹ để tiếp tục công tác. Nhưng Hà Nội thay đổi ý
định, mà có người cho rằng lý do là vì nỗi e ngại ông Ẩn đã trở nên thân
Mỹ .

Terence Smith, người bạn của ông Ẩn khi làm trưởng phòng đại diện
báo New York Times ở Việt Nam năm 1968 - 1970, nói ông chịu bi kịch
của những người phục vụ hai chủ - họ không được cả hai tin tưởng.

Trong một bài viết hồi năm ngoái sau khi gặp lại ông Ẩn ở TP. HCM,
Terence Smith kể rằng ngay cả những người cộng sản cũng cảm thấy khó
xử với ông Ẩn.

"Họ thấy khó làm việc với tôi," ông Ẩn nói khi ấy. "Tôi luôn đùa
giỡn mà họ thì nghiêm túc."

Có lần ông Phạm Xuân Ẩn được cử ra Hà Nội để học lớp chính trị ,
nhưng ông bảo "thời tiết ở Hà Nội quá lạnh với người già, và họ cuối cùng
để tôi quay về nhà."

Từ 1975 đến 1987, nhà chức trách đặt một lính gác bên ngoài nhà
của vị cựu điệp viên.

Ông không được tiếp xúc với người nước ngoài, nhưng lệnh cấm
được bỏ vào năm 1988, khi ông được cho phép ăn tối với Robert Shaplen,
phóng viên châu Á Kỳ cựu của tạp chí New Yorker.

Các bài viết tưởng nhớ của các hãng tin nước ngoài ngày hôm nay
nói ông Ẩn đã bị cho đi "học tập chính trị " một năm sau khi Sài Gòn thất
thủ - chi tiết không tờ báo nào trong nước nhắc đến.

Truyền thông trong nước hôm thứ Năm gọi ông là nhà tình báo "vĩ
đại", liệt kê các huân chương ông được nhận, nhưng không nói gì đến
những hồ nghi một thời của Đảng Cộng sản.

Tuy vậy, báo Thanh Niên có vẻ phần nào ngầm nhắc đến di sản gây
tranh cãi của ông, nhấn mạnh rằng ông "đã làm được những việc ít có nhà
tình báo cổ kim đông tây nào làm nổi."

Bài viết nói thêm: "Chắc còn lâu lắm chúng ta mới đánh giá hết về
con người này."

Tác giả người Mỹ Larry Berman đã viết một tiểu sử về Phạm Xuân
Ẩn, sẽ được xuất bản đầu năm sau, với tựa đề "Perfect Spy: Theincredible
Double Life of Pham Xuan An, Time Reporter and Vietnamese Communist
Agent."

Ông Berman cho rằng Phạm Xuân Ẩn là một người yêu nước trước
khi là người cộng sản.

"Ông ấy không tin người Mỹ thuộc về đất nước này. Ông là người
theo chủ nghĩa quốc gia," Berman nhận xét.

"Ông cảm thấy đây là chuyện người Việt giải quyết riêng với nhau.
Nói cách khác, ông nghĩ Hoa Kỳ đã can thiệp vào lịch sửViệt Nam."

-------------------------------------------------

Nguyên Lê

Thật buồn cười khi có một số nhà báo đang cố ép ý kiến chủ quan
cho rằng ông Phạm Xuân Ẩn (PXA) chán chế độ CS sau năm 75 để cố gắng
tìm các bằng chứng cho việc này.

Ông PXA cũng chỉ là một cái chấm trong vô vàn cái chấm mà bao
nhiều người đã cống hiến, đã hy sinh để cho nước nhà được thống nhất. Rõ
ràng nhà nước đã ghi nhận chiến công của ông với quân hàm thiếu tướng,
anh hùng lực lượng vũ trang và các chuân chương chiến công. Dù sao ông
cũng chỉ là một nhà báo, do vậy không phải cứ là điệp viên thì sau 75 ông
sẽ trở thành nhà lãnh đạo này, lãnh đạo kia.

Việc ông cảm thấy hẫng hụt (nếu có) sau năm 75 cũng là điều có thể
lý giải được, bởi vì cả cuộc đời hoạt động cách mạng ông chỉ tiếp xúc với
ba cán Bộ cách mạng: Mười Hương, TưKang và bà Ba giao liên thì việc
cảm thấy không vừa lòng cũng là điều tất yếu.

Là một điệp viên thì việc chịu các hình thức quản lý. học tập chính
trị hay bảo vệ đó là điều tất yếu của bất cứ nhà nước cầm quyền nào. Quan
trọng hơn với thái độ chuyên nghiệp của nhà tình báo lớn, ông đã ý thức
những việc mình làm những hy sinh mình đã và sẽ phải chịu để đạt được
mục đích thống nhất đất nước.

Đã dẫn thân vô là chịu cảnh tù đày/ Là gươm kề cổ súng kềvai.
Những ai đã từng xem chương trình người đương thời về ông mới thấy
toát lên trong con người ông một nhân cách lớn, một tinh thần lạc quan và
quan trong hơn một niềm tin vào cách mạng, chứ không nhưcác ý kiến chủ
quan của một số người cố gắng áp đặt sự chán chế độ vào trong con người
ông

Oanh Lê

Có nhìn thấy được cuộc sống ở thế giới bên ngoài ta mới hiểu rõ hơn
về CS, và có thể đồng cảm với nhận xét "Phạm Xuân Ẩn là một người yêu
nước trước khi là người CS". Đó chính là nguyên do tại sao "sau chiến
tranh, ông không được đối xử công bằng", ông không được CS trọng dụng
như trong thời nội chiến. Thật đáng tiếc cho những nhân tài nhưông.

Nguyễn Linh, TP. HCM

Tôi cũng là đảng viên Cộng sản, kết nạp vào Đảng năm 1973, tại
Trường Sơn, nơi chiến khu, không có quan hệ gì với người của phía bên
kia. Bố mẹ tôi đều là đảng viên cộng sản, nhưng sau giải phóng vào năm
1976 cũng phải làm lại bảng kê khai lý lịch và đều phải xem lại có vào
đảng thật hay không.

Thậm chí tôi còn phải yêu cầu người giới thiệu tôi vào Đảng xác
nhận, nếu không tôi được công nhận là đảng viên. Đảng viên nào cũng phải

làm lại bảng kê khai như vậy theo một quy định của tổ chức đảng thời bấy
giờ ( để tránh kẻ đảng viên giả , cơ hội…), tôi nghĩ người ngoài Đảng
không hiểu việc làm này của tổ chức Đảng thời Kỳ sau giải phóng nên có
thể hiểu lầm là tổ chức Đảng không tin ông Ẩn, đừng nghi ngờ sự cống
hiến vô cùng tuyệt với cho đất nước này. Tôi xin nghiên mình trước linh
cữu ông - người đồng chí của tôi.

THP

Cộng sản đã mắc những sai lầm như bất kỳ con người nào sinh ra
trên đời cũng từng phạm sai lầm, nhưng biết nhận thức và sửa chữa nó mới
là điều đáng quý.

Một thời kỳ đã qua của những nhà lãnh đạo già nua và bảo thủ, mở
ra một thời kỳ mới cho những nhà lãnh đạo trẻ thế hệ sau, chính họ sẽ thay
đổi những sai lầm suốt một thời kỳ dài, mở ra cho Việt Nam một tương lai
tương sáng hơn. Kính viếng hương hồn Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn. Một
nhân cách lớn, một người con yêu nước.

Đăng Vân, Busan

Tôi cho rằng phản ứng của CS là bình thường, chiến sĩtình báo nào
cũng đều phải chịu những thiệt thòi như vậy. Ngay đến bây giờ , phương
Tây vẫn ca ngợi ông Ẩn thì trách gì chính quyền CS không dám dùng tiếp.
Cầu mong ông an nghỉ nơi vĩnh hằng và chúng tôi luôn tựhào với những
cống hiến của ông.

Huỳnh, Tiền Giang

Không chỉ riêng ông Ẩn, nhiều người yêu nước chân chính - đặc biệt
là những người miền Nam- đã từng ủng hộ hoặc tham gia cuộc chiến
chống Mỹ đều bị hụt hẫng sau ngày 30-4-1975.

Điều nầy có người công khai nói ra, có người giấu kín trong lòng vì
lo cho sinh mệnh chính trị của mình hoặc của con, cháu (kể cả bị mất
miếng cơm manh áo nếu vào thời bao cấp). Thực tế phũ phàng sau ngày
đất nước thống nhất mà họ thấy trước mắt chứ không do "Mỹ - Nguỵ"
tuyên truyền đã làm họ vỡ mộng.

Tôi cho rằng ông Ẩn là người yêu nước, đáng trọng. Trước 30 - 4 -
75 ông phải âm thầm đối mặt với hiểm nguy trong từng giây phút để mong
sớm đuổi quân Mỹ ra khỏi đất nước; sau ngày hòa bình dù được thăng
chức tướng, ông là người dám nói và hậu quả là gần như bị giam lỏng
trong thời gian dài. Đời ông là một khúc ca bi tráng mà càng về cuối
những nốt trầm buồn càng nhiều. Tôi xin chân thành chia buồn cùng gia
đình ông.

Nguyễn Anh, Hà Nội

Kính cẩn nghiêng mình trước vong linh của một nhà tình báo anh
hùng. Tôi thuộc thế hệ con cháu chỉ biết đến chiến công của cha anh qua
sách vở .

Tô icó may mắn được làm việc cùng nhà tình báo thiếu tướng
Nguyễn Đình Ngọc và được biết tất cả các nhà tình báo “nhị trùng” đều
phải trải qua một thời kỳ thẩm tra khắt khe sau giải phóng. Điều này là
nguyên tắc bắt buộc của tất cả các cơ quan tình báo trên thế giới không
riêng gì của Việt Nam. Và điều vĩ đại ở đây là các nhà tình báo như Phạm
Xuân Ẩn, Nguyễn Đình Ngọc đều chấp nhận sự “bội bạc” của nghề tình
báo một cách bình thản.

Tôi nhớ mãi lời thầy Ngọc “thế hệ chúng tôi đã hoàn thành sứ mệnh
giải phóng dân tộc khỏi sự nô lệ về thể chất. Tuy nhiên hiện nay chúng ta
vẫn còn là nô lệ về công nghệ và tri thức nước ngoài. Thế hệ các em phải
tiếp tục công cuộc đấu tranh giải phóng nô lệ ấy.”

Để hoàn thành sứ mệnh ấy đất nước đang rất cần những hiền tài nối
gót cha ông. Xin các bạn ở trong và ngoài nước đừng vì những định kiến
hẹp hòi mà bỏ qua cơ hội đóng góp vào công cuộc giải phóng “nô lệ công
nghệ và tri thức” của đất nước.

Những người cộng sản Việt Nam cũng đã có những sai lầm, thậm chí
sai lầm nghiêm trọng trong quá khứ. Tuy nhiên điều đáng nói ở đây là
những người cộng sản Việt Nam không như các nước cộng sản khác, họ rất
linh hoạt, dám nhìn vào sự thất bại để rút ra bài học kinh nghiệm. Điều này
không phải là tôi nói mà Akakie, một giáo sư người Úc, nói trong cuốn
“Vietnam a transition tiger”.

Những điều một số quý vị phê phán cộng sản Việt Nam nếu nó thực
sự có chân giá trị , thì cuối cùng nó cũng sẽ được thay đổi cùng với quá
trình phát triển của dân tộc. Do đó nếu các bạn có thể bỏqua được các định
kiến hẹp hòi, hãy vì điều to lớn hơn của dân tộc nhưcác vị anh hùng Trần

Xuân Ẩn, Nguyến Đình Ngọc, Phạm Ngọc Thạch, Trần Đại Nghĩa v.v…đã
làm thì đất nước này còn PHÚC lớn lắm thay.

Lệ, Nha Trang

Ông đã làm được bao nhiêu điều để Việt nam và Mỹ hiểu hơn về
nhau vì lợi ích của cả hai bên? Trước hương hồn ông, tôi mong chúng ta
thông minh và khiêm tốn hơn ông ngày nào.

TN, Hoa Kỳ

Qua báo chí Mỹ, ông thu lượm tin tức tình báo rồi gởi về Bắc. Ông
là một điệp viên kiểu tư bản, thích tự do dân chủ. Sau 75, ông mới thấy có
nhiều điều muốn nói nhưng Đảng đã khóa miệng ông lại cũng như Đảng đã
từng làm với nhiều người khác, nhất là những ai đã tin là CS sẽ đem lại
một đất nước tươi đẹp hơn.

Trong lúc hoạt động bí mật ông Ẩn có thể không sợ tra tấn, tù đày
hoặc cái chết nếu chẳng may bị lộ nhưng có lẽ ông biết chuyện gì sẽ xảy
đến cho bản thân mình gia đình mình nếu tỏ ra lầm lẫn, ân hận. Ông đã tiết
lộ rằng người ta đã không cho ông nói như ông mong muốn. Một người có
thể không sợ mất mạng sống nhưng phải biết sợ kiểu dùng người của CS,
đó là "vắt chanh bỏ vỏ" không thương tiếc.

ADN

Tôi nhớ không lầm, khi đọc một bài báo trong nước nói rằng tạp chí
Time trả cho ông 2 triệu USD để ông viết hồi ký về cuộc đời làm tình báo
của ông nhưng ông đã từ chối.

Bởi theo ông những điều ông nói ra sẽ ảnh hưởng đến vợ con của
những người đã làm việc với ông. Một lần khác khi nghe Ông nói chuyện
trong chương trình người đương thời do VTV3 phát sóng, tôi nghĩ rằng
Phạm Xuân Ẩn không chỉ là một nhà tình bao vĩ đại mà còn là một nhân
cách lớn của Việt Nam.

Lezard

Sửa lại chút "Đừng tin những gì Mỹ nói, mà hãy nhìn kỹ những gì
Mỹ làm". Coi bao nhiêu công ty khai thác dầu đến Iraq sau chiến tranh
nhỉ? Ông Ẩn là người theo chủ nghĩa dân tộc, không muốn Mỹ can thiệp
vào chuyện VN là chuyện hiển nhiên. Mỗi dân tộc có quyền tự quyết của
mình. Xin nghiêng mình trước người anh hùng của dân tộc.

MTT

Tôi nghĩ ông Ẩn là người theo chủ nghĩa dân tộc, chống lại sự có
mặt của người Mỹ tại VN để muốn có một VN thống nhất. Song thời gian

trước 1975, có vẻ như ông hợp tác với miền Bắc song lại không hiểu rõ về
chủ nghĩa cộng sản tại miền Bắc.

Sau 1975, những người như ông Ẩn có lẽ đã tỏ ra thất vọng, vì miền
Nam trở nên tệ hại trong tay cộng sản, 10 năm nhai bo bo và bị hạn chế đủ
kiểu, bạn bè VNCH người thì chạy ra nước ngoài, kẻ chết trong ngục tù cải
tạo. Những điều ấy rất khó xử đối với những người một thời đã ủng hộ
cộng sản song cộng sản đã không làm được như họ mong muốn.

Nguyễn Lân, Hà Nội

Tin làm gì mấy lý do nói trên. Ông Ẩn được mọi người rất tôn trọng,
được dựng thành phim, được phong tặng Anh hùng. Mấy câu trích dẫn của
BBC liệu có đáng tin cậy không đây?

Người SG

Chuyện ông PX Ẩn phải là bài học đắt giá cho những người còn tin
tưởng vào CS. Đáng thương quá cho một người đã lỡ lầm vì giọng điệu
tuyên truyền của CSVN. "Đừng tin những gì CS nói, mà hãy nhìn kỹ những
gì CS làm".

Jason Su, St. Louis, Missouri, USA

Xin kính cẩn nghiêng mình vĩnh biệt thiếu tướng tình báo lỗi lạc Hai
Trung. Ông và chỉ huy của ông là thiếu tướng tình báo Sáu Trí là những
anh hùng thầm lặng, những chuyện cổ tích thời chiến. Tôi lặng người khi
nghe người thân báo tin ông mất qua ĐT. Sau chiến tranh, ông không được
đối xử công bằng. Tuy nhiên, tôi tin là rồi đây mọi câu chuyện và chiến
công của ông cũng như ông Sáu Trí sẽ được công bố . Tiếp xúc với ông
không ít lần, tôi hiểu được tâm tư và suy nghĩcủa ông. Có dịp học tập và
công tác ở nhiều nước, tôi tự hứa sẽ làm được những gì ông đã dặn dò. Xin
chào vĩnh biệt ông, người tình báo anh hùng. Xin cám ơn ông, vì những
đóng góp thầm lặng mà to lớn của ông đã đem lại hòa bình cho những thế
hệ sau. Qua lá thư gửi BBC này, con xin được chia buồn cùng gia đình ông,
cùng lời xin lỗi vì không thể về VN dự lễ đưa tiễn ông về Lạc Cảnh.

Phạm Xuân Ẩn – Chú bé mê chơi

Đôi lúc còn thấy ông là một chú bé mê chơi, mê nuôi thú vật, yêu
trẻ con. Ông bảo ông không chịu được khi thấy nước mắt của phụ nữ
và trẻ con. Nhà ông ở gần một cơ sở mà dạo trước người ta đến xin trẻ
em làm con nuôi, chờ thủ tục. Đêm, ông nghe tiếng trẻ khóc, không sao
ngủ được...

Cũng ở bệnh viện Quân đội 175, TP.HCM, Thiếu tướng Phạm Xuân
Ẩn đã nằm viện lần đầu tiên trong đời ông. Đó là năm 2003. Lúc đó bệnh
tình đã nặng rồi. "Từ nhỏ đến lớn tôi không chịu nằm viện bao giờ , đây là
lần đầu phải chịu".

Ông nói về bệnh tình với vẻ hài hước đặc sắc - điều làm quyến rũ mê
say các nhà báo phương Tây - chất thông minh hóm hỉnh đã đi cùng ông
trong cảnhững giây phút nghiêm trọng nhất.

"Tôi bảo: hôm đó 13, thứ 6. Mỗ dám đi theo Chúa Jesu lắm". Bác sỹ
cười: "Còn nói vậy là chưa "đi" đâu". Ông cười với bạn bè, nói lý do vì sao
mình chưa chết: "Chúa bảo: Khoan. Đủ 13 tông đồ rồi. Còn dưới âm phủ
thì bảo: còn đông lắm, nhiều đứa lắm tội ác lắm, đang tra hỏi. Chưa nhận
tiếp. Cậu xuống chúng tôi xử chưa kịp. Ở tạm trên đó đã". Rồi ông còn tự
coi tướng theo sách nhân chủng học: Mặt dài. Sợ chết nên sống lâu.

Ông còn kể : "Có lần tôi đau ốm, một số tờ báo của Mỹ cử người qua
xem chết chưa để đăng tin. Họ báo về toà soạn: Khoan viết. Chưa chết.
Vẫn còn nói dóc".

Khi nói chuyện với ông Tổng Lãnh sự ThuỵĐiển về đề tài bỏ thuốc
lá, ông vẫn đùa giỡn: "Ông hút 40 năm, phổi chỉ còn 3/4. Tôi hút 52 năm,
phổi còn 1/4. Tôi hút 52 nămmà mới bỏ thuốc được 40 ngày. Ông mới hút
40 năm, bỏ chi vội cho uổng!".

Có ngờ đâu căn bệnh mà ông hài hước đó hôm nay là lý do để ông ra
đi vĩnh viễn.

Đặc điểm hài hước của ông là dù khi "nói ngang" cũnglàm cho bạn
bè mê thích. Nhiều khi bông đùa nhưng lại rất thật.

Một lần ông điện thoại cho tôi, nói về cuốn sách "Phạm Xuân Ẩn -
tên người như cuộc đời" của tôi: "Cách đây 10 phút, một người bạn ở
Canada đọc cuốn sách, khen hay, nhưng sau đó chê: Sao viết ít quá. Lẽ ra
phải có các cảnh sinh hoạt xã hội thời Sài Gòn trước 1975 đọc mới thú.
Tôi bảo: Làm sao viết được! Bà này người Bắc, không ở Sài Gòn lúc đó,
muốn viết phải tra cứu. Muốn tra cứu phải có tiền. Viết ra cuốn này, mỗi
cuốn đem bán, bả được1 đô la 40 xu thôi, ông nội! Ông kia bảo: Ờ, thế thì
chịu thật!".

Mà sao ông biết lắm chuyện thế ! Từ chuyện ông Tổng thống nọ lẹo
tẹo, bị phu nhân cầm cái lọ ném vào mặt, người bảo vệ phải lao ra chộp lấy
cái lọ "như chụp banh cà na". Từ chuyện thời sự, chính trị , kinh tế thế
giới, chuyện phong tục tập quán, cho tới tại sao phụ nữ phải bịt mặt: Phụ
nữ được làm ra từ ba yếu tố: con mèo (uốn éo ve vuốt), hoa thơm, và rắn
độc. "Động vào nó là chết. Cho nên che mặt cho đàn ông khỏi theo".

Các ký giả Mỹ ngày trước đi xuống đồng bằng sông Cửu Long với
ông hành nghề báo chí kinh ngạc thấy: "Tay này cái gì cũng biết, kể cả
chèo thuyền, chèo ghe". Đám ký giả ấy mê những chuyện trên trời dưới đất
của ông. Nó chứa rất nhiều hiểu biết, lại gây ra tiếng cười.

Bây giờ ông nằm xuống, không còn nụ cười, tiếng nói chuyện thân
tình. Bạn bè bảo nhau: Thôi rồi, từ nay trở đi mất một chỗ lui tới chuyện
trò vui cười, mất đi một cuốn từ điển sống về Sài Gòn - Nam Bộ . Nhiều
chuyện không biết rõ bây giờ không biết hỏi ai như vẫn từng hỏi ông.

Hãy nghe bạn bè, nhà văn, nhà báo Mỹ nhận xét về ông: "Tướng Ẩn -
một trong những nhân viên tình báo cộng sản bí mật gan dạ nhất ở Sài Gòn
trong suốt cuộc chiến tranh chống Hoa Kỳ " (Henry Kamm). Cũng nhận
xét của Henry khi gặp lại: "Giờ đây ông Ẩn còn yếu đuối hơn những ngày
ông làm phóng viên. Một người yếu đuối cong xuống nhưng không dễ
dàng bị đánh gục giống cái cây trong giông bão"... "Chính Ẩn là một minh
chứng, một ẩn dụ về chiến tranh VN" (Pike)... "Ông Ẩn là con người phải
giằng xé giữa hai tình cảm: lòng trung thành với dân tộc, đất nước, và sự
tận tuỵ với nghề nghiệp, tình bạn với các đồng nghiệp từ một nước đã gây
chiến với dân tộc mình" (Karnov Stanley)...

Cho dù nhiều người đánh giá ông bằng nhiều lời kính trọng, lớn lao,
nhưng trong chúng tôi, vị Thiếu tướng này, như lời nhận xét của nhà văn
Nguyễn Khải: "Khi tiếp xúc, không thấy ông có vẻ gì của nhà tình báo hay
nhà báo bậc thầy hiểu biết, mà chỉ như một người anh, một người bạn".

Đôi lúc còn thấy ông là một chú bé mê chơi, mê nuôi thú vật, yêu trẻ
con. Ông bảo ông không chịu được khi thấy nước mắt của phụ nữ và trẻ
con. Nhà ông ở gần một cơ sở mà dạo trước người ta đến xin trẻ em làm
con nuôi, chờ thủ tục. Đêm, ông nghe tiếng trẻ khóc, không sao ngủ được.

Những dòng kể lan man bất chợt này không sao nói hết được chất
người Phạm Xuân Ẩn giàu nhân văn, giản dị, sống thực chất, nhẹ nhàng đi
qua mọi vinh quang hiển hách.

Bây giờ thì ông đã vào viện lần thứ hai trong đời. Dù được cứu chữa
thế nào, ông cũng không trở về ngôi nhà của mình nữa. Nơi ấy thường
chứng kiến ông được vây bọc giữa rất nhiều bạn bè.

Tầm vóc nhà tình báo cách mạng Phạm Xuân Ẩn

Vẫn biết mọi sự so sánh đều khập khiễng, nhưng càng tìm hiểu về
Phạm Xuân Ẩn và đặt ông trong mối tương quan với các điệp viên
hàng đầu trên thế giới, chúng tôi càng thấy kinh ngạc về tầm vóc của
con người đã đạt đến "cảnh giới thượng thừa" trong nghề tình báo
này.

1. Givral là một quán café rất đặc biệt. Mặt tiền của nó là một vòng
cung trên góc đường Đồng Khởi và Lê Lợi. Đối diện là nhà hát lớn Sài
Gòn, nhìn chếch sang bên phải là khách sạn Caravelle, chếch sang bên trái
là khách sạn Continental. Những bí ẩn trong quá khứ của quán café này tôi
chắc bây giờ ngay cả chủ quán cũng không biết. Hồi chế độ cũ, đây là một
trong những trung tâm của thời cuộc. Hằng ngày các chính khách, tướng
lĩnh thường đến đây, các nhà báo trong và ngoài nước cũng đến săn tin tức,
bởi vậy nơi đây cũng có mặt đủcác loại tình báo, từcác nhân viên Phủ Đặc
ủy trung ương tình báo (chế độ Sài Gòn cũ) đến CIA, tình báo Anh, Pháp,
Đài Loan... và cả "Việt cộng". Là một nhà báo nổi tiếng với những bình
luận chính trị - quân sự sắc sảo và quen toàn "thứ dữ", Phạm Xuân Ẩn mặc
nhiên trở thành "trung tâm" của quán café này. Chủ quán cũng dành riêng
cho ông một bàn cố định. Buổi sáng, ông Ẩn dắt chó berger đến ngồi đó
và... "chửi thề như bắp rang" (theo lời cựu dân biểu, chủ bút báo Tin Sáng
Ngô Công Đức). Thỉnh thoảng có các cô gái đến ngồi với ông, đó là những
"kỹ nữ", hễ bị cảnh sát rượt đuổi là "bám" vào ông như một chỗ dựa.
Chuyện đó thành quen, đến mức người ta gọi luôn các cô gái đó bằng biệt
danh là "bạn ông Ẩn"...

Givral dĩ nhiên nằm trong "tầm ngắm" của Phủ Đặc ủy trung ương
tình báo. Người của Phủ hằng ngày đến theo dõi, ghi âm những ai phát
ngôn "có lợi cho cộng sản". Ông Ẩn có thể đoán được ai là "thân cộng" và
thường âm thầm bảo vệ bằng cách nói to lên, lấn át tiếng nói của người đó.

Kết quả là những cuốn băng ghi âm "những chuyện quan trọng" đều không
nghe thấy gì ngoài tiếng nói của Phạm Xuân Ẩn. Những người chỉ huy của
Phủ càu nhàu với ông, rằng ông cản trở công việc của họ . Ông chỉ cười,
bảo: "Làm sao tôi biết mấy ông đến đó ghi âm".

Trước khi ký Hiệp định Paris, Phủ Đặc ủy dự đoán nếu thành lập
Chính phủ 3 thành phần thì quán café này sẽ là nơi cần lắp đặt hệ thống
thiết bị theo dõi đặc biệt, không thể dùng biện pháp "thủ công" được nữa.
Khổ nỗi quán café đó là của tư nhân, Phủ không thể ngang nhiên đem thiết
bị đến đặt trong nhà người ta. Họ tính chuyện phải mua lại quán café này
thì mới làm được chuyện đó. Vấn đề là cần một người tin cậy ở ngoài Phủ
đứng tên. Một hôm, một người chỉ huy của Phủ gặp ông Ẩn, nói rõ ý đồ đó
và đề nghị vợ ông đứng tên chủ sở hữu quán café này. Ông Ẩn nói: "Nhà
tôi không có vốn, lấy gì mà góp". Người kia nói: "Không cần góp vốn, tất
cả tiền là của Phủ". "Nếu thế thì chia lãi như thế nào?". "Ông muốn thế nào
cũng được, muốn lấy bao nhiêu thì lấy". Ông Ẩn bảo cách làm đó không
sòng phẳng, nên dứt khoát từchối. Tôi hỏi ông vì sao người ta đề nghị ông
chuyện đó, ông cười, bảo rằng chính ông là người đã "tham gia sáng lập"
ra cái Phủ ấy (ông Ẩn được mời bàn bạc để lập ra cơ quan này), lâu nay họ
vẫn coi ông là "người nhà". Sau đó họ cũng đã mua lại một nửa tiệm café
này, bố trí làm một tiệm bánh mì, ai đứng tên thì ông không rõ. Và nhân
việc sửa chữa toàn Bộ cái tiệm, Phủ đã thừa cơ lắp đặt một hệ thống thiết
bị nghe trộm hiện đại ngay chính giữa tiệm café. Và hằng ngày thông tin
nhận được đem về Phủ, vẫn không nghe được gì ngoài những tiếng chửi
thề của ông Ẩn. Họ biết quá rõ tính cà rỡn của ông nên cứ"ngậm bồ hòn
làm ngọt", tuyệt đối không nghi ngờ gì hết.

2. Là một nhà tình báo chiến lược, đồng thời là một nhà báo chuyên
nghiệp, Phạm Xuân Ẩn bao giờ cũng có cái nhìn khách quan về đối
phương. Hạ thấp trình độ của đối phương là đồng nghĩa với việc khinh suất
trong chiến lược, chiến thuật mà hậu quả là tổn hao xương máu, điều đó
cũng có thể vô tình hạ thấp ý nghĩa chiến thắng của chúng ta.

Ông bảo rằng người Mỹ "chọn" Nguyễn Văn Thiệu làm tổng thống
chế độ Sài Gòn làcó ý của họ . Chọn được Nguyễn Văn Thiệu, người Mỹ
đã bảo vệ ông ta bằng mọi giá. Ông nói: "Họ ngăn tất cả các cuộc đảo
chánh, vì muốn giữ Nguyễn Văn Thiệu đến phút cuối cùng. Đại sứ Mỹ ở
Sài Gòn, ông Graham Martin giỏi lắm, nhóm nào hơi động tĩnh là biết
ngay, tìm cách ngăn các âm mưu đảo chánh từ trong trứng nước". Và cuối
cùng, như mọi người đã biết, trước nguy cơ sụp đổ của Nguyễn Văn Thiệu,
mặc dù Martin và người phụ trách CIA ở Sài Gòn tìm mọi cách để thuyết
phục Quốc hội Mỹ không bỏ rơi Nguyễn Văn Thiệu, kể cả việc bưng bít
thông tin tình báo, chỉ báo cáo những thông tin có lợi cho Nguyễn Văn
Thiệu, nhưng mọi nỗ lực đều trở thành vô vọng. "Nguyễn Văn Thiệu đã
chửi oan chính quyền Mỹ, thực ra họ đã cố gắng đến cùng.

26/4/1975, ngày mà Nguyễn Văn Thiệu di tản, người Mỹ đã ra lệnh
ngưng mọi hoạt động quân sự và mọi cuộc di tản, tất cả các máy bay
không được cất cánh trên bầu trời miền Nam để bảo đảm an toàn cho
Thiệu. Mãi đến khi máy bay chở Thiệu ra khỏi không phận miền Nam, các
sân bay mới được phép hoạt động trở lại".

Còn người đứng đầu chế độ Sài Gòn đánh giá như thế nào về Phạm
Xuân Ẩn? "Phạm Xuân Ẩn là ký giả chống cộng số 1 của miền Nam", đó là
lời Nguyễn Văn Thiệu, được trích dẫn trong cuốn sách của một tác giả
người Việt viết về chiến tranh Việt Nam xuất bản ở Mỹ. Dĩ nhiên là "ký giả
chống cộng số 1" này không bao giờ viết một bài nào chống cộng, dù là để
ngụy trang che mắt đối phương. Và sau khi biết Phạm Xuân Ẩn là tình báo
của "Việt cộng", chắc hẳn báo TIME đã kiểm tra lại tất cả những bài viết
của Phạm Xuân Ẩn đăng trên báo này, người ta cũng không hề thấy Phạm
Xuân Ẩn viết bất cứ điều gì làm tổn hại đến uy tín của báo TIME. Ông là
một nhà báo chuyên nghiệp và chính trực. Ông đã tự vệ, đã "tàng hình"
bằng sự chính trực đó.

3. Phạm Xuân Ẩn thích 3 con vật: chó, chim và cá. Ông yêu quý ba
con vật đó như những người bạn. Mỗi con vật được ông nâng lên thành

một triết lý. Nhiều bạn đọc biết đến "Người nuôi chó số1 Sài Gòn" Nguyễn
Văn Lãng, người này cũng là người số 1 về nuôi cá cảnh. Ông Lãng quen
biết với ông Ẩn từ những năm 1960, sự quen biết đó bắt đầu từ những con
chó. "Ổng siêu đẳng hai thứ, vừa chó vừa chim", ông Lãng quả quyết, còn
chuyện chơi cá của ông Ẩn thì ông Lãng coi không ra một "ký lô" nào. Ông
coi trọng ông Ẩn là coi trọng hai thứ đó, mặc dù ông biết ông Ẩn là nhà
báo Mỹ "chơi toàn với thứ dữ", tướng lĩnh, chính khách nào cũng thân
quen. Hồi đó trên đường Hàm Nghi có một cái tiệm café - tiệm Chao
Kuen, sáng nào "dân chơi chim chơi chó" cũng ngồi đó, ông Ẩn cũng
thường ngồi đây từ 7h đến khoảng 8h30, đến 9h thì sang Givral hay
Brodard ngồi với báo chí và chính khách. Ông chủ tiệm bánh mì Văn Lang
giới thiệu ông Lãng đến tiệm café này tìm ông Ẩn. Ông Lãng bảo: "Tôi
mua của ông Ẩn 1 con chó, 2 con chim". Con chó đó là con boxer, rất
hiếm. Còn 2 con chim, đến bây giờ ông Lãng vẫn còn nhớ như in: "Đầu
tiên là con chích chòe lửa. Con chim đó rất kỳ lạ, nó có thể hót được cả
một đoạn dài bài Le pont de Kwai (Cầu sông Kwai), là bài hát nổi tiếng lúc
bấy giờ , ông Ẩn dạy cho nó hót đó. Tôi thích con chim này quá, năn nỉ
mãi, ổng thương tình nên để lại. Một thời gian sau, tôi thấy ổng có con sơn
ca hay quá.

Giới chơi chim chuộng nhất là sơn ca, mà con sơn ca của ông Ẩn thì
rất đặc biệt, nó hót một hơi đến 2 - 3 phút, vừa hót vừa múa, đặc biệt nhất
là lông nó quắn chứ không phải mượt như những con khác, sơn ca chỉ duy
nhất con này lông quắn thôi. Nói đến con chim Huế thì hồi đó dân chơi
chim ai cũng biết, vì nó nguyên là của một ông thầy giáo người Huế,
không biết sao ông Ẩn mua được. Nuôi chim sơn ca công phu lắm, phải
nuôi từ lúc còn non thì mới dạy được, chim già rất khó dạy. Tôi lại năn nỉ,
ổng không cầm được lòng, lại bán cho tôi. Ông Ẩn lúc nào cũng có chim,
không có con này ổng lại tìm con khác. Có lần tôi thấy ổng mua một con
chim xanh, đó là một loại chim rừng nuôi rất khó, nhưng ổng nuôi được,
tiếng hót của nó lạ vô cùng".

Ông Lãng kể tiếp: "Chó cũng vậy, rời con này thì ổng có ngay con
khác. Sau này ổng có một con berger, tên là King. Con chó này lúc đó là

nhứt hạng. Ông Ẩn không cho ai biết xuất xứ, nhưng tôi chắc không phải
của người Việt Nam. Con berger này hơi già một chút nhưng ligne (hình
dáng) của nó thật oai dũng, màu lông rất đẹp, chân trước cao hơn chân sau,
đuôi thẳng, thòng xuống, đuôi berger mà cong lên thì hổng có giá trị gì.
Con chó đó hổng chê vào đâu được. Nuôi chim hay nuôi chó, ông Ẩn đều
rất kén, không như những người khác gặp con nào nuôi con đó".

4. Để nói lên trình độ uyên bác của Phạm Xuân Ẩn, một cán Bộ chỉ
huy tình báo lão thành từng là cấp trên của Phạm Xuân Ẩn kể : Sau giải
phóng 30/4/1975, Đại tướng Văn Tiến Dũng (nguyên Tổng tham mưu
trưởng, Tư lệnh chiến dịch Hồ Chí Minh, sau này là Bộ trưởng Quốc
phòng) vào Sài Gòn gặp Phạm Xuân Ẩn. Tướng Dũng đã nghe Phạm Xuân
Ẩn nói chuyện về tình hình nội Bộ Mỹ - Thiệu từ sau trận Phước Long
(1/1975). Nghe xong những đánh giá sắc sảo của ông Ẩn, tướng Dũng nói
rằng nếu như gặp được Phạm Xuân Ẩn sớm hơn thì những tin tức mà ông
Ẩn cung cấp "sẽ giúp Bộ Chính trị hạ quyết tâm nhanh hơn để giải phóng
Sài Gòn".

Đó là giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến. Trong giai đoạn này, ông
đã báo những tin tức hết sức quan trọng về các kế hoạch phòng thủ Sài
Gòn, về việc Mỹ tìm cách thương thuyết để đi đến một giải pháp chính trị
và khẳng định dứt khoát trong trường hợp quân đội Sài Gòn thua thì Mỹ sẽ
không viện trợ quân sự, không đem quân trở lại tham chiến. Và ngay trong
ngày vợ con ông phải "di tản" sang Mỹ, ông vẫn báo trước tin Nguyễn Văn
Thiệu bị nội bộ ép phải từ chức. Những tin tức đó là vô cùng quan trọng,
đã góp phần xác định quyết tâm và tập trung lực lượng để giải phóng hoàn
toàn miền Nam.

Còn ngay từ đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ, Phạm Xuân Ẩn là điệp
viên quan trọng cung cấp những tin tức chiến lược và các kế hoạch quân sự
của đối phương. Ông đã gửi nguyên bản toàn bộ các kế hoạch về chiến
lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ. Tướng Nguyễn Đức Trí, nguyên thủ
trưởng cơ quan tình báo miền kể rằng, khi tài liệu này được chuyển ra Hà

Nội, Tổng bí thư Lê Duẩn đã biểu dương cơ quan tình báo quân sự và coi
đây là "chiến công có tầm cỡ quốc tế".

Và trong suốt cuộc chiến tranh, Tổng hành dinh kháng chiến "biết
Mỹ " chủ yếu cũng thông qua ông Ẩn. Ông đã báo trước những thay đổi
chiến lược, các kế hoạch quân sự hằng năm cùng các cuộc hành quân càn
quét lớn, các chương trình bình định nông thôn, kế hoạchxây dựng biệt
kích dù, các kế hoạch về tình báo, kế hoạch xây dựng quân đội Sài Gòn khi
Mỹ thực hiện chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh... Ông còn báo trước
thời điểm Mỹ rút quân khỏi Campuchia, kế hoạch tấn công Hạ Lào từ
đường 9; báo trước âm mưu, ý đồ của Mỹ trong các cuộc bầu cử Tổng
thống Sài Gòn, cảnh báo về âm mưu phá hoại Hiệp định Paris của Mỹ và
Nguyễn Văn Thiệu...

Khối lượng những tin tức tình báo đồ sộ bằng nguyên bản kèm theo
những phân tích đánh giá sắc sảo mà Phạm Xuân Ẩn đã cung cấp cho Tổng
hành dinh kháng chiến trong suốt hơn 20 năm, theo chúng tôi, không có
bất cứ điệp viên nào ở bất cứ thời đại nào trên thế giới có thể làm nổi. Ông
làm những việc phi thường đó một cách hoàn hảo, ung dung tự tại và rất
mực khiêm tốn. Không bao giờ nói đến những chiến công của mình, ông
nhắc đi nhắc lại với chúng tôi rằng "không nên tô vẽ", rằng ông chỉ là một
khâu, một mắt xích bé nhỏ trong hệ thống tình báo của chúng ta, rằng
thông tin tình báo dù chính xác đến đâu cũng chỉ có giá trị 50%, 50% còn
lại là tài năng phân tích, xử lý của cấp trên.

Ông chỉ có một mục đích là vì nước vì dân, cả cuộc đời ông hiến
dâng cho mục đích đó, nhưng ông không lấy mục đích biện minh cho
phương tiện, ông dành cảcuộc đời để góp phần làm thất bại những mưu đồ
của kẻ địch cướp đoạt đất nước mình, chống lại nhân dân mình chứ tuyệt
đối không làm tổn hại đến cá nhân ai, dù người đó nằm trong hàng ngũ của
đối phương. Ông không chỉ là một nhà tình báo vĩ đại mà cònlà một nhân
cách lớn.



Làm phim về Phạm Xuân Ẩn

TT - Bộ phim tài liệu 10 tập của Hãng TFS Đài truyền hình TP.HCM
về thiếu tướng tình báo, anh hùng Phạm Xuân Ẩn đến nay đã tạm xong
phần quay (tư liệu) nặng nhọc nhất để chuẩn bị dựng hậu Kỳ .

Đoàn làm phim đang gấp rút từng ngày vì biết được diễn biến xấu về
sức khỏe của vị tướng đã bước vào tuổi 80.

Cuộc đời của vị tướng trải dài các hoạt động tình báo thầm kín suốt
từcuộc kháng chiến chống Pháp, làm việc trong ba lực lượng quân đội, đi
học ở Mỹ, làm báo cho tạp chí Time và nhiều hãng tin phương Tây ở Sài
Gòn trước 1975, chiến công không phải đại chúng luôn luôn biết được.

“Dấu vết” cá nhân người tình báo luôn ẩn sâu không chỉ để che mắt
địch, mà dường như là đặc điểm riêng biệt nhất của nghề . Vì thế, các
phim tài liệu của VN rất khó khăn trong việc kiếm tìm, đưa ra bằng hình
ảnh.

“Dấu vết” Phạm Xuân Ẩn

Nữ đạo diễn của phim - chị Lê Phong Lan - cũng gặp những khó
khăn chung của các đạo diễn VN khi làm phim tài liệu, nhưng nỗi khốn
khó kiểu kinh phí chỉ 5 triệu đồng cho một tập phim không làm cho họ bỏ
cuộc. Chị nói: “Chúng tôi không thể có kinh phí khổng lồ hàng chục triệu
đô để làm như những phim VN - thiên lịch sử truyền hình hay Cuộc chiến
10.000 ngày...

Tài liệu của họ ngồn ngộn không thể sánh kịp, nhưng dù sao họ đều
đứng bên ngoài để dùng phương tiện đầy đủ phân tích cuộc chiến tranh.
Mình đứng trong cuộc, chắc chắn sẽ có nhiều điều lý thú hơn nhiều nếu
mình biết làm việc và còn phải gặp may nữa...”.

Điều kiện làm phim thật căng thẳng. Đoàn làm phim chỉ cần đi một
chuyến quay tư liệu lưu trữ ở Hà Nội thôi là hết sạch kinh phí cho một tập
phim. Vậy mà đạo diễn Phong Lan, nhà quay phim Huỳnh Lâm không chỉ
làm việc với mấy chục nhân vật tại TP, còn ra Huế, đi Đà Nẵng, sân bay
Chu Lai, Núi Thành, đi Khe Sanh, Quảng Trị , đường 9 Nam Lào, đi làng
Vây, sân bay Tà Cơn... những tên đất thường vang lên trong các bài ca và
bản tin truyền chiến công nức lòng cả nước trong thời chiến.

Sao chị phải đi tới những miền xa ấy, nơi chắc chắn không có một
“dấu vết” nào của nhân vật chị đang miêu tả? - “Chúng tôi đi làng Vây để
chờ vì nghe có đoàn cựu binh Mỹ sẽ tới đây. Họ không chỉ muốn xem lại
cứ điểm đầu tiên quân đội VN đánh bằng xe tăng”.

Cũng như vậy, đoàn làm phim còn kịp phỏng vấn cả đoàn làm phim
của BBC đang quay phim ở nhà hàng Givral, Continental, Caravelle..., đạo
diễn John Murphy đưa theo người cựu binh da đen Emanuel Holloman tới
các nhà hàng xưa kia để quay phim cảnh anh lính da đen cầm trên tay
những tấm hình cũ chụp tại đây đã mấy chục năm.

Vậy đó, ở Khe Sanh, Quảng Trị , hay ở giữa phốxá của TP.HCM
cũng vẫn gặp những đoàn người trở lại như thế ...

Vì sao đoàn làm phim tới những nơi đó, nơi mà nếu có làm một cuộc
khảo sát cũng sẽ chẳng ai biết Phạm Xuân Ẩn? Câu trả lời rất đơn giản:
Khe Sanh, đường 9, làng Vây... những nơi quân ta chiến thắng nhờ công
sức góp phần của những người tình báo như Phạm Xuân Ẩn.

Hình bóng họ không có ở đó, nhưng tin tức tình báo của họ giúp
quân đội chiến thắng lẫy lừng ở chính những nơi này. Hoặc là những nhà
hàng, nơi người anh hùng của chúng ta xưa kia hay tụ tập cùng giới báo
chí, nơi tiếp xúc, trao đổi tin tức. Có lẽ ông cũng chỉ như vị thực khách
kia, nói chuyện hài hước, sống cuộc đời nguy hiểm giữa lòng địch...

Tìm một người, thấy nhiều người

Đi tìm dấu vết xưa, đoàn làm phim phát hiện cả một đội ngũ những
con người tuyệt vời, những câu chuyện cảm động về một bà Ba nông dân
làm giao liên dũng cảm, cũng là một anh hùng. Một ông Mười Kho, Ba
Minh, Tư Cang, Tám Thảo, Tám Chứa, mỗi người có một chuyện đời làm
say mê lòng người. Họ là những cán Bộ chiến sĩ ở Cụm 63 của Phạm Xuân
Ẩn.

Như ông Ba Minh - một trong các cụm trưởng H63, người đã nhận
những cuốn phim tài liệu do ông Ẩn chụp gửi ra, những “tài liệu mà T.Ư
của ta được đọc trước cả tổng thống của đối phương”.Câu chuyện cuộc đời
của những bà Ba, Tư Cang, những người cũng được phong anh hùng, có vẻ
đã quen thuộc với người đọc VN vì đã có sách viết về họ .

Nhưng với giáo sư ĐH Mỹ, nhà văn Larry Berman, người đã từng có
ba tác phẩm viết về VN, thì ông vẫn khao khát muốn gặp, muốn nghe
chuyện của họ . Larry muốn gặp những con người như thế, cũng như khi

gặp và nghe Phạm Xuân Ẩn trò chuyện, vị giáo sư ĐH này bảo mình “như
một học trò”.

Không ai dạy Ẩn, dù rằng anh học ở Mỹ về nghề báo chí. Chính là
anh đọc rất nhiều, giao tiếp rất nhiều. Anh gặp hầu hết các nhân vật quan
trọng của Mỹ, các tướng tá lừng danh của Sài Gòn cũ. Hai đặc điểm nổi
bật ở anh Ẩn là: quá giỏi nghề và trung thực. Đó là nhận xét của Larry.
Ông đang đi vào đoạn cuối hoàn thành cuốn sách quan trọng viết về Phạm
Xuân Ẩn. Sách dự kiến phát hành vào tháng 4 - 2007 tới đây.

Với nữ đạo diễn Phong Lan, ngạc nhiên thú vị nhất cho tới khi đóng
máy quay là phát hiện một điều: “Toàn bộ câu chuyện tìm về nhân vật
Phạm Xuân Ẩn lại tình cờ dẫn tôi tới câu chuyện của cả một mạng lưới
tình báo thần kỳ, những người tài ba và can đảm nhất đã vẽ nên bản đồ
chiến sựVN. Mà ông Ẩn ở một mảng riêng biệt.

Không phải ngẫu nhiên vô lý do mà các nhà văn Pháp, Mỹ, VN bỏ ra
cả chục năm, đi tới đi lui tới đất nước này tìm hiểu để viết sách về Phạm
Xuân Ẩn. Mình là người VN mà vẫn còn phải khám phá mãi chưa xong”.

Người VN trầm lặng

Nhà báo nước ngoài Moley Safer cho rằng nếu Graham Greene nhìn
VN theo một cách nào đó, ông có thể viết cuốn tiểu thuyết Người VN trầm
lặng với Phạm Xuân Ẩn là nhân vật mẫu. Nhà văn Henry Kamm thì đánh
giá: “Tướng Ẩn - một trong những nhân viên tình báo cộng sản bí mật gan
dạ nhất ở Sài Gòn trong suốt cuộc chiến tranh chống Hoa Kỳ ...”. Nhà văn
Nguyễn Khải đã lấy nguyên mẫu Phạm Xuân Ẩn cho nhân vật tiểu thuyết
của mình thì nói chuyện gần hơn; ông kể về người con cả của ông Ẩn học
ở Nga, ở Mỹ, tốt nghiệp luật ở Harvard nhưng về VN để sống với cha đã

già yếu. Nguyễn Khải nói: có thể nói muốn biết người cha này tốt mức độ
nào thì tốt nhất là xem đứa con.

Nói về Phạm Xuân Ẩn, Nguyễn Khải bảo khi tiếp xúc không thấy
ông có vẻgì tình báo hay nhà báo mà như một người anh, một người bạn.
“Sống trong lòng địch như vậy, chắc ông phải có lòng tin, làm việc với bao
hi vọng lớn cho tương lai. Thế nên gặp ông, tôi yêu, kính và có phần xấu
hổ vì tiêu cực của đời sống. Xấu hổ cho nghề. Mình viết, nhưng có đặt ra
những chuyện đó không? Chưa cảnh báo, tiên liệu, ngòi bút chưa lên tiếng
được...”.

Table of Contents

Lý lịch trích chéo
Thân thế
Thời niên thiếu và thanh niên
Hoạt động tình báo
Sau chiến tranh Việt Nam
Nhận định về Phạm Xuân Ẩn
Sách và phim về Phạm Xuân Ẩn
Vĩnh biệt huyền thoại Hai Trung, nhà báo bậc thầy
Ông tướng tình báo bí ẩn và những điệp vụ siêu hạng
Kỳ 1: Bước chân vào nghề
Kỳ 2: Bài học đầu tiên: Lòng dân
Kỳ 3: Câu chuyện về kho vàng
Kỳ 4: “Người hùng” của Cơ quan mật vụ Phủ Tổng thống
Kỳ 5: “Biết địch, biết ta”
Kỳ 6: Giải cứu ông Nguyễn Văn Linh và 9 đặc khu ủy viên SG - GĐ
Kỳ 7: Giải cứu ông Nguyễn Văn Linh và 9 Đặc khu ủy viên Sài Gòn -
Gia Định (tiếp theo)
Kỳ 8: Một “sứ mạng” nguy hiểm
Kỳ 9: Cứu ông hoàng Norodom Sihanouk và xóa 7 ổgián điệp Mỹ
Kỳ 10: Sự vô dụng của máy phát hiện nói dối và cái hữu dụng của
nghề ... coi tướng số
Kỳ 11: Kích động đảo chính
Kỳ 12: Những viên kim cương, "cậu" phù thủy và anh bán giày
Kỳ 13: Giữa những cơn bão của 7 cuộc đảo chính
Kỳ 14: Nhãn quan chính trị
Kỳ 15: Khu vực nhạy cảm
Kỳ 16: Khi người thân vào Nam "làm tay sai cho địch"
Kỳ 17: “Ngõ cụt” trên đường học vấn của hai người con ở miền Bắc
Kỳ 18: Tình báo cha và tình báo con
Kỳ 19: Kỹ thuật truyền tin
Kỳ 20: "Tóm gọn" 35 ổ gián điệp
Kỳ 21: Khi Mỹ trở thành đối tượng của Phủ Đặc ủyTrung ương tình
báo

Kỳ 22: Mạo hiểm
Kỳ 23: "Xúi" Nguyễn Cao Kỳ đảo chính lật Nguyễn Văn Thiệu
Kỳ 25: "Tài liệu của Bộ Tổng tham mưu, Tổng tham mưu trưởng
chưa đọc mà Hà Nội đã đọc rồi"
Kỳ 27: Đại họa giáng xuống đầu vợ con
Kỳ 28: Chuyện “hàng xóm” và chuyện của người giao liên
Kỳ 29: Nhật ký về cuộc "hành quân" đầu tiên
Kỳ 30: Hai cuộc đoàn tụ
Kỳ 31: Tướng tình báo Ba Quốc dưới mắt tướng tình báo Phạm Xuân
Ẩn
Kỳ 32: Những người chỉ huy ở phía sau
Kỳ 33: Liều lĩnh và nhân hậu
Kỳ 34: Con người khổ hạnh
Kỳ 35: Khẩu súng và nhân tình
"Một người sống với sự giả dối nhưng nói toàn sự thật"
Báo chí nước ngoài viết về tướng Phạm Xuân Ẩn
Phạm Xuân Ẩn - điều còn chưa nói
Phạm Xuân Ẩn – Chú bé mê chơi
Tầm vóc nhà tình báo cách mạng Phạm Xuân Ẩn
Làm phim về Phạm Xuân Ẩn